SlowingoDilbilgisi
A1 17 / 32

İngilizce Soru Kelimeleri (Question Words): What, Where, When, Who, Why, How

Question Words

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda what, where, when, who, why, how, which ve whose ile bilgi isteyebilecek, how + sıfat kalıbını (how old, how often, how much…) kullanabilecek ve her kelimeyi doğru sıraya koyabileceksiniz: Soru kelimesi + Yardımcı fiil + Özne + ana fiil.

Temel Fikir

Evet/hayır sorusu şunu sorar: "Bu doğru mu, değil mi?" Wh- question (soru kelimeli soru) ise eksik bir bilgiyi ister. Soru kelimesi o eksik parçanın etiketidir: where = bir yer, when = bir zaman, who = bir kişi, why = bir sebep.

Bir alanı boş bırakılmış bir form düşünün: You live in ____. Eksik bilgiyi sormak için o alanın etiketini başa koyun — Where — ve ardından normal bir evet/hayır sorusu kurun: do you live? Hepsi birlikte: Where do you live?

Yani soru kelimeli bir soru, zaten bildiğiniz iki şeyin birleşimidir: bir soru kelimesi + bir evet/hayır sorusu. Yardımcı fiil (do, does) ya da be fiili (am, is, are) yine öznenin önüne gelir. Sırayı Q-A-S-I diye hatırlayın: Question word (soru kelimesi), Auxiliary (yardımcı fiil), Subject (özne) ve sonra base form'daki ana fiil (I, bu biçimin geleneksel adı olan "infinitive"ten gelir). Bu dersteki bütün sorular bu şekildedir (who ya da what sorunun öznesi olduğunda kalıp farklıdır: bkz. A2-33).

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede soru kelimesi genellikle fiilin hemen önüne gelir ve kelime sırası değişmez: "Sen nerede oturuyorsun?" İngilizcede ise soru kelimesi her zaman en başa geçer, hemen ardından yardımcı fiil gelir. Türkçede yardımcı fiil olmadığı için do / does kolayca unutulur.

Türkçeİngilizce
(Sen) nere-de otur-uyor-sun?Where do you live?
Nere-li-sin?Where are you from?
Kaç yaş-ın-da-sın?How old are you?
Bu kaç para?How much is this?
Bu kim-in çanta-sı?Whose bag is this?
Kim-le çalış-ıyor-sun?Who do you work with?

Türkçedeki -den, -le gibi ekler İngilizcede ayrı kelimelerdir (from, with) ve soruda genellikle cümlenin sonuna gider.

Yapı

Soru kelimeleri

KelimeNeyi sorarÖrnek cevap
what (ne)bir şey, bilgi, bir etkinlikA sandwich.
where (nerede, nereye)bir yerIn Lisbon.
when (ne zaman)bir zamanOn Friday.
who (kim)bir kişiMy boss.
why (neden)bir sebepBecause I'm tired.
how (nasıl)yol, yöntem; birinin nasıl olduğuBy train. / Fine, thanks.
which (hangi)küçük, bilinen bir gruptan biriThe blue one.
whose (kimin)sahibiIt's Lucy's.

How + sıfat / zarf

SoruNeyi sorarÖrnek cevap
How old…? (kaç yaşında)yaşShe's eight.
How long…? (ne kadar uzun / ne kadar sürer)uzunluk ya da süreTwo hours.
How far…? (ne kadar uzakta)mesafeAbout five kilometres.
How often…? (ne sıklıkla)sıklıkTwice a week.
How much…? (ne kadar, kaç para)fiyat ya da sayılamayan bir şeyin miktarı£20. / A lot.
How many…? (kaç tane)sayılabilen şeylerin sayısı (çoğul isim)Three.

Kelime sırası: Q-A-S-I

Soru kelimesiYardımcı fiilÖzneAna fiil (base form)Devamı
Wheredoyoulive?
Whatdoesshedo?
How oftendotheyplaytennis?
What timedoesthe filmstart?

Be ile — am / is / are öznenin önüne gelir ve başka fiil yoktur:

Soru kelimesibeÖzneDevamı
Whereareyoufrom?
How oldisyour son?
Whoisthat man?

Konuşmada is ile kısa haller normaldir: What's…? Where's…? Who's…? How's…?

Kullanımlar

1What — şeyler, bilgiler ve etkinlikler

Cevap neredeyse her şey olabiliyorsa what kullanın: bir eşya, bir bilgi, bir etkinlik.

What's your name?
Adın ne?
What do you do?
Ne iş yapıyorsun?
= Mesleğin ne?
What does this word mean?
Bu kelime ne demek?
What do you have for breakfast?
Kahvaltıda ne yersin?

2Where ve when — yer ve zaman

Where bir yeri sorar; when bir zamanı ya da günü sorar.

Where do you live?
Nerede oturuyorsun?
Where's the bathroom, please?
Tuvalet nerede acaba?
When is your birthday?
Doğum günün ne zaman?
When does the shop open on Sundays?
Dükkân pazar günleri ne zaman açılıyor?

3Who ve whose — kişiler ve sahipler

Who bir kişiyi sorar. Whose bir şeyin kime ait olduğunu sorar; burada bir ismin önünde kullanıyoruz. (Tek başına whose ve mine, yours… A2-13'te.)

Who is that woman with Tom?
Tom'un yanındaki kadın kim?
Who do you live with?
Kiminle oturuyorsun?
edat sonda: bkz. 7. kullanım
Whose phone is this?
Bu kimin telefonu?
"Whose keys are these?" "They're Tom's."
"Bunlar kimin anahtarları?" "Tom'un."

4Why ve how — sebepler ve yollar

Why bir sebep sorar; cevap çoğu zaman Because… ile başlar (bkz. A1-29). How bir şeyin nasıl yapıldığını ya da birinin nasıl olduğunu sorar.

Why are you so happy today?
Bugün neden bu kadar mutlusun?
"Why do you study English?" "For my job."
"Neden İngilizce öğreniyorsun?" "İşim için."
How are you?
Nasılsın?
How do you spell your surname?
Soyadınız nasıl yazılıyor?
How do you get to work?
İşe nasıl gidiyorsun?
By bus.
Otobüsle.

5How + sıfat ya da zarf

Yaş, uzunluk, mesafe, sıklık, fiyat ve miktar sormak için how'dan sonra bir sıfat ya da zarf koyun. Sayılabilen çoğul isimlerle how many, fiyatlarla ve sayılamayan şeylerle how much kullanın (ayrıntılar A1-24'te). Türkçedeki "kaç" ikisinin de karşılığı olabilir; dikkat!

How old is your daughter?
Kızınız kaç yaşında?
How long is the film?
Film ne kadar sürüyor?
How far is the airport from here?
Havalimanı buraya ne kadar uzaklıkta?
How often do you go to the gym?
Ne sıklıkla spor salonuna gidiyorsun?
How much is this jacket?
Bu ceket kaç para?
fiyat: "kaç" ama how much
How much water do you drink a day?
Günde ne kadar su içiyorsun?
How many children do they have?
Kaç çocukları var?
sayılabilir: how many

6What mi which mi? What + isim

Küçük ve belli bir seçim varsa (seçenekleri çoğu zaman görebiliyorsanız) which kullanın. Seçim açıksa what kullanın. İkisi de bir ismin önüne gelebilir: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?

What time is it?
Saat kaç?
What colour is your car?
Araban ne renk?
What kind of music do you like?
Ne tür müzik seversin?
Which is your bag, the black one or the brown one?
Hangisi senin çantan, siyah olan mı kahverengi olan mı?
Which train do you take in the morning?
Sabahları hangi trene biniyorsun?

7Edatlar sonda

Soru kelimesi bir edatla (with, from, for, about) birlikteyse, günlük İngilizcede edat cümlenin sonuna gider.

Where are you from?
Nerelisin?
Who do you work with?
Kiminle çalışıyorsun?
What is this button for?
Bu düğme ne işe yarıyor?
What is the book about?
Kitap ne hakkında?

Sık Yapılan Hatalar

❌Where you live?
✅Where do you live?
Present simple soruları do / does ister.
❌Where does she lives?
✅Where does she live?
-s, does'a geçer; ana fiil base form'da kalır.
❌Where you are from?
✅Where are you from?
Be ile am / is / are öznenin önüne gelir.
❌How many money do you have?
✅How much money do you have?
Para tek tek sayılmaz → how much.
❌How many years do you have?
✅How old are you?
Yaş how old + be ile sorulur.
❌Who's bag is this?
✅Whose bag is this?
whose = sahibi; who's = who is.
❌What does mean this word?
✅What does this word mean?
Q-A-S-I: özne ana fiilden önce gelir.
⚠️From where are you?
✅Where are you from?
Normal İngilizce değil; edat sona konur (resmi "From where…?" nadirdir).

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. Soru kelimesini Türkçedeki yerinde bırakmak. Türkçede soru kelimesi fiilin hemen önünde durur: "Sen nerede çalışıyorsun?" İngilizcede soru kelimesi her zaman en başa gelir.

⚠️You go where on Sundays?
✅Where do you go on Sundays?
Şaşırıp duyduğunuzu tekrar sorarken duyulur; normal soru böyle kurulmaz.
❌Your flat how big is?
✅How big is your flat?

2. "Nerelisin?" sorusunu "From where…?" diye kurmak. Türkçede "Nereden?", "Nereli?" gibi sorularda yer anlamı ve ek soru kelimesine yapışıktır (nere-den); bu yüzden from'u da soru kelimesiyle birlikte başa koymak doğal gelir. İngilizcede edat sona gider. Aynı şey "Kiminle?" için de geçerlidir.

⚠️From where is your teacher?
✅Where is your teacher from?
⚠️With who do you work?
✅Who do you work with?
Dilbilgisi olarak mümkün, ama günlük konuşmada doğal değil.

3. "Kaç" kelimesini her zaman "how many" diye çevirmek. Türkçede "Kaç kardeşin var?", "Kaç para?", "Kaç yaşındasın?" hep "kaç" ile sorulur. İngilizcede sayılabilen şeyler için how many, fiyat ve sayılamayan şeyler için how much, yaş için how old kullanılır.

❌How many does this jacket cost?
✅How much does this jacket cost?
❌How many years is your house?
✅How old is your house?

4. Yardımcı fiili unutmak. Türkçede soru kelimesi varsa ayrıca bir soru eki ya da yardımcı fiil gerekmez: "Ne zaman geliyorsun?" İngilizcede soru kelimesinden sonra yine do / does ya da be gelir.

❌When the shop opens?
✅When does the shop open?

Karıştırılmasın

whose ve who's — İkisi aynı okunur. Whose sahibi sorar; who's = who is. Bkz. A1-08.

Whose coat is this?
Bu kimin ceketi?
Who's at the door?
Kapıdaki kim?
who is

what ve which — Açık bir seçim için what; küçük, bilinen bir grup için which. Türkçede ikisi de çoğu zaman "hangi" ya da "ne" ile çevrilebilir.

What sports do you like?
Hangi sporları seversin?
dünyadaki herhangi bir spor
Which size do you want, small or large?
Hangi bedeni istiyorsun, küçük mü büyük mü?
iki seçenek

Nesne olarak who ve özne olarak who — Bu derste who nesnedir: biri o kişiye bir şey yapar ya da onunla bir şey yapar; bu yüzden do / does kullanırız. Who özne olduğunda do / does kullanılmaz. Bu farklı bir kalıptır: bkz. A2-33.

Who do you call every evening?
Her akşam kimi arıyorsun?
sen birini arıyorsun: do var
Who calls you every evening?
Seni her akşam kim arıyor?
biri seni arıyor: do yok

Yazım ve Telaffuz

  • Soru kelimelerinin çoğu wh- ile başlar ama w sesiyle okunur. Bu ses Türkçedeki "v" değildir: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayın, dişleriniz dudağınıza değmesin. what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US) — "wot" / "wat"; where /weə/ (UK), /wer/ (US) — "weı"; when /wen/ — "wen"; why /waɪ/ — "way"; which /wɪtʃ/ — "wiç".
  • Who ve whose ise h sesiyle başlar: who /huː/ ("huu"), whose /huːz/ ("huuz"). Whose ile who's tamamen aynı okunur.
  • where ile wear, çoğu aksanda da which ile witch aynı okunur.
  • Hızlı konuşmada do you çoğu zaman kısalır: Where d'you live? /weə djə lɪv/ — "weır cı liv" gibi.
  • Soru kelimeli sorularda ses sonda genellikle düşer: Where do you live? ↘. Soru kelimesini ve en önemli kelimeyi vurgulayın: How old is your son?
  • Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.

Altın Kural

Soru kelimesini başa koyun, sonra normal bir evet/hayır sorusu kurun: Soru kelimesi + Yardımcı fiil + Özne + ana fiil — Where do you live? Be ile: Where are you from? (Who ya da what özne olduğunda kalıp farklıdır: bkz. A2-33.)

Alıştırmalar

A. Yapı

Doğru soru kelimesini yazın ya da kelimeleri sıraya koyun.

  1. do you live? — In Rome.
  2. bag is this? — It's Tom's.
  3. is your sister? — She's fifteen.
  4. How brothers do you have?
  5. How is the ticket? — Twelve pounds.
  6. is the station from here? — About two kilometres.
  7. Kelimeleri sıraya koyun: does / what time / start / the film

B. Anlam

Kalın yazılan bilgiyi soran soruyu yazın ya da doğru olanı seçin.

  1. Soruyu yazın: I go to the gym three times a week.
  2. Soruyu yazın: She works in a hospital.
  3. Doğru olanı seçin: … is your car, the red one or the white one?
  4. Doğru olanı seçin: … your teacher?
  5. Doğru olanı seçin: … do you go to work? — By train.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. Where you work?
  2. What does he wants?
  3. How many water do you drink?
  4. Who do you live with?

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu bir kelimeyle tamamlayın.

Otel resepsiyonunda
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?

E. Sıra Sende

  1. Yeni bir arkadaşınıza üç soru yazın: biri Where ile, biri How often ile, biri What kind of ile.
  2. Ailenizden biri hakkında iki soru yazın ve cevaplayın.

F. Karışık Tekrar

  1. A1-13 İngilizce Present Simple Olumsuz ve Soru Cümleleri: Don't, Doesn't, Do, Does
    "Does your sister speak French?" "No, she ."
  2. A1-15 İngilizce Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency): Always, Usually, Never
    Kelimeleri sıraya koyun: you / late / are / always / ?
  3. A1-14 İngilizce Have ve Have Got Kullanımı: Sahiplik Bildirme (…-im Var)
    you got a pen?
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. Where
  2. Whose
  3. How old
  4. many
  5. much
  6. How far
  7. What time does the film start?

B. Anlam

  1. How often do you go to the gym?
  2. Where does she work?
  3. Which
  4. Who's
  5. How

C. Hatayı Bul

  1. Where do you work?
  2. What does he want?
  3. How much water do you drink?
  4. ✓ Who do you live with?

D. Bağlam İçinde

  1. What
  2. where
  3. many
  4. What
  5. whose

E. Sıra Sende

  1. Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
  2. How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.

F. Karışık Tekrar

  1. doesn't / does not
  2. Are you always late?
  3. Have
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play