SlowingoGramatika
A1 3 / 32

To Be në mohim dhe pyetje: isn't, aren't, Are you…? dhe përgjigjet e shkurtra

To Be: Negatives, Questions and Short Answers

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të thoni çfarë nuk është e vërtetë me I'm not, isn't dhe aren't, të bëni pyetje me be (pyetje me po / jo dhe pyetje me fjalë pyetëse) dhe të përgjigjeni shkurt: Yes, I am, No, she isn't.

Ideja kryesore

E mbani mend urën nga A1-02? Be e lidh kryefjalën me informacionin. Dhe be është një folje e fortë: mohimin dhe pyetjen i bën vetë, pa ndihmë.

Për mohimin vini not menjëherë pas saj: She is → She is not. Për pyetjen be kërcen para kryefjalës: You are ready → Are you ready? Asgjë tjetër nuk ndryshon.

Në përgjigje anglishtja nuk e përsërit gjithë fjalinë. Ajo kthen një jehonë: vetëm kryefjalën dhe foljen e vogël. Are you tired? – Yes, I am. Is it far? – No, it isn't. Mund të thoni edhe thjesht Yes ose No, por jehona tingëllon më miqësore dhe më e plotë. Këtë jehonë do ta dëgjoni shumë herë në anglisht, edhe me folje të tjera.

Kur e shihni modelin – not pas be, be para kryefjalës dhe jehona në përgjigje – çdo formë e am / is / are punon njësoj.

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip mohimi nuk (ose s') vjen para foljes: «Ajo nuk është në shtëpi». Në anglisht not vjen pas be: She is not / She isn't. Pyetjen me po / jo shqipja e bën me pjesëzën «a» ose vetëm me intonacion, pa ndryshuar rendin: «A je gati?», «Je gati?». Në anglisht rendi ndryshon: be kalon para kryefjalës: Are you ready? Te pyetjet me fjalë pyetëse shqipja dhe anglishtja shpesh përputhen: «Ku është stacioni?» = Where is the station? Rreziku lind kur fjalës pyetëse i shtoni kryefjalën në rendin e fjalisë pohore.

Edhe shqipja ka përgjigje të shkurtra si jehonë: «Po, jam», «Jo, nuk është». Por në shqip përemrin nuk e themi, kurse në anglisht përgjigja e shkurtër ka gjithmonë përemër: Yes, it is, No, they aren't. Dhe një gjë e vogël: «Nga je?» në shqip fillon me «nga», kurse në anglisht from shkon në fund: Where are you from?

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Ajo nuk është në shtëpi.She isn't at home.«nuk» para foljes, not pas be
A je i uritur? / Je i uritur?Are you hungry?shqipja: «a» ose intonacioni; anglishtja: be para kryefjalës
Ku është stacioni?Where is the station?këtu është njësoj: fjala pyetëse + folja + kryefjala
A është e hapur kafeneja? – Jo, nuk është.No, it isn't.përgjigja shqipe s'ka përemër, ajo angleze ka: it
A janë prindërit në shtëpi? – Po, janë.Yes, they are.përemri they, jo my parents
Nga je?Where are you from?«nga» në fillim, from në fund
Sa është ora?What time is it?në shqip kryefjala është «ora», në anglisht it

Shkurt: not vjen pas am / is / are, në pyetje be kalon para kryefjalës, dhe përgjigja e shkurtër angleze ka gjithmonë përemër: Yes, I am. No, it isn't.

Forma

Mohorja

KryefjalaForma e plotëForma e shkurtër 1Forma e shkurtër 2
II am notI'm not—
youyou are notyou aren'tyou're not
he / she / ithe is nothe isn'the's not
wewe are notwe aren'twe're not
theythey are notthey aren'tthey're not

Forma e shkurtër standarde amn't nuk ekziston. Përdorni I'm not. (Në pyetjet bisht përdoret aren't I?: shih B1-15.)

Pyetjet me po / jo (yes/no questions) – be vjen para kryefjalës

Fjali pohorePyetje
You are a student.Are you a student?
She is at work.Is she at work?
The shops are open.Are the shops open?
I am late.Am I late?

Përgjigjet e shkurtra (short answers) – jehona

PyetjaPoJo
Are you…?Yes, I am.No, I'm not.
Is he / she / it…?Yes, he is.No, he isn't. / No, he's not.
Are you (shumës) / we / they…?Yes, we are. / Yes, they are.No, we aren't. / No, they aren't.
Am I…?Yes, you are.No, you aren't. / No, you're not.

Përgjigjet e shkurtra pozitive nuk shkurtohen: Yes, I am. (jo Yes, I'm.), Yes, she is. (jo Yes, she's.). Përgjigjet mohore zakonisht shkurtohen. Forma e plotë (No, I am not.) është e mundur, por tingëllon e fortë ose shumë zyrtare.

Pyetjet me fjalë pyetëse (wh- questions) – fjala pyetëse + be + kryefjala

Fjala pyetësebeKryefjalaPjesa tjetër
Whereisthe bathroom?
Whatisyour name?
How oldareyour children?
Howareyou?
Whyaretheylate?

Përdorimi

1Fjalitë mohore

Vini not pas am / is / are për të thënë që diçka nuk është e vërtetë. Në të folur format e shkurtra janë normale.

I'm not ready yet.
Nuk jam ende gati.
në shqip «nuk» para foljes, në anglisht not pas am
She isn't at home. She's at work.
Nuk është në shtëpi. Është në punë.
në shqip «ajo» mund të mungojë, në anglisht she
We aren't from here.
Nuk jemi nga këtu.
The museum isn't open today.
Muzeu nuk është i hapur sot.
It's not far.
Nuk është larg.
it's not = it isn't, i njëjti kuptim; në shqip pa kryefjalë, në anglisht it

2Pyetjet me po / jo

Vini am / is / are para kryefjalës. Zëri zakonisht ngrihet në fund.

Are you hungry?
A ke uri?
në shqip «kam uri», në anglisht be + hungry; are para you
Is this seat free?
A është i lirë ky vend?
this: shih A1-07
Is your brother married?
A është i martuar vëllai yt?
Are the tickets expensive?
A janë të shtrenjta biletat?
Am I in the right room?
A jam në dhomën e duhur?

3Përgjigjet e shkurtra

Përgjigjuni me Yes / No + përemër + be. Përdorni përemrin, jo emrin.

Are you a student?
A je student?
Yes, I am.
Po, jam.
përgjigje e shkurtër e pyetjes më lart; në anglisht me I
Is the café open?
A është e hapur kafeneja?
No, it isn't.
Jo, nuk është.
në shqip pa kryefjalë, në anglisht it
Are your parents at home?
A janë prindërit e tu në shtëpi?
Yes, they are.
Po, janë.
they, jo «my parents»
"Is Lisa your sister?" "No, she's not. She's my cousin."
«A është Lisa motra jote?» «Jo, nuk është. Është kushërira ime.»
"Am I late?" "No, you aren't. You're early!"
«A jam vonë?» «Jo, s'je vonë. Ke ardhur herët!»
"Is this your bag?" "Yes, it is. Thanks!"
«A është kjo çanta jote?» «Po, është. Faleminderit!»
this → it në përgjigje; this: shih A1-07

4Pyetjet me fjalë pyetëse dhe be

Në fillim fjala pyetëse, pastaj be, pastaj kryefjala. Për të gjitha fjalët pyetëse shih A1-16.

Where is the station?
Ku është stacioni?
këtu rendi është njësoj si në shqip
What's your phone number?
Cili është numri yt i telefonit?
what is → what's
How old is your daughter?
Sa vjeç është vajza juaj?
«sa vjeç» → how old
Who's that man?
Kush është ai burrë?
who is → who's; that: shih A1-07
Why are you so tired?
Pse je kaq i lodhur?
are para you, edhe pas why

5Pyetje të përditshme me be

Disa pyetje me be janë shprehje të ngulitura. Mësojini si blloqe.

"How are you?" "I'm fine, thanks. And you?"
«Si je?» «Mirë, faleminderit. Po ti?»
"Where are you from?" "I'm from Kenya."
«Nga je?» «Jam nga Kenia.»
në shqip «nga» në fillim, në anglisht from në fund
"What's the weather like?" "It's sunny."
«Si është moti?» «Ka diell.»
shprehje e ngulitur; në shqip «ka diell», në anglisht it's sunny
"What time is it?" "It's six o'clock."
«Sa është ora?» «Është ora gjashtë.»
në anglisht kryefjala është it; ora: shih A1-19

Gabime të shpeshta

❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
Forma standarde «amn't» nuk ekziston.
❌She not is here.
✅She isn't here.
Not vjen pas be.
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Përgjigja e shkurtër pozitive nuk shkurtohet.
❌Do you be a teacher?
✅Are you a teacher?
Pyetjet me be nuk përdorin do: shih A1-13.
❌Where the bank is?
✅Where is the bank?
Fjala pyetëse + be + kryefjala.
❌How old you are?
✅How old are you?
Edhe në pyetjet me fjalë pyetëse be vjen para kryefjalës.
⚠️"Is your mum a doctor?" "Yes, my mum is."
✅"Yes, she is."
Gramatikisht është e saktë, por përgjigjet e shkurtra zakonisht kanë përemër.
⚠️You are happy?
✅Are you happy?
Me zë që ngrihet, rendi i fjalisë pohore është i mundur në të folur, për habi ose për të kontrolluar diçka. Për një pyetje të zakonshme be vjen e para.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Nuk është» → not is. Në shqip mohimi vjen para foljes: «Arta nuk është në klasë sot, është e sëmurë». Fjalë për fjalë del not is ose no is. Në anglisht not vjen pas am / is / are.

❌Arta not is in class today. She's ill.
✅Arta isn't in class today. She's ill. ose Arta's not in class today. She's ill.
not pas is

2. Pyetja pa ndryshim të rendit. Në shqip pyetja nuk e ndryshon rendin e fjalëve: «Endrit, je gati për provimin e makinës nesër?», «Blerta, pse ti je ende në shtrat?». Në anglisht be duhet të kalojë para kryefjalës. Pa fjalë pyetëse, rendi i fjalisë pohore me zë që ngrihet tingëllon si habi ose kontroll; me fjalë pyetëse është gabim.

⚠️Endrit, you are ready for your driving test tomorrow?
✅Endrit, are you ready for your driving test tomorrow?
Gramatikisht është e saktë, por tingëllon si habi ose kontroll; për një pyetje të zakonshme: are you
❌Blerta, why you are still in bed? It's nine o'clock!
✅Blerta, why are you still in bed? It's nine o'clock!
pas why: are + you

3. «Po, është» → Yes, is. Në shqip përgjigja e shkurtër nuk ka përemër: «A është i ngrohtë uji?» «Jo, nuk është. Është shumë i ftohtë.» Në anglisht përgjigja e shkurtër ka gjithmonë përemër: I, you, he, she, it, we, they.

❌"Is the water warm?" "No, is not. It's really cold."
✅"Is the water warm?" "No, it isn't. It's really cold." ose "Is the water warm?" "No, it's not. It's really cold."
përgjigja e shkurtër: it + isn't

4. «Nga cili vend është?» → From which…? Në shqip pyetja fillon me «nga»: «Ky çaj është shumë i mirë! Nga cili vend është?». Në anglisht parafjala from zakonisht shkon në fund të pyetjes.

⚠️This tea is lovely! From which country is it?
✅This tea is lovely! Which country is it from?
Gramatikisht është e saktë, por tingëllon e ngurtë; në anglishten e përditshme from shkon në fund

Mos i ngatërroni

isn't apo aren't – isn't për he / she / it / një send; aren't për you / we / they / shumë sende. Këtu shqipja punon njësoj: «nuk është» – «nuk janë».

The bus isn't late.
Autobusi nuk është vonë.
The buses aren't late.
Autobusët nuk janë vonë.

he isn't apo he's not – Të dyja janë të sakta dhe kanë të njëjtin kuptim. He's not mund të tingëllojë pak më e fortë. Me I forma e vetme e shkurtër është I'm not.

He isn't here.
Nuk është këtu.
He's not here.
Nuk është këtu.
i njëjti kuptim

Pyetjet me be apo pyetjet me folje të tjera – Be kalon vetë përpara. Shumica e foljeve të tjera kanë nevojë për një folje ndihmëse (auxiliary): do ose does (shih A1-13). Shqipja nuk ka asnjërën, prandaj kini kujdes.

Are you a nurse?
A je infermiere?
be: pa do
Do you work in a hospital?
A punon në spital?
folje tjetër: do, shih A1-13

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • isn't /ˈɪznt/ dhe aren't /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Te isn't nuk ka zanore mes s dhe n: mos shtoni «ë». Apostrofi zë vendin e shkronjës o të not.
  • Në fjalinë mohore theksohet fjala mohuese: te I'm not hungry thoni not qartë; te She isn't here thoni isn't qartë.
  • Pyetjet me po / jo zakonisht ngrihen në fund: Are you OK? ↗. Pyetjet me fjalë pyetëse zakonisht ulen: Where are you from? ↘. Edhe në shqip pyetja pa «a» ngrihet në fund, prandaj këtu keni avantazh.
  • Në përgjigjet e shkurtra pozitive folja është e fortë: Yes, I am – am /æm/ është e plotë dhe e qartë. Tingulli /æ/ nuk ekziston në shqip: hapni gojën si për «a», por gjuhën mbajeni përpara si për «e». Në pyetje are zakonisht është e dobët: Are you ready? – zanorja është /ə/, shumë afër «ë»-së shqipe.
  • What's, Where's, Who's, How's janë normale në të folur: What's your name?

Rregulli i artë

Be punon vetë: vini not pas saj për mohimin dhe vendoseni para kryefjalës për pyetjen. Përgjigjuni me jehonë – përemri dhe be: Yes, I am. / No, it isn't. Ku shqipja thotë vetëm «Po, është», anglishtja do përemrin.

Ushtrime

A. Forma

Ndryshoni fjalitë ose vendosini fjalët në rendin e duhur.

  1. Bëjeni mohore: She is a teacher.
  2. Bëjeni mohore: I am cold.
  3. Bëjeni mohore: They are at school.
  4. Formoni një pyetje: You are tired.
  5. Formoni një pyetje: The hotel is near the beach.
  6. Vendosini fjalët në rendin e duhur: are / old / how / you
  7. Vendosini fjalët në rendin e duhur: your keys / where / are

B. Kuptimi

Plotësoni përgjigjen e shkurtër ose zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. "Is your car new?" "No, ."
  2. "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The windows … open.
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Are you from Spain?" …
  5. Doni të dini vendin. Zgjidhni përgjigjen e saktë: …

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. Përgjigje e pyetjes "Is he a doctor?": Yes, he's.
  2. Where your office is?
  3. I amn't from London.
  4. Do you be hungry?
  5. "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë.

First day at a new school
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht për veten dhe për një shok të ri klase.

  1. Shkruani dy fjali mohore të vërteta për veten sot.
  2. Shkruani dy pyetje me be për një shok të ri klase. Pastaj shkruani përgjigjet tuaja të shkurtra.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-02 To Be (am, is, are) në shqip: shpjegim dhe ushtrime
    My sister a nurse.
  2. A1-01 Rendi i fjalëve në anglisht (word order): si ndërtohet fjalia
    Korrigjoni fjalinë: Is very hot today.
Përgjigjet

A. Forma

  1. She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
  2. I'm not cold. / I am not cold.
  3. They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
  4. Are you tired?
  5. Is the hotel near the beach?
  6. How old are you?
  7. Where are your keys?

B. Kuptimi

  1. it isn't / it's not
  2. we are
  3. aren't
  4. Yes, I am.
  5. Where is she?

C. Gjeni gabimin

  1. Yes, he is.
  2. Where is your office? / Where's your office?
  3. I'm not from London. / I am not from London.
  4. Are you hungry?
  5. ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Në kontekst

  1. Are
  2. am
  3. are
  4. Is
  5. isn't / 's not
  6. Am
  7. aren't / 're not

E. Radha juaj

  1. I'm not tired. My friends aren't here.
  2. Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.

F. Përsëritje e përzier

  1. is / 's
  2. It is very hot today. / It's very hot today.
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play