İngilizce Soru Kelimeleri (Question Words): What, Where, When, Who, Why, How
Question Words
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda what, where, when, who, why, how, which ve whose ile bilgi isteyebilecek, how + sıfat kalıbını (how old, how often, how much…) kullanabilecek ve her kelimeyi doğru sıraya koyabileceksiniz: Soru kelimesi + Yardımcı fiil + Özne + ana fiil.
Temel Fikir
Evet/hayır sorusu şunu sorar: "Bu doğru mu, değil mi?" Wh- question (soru kelimeli soru) ise eksik bir bilgiyi ister. Soru kelimesi o eksik parçanın etiketidir: where = bir yer, when = bir zaman, who = bir kişi, why = bir sebep.
Bir alanı boş bırakılmış bir form düşünün: You live in ____. Eksik bilgiyi sormak için o alanın etiketini başa koyun — Where — ve ardından normal bir evet/hayır sorusu kurun: do you live? Hepsi birlikte: Where do you live?
Yani soru kelimeli bir soru, zaten bildiğiniz iki şeyin birleşimidir: bir soru kelimesi + bir evet/hayır sorusu. Yardımcı fiil (do, does) ya da be fiili (am, is, are) yine öznenin önüne gelir. Sırayı Q-A-S-I diye hatırlayın: Question word (soru kelimesi), Auxiliary (yardımcı fiil), Subject (özne) ve sonra base form'daki ana fiil (I, bu biçimin geleneksel adı olan "infinitive"ten gelir). Bu dersteki bütün sorular bu şekildedir (who ya da what sorunun öznesi olduğunda kalıp farklıdır: bkz. A2-33).
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede soru kelimesi genellikle fiilin hemen önüne gelir ve kelime sırası değişmez: "Sen nerede oturuyorsun?" İngilizcede ise soru kelimesi her zaman en başa geçer, hemen ardından yardımcı fiil gelir. Türkçede yardımcı fiil olmadığı için do / does kolayca unutulur.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| (Sen) nere-de otur-uyor-sun? | Where do you live? |
| Nere-li-sin? | Where are you from? |
| Kaç yaş-ın-da-sın? | How old are you? |
| Bu kaç para? | How much is this? |
| Bu kim-in çanta-sı? | Whose bag is this? |
| Kim-le çalış-ıyor-sun? | Who do you work with? |
Türkçedeki -den, -le gibi ekler İngilizcede ayrı kelimelerdir (from, with) ve soruda genellikle cümlenin sonuna gider.
Yapı
Soru kelimeleri
| Kelime | Neyi sorar | Örnek cevap |
|---|---|---|
| what (ne) | bir şey, bilgi, bir etkinlik | A sandwich. |
| where (nerede, nereye) | bir yer | In Lisbon. |
| when (ne zaman) | bir zaman | On Friday. |
| who (kim) | bir kişi | My boss. |
| why (neden) | bir sebep | Because I'm tired. |
| how (nasıl) | yol, yöntem; birinin nasıl olduğu | By train. / Fine, thanks. |
| which (hangi) | küçük, bilinen bir gruptan biri | The blue one. |
| whose (kimin) | sahibi | It's Lucy's. |
How + sıfat / zarf
| Soru | Neyi sorar | Örnek cevap |
|---|---|---|
| How old…? (kaç yaşında) | yaş | She's eight. |
| How long…? (ne kadar uzun / ne kadar sürer) | uzunluk ya da süre | Two hours. |
| How far…? (ne kadar uzakta) | mesafe | About five kilometres. |
| How often…? (ne sıklıkla) | sıklık | Twice a week. |
| How much…? (ne kadar, kaç para) | fiyat ya da sayılamayan bir şeyin miktarı | £20. / A lot. |
| How many…? (kaç tane) | sayılabilen şeylerin sayısı (çoğul isim) | Three. |
Kelime sırası: Q-A-S-I
| Soru kelimesi | Yardımcı fiil | Özne | Ana fiil (base form) | Devamı |
|---|---|---|---|---|
| Where | do | you | live | ? |
| What | does | she | do | ? |
| How often | do | they | play | tennis? |
| What time | does | the film | start | ? |
Be ile — am / is / are öznenin önüne gelir ve başka fiil yoktur:
| Soru kelimesi | be | Özne | Devamı |
|---|---|---|---|
| Where | are | you | from? |
| How old | is | your son | ? |
| Who | is | that man | ? |
Konuşmada is ile kısa haller normaldir: What's…? Where's…? Who's…? How's…?
Kullanımlar
1What — şeyler, bilgiler ve etkinlikler
Cevap neredeyse her şey olabiliyorsa what kullanın: bir eşya, bir bilgi, bir etkinlik.
2Where ve when — yer ve zaman
Where bir yeri sorar; when bir zamanı ya da günü sorar.
3Who ve whose — kişiler ve sahipler
Who bir kişiyi sorar. Whose bir şeyin kime ait olduğunu sorar; burada bir ismin önünde kullanıyoruz. (Tek başına whose ve mine, yours… A2-13'te.)
4Why ve how — sebepler ve yollar
Why bir sebep sorar; cevap çoğu zaman Because… ile başlar (bkz. A1-29). How bir şeyin nasıl yapıldığını ya da birinin nasıl olduğunu sorar.
5How + sıfat ya da zarf
Yaş, uzunluk, mesafe, sıklık, fiyat ve miktar sormak için how'dan sonra bir sıfat ya da zarf koyun. Sayılabilen çoğul isimlerle how many, fiyatlarla ve sayılamayan şeylerle how much kullanın (ayrıntılar A1-24'te). Türkçedeki "kaç" ikisinin de karşılığı olabilir; dikkat!
6What mi which mi? What + isim
Küçük ve belli bir seçim varsa (seçenekleri çoğu zaman görebiliyorsanız) which kullanın. Seçim açıksa what kullanın. İkisi de bir ismin önüne gelebilir: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?
7Edatlar sonda
Soru kelimesi bir edatla (with, from, for, about) birlikteyse, günlük İngilizcede edat cümlenin sonuna gider.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. Soru kelimesini Türkçedeki yerinde bırakmak. Türkçede soru kelimesi fiilin hemen önünde durur: "Sen nerede çalışıyorsun?" İngilizcede soru kelimesi her zaman en başa gelir.
2. "Nerelisin?" sorusunu "From where…?" diye kurmak. Türkçede "Nereden?", "Nereli?" gibi sorularda yer anlamı ve ek soru kelimesine yapışıktır (nere-den); bu yüzden from'u da soru kelimesiyle birlikte başa koymak doğal gelir. İngilizcede edat sona gider. Aynı şey "Kiminle?" için de geçerlidir.
3. "Kaç" kelimesini her zaman "how many" diye çevirmek. Türkçede "Kaç kardeşin var?", "Kaç para?", "Kaç yaşındasın?" hep "kaç" ile sorulur. İngilizcede sayılabilen şeyler için how many, fiyat ve sayılamayan şeyler için how much, yaş için how old kullanılır.
4. Yardımcı fiili unutmak. Türkçede soru kelimesi varsa ayrıca bir soru eki ya da yardımcı fiil gerekmez: "Ne zaman geliyorsun?" İngilizcede soru kelimesinden sonra yine do / does ya da be gelir.
Karıştırılmasın
whose ve who's — İkisi aynı okunur. Whose sahibi sorar; who's = who is. Bkz. A1-08.
what ve which — Açık bir seçim için what; küçük, bilinen bir grup için which. Türkçede ikisi de çoğu zaman "hangi" ya da "ne" ile çevrilebilir.
Nesne olarak who ve özne olarak who — Bu derste who nesnedir: biri o kişiye bir şey yapar ya da onunla bir şey yapar; bu yüzden do / does kullanırız. Who özne olduğunda do / does kullanılmaz. Bu farklı bir kalıptır: bkz. A2-33.
Yazım ve Telaffuz
- Soru kelimelerinin çoğu wh- ile başlar ama w sesiyle okunur. Bu ses Türkçedeki "v" değildir: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayın, dişleriniz dudağınıza değmesin. what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US) — "wot" / "wat"; where /weə/ (UK), /wer/ (US) — "weı"; when /wen/ — "wen"; why /waɪ/ — "way"; which /wɪtʃ/ — "wiç".
- Who ve whose ise h sesiyle başlar: who /huː/ ("huu"), whose /huːz/ ("huuz"). Whose ile who's tamamen aynı okunur.
- where ile wear, çoğu aksanda da which ile witch aynı okunur.
- Hızlı konuşmada do you çoğu zaman kısalır: Where d'you live? /weə djə lɪv/ — "weır cı liv" gibi.
- Soru kelimeli sorularda ses sonda genellikle düşer: Where do you live? ↘. Soru kelimesini ve en önemli kelimeyi vurgulayın: How old is your son?
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
Soru kelimesini başa koyun, sonra normal bir evet/hayır sorusu kurun: Soru kelimesi + Yardımcı fiil + Özne + ana fiil — Where do you live? Be ile: Where are you from? (Who ya da what özne olduğunda kalıp farklıdır: bkz. A2-33.)
Alıştırmalar
A. Yapı
Doğru soru kelimesini yazın ya da kelimeleri sıraya koyun.
-
do you live? — In Rome.
-
bag is this? — It's Tom's.
-
is your sister? — She's fifteen.
-
How brothers do you have?
-
How is the ticket? — Twelve pounds.
-
is the station from here? — About two kilometres.
-
Kelimeleri sıraya koyun: does / what time / start / the film
B. Anlam
Kalın yazılan bilgiyi soran soruyu yazın ya da doğru olanı seçin.
-
Soruyu yazın: I go to the gym three times a week.
-
Soruyu yazın: She works in a hospital.
-
Doğru olanı seçin: … is your car, the red one or the white one?
-
Doğru olanı seçin: … your teacher?
-
Doğru olanı seçin: … do you go to work? — By train.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
Where you work?
-
What does he wants?
-
How many water do you drink?
-
Who do you live with?
D. Bağlam İçinde
Diyaloğu bir kelimeyle tamamlayın.
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?
E. Sıra Sende
-
Yeni bir arkadaşınıza üç soru yazın: biri Where ile, biri How often ile, biri What kind of ile.
-
Ailenizden biri hakkında iki soru yazın ve cevaplayın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-13 İngilizce Present Simple Olumsuz ve Soru Cümleleri: Don't, Doesn't, Do, Does "Does your sister speak French?" "No, she ."
-
A1-15 İngilizce Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency): Always, Usually, Never Kelimeleri sıraya koyun: you / late / are / always / ?
-
A1-14 İngilizce Have ve Have Got Kullanımı: Sahiplik Bildirme (…-im Var) you got a pen?
Cevap anahtarı
A. Yapı
- Where
- Whose
- How old
- many
- much
- How far
- What time does the film start?
B. Anlam
- How often do you go to the gym?
- Where does she work?
- Which
- Who's
- How
C. Hatayı Bul
- Where do you work?
- What does he want?
- How much water do you drink?
- ✓ Who do you live with?
D. Bağlam İçinde
- What
- where
- many
- What
- whose
E. Sıra Sende
- Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
- How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.
F. Karışık Tekrar
- doesn't / does not
- Are you always late?
- Have
