SlowingoДүрэм
A2 36 / 38

Who called you эсвэл Who did you call? Өгүүлэгдэхүүн ба тусагдахууны асуулт монголоор

Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та who, what, which, how many-гоор хоёр төрлийн асуулт асууж чадна: өгүүлэгдэхүүний тухай (Who called you?), тусагдахууны тухай (Who did you call?). Мөн угтвар үгийг асуултын төгсгөлд тавьж (Who did you go with?), үгүйсгэсэн асуулт (Don't you like it?) асууж, түүнд зөв хариулж сурна.

Гол санаа

Энэ өгүүлбэрийг хараарай: Anna called Ben. Хоёр хүн байна. Алиных нь тухай ч асууж болно.

Асуух үгийг эвлүүлдэг тоглоомын хэсэг гэж төсөөлөөрэй. Хэн залгасныг – өгүүлэгдэхүүнийг – мэдэхгүй бол who гэдэг хэсэг өгүүлэгдэхүүний нүхэнд шууд таарна: Who called Ben? Өөр юу ч хөдлөхгүй. Үгийн дараалал энгийн өгүүлбэртэй адилхан тул do, does, did байхгүй.

Хэн рүү залгасныг – тусагдахууныг – мэдэхгүй бол who өгүүлбэрийн эхэнд үсэрч, өгүүлэгдэхүүний өмнө туслах үйл үгтэй энгийн асуулт хэрэгтэй болно: Who did Anna call?

Тэгэхээр асуухаасаа өмнө шийдээрэй: би үйлдэгчийн тухай асууж байна уу, эсвэл хүлээн авагчийн тухай юу?

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор асуух үг өгүүлбэрт байх ёстой газраа үлдэж, ялгааг нь тийн ялгалын дагавар харуулдаг: «Хэн чам руу залгасан бэ?» (өгүүлэгдэхүүн) ба «Чи хэн рүү залгасан бэ?» (тусагдахуун). Асуулт төгсгөлийн «бэ / вэ»-гээр илэрнэ, do / did гэж байхгүй. Англиар дагавар байхгүй тул ялгааг үгийн дараалал, did хийнэ: өгүүлэгдэхүүний асуултад энгийн дараалал, тусагдахууны асуултад асуух үг + туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн. Монгол «хэнтэй», «хэнд» дагаврыг англиар асуултын төгсгөлд угтвар үгээр хэлнэ: Who did you go with? Үгүйсгэсэн асуултад монгол «Тийм» асуултыг баталдаг («Ирээгүй юм уу?» «Тийм, ирээгүй»), харин англи Yes / No баримтыг хэлнэ.

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Хэн чам руу залгасан бэ?Who called you?өгүүлэгдэхүүн: энгийн дараалал, did байхгүй
Чи хэн рүү залгасан бэ?Who did you call?тусагдахуун: did + өгүүлэгдэхүүн
Юу болсон бэ?What happened?энд адилхан: асуух үг өгүүлэгдэхүүний байранд, did-гүй
Чи юу худалдаж авсан бэ?What did you buy?монголоор «юу» байрандаа; англиар эхэнд + did
Аль баг ялсан бэ?Which team won?which + нэр үг өгүүлэгдэхүүн → did-гүй
Чи хэнтэй кино үзсэн бэ?Who did you go to the cinema with?«-тай» → төгсгөлд with
Чи яагаад залгаагүй юм бэ?Why didn't you call?didn't өгүүлэгдэхүүний өмнө
«Кофенд дургүй юм уу?» «Тийм, дургүй.»"Don't you like coffee?" "No, I don't."монгол «Тийм» = асуултыг батална; англи No = үгүйсгэсэн баримт

Товчхондоо: асуух үг өгүүлэгдэхүүн бол did-гүй (Who called?); тусагдахуун бол did + өгүүлэгдэхүүн (Who did you call?); угтвар үг төгсгөлд; үгүйсгэсэн асуултад Yes / No баримтыг хэлнэ.

Бүтэц

Нэг өгүүлбэрийн тухай хоёр асуулт: Anna called Ben.

Юуны тухай асууж байнаАсуултХариулт
өгүүлэгдэхүүнWho called Ben?Anna (did).
тусагдахуунWho did Anna call?Ben.

Өгүүлэгдэхүүний асуулт – асуух үг + үйл үг (do / does / did-гүй)

ЦагЖишээ
Present SimpleWho lives here? (he/she/it хэлбэр: -s)
Past SimpleWhat happened?
Present ContinuousWho is making that noise?
МодальWho can help me?

Тусагдахууны асуулт – асуух үг + туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг

ЦагЖишээ
Present SimpleWho do you live with?
Past SimpleWhat did you buy?
Present ContinuousWhat are you doing?
МодальWho can we ask?

Which / How many + нэр үг өгүүлэгдэхүүн болох нь

Өгүүлэгдэхүүний асуултТусагдахууны асуулт
Which bus goes to the airport?Which bus did you take?
How many people came to the party?How many people did you invite?

Үгүйсгэсэн асуулт – үгүйсгэсэн туслах үйл үг (товчилсон хэлбэр) + өгүүлэгдэхүүн

ХэлбэрЖишээ
Тийм / үгүй асуултDon't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished?
Асуух үгтэй асуултWhy didn't you call? / Why aren't you ready?
Өгүүлэгдэхүүний асуултWho didn't come?

Үгүйсгэсэн асуултад хариулах – асуултын тухай биш, баримтын тухай хариулна

АсуултБаримт батлахБаримт үгүйсгэх
Don't you like coffee?Yes, I do. (Дуртай.)No, I don't. (Дургүй.)
Isn't she coming?Yes, she is. (Ирнэ.)No, she isn't. (Ирэхгүй.)

Хэрэглээ

1Who-тэй өгүүлэгдэхүүний асуулт

Үйлдэл хийж буй хүний тухай Who + үйл үг-ээр асууна. Present Simple (энгийн одоо цаг)-д олон хүн гэж бодож байсан ч he/she/it хэлбэр (-s) хэрэглэнэ.

Who wants a cup of tea?
Хэн цай уух вэ?
«хэн» өгүүлэгдэхүүн → wants, do-гүй
Who broke the window?
Цонхыг хэн хагалсан бэ?
Past Simple: broke, did-гүй
Who lives in that big house on the corner?
Булан дээрх тэр том байшинд хэн амьдардаг вэ?
lives (-s)
Who told you about the party?
Үдэшлэгийн тухай чамд хэн хэлсэн бэ?
хэн хэлсэн → Who told
Who's coming to dinner tonight?
Өнөө орой оройн хоолонд хэн ирэх вэ?
who's = who is

2What-тай өгүүлэгдэхүүний асуулт

Ямар нэг юм хийж буй эсвэл болж буй зүйлийн тухай What + үйл үг-ээр асууна.

What happened to your phone?
Утсанд чинь юу болсон бэ?
«юу болсон» → What happened, did-гүй
What makes you happy?
Таныг юу баярлуулдаг вэ?
what өгүүлэгдэхүүн → makes
What caused the delay?
Юунаас болж хойшилсон бэ?
what өгүүлэгдэхүүн → caused
What's making that strange noise?
Юу ингэж хачин чимээ гаргаж байна вэ?
what's = what is

3Тусагдахууны асуулт

Үйлдлийг хүлээн авч буй хүн эсвэл юмны тухай асуух үг + туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг-ээр асууна.

Who did you meet at the conference?
Чи хурал дээр хэнтэй уулзсан бэ?
тусагдахуун → did you meet
What did she say?
Тэр юу гэж хэлсэн бэ?
did + she + say
Who are you texting?
Чи хэн рүү мессеж бичиж байна?
are + you + texting
What do you usually have for breakfast?
Чи өглөөний цайндаа ихэвчлэн юу иддэг вэ?
do + you + have

4Which ба how many өгүүлэгдэхүүн болох нь

Which + нэр үг, How many + нэр үг ч өгүүлэгдэхүүн байж болно. Тэр үед do / does / did байхгүй.

Which team won the final?
Аль баг финалд ялсан бэ?
өгүүлэгдэхүүн → won
Which road goes to the beach?
Аль зам далайн эрэг рүү явдаг вэ?
goes (-s)
How many students passed the exam?
Хэдэн оюутан шалгалтад тэнцсэн бэ?
өгүүлэгдэхүүн → passed
How many people work in your office?
Танай оффист хэдэн хүн ажилладаг вэ?
people олон тоо → work
Which shoes did you buy in the end?
Эцэст нь чи аль гутлыг авсан бэ?
тусагдахууны асуулт: did + өгүүлэгдэхүүн

5Угтвар үгээр төгсдөг асуулт

Асуух үг угтвар үгийн (with, to, about, for, from) тусагдахуун бол өдөр тутмын англиар угтвар үг ихэвчлэн асуултын төгсгөлд очно. Монголоор энэ үүргийг асуух үгийн дагавар («хэнтэй», «юуны тухай», «хэнд») хийдэг.

Who did you go to the cinema with?
Чи хэнтэй кино үзэхээр явсан бэ?
«хэнтэй» → Who … with?
What are you looking for?
Чи юу хайж байна?
look for: for төгсгөлд
Who is this present for?
Энэ бэлэг хэнд зориулсан бэ?
«хэнд» → Who … for?
What are you two talking about?
Та хоёр юуны тухай ярьж байна?
«юуны тухай» → What … about?

6Үгүйсгэсэн асуулт

Үгүйсгэсэн асуултаар гайхсанаа (Don't you like it?), санал нийлэхийг хүссэнээ (Isn't it beautiful?), эсвэл ихэвчлэн жаахан дургүйцэн шалтгаан асуудаг (Why didn't you call?). Баримтын тухай хариулна: Yes = баримт батлах, No = баримт үгүйсгэх. Монгол «Тийм»-ийг Yes гэж шууд бүү орчуулаарай.

Don't you like it? You haven't eaten anything!
Чамд таалагдаагүй юм уу? Юу ч идээгүй байна шүү дээ!
гайхал
Isn't it a beautiful day?
Ямар сайхан өдөр вэ, тийм биз?
санал нийлэхийг хүсэх
Why didn't you call me? I was worried.
Чи яагаад над руу залгаагүй юм бэ? Би санаа зовсон.
Why + didn't + you
Didn't you get my message?
Чи миний мессежийг аваагүй юм уу?
гайхал
No, I didn't. My phone was off.
Тийм, аваагүй. Утас маань унтраатай байсан.
дээрх мөрийн хариулт: монголоор «Тийм», англиар No (аваагүй)
"Aren't you hungry?" "Yes, I am! Let's eat."
«Чи өлсөөгүй юм уу?» «Өлссөн, өлссөн! Идэцгээе.»
баримт батлах → Yes

Түгээмэл алдаа

❌Who did call you?
✅Who called you?
Өгүүлэгдэхүүний асуулт: did байхгүй. (did-ийг хүчтэй онцолбол эхний хэлбэр онцлохын тулд боломжтой – энгийн асуулт биш.)
❌Who you saw yesterday?
✅Who did you see yesterday?
Тусагдахууны асуулт: did + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр.
❌Who did you saw?
✅Who did you see?
did-ийн дараа үндсэн хэлбэр.
❌Who live here?
✅Who lives here?
Одоо цагийн өгүүлэгдэхүүний асуулт: -s хэлбэр.
❌Who you are waiting for?
✅Who are you waiting for?
Тусагдахууны асуулт: туслах үйл үг өгүүлэгдэхүүний өмнө.
❌Why you didn't call me?
✅Why didn't you call me?
Үгүйсгэсэн туслах үйл үг өгүүлэгдэхүүний өмнө.
❌"Don't you like coffee?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
Баримтын тухай хариулна: үгүйсгэсэн баримт → No.
⚠️With who did you go?
✅Who did you go with?
Байгалийн бус сонсогдоно. Өдөр тутмын англиар угтвар үг төгсгөлд; маш албан ёсны хэлбэр нь With whom did you go?

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. Асуух үг байрандаа → туслах үйл үггүй. Монголоор асуух үгийг өгүүлбэрийн дунд тавьж, төгсгөлд «бэ / вэ» нэмэхэд л асуулт болдог: «Чи Улаанбаатараас Эрдэнэт хүртэл хэдэн цаг машин барьсан бэ?». Англиар асуух үгийг эхэнд гаргасан ч did-ээ мартах нь элбэг.

❌How many hours you drove from Ulaanbaatar to Erdenet?
✅How many hours did you drive from Ulaanbaatar to Erdenet?
тусагдахуун → did + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр

2. Бүх асуултад did. Монголоор «Хэн ялсан бэ?», «Чи хэнийг харсан бэ?» хоёрын ялгааг дагавар харуулдаг. Did-тэй асуултыг сурсны дараа олон хүн did-ийг өгүүлэгдэхүүний асуултад ч нэмдэг. Асуух үг өөрөө үйлдэгч бол did хэрэггүй.

❌Who did win the wrestling at this year's Naadam?
✅Who won the wrestling at this year's Naadam?
«хэн» өгүүлэгдэхүүн → did-гүй, Past Simple

3. «Тийм, хэлээгүй» → Yes, he didn't. Монголоор үгүйсгэсэн асуултад «Тийм» гэвэл «чиний хэлсэн зөв» гэсэн утгатай: «Болд чамд шинэ хуваарийн талаар хэлээгүй юм уу?» «Тийм, хэлээгүй». Англи Yes / No асуултыг биш, баримтыг хэлнэ: хэлээгүй бол No.

❌"Didn't Bold tell you about the new timetable?" "Yes, he didn't."
✅"Didn't Bold tell you about the new timetable?" "No, he didn't."
үгүйсгэсэн баримт → No
⚠️"Isn't the Naadam opening ceremony on the eleventh?" "No." (Нээлт арван нэгэнд болно гэж хэлэх гэсэн.)
✅"Isn't the Naadam opening ceremony on the eleventh?" "Yes, it is."
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ No = «арван нэгэнд биш»; арван нэгэнд бол Yes

4. «Хэнтэй» → With who…? Монголоор «хэнтэй» нэг үг тул англиар with-ийг асуух үгийн өмнө тавих нь элбэг: «Чи эдгээр хайрцгийг дээш хэнтэй хамт зөөсөн бэ?». Өдөр тутмын англиар угтвар үг төгсгөлд очно.

⚠️With who did you carry these boxes upstairs?
✅Who did you carry these boxes upstairs with?
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ байгалийн бус сонсогдоно; өдөр тутмын англиар угтвар үг төгсгөлд

Бүү андуураарай

Who called you? ба Who did you call? – Өөрөөсөө асуугаарай: асуух үг үйлдэгч үү, хүлээн авагч уу?

Who called you?
Хэн чам руу залгасан бэ?
хэн нэгэн чам руу залгасан – хэн?
Who did you call?
Чи хэн рүү залгасан бэ?
чи хэн нэгэн рүү залгасан – хэн рүү?

What happened? ба What did you do? – Эхнийхэд what өгүүлэгдэхүүн (юм болсон), хоёр дахьд тусагдахуун (чи юм хийсэн).

What happened at work today?
Өнөөдөр ажил дээр юу болсон бэ?
what өгүүлэгдэхүүн
What did you do at work today?
Чи өнөөдөр ажил дээр юу хийсэн бэ?
what тусагдахуун

Who's ба whose – Who's = who is эсвэл who has. Whose эзэмшлийг асууна. A2-13-ийг үзнэ үү.

Who's seen my keys?
Миний түлхүүрийг хэн харсан бэ?
who has
Whose keys are these?
Энэ хэний түлхүүр вэ?
эзэмшил

Шууд ба шууд бус асуулт – Урт, эелдэг асуулт дотор (Could you tell me who…?) үгийн дараалал дахин өөрчлөгдөнө. B1-14-ийг үзнэ үү.

Зөв бичих ба дуудлага

  • Who did you хурдан ярианд ихэвчлэн хураагдана: /ˈhuː dɪdʒə/. Who-гийн h бол зөвхөн амьсгал, монгол «х» шиг шуугихгүй.
  • What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US). /dʒ/ нь монгол «ж»-тэй ойролцоо.
  • Асуултын төгсгөлийн угтвар үг онцлогдож, хүчтэй хэлбэрээр дуудагдана: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)?
  • Асуух үгтэй асуулт ихэвчлэн төгсгөлдөө буурна: Who called you? ↘. Монголоор «вэ / бэ» асуултыг илэрхийлдэг бол англиар үгийн дараалал, аялгуу.
  • Үгүйсгэсэн асуултад энгийн ярианд товчилсон хэлбэр хэрэглэнэ: Don't you…? Isn't it…? Бүтэн Do you not like it? бий, гэхдээ илүү албан ёсны эсвэл онцолсон.

Алтан дүрэм

Асуух үг өгүүлэгдэхүүн (үйлдэгч) бол энгийн дараалал – do / does / did байхгүй: Who called? Тусагдахуун бол туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн: Who did you call? Үгүйсгэсэн асуултад баримт батлах бол Yes, үгүйсгэх бол No – монгол «Тийм»-ийг бүү дагаарай.

Дасгал

A. Бүтэц

Зааврын дагуу асуулт зохионо уу.

  1. Өгүүлэгдэхүүний тухай асууна уу – Maria took my umbrella.
  2. Тусагдахууны тухай асууна уу – Maria took my umbrella.
  3. Өгүүлэгдэхүүний тухай асууна уу – Five students failed the test. (How many…?)
  4. Асуулт зохионо уу: you / who / to / talking / are
  5. Угтвар үгийг төгсгөлд нь тавина уу: With whom did you travel?
  6. Үгүйсгэсэн асуулт зохионо уу: you / like / horror films (Present Simple)

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Зөв хариултыг сонгоно уу: Who … this song?
  2. Зөв хариултыг сонгоно уу: What … for lunch?
  3. Зөв хариултыг сонгоно уу: Who … next door?
  4. "Didn't you see the email?" Та имэйлийг хараагүй. Хариулна уу: …
  5. "Isn't Tom coming?" Том ирнэ. Хариулна уу: …

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. What did happen last night?
  2. Who you invited to the party?
  3. Why you didn't tell me?
  4. Which team won the match?

D. Нөхцөл байдалд

Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.

After the weekend
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө мэдэх зүйлсийн тухай англиар бичээрэй.

  1. Таны мэдэх нэг киноны тухай нэг өгүүлэгдэхүүний, нэг тусагдахууны асуулт бичнэ үү.
  2. Зурагт огт үздэггүй найздаа гайхсанаа илэрхийлсэн үгүйсгэсэн асуулт бичнэ үү.

F. Холимог давталт

Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.

  1. A2-29 Who, Which, That: тодотгох өгүүлбэр (relative clause) монголоор
    The man lives next door is a pilot.
  2. A2-32 So do I, Neither do I, Me too: англиар «Би ч гэсэн» гэж хэрхэн хэлэх вэ
    "I didn't go to the party." "Neither I."
  3. A1-16 Асуух үгс монголоор: what, where, when, who, why, how ба үгийн дараалал
    often do you go to the gym?
Хариулт

A. Бүтэц

  1. Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
  2. What did Maria take? / What did she take?
  3. How many students failed the test?
  4. Who are you talking to?
  5. Who did you travel with?
  6. Don't you like horror films? / Do you not like horror films?

B. Утга

  1. wrote
  2. did you eat
  3. lives
  4. No, I didn't.
  5. Yes, he is.

C. Алдааг олоорой

  1. What happened last night?
  2. Who did you invite to the party?
  3. Why didn't you tell me?
  4. ✓ Which team won the match?

D. Нөхцөл байдалд

  1. What
  2. took
  3. did
  4. didn't / couldn't
  5. should / can / could / do / shall

E. Таны ээлж

  1. Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
  2. Don't you like TV?

F. Холимог давталт

  1. who / that
  2. did
  3. How
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play