SlowingoGrammatika
A1 15 / 32

Have va Have Got oʻzbekcha: «mening … bor» inglizcha qanday aytiladi?

Have and Have Got

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz have va have got yordamida nimangiz borligi, oilangiz, odamlarning tashqi koʻrinishi va kasal boʻlganingiz haqida darak, inkor va savol gaplarda gapira olasiz. Have breakfast kabi kundalik harakatlar uchun ham have ni ishlata olasiz.

Asosiy gʻoya

Have odamni uning hayotidagi narsa bilan bogʻlaydi: mashina, singil, koʻk koʻzlar, bosh ogʻrigʻi. Odamni magnit deb tasavvur qiling. Narsalar unga yopishadi va hayotining bir qismiga aylanadi: mashina, singil, koʻk koʻzlar, it, hatto shamollash ham. I have a car. I have a dog.

Ingliz tilida buni aytishning ikki yoʻli bor. Have ingliz tilining hamma turida ishlaydi. Have got ham xuddi shu maʼnoni beradi va britan ingliz tilida, ayniqsa ogʻzaki nutqda juda keng tarqalgan. Amerika ingliz tilida odatiy shakl have, lekin norasmiy nutqda I've got ham koʻp uchraydi.

Bu ikki shakl inkor va savolda turlicha ishlaydi. Have oddiy feʼl, shuning uchun inkor va savolda do / does ishlatadi, xuddi A1-13 dagidek. Have got da esa have yordamchi feʼl, shuning uchun u not ni oʻzi oladi va gap boshiga oʻzi oʻtadi.

Yana bir narsa: have harakatni ham bildirishi mumkin: have lunch (tushlik qilmoq), have a shower (dush qabul qilmoq). Bu egalik emas, shuning uchun bu yerda have got ishlatib boʻlmaydi.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida egalikni feʼl bilan emas, bor / yoʻq soʻzlari bilan aytamiz: «Mening mashinam bor», «Singlim yoʻq». Bu gapda ega aslida narsa (mashina), u esa egalik qoʻshimchasini oladi. Ingliz tilida esa ega — odam, feʼl — have: I have a car. «Bor» soʻzi ikki ishni bajaradi: egalik (have) va biror joyda borlik (there is, A1-11). Ingliz tilida bular ikki xil tuzilish. Kasallik va harakatlar uchun oʻzbekchada koʻpincha feʼl ishlatamiz («boshim ogʻriyapti», «nonushta qilaman»), inglizchada esa have + ot.

OʻzbekchaInglizchaFarqi
Mening yangi telefonim bor.I have a new phone. / I've got a new phone.oʻzbekchada ega telefon, kesim «bor»; inglizchada ega I, feʼl have
Uning mashinasi yoʻq.She doesn't have a car. / She hasn't got a car.«yoʻq» → don't / doesn't have yoki haven't / hasn't got
Akangiz bormi?Do you have a brother? / Have you got a brother?-mi oxirida; inglizchada Do yoki Have gap boshida
Uning sochi uzun va qora.She has long, dark hair.oʻzbekchada sifat kesim; inglizchada has + soch
Boshim ogʻriyapti.I have a headache.oʻzbekchada feʼl; inglizchada have + a + ot
Nonushta qilaman.I have breakfast.«qilmoq» → have (harakat); bu yerda have got boʻlmaydi
Kvartirada balkon bor.The flat has a balcony. / There's a balcony in the flat.«bor»: egalik → has, joyda borlik → there is

Xulosa: «… bor» deb oʻylaganingizda inglizchada kimning yoki nimaning egaligi haqida gapirayotganingizni toping. U ega boʻladi, undan keyin have / has.

Tuzilish

Darak gap

Egahavehave got (asosan UK)
I / you / we / theyhave a car.have got ('ve got) a car.
he / she / ithas a car.has got ('s got) a car.

Inkor

Egahave (hamma turlarida)have got (asosan UK)
I / you / we / theydon't have a car.haven't got a car.
he / she / itdoesn't have a car.hasn't got a car.

doesn't dan keyin has emas, have ishlating: She doesn't have a car.

Savollar va qisqa javoblar

ShaklSavolHaYoʻq
haveDo you have a pen?Yes, I do.No, I don't.
haveDoes she have a car?Yes, she does.No, she doesn't.
have gotHave you got a pen?Yes, I have.No, I haven't.
have gotHas he got a car?Yes, he has.No, he hasn't.

Ikki shaklni aralashtirmang: Do you have got…? emas. Savoldagi yordamchi feʼl bilan javob bering: Have you got…? — Yes, I have.

Qisqargan shakllar: I've got, you've got, he's got, she's got, it's got, we've got, they've got. Egalik maʼnosidagi oddiy have odatda toʻliq shaklda yoziladi: I have a car.

Harakat uchun have (faqat have, hech qachon have got)

have + …Misollar
ovqat va ichimliklarhave breakfast / lunch / dinner / a coffee
yuvinishhave a shower / a bath; take a shower ham keng tarqalgan, ayniqsa AQSHda
tadbir va tajribalarhave a party / a good time / a break / a lesson

Qoʻllanish

1Egalik

Oʻzingizga tegishli narsalar uchun have yoki have got ishlating.

I have a new phone.
Mening yangi telefonim bor.
«bor» → have
We've got a small garden.
Bizning kichkina bogʻimiz bor.
asosan UK
Does your hotel have a pool?
Mehmonxonangizda basseyn bormi?
«bormi?» → Does … have?
She hasn't got a car. She walks everywhere.
Uning mashinasi yoʻq. Hamma joyga piyoda boradi.
asosan UK; «yoʻq» → hasn't got
They don't have a TV.
Ularning televizori yoʻq.

2Oila, doʻstlar va uy hayvonlari

Hayotingizdagi odamlar va hayvonlar uchun have / have got ishlating.

I have two sisters and a brother.
Mening ikkita opam va bitta akam bor.
oʻzbekchada «ikkita opa» birlikda; inglizchada sisters
He's got three kids.
Uning uchta farzandi bor.
asosan UK; he's got = he has got
"Do you have any brothers or sisters?" "No, I don't. I'm an only child."
«Aka-ukangiz yoki opa-singilingiz bormi?» «Yoʻq. Men oilada yolgʻiz farzandman.»
any: A1-24 ga qarang
We have a dog. His name is Bruno.
Bizning itimiz bor. Uning ismi Bruno.
erkak it → his

3Tashqi koʻrinish

Soch, koʻz va boshqa belgilar uchun have / have got ishlating. Oʻzbekchada bu yerda koʻpincha sifat ishlatamiz («sochi uzun»).

She has long, dark hair.
Uning sochi uzun va qora.
oʻzbekchada «sochi uzun»; inglizchada has; hair birlikda
My dad's got a beard.
Dadamning soqoli bor.
asosan UK; dad's got = dad has got
You have beautiful eyes.
Koʻzlaringiz chiroyli.
The baby has her mother's nose.
Chaqaloqning burni onasinikiga oʻxshaydi.
chaqaloq qiz → her

4Kasalliklar, muammolar va uchrashuvlar

Kasallik va ogʻriq uchun have / have got ishlating, odatda a / an bilan. Muammo va uchrashuvlar uchun ham ishlaydi.

I have a headache.
Boshim ogʻriyapti.
oʻzbekchada feʼl; inglizchada have + a headache
Tom's got a cold. He's at home today.
Tom shamollab qolgan. Bugun uyda.
asosan UK; «shamollamoq» → have a cold
Have you got a temperature?
Isitmangiz bormi?
asosan UK
Yes, I have.
Ha, bor.
yuqoridagi savolga qisqa javob
We have a problem with the printer.
Printerda muammo bor.
inglizchada ega we
I've got a meeting at three.
Soat uchda uchrashuvim bor.
asosan UK

5Harakat uchun have — hech qachon have got emas

Have + ot harakatni bildirishi mumkin: ovqatlanish, ichish, yuvinish, tadbirlar. Bu yerda have oddiy harakat feʼli va have got ishlatib boʻlmaydi. Oʻzbekchada bunday joylarda koʻpincha «qilmoq» keladi: «nonushta qilmoq», «tushlik qilmoq».

I have toast for breakfast.
Nonushtaga tost yeyman.
She has a shower every morning.
U har kuni ertalab dush qabul qiladi.
harakat: has, has got emas
Do you have lunch at work?
Ishda tushlik qilasizmi?
«tushlik qilmoq» → have lunch
We have dinner at seven.
Biz soat yettida kechki ovqatni yeymiz.
We have a big party every summer.
Biz har yozda katta bazm uyushtiramiz.

Keng tarqalgan xatolar

❌She have a car.
✅She has a car.
He / she / it → has.
❌She doesn't has a car.
✅She doesn't have a car.
doesn't dan keyin have ishlating.
❌Do you have got a pen?
✅Do you have a pen? yoki Have you got a pen?
Ikki shaklni aralashtirmang.
❌"Have you got a car?" "Yes, I do."
✅"Yes, I have."
Savoldagi yordamchi feʼl bilan javob bering.
❌I've got breakfast at eight.
✅I have breakfast at eight.
Harakatlar uchun hech qachon have got emas.
❌I have 25 years.
✅I am 25.
Yosh be bilan aytiladi: A1-02 ga qarang.
❌He has hungry.
✅He is hungry.
hungry, cold, tired sifatlar: be ishlating.
⚠️I haven't a car.
✅I don't have a car. yoki I haven't got a car.
Eskirgan yoki juda rasmiy britancha; bugun asosan «I haven't a clue» kabi turgʻun iboralarda qolgan.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «Oilamizda … bor» → In my family have. Oʻzbekchada «Oilamizda besh kishi bor», «Shahrimizda katta park bor» deymiz va «bor» ni avtomatik ravishda have deb tarjima qilamiz. Lekin gap boshida in… tursa, ega yoʻq boʻlib qoladi. Yoki egani oʻzgartiring (My family has…), yoki there is / there are ishlating.

❌In my family have five people.
✅There are five people in my family.
yoki: My family has five people.
❌In our city has a big park.
✅Our city has a big park.
yoki: There's a big park in our city.

2. «Ikkita akam bor» → two brother. Oʻzbekchada sondan keyin ot birlikda qoladi: «ikkita aka», «uchta mushuk». Ingliz tilida esa birdan koʻp boʻlsa, ot koʻplikda keladi.

❌I have two brother and three sister.
✅I have two brothers and three sisters.
❌My aunt has got four cat.
✅My aunt has got four cats.

3. «Shamollab qoldim» → I'm cold. Oʻzbekchada «shamollamoq» feʼl, shuning uchun uni koʻpincha I'm cold deb tarjima qilamiz. Lekin I'm cold = «sovqotyapman». Kasallik (a cold) ot, shuning uchun have bilan keladi.

⚠️(Ishga kela olmaysiz, chunki shamollagansiz.) I'm cold, so I'm at home today.
✅I have a cold, so I'm at home today.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin I'm cold = «sovqotyapman», kasallik emas.

4. «Nonushta qilaman» → make breakfast. «Qilmoq» ni make yoki do deb tarjima qilish odati bor. Lekin make breakfast = nonushta tayyorlamoq. Ovqatlanish haqida gapirganda have ishlating.

⚠️(Har kuni ertalab nonushta qilasiz.) I make breakfast at seven every day.
✅I have breakfast at seven every day.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin make breakfast «ovqat tayyorlayman» degani.

Adashtirmang

have (egalik) va have (harakat) — Egalik have yoki have got bilan aytiladi. Harakat esa faqat have bilan. (Have bilan harakatlar Present Continuous da ham kelishi mumkin — I'm having lunch: A1-23 ga qarang.)

I've got a car.
Mening mashinam bor.
egalik: have got mumkin
I have a shower in the morning.
Ertalab dush qabul qilaman.
harakat: faqat have

have va there is — Have = kimningdir nimasidir bor; there is = biror joyda nimadir bor. Oʻzbekchada ikkalasi ham «bor». A1-11 ga qarang.

The flat has a balcony.
Kvartiraning balkoni bor.
flat (UK), apartment (US); egalik → has
There's a balcony in the flat.
Kvartirada balkon bor.
joyda borlik → there's

be va have — His-tuygʻular, yosh va holatlar be bilan keladi. Kasallik ot, shuning uchun have bilan. A1-02 ga qarang.

I'm cold.
Sovqotyapman.
his-tuygʻu: be
I have a cold.
Shamollaganman.
kasallik: have

Imlo va talaffuz

  • has /hæz/: /æ/ uchun ogʻizni keng oching, til pastda. Oxiridagi /z/ jarangli; oʻzbekzabonlar koʻpincha uni jarangsiz qiladi va has «hes» kabi eshitiladi. Tez nutqda u kuchsiz boʻladi: /həz/.
  • have got da have odatda qisqaradi va urgʻu got ga tushadi: I've got /aɪv ˈɡɒt/ (UK), /aɪv ˈɡɑːt/ (US). I've dagi /v/ ni yaxshi ayting: pastki lab yuqori tishlarga tegadi.
  • she's got = she has got, lekin she's = she is ham boʻlishi mumkin. Keyingi soʻzga qarang: She's got a cat (has) / She's tired (is).
  • Qisqa javoblarda yordamchi feʼl kuchli: Yes, I have /hæv/. Yes, I do /duː/.
  • have oxiridagi /v/ ham jarangli; uni «hef» kabi jarangsiz aytmang.

Oltin qoida

have / has ingliz tilining hamma turida ishlaydi va inkor hamda savolda do / does oladi. have got / has got (asosan UK) egalik, oila, tashqi koʻrinish va kasallik uchun xuddi shu maʼnoni beradi, inkor va savolni esa oʻzi yasaydi. Have lunch kabi harakatlar uchun faqat have ishlating.

Mashqlar

A. Tuzilish

Koʻrsatilganidek toʻldiring yoki oʻzgartiring.

  1. My brother (have) two cats.
  2. Inkor shaklga keltiring (have): I have a bike.
  3. Inkor shaklga keltiring (have got): She's got a laptop.
  4. Savol tuzing (have): They have a garden.
  5. Savol tuzing (have got): He has got a sister.
  6. "Have you got a pen?" "Yes, I ."

B. Maʼno

Toʻgʻri javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: I … a terrible headache.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: She … a shower after the gym.
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: "Does your flat have a lift?" "No, it …."
  4. Toʻgʻri javobni tanlang: My grandmother … 80.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. He doesn't has a car.
  2. Do you have got a minute?
  3. We've got dinner at seven every day.
  4. Has your sister got blue eyes?

D. Kontekstda

Suhbatni toʻldiring.

A new flatmate
Kim: So, what about your family? 15 you got any brothers or sisters?
Leo: Yes, I 16. I've got a sister. She 17 two kids.
Kim: Nice! And 18 you have a car?
Leo: No, I 19. I've got a bike.
Kim: OK. Oh — we 20 dinner at eight here. Is that OK?

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Oilangiz yoki narsalaringiz haqida uchta gap yozing. Have yoki have got ishlating.
  2. Bir doʻstingizning tashqi koʻrinishini ikkita gap bilan tasvirlang.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. has / has got / 's got
  2. I don't have a bike. / I do not have a bike.
  3. She hasn't got a laptop. / She has not got a laptop.
  4. Do they have a garden?
  5. Has he got a sister?
  6. have

B. Maʼno

  1. have
  2. has
  3. doesn't
  4. is

C. Xatoni toping

  1. He doesn't have a car.
  2. Do you have a minute? / Have you got a minute?
  3. We have dinner at seven every day.
  4. ✓ Has your sister got blue eyes?

D. Kontekstda

  1. Have
  2. have
  3. has / 's got / has got
  4. do
  5. don't / do not
  6. have

E. Sizning navbatingiz

  1. I have one brother. I've got a small flat. I don't have a car.
  2. My friend Ana has short hair. She's got brown eyes.

F. Aralash takrorlash

  1. Does
  2. There's / There is
  3. is
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play