Who called you эсвэл Who did you call? Өгүүлэгдэхүүн ба тусагдахууны асуулт монголоор
Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та who, what, which, how many-гоор хоёр төрлийн асуулт асууж чадна: өгүүлэгдэхүүний тухай (Who called you?), тусагдахууны тухай (Who did you call?). Мөн угтвар үгийг асуултын төгсгөлд тавьж (Who did you go with?), үгүйсгэсэн асуулт (Don't you like it?) асууж, түүнд зөв хариулж сурна.
Гол санаа
Энэ өгүүлбэрийг хараарай: Anna called Ben. Хоёр хүн байна. Алиных нь тухай ч асууж болно.
Асуух үгийг эвлүүлдэг тоглоомын хэсэг гэж төсөөлөөрэй. Хэн залгасныг – өгүүлэгдэхүүнийг – мэдэхгүй бол who гэдэг хэсэг өгүүлэгдэхүүний нүхэнд шууд таарна: Who called Ben? Өөр юу ч хөдлөхгүй. Үгийн дараалал энгийн өгүүлбэртэй адилхан тул do, does, did байхгүй.
Хэн рүү залгасныг – тусагдахууныг – мэдэхгүй бол who өгүүлбэрийн эхэнд үсэрч, өгүүлэгдэхүүний өмнө туслах үйл үгтэй энгийн асуулт хэрэгтэй болно: Who did Anna call?
Тэгэхээр асуухаасаа өмнө шийдээрэй: би үйлдэгчийн тухай асууж байна уу, эсвэл хүлээн авагчийн тухай юу?
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор асуух үг өгүүлбэрт байх ёстой газраа үлдэж, ялгааг нь тийн ялгалын дагавар харуулдаг: «Хэн чам руу залгасан бэ?» (өгүүлэгдэхүүн) ба «Чи хэн рүү залгасан бэ?» (тусагдахуун). Асуулт төгсгөлийн «бэ / вэ»-гээр илэрнэ, do / did гэж байхгүй. Англиар дагавар байхгүй тул ялгааг үгийн дараалал, did хийнэ: өгүүлэгдэхүүний асуултад энгийн дараалал, тусагдахууны асуултад асуух үг + туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн. Монгол «хэнтэй», «хэнд» дагаврыг англиар асуултын төгсгөлд угтвар үгээр хэлнэ: Who did you go with? Үгүйсгэсэн асуултад монгол «Тийм» асуултыг баталдаг («Ирээгүй юм уу?» «Тийм, ирээгүй»), харин англи Yes / No баримтыг хэлнэ.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Хэн чам руу залгасан бэ? | Who called you? | өгүүлэгдэхүүн: энгийн дараалал, did байхгүй |
| Чи хэн рүү залгасан бэ? | Who did you call? | тусагдахуун: did + өгүүлэгдэхүүн |
| Юу болсон бэ? | What happened? | энд адилхан: асуух үг өгүүлэгдэхүүний байранд, did-гүй |
| Чи юу худалдаж авсан бэ? | What did you buy? | монголоор «юу» байрандаа; англиар эхэнд + did |
| Аль баг ялсан бэ? | Which team won? | which + нэр үг өгүүлэгдэхүүн → did-гүй |
| Чи хэнтэй кино үзсэн бэ? | Who did you go to the cinema with? | «-тай» → төгсгөлд with |
| Чи яагаад залгаагүй юм бэ? | Why didn't you call? | didn't өгүүлэгдэхүүний өмнө |
| «Кофенд дургүй юм уу?» «Тийм, дургүй.» | "Don't you like coffee?" "No, I don't." | монгол «Тийм» = асуултыг батална; англи No = үгүйсгэсэн баримт |
Товчхондоо: асуух үг өгүүлэгдэхүүн бол did-гүй (Who called?); тусагдахуун бол did + өгүүлэгдэхүүн (Who did you call?); угтвар үг төгсгөлд; үгүйсгэсэн асуултад Yes / No баримтыг хэлнэ.
Бүтэц
Нэг өгүүлбэрийн тухай хоёр асуулт: Anna called Ben.
| Юуны тухай асууж байна | Асуулт | Хариулт |
|---|---|---|
| өгүүлэгдэхүүн | Who called Ben? | Anna (did). |
| тусагдахуун | Who did Anna call? | Ben. |
Өгүүлэгдэхүүний асуулт – асуух үг + үйл үг (do / does / did-гүй)
| Цаг | Жишээ |
|---|---|
| Present Simple | Who lives here? (he/she/it хэлбэр: -s) |
| Past Simple | What happened? |
| Present Continuous | Who is making that noise? |
| Модаль | Who can help me? |
Тусагдахууны асуулт – асуух үг + туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг
| Цаг | Жишээ |
|---|---|
| Present Simple | Who do you live with? |
| Past Simple | What did you buy? |
| Present Continuous | What are you doing? |
| Модаль | Who can we ask? |
Which / How many + нэр үг өгүүлэгдэхүүн болох нь
| Өгүүлэгдэхүүний асуулт | Тусагдахууны асуулт |
|---|---|
| Which bus goes to the airport? | Which bus did you take? |
| How many people came to the party? | How many people did you invite? |
Үгүйсгэсэн асуулт – үгүйсгэсэн туслах үйл үг (товчилсон хэлбэр) + өгүүлэгдэхүүн
| Хэлбэр | Жишээ |
|---|---|
| Тийм / үгүй асуулт | Don't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished? |
| Асуух үгтэй асуулт | Why didn't you call? / Why aren't you ready? |
| Өгүүлэгдэхүүний асуулт | Who didn't come? |
Үгүйсгэсэн асуултад хариулах – асуултын тухай биш, баримтын тухай хариулна
| Асуулт | Баримт батлах | Баримт үгүйсгэх |
|---|---|---|
| Don't you like coffee? | Yes, I do. (Дуртай.) | No, I don't. (Дургүй.) |
| Isn't she coming? | Yes, she is. (Ирнэ.) | No, she isn't. (Ирэхгүй.) |
Хэрэглээ
1Who-тэй өгүүлэгдэхүүний асуулт
Үйлдэл хийж буй хүний тухай Who + үйл үг-ээр асууна. Present Simple (энгийн одоо цаг)-д олон хүн гэж бодож байсан ч he/she/it хэлбэр (-s) хэрэглэнэ.
2What-тай өгүүлэгдэхүүний асуулт
Ямар нэг юм хийж буй эсвэл болж буй зүйлийн тухай What + үйл үг-ээр асууна.
3Тусагдахууны асуулт
Үйлдлийг хүлээн авч буй хүн эсвэл юмны тухай асуух үг + туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн + үйл үг-ээр асууна.
4Which ба how many өгүүлэгдэхүүн болох нь
Which + нэр үг, How many + нэр үг ч өгүүлэгдэхүүн байж болно. Тэр үед do / does / did байхгүй.
5Угтвар үгээр төгсдөг асуулт
Асуух үг угтвар үгийн (with, to, about, for, from) тусагдахуун бол өдөр тутмын англиар угтвар үг ихэвчлэн асуултын төгсгөлд очно. Монголоор энэ үүргийг асуух үгийн дагавар («хэнтэй», «юуны тухай», «хэнд») хийдэг.
6Үгүйсгэсэн асуулт
Үгүйсгэсэн асуултаар гайхсанаа (Don't you like it?), санал нийлэхийг хүссэнээ (Isn't it beautiful?), эсвэл ихэвчлэн жаахан дургүйцэн шалтгаан асуудаг (Why didn't you call?). Баримтын тухай хариулна: Yes = баримт батлах, No = баримт үгүйсгэх. Монгол «Тийм»-ийг Yes гэж шууд бүү орчуулаарай.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. Асуух үг байрандаа → туслах үйл үггүй. Монголоор асуух үгийг өгүүлбэрийн дунд тавьж, төгсгөлд «бэ / вэ» нэмэхэд л асуулт болдог: «Чи Улаанбаатараас Эрдэнэт хүртэл хэдэн цаг машин барьсан бэ?». Англиар асуух үгийг эхэнд гаргасан ч did-ээ мартах нь элбэг.
2. Бүх асуултад did. Монголоор «Хэн ялсан бэ?», «Чи хэнийг харсан бэ?» хоёрын ялгааг дагавар харуулдаг. Did-тэй асуултыг сурсны дараа олон хүн did-ийг өгүүлэгдэхүүний асуултад ч нэмдэг. Асуух үг өөрөө үйлдэгч бол did хэрэггүй.
3. «Тийм, хэлээгүй» → Yes, he didn't. Монголоор үгүйсгэсэн асуултад «Тийм» гэвэл «чиний хэлсэн зөв» гэсэн утгатай: «Болд чамд шинэ хуваарийн талаар хэлээгүй юм уу?» «Тийм, хэлээгүй». Англи Yes / No асуултыг биш, баримтыг хэлнэ: хэлээгүй бол No.
4. «Хэнтэй» → With who…? Монголоор «хэнтэй» нэг үг тул англиар with-ийг асуух үгийн өмнө тавих нь элбэг: «Чи эдгээр хайрцгийг дээш хэнтэй хамт зөөсөн бэ?». Өдөр тутмын англиар угтвар үг төгсгөлд очно.
Бүү андуураарай
Who called you? ба Who did you call? – Өөрөөсөө асуугаарай: асуух үг үйлдэгч үү, хүлээн авагч уу?
What happened? ба What did you do? – Эхнийхэд what өгүүлэгдэхүүн (юм болсон), хоёр дахьд тусагдахуун (чи юм хийсэн).
Who's ба whose – Who's = who is эсвэл who has. Whose эзэмшлийг асууна. A2-13-ийг үзнэ үү.
Шууд ба шууд бус асуулт – Урт, эелдэг асуулт дотор (Could you tell me who…?) үгийн дараалал дахин өөрчлөгдөнө. B1-14-ийг үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- Who did you хурдан ярианд ихэвчлэн хураагдана: /ˈhuː dɪdʒə/. Who-гийн h бол зөвхөн амьсгал, монгол «х» шиг шуугихгүй.
- What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US). /dʒ/ нь монгол «ж»-тэй ойролцоо.
- Асуултын төгсгөлийн угтвар үг онцлогдож, хүчтэй хэлбэрээр дуудагдана: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)?
- Асуух үгтэй асуулт ихэвчлэн төгсгөлдөө буурна: Who called you? ↘. Монголоор «вэ / бэ» асуултыг илэрхийлдэг бол англиар үгийн дараалал, аялгуу.
- Үгүйсгэсэн асуултад энгийн ярианд товчилсон хэлбэр хэрэглэнэ: Don't you…? Isn't it…? Бүтэн Do you not like it? бий, гэхдээ илүү албан ёсны эсвэл онцолсон.
Алтан дүрэм
Асуух үг өгүүлэгдэхүүн (үйлдэгч) бол энгийн дараалал – do / does / did байхгүй: Who called? Тусагдахуун бол туслах үйл үг + өгүүлэгдэхүүн: Who did you call? Үгүйсгэсэн асуултад баримт батлах бол Yes, үгүйсгэх бол No – монгол «Тийм»-ийг бүү дагаарай.
Дасгал
A. Бүтэц
Зааврын дагуу асуулт зохионо уу.
-
Өгүүлэгдэхүүний тухай асууна уу – Maria took my umbrella.
-
Тусагдахууны тухай асууна уу – Maria took my umbrella.
-
Өгүүлэгдэхүүний тухай асууна уу – Five students failed the test. (How many…?)
-
Асуулт зохионо уу: you / who / to / talking / are
-
Угтвар үгийг төгсгөлд нь тавина уу: With whom did you travel?
-
Үгүйсгэсэн асуулт зохионо уу: you / like / horror films (Present Simple)
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Who … this song?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: What … for lunch?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Who … next door?
-
"Didn't you see the email?" Та имэйлийг хараагүй. Хариулна уу: …
-
"Isn't Tom coming?" Том ирнэ. Хариулна уу: …
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
What did happen last night?
-
Who you invited to the party?
-
Why you didn't tell me?
-
Which team won the match?
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө мэдэх зүйлсийн тухай англиар бичээрэй.
-
Таны мэдэх нэг киноны тухай нэг өгүүлэгдэхүүний, нэг тусагдахууны асуулт бичнэ үү.
-
Зурагт огт үздэггүй найздаа гайхсанаа илэрхийлсэн үгүйсгэсэн асуулт бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-29 Who, Which, That: тодотгох өгүүлбэр (relative clause) монголоор The man lives next door is a pilot.
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too: англиар «Би ч гэсэн» гэж хэрхэн хэлэх вэ "I didn't go to the party." "Neither I."
-
A1-16 Асуух үгс монголоор: what, where, when, who, why, how ба үгийн дараалал often do you go to the gym?
Хариулт
A. Бүтэц
- Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
- What did Maria take? / What did she take?
- How many students failed the test?
- Who are you talking to?
- Who did you travel with?
- Don't you like horror films? / Do you not like horror films?
B. Утга
- wrote
- did you eat
- lives
- No, I didn't.
- Yes, he is.
C. Алдааг олоорой
- What happened last night?
- Who did you invite to the party?
- Why didn't you tell me?
- ✓ Which team won the match?
D. Нөхцөл байдалд
- What
- took
- did
- didn't / couldn't
- should / can / could / do / shall
E. Таны ээлж
- Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
- Don't you like TV?
F. Холимог давталт
- who / that
- did
- How
