Англи хэлний ирээдүй цаг: will, going to, Present Continuous уу? Ялгааг монголоор
Talking About the Future: Which Form?
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та тохиролцсон уулзалтад Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг), хуваарьт Present Simple (энгийн одоо цаг), маш ойрын ирээдүйд be about to хэрэглэж, нөхцөл байдлаас хамаарч эдгээр болон will, going to-гийн алийг нь сонгохоо мэдэх болно.
Гол санаа
Англи хэлэнд нэг ганц «ирээдүй цаг» гэж байхгүй. Оронд нь ирээдүйн тухай ярих хэд хэдэн арга бий, тус бүр нь сонсогчид тэр ирээдүй хаанаас ирж байгааг хэлдэг.
Дөрвөн эх сурвалжийг төсөөлөөрэй. Хуваарь: ирээдүйг цагийн хуваарь тогтоосон, 7 цагт хөдөлдөг галт тэрэг шиг – Present Simple. Тохиролцоо: та бусадтай тохирсон, хуанлидаа бичсэн – Present Continuous. Санаа зорилго: таны толгойд шийдэгдсэн, эсвэл шинж тэмдгийг нь харж байна – going to. Энэ агшин: ярьж байхдаа шийдэж, санал болгож, амлаж эсвэл бодлоо хэлж байна – will.
Бас яг одоо, хэдхэн хормын дараа болох ирээдүй бий: The film is about to start.
Ихэнхдээ нэгээс олон хэлбэр боломжтой, ялгаа нь бага. Гэхдээ «Энэ ирээдүй хаанаас ирж байна вэ?» гэсэн асуулт таныг ихэвчлэн хамгийн байгалийн сонголт руу хөтөлнө.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор ирээдүйн бараг бүх зүйлийг нэг «-на» хэлбэрээр хэлж болно: «Галт тэрэг 7:15-д хөдөлнө» (хуваарь), «Би Сэмтэй зургаан цагт уулзана» (тохиролцоо), «Маргааш эмчид үзүүлнэ» (санаа зорилго), «Би очъё» (одоо гарсан шийдвэр нь «-ъё»). Англиар эдгээр нь дөрвөн өөр хэлбэр. Тиймээс монгол «-на»-г харахаар англи цагийг шийдэж болохгүй: ирээдүй хаанаас ирж байгааг бодоорой.
Хуваарьт монгол «-на» ба англи Present Simple ойролцоо – энд бараг адилхан. Харин бусадтай тохиролцсон уулзалтад англиар am / is / are + -ing, монгол «уулзана»-г Present Simple-ээр орчуулбал албан ёсны хуваарь шиг сонсогдоно. Монгол «-х гэж байна» нь хоёр утгатай: санаа зорилго (going to) эсвэл яг хоромхон хугацааны дараа болох зүйл («Кино эхлэх гэж байна, хурдал!» = is about to). Хуваарийн тухай асуултад монголоор «вэ» төгсгөлд ирдэг, англиар does / do + өгүүлэгдэхүүн.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Галт тэрэг 7:15-д хөдөлнө. | The train leaves at seven fifteen. | хуваарь: «-на» → Present Simple; энд бараг адилхан |
| Би Сэмтэй зургаан цагт уулзана. | I'm meeting Sam at six. | тохиролцоо: «-на» → Present Continuous |
| Нуруугаа эмчид үзүүлэх гэж байна. | I'm going to see a doctor about my back. | санаа зорилго → going to |
| Хурдал! Кино эхлэх гэж байна. | Hurry up! The film is about to start. | хэдхэн хормын дараа → be about to |
| «Хаалга тогшиж байна.» «Би очъё.» | "Someone's at the door." "I'll go." | одоо гарсан шийдвэр «-ъё» → will |
| Шинэ улирал хэзээ эхлэх вэ? | When does the new term begin? | монголоор «вэ» төгсгөлд; англиар does + өгүүлэгдэхүүн |
| Маргааш нартай байна. | It's going to be sunny tomorrow. | цаг агаарыг хэн ч тохиролцдоггүй → going to / will |
Товчхондоо: монгол «-на» англи цагийг шийддэггүй. Хуваарь → Present Simple, тохиролцоо → Present Continuous, санаа зорилго / шинж тэмдэг → going to, одоо гарсан шийдвэр / бодол → will, хэдхэн хормын дараа → be about to.
Бүтэц
Ирээдүйд Present Continuous – am / is / are + -ing хэлбэр, ихэвчлэн ирээдүйн цагийн үгтэй (эсвэл ирээдүйн утга нь нөхцөл байдлаас тодорхой).
| Жишээ | Яагаад |
|---|---|
| I'm meeting Sam at six. | Сэмтэй тохирсон |
| We're flying to Rome on Friday. | тасалбараа захиалсан |
| She isn't coming to the party. | тэр бидэнд хэлсэн |
Ирээдүйд Present Simple – үндсэн хэлбэр / үйл үг + -s, албан ёсны хуваарьт.
| Жишээ | Яагаад |
|---|---|
| The train leaves at seven fifteen. | хуваарь |
| The film starts at eight. | кино театрын хөтөлбөр |
| What time does the shop open tomorrow? | ажлын цаг |
Be about to + үндсэн хэлбэр – удахгүй, хэдхэн хормын дараа болох зүйл.
| Жишээ | Яагаад |
|---|---|
| The film is about to start. | нэг хоёр минутын дараа |
| I'm about to go out. | би хаалган дээр байна |
Хэлбэрүүдийн харьцуулалт
| Хэлбэр | Ирээдүй хаанаас ирж байна | Жишээ |
|---|---|---|
| Present Simple | хуваарь эсвэл албан ёсны цагийн хуваарь | The bus leaves at nine. |
| Present Continuous | бусадтай тохиролцсон, хуанлид бичсэн | I'm seeing the dentist on Tuesday. |
| going to | хувийн төлөвлөгөө, санаа зорилго; одоогийн шинж тэмдэг | I'm going to clean my room. / It's going to rain. |
| will | одоо гарсан шийдвэр; санал; амлалт; бодол | I'll get it! / I think you'll like it. |
| be about to | хэдхэн хормын дараа | Quick! The train is about to leave. |
Хэрэглээ
1Тохиролцсон уулзалтад Present Continuous
Тохиролцсон ирээдүйн төлөвлөгөөнд Present Continuous хэрэглэнэ: та хэн нэгэнтэй цаг, газраа тохирсон, тасалбар захиалсан эсвэл хуанлидаа бичсэн.
2Хуваарьт Present Simple
Албан ёсны цагийн хуваарь, хөтөлбөрөөр тогтсон үйл явдалд Present Simple хэрэглэнэ: тээвэр, кино, хичээл, дэлгүүр, арга хэмжээ.
3Нэг үйл явдал, өөр өөр хэлбэр
Ярьж буй хүн юу хэлэхийг хүсэж байгаагаас хамаарч нэг ирээдүйн үйл явдлыг өөр өөр хэлбэрээр хэлж болно.
4Нөхцөл байдал хэрхэн шийддэг вэ
Зарим сонголт илүү тохиромжтой, учир нь хэлбэр нь ирээдүйн эх сурвалжтай таарч байна. Яг одоо гарсан шийдвэрт will; өмнө нь гарсан шийдвэрт going to эсвэл Present Continuous; харагдаж буй шинж тэмдэгт going to; хуваарьт Present Simple.
5Хэн ч тохиролцдоггүй зүйлс
Present Continuous нь хүмүүсийн тохиролцдог зүйлд зориулагдсан. Цаг агаар болон хэн ч тохиролцдоггүй бусад зүйлд will эсвэл going to хэрэглэнэ.
6Be about to – маш ойрын ирээдүй
Хэдхэн хормын дараа болох зүйлд be about to + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ. Утга нь аль хэдийн «тун удахгүй» тул ихэвчлэн цагийн үггүй. (Өнгөрсөн хэлбэр was about to-г B2-18-д үзнэ.)
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Уулзана» → Present Simple. Монголоор тохиролцсон уулзалтыг «-на»-аар хэлдэг: «Бямба гарагт би Энхжингийн аав ээжтэй анх удаа уулзана». Present Simple-ээр орчуулбал англиар хуваарь эсвэл зуршил шиг сонсогдоно. Бусадтай тохирсон уулзалт → am / is / are + -ing.
2. «Хэзээ хөдлөх вэ?» → do-гүй асуулт. Монголоор асуух үг, «вэ» нэмээд үгийн дарааллыг өөрчилдөггүй: «Ням гарагт Налайхаас хотын төв рүү явах сүүлийн микроавтобус хэзээ хөдлөх вэ?». Англиар хуваарийн асуултад does / do заавал, өгүүлэгдэхүүний өмнө.
3. «Маргааш салхитай байна» → Present Simple-тэй цаг агаар. Монголоор цаг агаарын таамаглалыг «байна»-аар хэлдэг: «Цаг агаарын мэдээгээр маргааш говьд их салхитай байна гэсэн». Үгчлэн орчуулбал tomorrow is гарна. Цаг агаарыг хэн ч тохиролцдоггүй, хуваарь ч биш: will эсвэл going to, бас өгүүлэгдэхүүн it.
Бүү андуураарай
going to эсвэл Present Continuous – Ихэвчлэн хоёулаа боломжтой. Going to таны толгой дахь санаа зорилгод, Present Continuous бусадтай хийсэн тохиролцоонд (цаг, газар, хүмүүс) анхаарна.
Одоогийн Present Continuous эсвэл ирээдүйн Present Continuous – Хэлбэр нь ижил; ирээдүйн цагийн үг (эсвэл нөхцөл байдал) ирээдүйн утгыг харуулна. A1-22-ийг үзнэ үү.
Эдгээр хэлбэр эсвэл Future Continuous – I'll be working at nine tomorrow (ирээдүйн тодорхой цагт явагдаж байх үйлдэл)-ийг B1-05-д үзнэ.
Зөв бичих ба дуудлага
- Цаг: 7.15 (UK) / 7:15 (US). seven fifteen эсвэл a quarter past seven гэж хэлнэ; A1-19-ийг үзнэ үү.
- Тохиролцооны өгүүлбэрт өргөлт ихэвчлэн гол үйл үг, цаг дээр бууна: I'm meeting her at six. I'm гэх мэт жижиг үгсийг бүү онцлоорой.
- Хурдан ярианд going to нь gonna шиг сонсогдож болно, гэхдээ газартай хэзээ ч биш: I'm gonna call (тийм) / I'm going to Rome (gonna биш). T-01-ийг үзнэ үү.
- What are you doing…? хурдан ярианд ихэвчлэн /ˈwɒtʃə ˈduːɪŋ/ (UK), /ˈwɑːtʃə ˈduːɪŋ/ (US) шиг сонсогдоно. /tʃ/ бол монгол «ч» шиг тул амархан.
- about to: about эхэндээ сул /əˈbaʊt/ – өргөлт хоёр дахь үе дээр: «a-BOUT»; to сул /tə/: It's about to start.
Алтан дүрэм
Ирээдүй хаанаас ирж байгааг асуугаарай: хуваарь → Present Simple, тохиролцоо → Present Continuous, санаа зорилго эсвэл харагдаж буй шинж тэмдэг → going to, одоо гарсан шийдвэр, санал, амлалт эсвэл бодол → will, хэдхэн хормын дараа → be about to. Хоёр хэлбэр боломжтой бол хэлэх гэсэн санаандаа таарсныг нь сонгоорой. Монгол «-на» танд зөв хариултыг хэлж өгөхгүй.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
The bus (leave) at 5.30 tomorrow morning.leaves = хамгийн байгалийн (хуваарь)
-
I (have) lunch with Maria on Friday. We booked a table.
-
"I've left my wallet at home." "Don't worry, I (pay)."
-
Look at that driver! He (crash).
-
The film (not start) until nine.
-
Hurry! The shop (be about to / close).
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "Is that the doorbell?" "… see who it is."
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I decided last week. I … start running every day.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "Are you free on Thursday?" "No, I … a client."
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I think robots … do most housework one day.
-
Ярьж буй хүн юу хэлэх гэж байна вэ? "I'm about to leave."
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
The concert will starts at eight.
-
When is the train leave?
-
I'm about to calling you.
-
We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд үйл үг байвал зөв хэлбэрт оруулна уу.
Jess: What 16 you doing this weekend?
Omar: My cousin's wedding! The ceremony 17 (start) at two on Saturday, and we 18 (drive) there in the morning.
Jess: Sounds great. What's the weather like there?
Omar: The forecast says it 19 (be) sunny. I can't wait!
Jess: Oh, my phone's battery 20 (be about to / die). I 21 (call) you tomorrow, OK?
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Ирэх долоо хоногт хийхээр тохирсон хоёр зүйлээ цаг эсвэл гарагтай нь бичнэ үү.
-
Маргаашийн тухай хуваарийн нэг баримт, нэг таамаглал бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-02 Past Simple эсвэл Past Continuous? When, while-ийн ялгааг монголоор тайлбарлав Зөв хариултыг сонгоно уу: I was cooking … the phone rang.
-
A1-23 Present Simple эсвэл Present Continuous? I work, I'm working-ийн ялгаа монголоор Зөв хариултыг сонгоно уу: I … this word.
-
A2-04 Will: шийдвэр, амлалт, таамаглал – will, won't, shall-ыг монголоор тайлбарлав Зөв хариултыг сонгоно уу: … I open the window?
Хариулт
A. Бүтэц
- leaves / will leave / is leaving / is going to leave
- 'm having / am having / 'm going to have / am going to have
- 'll pay / will pay
- 's going to crash / is going to crash
- doesn't start / does not start / isn't starting / won't start / will not start
- is about to close / 's about to close
B. Утга
- I'll
- am going to
- 'm meeting
- will
- in a few moments
C. Алдааг олоорой
- The concert starts at eight. / The concert will start at eight.
- When does the train leave?
- I'm about to call you.
- ✓ We're having a party on Saturday. Can you come?
D. Нөхцөл байдалд
- are
- starts / 's starting / is starting / 'll start / will start
- 're driving / are driving / 're going to drive / are going to drive / 'll drive / will drive
- 's going to be / is going to be / 'll be / will be
- is about to die / 's about to die
- 'll call / will call / 'm going to call / am going to call
E. Таны ээлж
- I'm meeting my sister on Tuesday. I'm playing tennis on Friday at six.
- My first class starts at nine. I think it'll be a long day.
F. Холимог давталт
- when
- don't understand
- Shall
