Odatlar inglizcha: would, will va always + -ing oʻzbekcha (would yoki used to?)
Habits: Would, Will, Always + -ing
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz hozirgi va oʻtmishdagi odatiy xatti-harakatni will va would bilan tasvirlay olasiz, would va used to orasidan tanlay olasiz hamda jahlingizni chiqaradigan odatlardan always + -ing va urgʻuli will / would bilan shikoyat qila olasiz.
Asosiy gʻoya
Present Simple (hozirgi oddiy zamon: She reads before bed) va used to (I used to play the piano A2-28) odatlarni oddiy fakt sifatida tasvirlaydi. Lekin ingliz tilida odatga rang qoʻshadigan yoʻllar ham bor: odamning feʼl-atvori haqida tasavvur, iliq xotira yoki asabiylik.
Bu yerda will va would kelajak haqida gapirmaydi. Ular odam odatda nima qilishini tasvirlaydi: «u shunaqa odam», shuning uchun buni oldindan bilish mumkin. My grandmother would tell us stories every evening iliq xotirani chizadi. He'll sit in front of the TV for hours esa odatiy holatni tasvirlaydi.
always bilan kelgan davomli zamon takrorlanadigan odatni goʻyo u tinmay sodir boʻlayotgandek koʻrsatadi. Jahl chiqaradigan odatlar aynan shunday tuyuladi: You're always losing your keys!
Bu shakllarni xabardan keyingi emoji reaksiyalari deb tasavvur qiling: odat bir xil, lekin oddiy yuz, iliq tabassum yoki koʻz aylantirish kayfiyatni oʻzgartiradi.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida oʻtmishdagi odat uchun bitta qulay shakl bor: -ardi («har juma pitsa olib kelardi»). Lekin u ham takrorlangan harakatni (would), ham holatni («novvoyxona tepasida yashardik», «oʻsha kafeni yaxshi koʻrardim») bildiradi. Ingliz tilida esa would faqat takrorlangan harakatlar uchun; holatlar uchun used to yoki Past Simple kerak. Hozirgi odatiy xatti-harakatni oʻzbekchada oddiy hozirgi-kelasi zamon (-a / -y) bildiradi («soatlab oʻtiradi»), inglizchada esa bu yerda will ham kelishi mumkin, va u kelajak emas. Jahl chiqaradigan odat uchun oʻzbekchada ajoyib qoʻshimcha bor: -aver- («gapimni boʻlaverasiz!»). Bu inglizchadagi always + -ing ga juda yaqin.
| Oʻzbekcha | Maʼnosi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Har juma dadam uyga pitsa olib kelardi. | oʻtmishda takrorlangan harakat | Every Friday, my dad would bring home pizza. |
| Ilgari novvoyxona tepasida yashardik. | oʻtmishdagi holat | We used to live above a bakery. |
| Ilgari sochim uzun edi. | oʻtmishdagi holat | I used to have long hair. |
| U yerda soatlab churq etmay oʻtiradi. | hozirgi odat | She'll sit there for hours without saying a word. |
| Doim gapimni boʻlaverasiz! | jahl chiqaradigan odat | You're always interrupting me! |
| U doim qarz soʻrayverardi. | oʻtmishdagi zerikarli odat | He was forever asking to borrow money. |
Tuzilish
| Shakl | Vaqt | Misol |
|---|---|---|
| will + asosiy shakl | hozirgi odat (odatiy xatti-harakat) | She'll often work late. |
| would + asosiy shakl | oʻtmishdagi odat (takrorlangan harakatlar) | We'd go fishing every Sunday. |
| used to + asosiy shakl | oʻtmishdagi odat yoki oʻtmishdagi holat | I used to live in Leeds. |
| be + always / constantly / forever + -ing | jahl chiqaradigan odat (hozir yoki oʻtmishda) | He's always borrowing my charger. |
| urgʻuli will / would (qisqartirilmaydi) | odatiy xatti-harakatni tanqid qilish | He will leave his socks on the floor! |
Would va used to
| Takrorlangan harakatlar | Oʻtmishdagi holatlar (be, have, live, like, know, believe) | |
|---|---|---|
| used to | ✅ We used to swim in the lake. | ✅ I used to have long hair. |
| would | ✅ We'd swim in the lake. | ishlatilmaydi: I used to have long hair deng |
Inkor
| Shakl | Misol |
|---|---|
| won't (hozirgi odat) | The kids won't eat anything green. |
| wouldn't (oʻtmishdagi odat) | My dad wouldn't let us watch TV on school nights. |
Qoʻllanish
1Oʻtmishda takrorlangan harakatlar uchun would
Oʻtmishda qayta-qayta sodir boʻlgan harakatlar uchun, koʻpincha sogʻinch bilan aytiladigan hikoyalarda, would + asosiy shakl ishlating. Would odatda vaqt va vaziyat aniq boʻlgandan keyin keladi (koʻpincha avval used to yoki Past Simple bilan sahna quriladi). U odatda 'd ga qisqaradi.
2Harakatlar va holatlar uchun used to
Used to takrorlangan harakatlar va oʻtmishdagi holatlar uchun ishlaydi, hamda hozir vaziyat boshqacha ekanini taʼkidlaydi. Would uzoq davom etgan oʻtmishdagi holatlar uchun (have, live, know, like yoki bir joyda be) ishlatilmaydi. (Koʻp marta takrorlangan holat boʻlishi mumkin: On Sundays the streets would be empty.) Oʻzbekchadagi «-ardi» ham holatni bildirgani uchun bu yerda ehtiyot boʻling.
3Hozirgi odatiy xatti-harakat uchun will
Kimdir odatda nima qilishini tasvirlash uchun will + asosiy shakl ishlating. U often, sometimes, for hours va always bilan koʻp keladi. Won't odatiy rad etishni bildiradi. Oʻzbekchada bu yerda oddiy hozirgi-kelasi zamon keladi.
4Always / constantly / forever + davomli zamon
always, constantly yoki forever bilan kelgan davomli zamon odat juda tez-tez takrorlanishini va, odatda, jahl chiqarishini koʻrsatadi. Ravish be va -ing shakli orasida turadi. U hozirgi va oʻtgan zamonda ishlaydi. Kutilmagan yoki yoqimli odatni ham tasvirlashi mumkin, lekin koʻpincha asabiylikni bildiradi. Oʻzbekchada bu «doim … -aver-» ga yaqin.
5Tanqid uchun urgʻuli will / would
will yoki would qisqartirilmasdan, urgʻu bilan aytilsa, gapiruvchi kimdir biror ishni, koʻpincha ataylab, qilaverishidan norozi. Urgʻuli would bilan xuddi shu tuzilma odamga xos bitta harakatni ham tanqid qilishi mumkin (He would say that!); bu C1-14 da rivojlantiriladi.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «-ardi» → har doim would. Oʻzbekchada «-ardi» harakatni ham, holatni ham bildiradi: «bilardim», «yaxshi koʻrardi», «yashardik». Inglizchada would holat feʼllari bilan odat maʼnosini bermaydi: holat uchun used to yoki Past Simple ishlating.
2. «Doim» ning oʻrni. Oʻzbekchada «doim» butun feʼldan oldin turadi: «Siz doim ruchkalarimni olaverasiz!» Inglizchada esa always be dan keyin, -ing shaklidan oldin keladi.
3. «Ilgari … edi» → was used to. Oʻzbekchada oʻtmishdagi holat koʻpincha «edi» bilan aytiladi: «Dadam ilgari bankda ishlagan edi». Shu «edi» ni was qilib used to ga qoʻshib yuborish oson. Lekin was used to butunlay boshqa maʼno: «… ga oʻrganib qolgan edi», va undan keyin -ing shakli keladi B1-21. Oʻtmishdagi odat uchun faqat used to + asosiy shakl.
Adashtirmang
would (oʻtmishdagi odat) va would (shart gap): kontekst hal qiladi. Odat maʼnosidagi would real oʻtmishni tasvirlaydi; shart gapdagi would xayoliy vaziyatni tasvirlaydi B1-06. Oʻzbekchada ikkalasida ham «-ardik» boʻlishi mumkin; farqni gap boshidagi «-ganimizda» va «agar … -sak» koʻrsatadi.
would va used to: Used to harakatlar va holatlar uchun ishlaydi hamda vaziyat oʻzgarganini koʻrsatadi A2-28, B1-21; would takrorlangan harakatlar uchun.
always + Present Simple va always + davomli zamon: Present Simple bilan always betaraf takrorlanishni bildiradi A1-15. Davomli zamon bilan esa hissiyot qoʻshadi.
Imlo va talaffuz
- Odat maʼnosidagi would nutqda odatda qisqaradi: we'd /wiːd/, she'd /ʃiːd/. Odat maʼnosidagi will ham qisqaradi: she'll /ʃiːl/. Oxirgi /d/ ni jarangli ayting: we'd xuddi wheat kabi eshitilmasin.
- Tanqid uchun qisqartirmang va will yoki would ni kuchli urgʻu bilan ayting: He will /hiː ˈwɪl/, She would /ʃiː ˈwʊd/.
- would dagi l talaffuz qilinmaydi: /wʊd/. Birinchi tovush /w/: ikki labni yumaloqlab oldinga choʻzing, pastki lab tishga tegmasin. Oʻzbekcha «v» ga aylantirmang.
- always + davomli zamon andozasida urgʻu koʻpincha always yoki forever ga tushadi: You're always late! Oʻzbekchadagidek oxirgi boʻgʻinga urgʻu bermang.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) don't bilan qofiyadosh. want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) unlisi boshqacha.
Oltin qoida
Will (hozir) va would (oʻtmish) kimdir odatda nima qilishini tasvirlaydi; takrorlangan harakatlar uchun would, oʻtmishdagi holatlar uchun used to ishlating. Odat jahlingizni chiqarsa, always + -ing yoki urgʻuli will / would qoʻshing. Esda tuting: oʻzbekcha «-ardi» holatni ham bildiradi, inglizcha would esa yoʻq.
Mashqlar
A. Tuzilish
Qavs ichidagi koʻrsatmaga amal qiling.
-
Every Sunday my grandfather (take) us to the park. (would ishlating)
-
My dog (bark) at anyone who rings the bell. (will ishlating)
-
always bilan jahl chiqaradigan odatga aylantiring: He interrupts me.
-
forever bilan oʻtmishdagi jahl chiqaradigan odatga aylantiring: She complained about the food.
-
My son (eat) anything green. (won't ishlating)
-
used to ishlating: I / have / long hair
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: When I was a kid, I … have a bike with a red seat.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: Every morning, my grandad … walk to the shop.
-
Gapiruvchi oʻzini qanday his qilyapti? "You're always leaving the lights on!" …
-
"He will leave the door open!" (will urgʻu bilan aytilgan) Bu nimani bildiradi? …
-
Qaysi gap xayoliy vaziyat haqida?
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
You are complaining always about your job.
-
When we were students, we would live in a tiny flat.
-
On Saturdays we would to play football in the park.
-
My grandmother would sing while she cooked.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi soʻzlardan foydalaning.
When I was little, we 16 (use to / spend) every summer at my aunt's farm. She 17 (use to / have) three dogs and a very old horse. Every morning we 18 (would / get up) at six and feed the chickens. My cousin Leo was 19 (always / lose) his boots — it drove my aunt crazy! Even now, when I visit, she 20 (will / sit) on the porch for hours, telling stories about those days.
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Bolaligingizda har dam olish kuni qiladigan ishingiz haqida ikkita gap yozing.
-
Tanishingizning jahlingizni chiqaradigan bir odatini always + -ing bilan tasvirlang.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-28 Used To oʻzbekcha: «ilgari … -ardim» — oʻtmishdagi odatlar va holatlar you use to walk to school?
-
B1-21 Used to, be used to, get used to oʻzbekcha: «ilgari …-ardim», «oʻrganganman» va «oʻrganib qolyapman» I'm not used to (get up) so early.
-
B2-16 Regret, mean, go on, need, like oʻzbekcha: -ing yoki to? Farqi misollar bilan Sorry, I didn't mean (interrupt) you.
Javoblar
A. Tuzilish
- would take / 'd take
- will bark / 'll bark
- He's always interrupting me. / He is always interrupting me.
- She was forever complaining about the food.
- won't eat
- I used to have long hair.
B. Maʼno
- used to
- would
- annoyed
- an annoying habit
- If we lived by the sea, we'd swim every day.
C. Xatoni toping
- You're always complaining about your job. / You are always complaining about your job.
- When we were students, we used to live in a tiny flat. / When we were students, we lived in a tiny flat.
- On Saturdays we would play football in the park. / On Saturdays we'd play football in the park.
- ✓ My grandmother would sing while she cooked.
D. Kontekstda
- used to spend
- used to have
- would get up / 'd get up
- always losing
- will sit / 'll sit
E. Sizning navbatingiz
- On Saturday mornings, my brother and I would watch cartoons in our pyjamas. Then we'd go to the market with Dad.
- My flatmate is always leaving dirty cups in the sink.
F. Aralash takrorlash
- Did
- getting up
- to interrupt
