To Be në mohim dhe pyetje: isn't, aren't, Are you…? dhe përgjigjet e shkurtra
To Be: Negatives, Questions and Short Answers
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të thoni çfarë nuk është e vërtetë me I'm not, isn't dhe aren't, të bëni pyetje me be (pyetje me po / jo dhe pyetje me fjalë pyetëse) dhe të përgjigjeni shkurt: Yes, I am, No, she isn't.
Ideja kryesore
E mbani mend urën nga A1-02? Be e lidh kryefjalën me informacionin. Dhe be është një folje e fortë: mohimin dhe pyetjen i bën vetë, pa ndihmë.
Për mohimin vini not menjëherë pas saj: She is → She is not. Për pyetjen be kërcen para kryefjalës: You are ready → Are you ready? Asgjë tjetër nuk ndryshon.
Në përgjigje anglishtja nuk e përsërit gjithë fjalinë. Ajo kthen një jehonë: vetëm kryefjalën dhe foljen e vogël. Are you tired? – Yes, I am. Is it far? – No, it isn't. Mund të thoni edhe thjesht Yes ose No, por jehona tingëllon më miqësore dhe më e plotë. Këtë jehonë do ta dëgjoni shumë herë në anglisht, edhe me folje të tjera.
Kur e shihni modelin – not pas be, be para kryefjalës dhe jehona në përgjigje – çdo formë e am / is / are punon njësoj.
Shqipja dhe anglishtja
Në shqip mohimi nuk (ose s') vjen para foljes: «Ajo nuk është në shtëpi». Në anglisht not vjen pas be: She is not / She isn't. Pyetjen me po / jo shqipja e bën me pjesëzën «a» ose vetëm me intonacion, pa ndryshuar rendin: «A je gati?», «Je gati?». Në anglisht rendi ndryshon: be kalon para kryefjalës: Are you ready? Te pyetjet me fjalë pyetëse shqipja dhe anglishtja shpesh përputhen: «Ku është stacioni?» = Where is the station? Rreziku lind kur fjalës pyetëse i shtoni kryefjalën në rendin e fjalisë pohore.
Edhe shqipja ka përgjigje të shkurtra si jehonë: «Po, jam», «Jo, nuk është». Por në shqip përemrin nuk e themi, kurse në anglisht përgjigja e shkurtër ka gjithmonë përemër: Yes, it is, No, they aren't. Dhe një gjë e vogël: «Nga je?» në shqip fillon me «nga», kurse në anglisht from shkon në fund: Where are you from?
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Ajo nuk është në shtëpi. | She isn't at home. | «nuk» para foljes, not pas be |
| A je i uritur? / Je i uritur? | Are you hungry? | shqipja: «a» ose intonacioni; anglishtja: be para kryefjalës |
| Ku është stacioni? | Where is the station? | këtu është njësoj: fjala pyetëse + folja + kryefjala |
| A është e hapur kafeneja? – Jo, nuk është. | No, it isn't. | përgjigja shqipe s'ka përemër, ajo angleze ka: it |
| A janë prindërit në shtëpi? – Po, janë. | Yes, they are. | përemri they, jo my parents |
| Nga je? | Where are you from? | «nga» në fillim, from në fund |
| Sa është ora? | What time is it? | në shqip kryefjala është «ora», në anglisht it |
Shkurt: not vjen pas am / is / are, në pyetje be kalon para kryefjalës, dhe përgjigja e shkurtër angleze ka gjithmonë përemër: Yes, I am. No, it isn't.
Forma
Mohorja
| Kryefjala | Forma e plotë | Forma e shkurtër 1 | Forma e shkurtër 2 |
|---|---|---|---|
| I | I am not | I'm not | — |
| you | you are not | you aren't | you're not |
| he / she / it | he is not | he isn't | he's not |
| we | we are not | we aren't | we're not |
| they | they are not | they aren't | they're not |
Forma e shkurtër standarde amn't nuk ekziston. Përdorni I'm not. (Në pyetjet bisht përdoret aren't I?: shih B1-15.)
Pyetjet me po / jo (yes/no questions) – be vjen para kryefjalës
| Fjali pohore | Pyetje |
|---|---|
| You are a student. | Are you a student? |
| She is at work. | Is she at work? |
| The shops are open. | Are the shops open? |
| I am late. | Am I late? |
Përgjigjet e shkurtra (short answers) – jehona
| Pyetja | Po | Jo |
|---|---|---|
| Are you…? | Yes, I am. | No, I'm not. |
| Is he / she / it…? | Yes, he is. | No, he isn't. / No, he's not. |
| Are you (shumës) / we / they…? | Yes, we are. / Yes, they are. | No, we aren't. / No, they aren't. |
| Am I…? | Yes, you are. | No, you aren't. / No, you're not. |
Përgjigjet e shkurtra pozitive nuk shkurtohen: Yes, I am. (jo Yes, I'm.), Yes, she is. (jo Yes, she's.). Përgjigjet mohore zakonisht shkurtohen. Forma e plotë (No, I am not.) është e mundur, por tingëllon e fortë ose shumë zyrtare.
Pyetjet me fjalë pyetëse (wh- questions) – fjala pyetëse + be + kryefjala
| Fjala pyetëse | be | Kryefjala | Pjesa tjetër |
|---|---|---|---|
| Where | is | the bathroom? | |
| What | is | your name? | |
| How old | are | your children? | |
| How | are | you? | |
| Why | are | they | late? |
Përdorimi
1Fjalitë mohore
Vini not pas am / is / are për të thënë që diçka nuk është e vërtetë. Në të folur format e shkurtra janë normale.
2Pyetjet me po / jo
Vini am / is / are para kryefjalës. Zëri zakonisht ngrihet në fund.
3Përgjigjet e shkurtra
Përgjigjuni me Yes / No + përemër + be. Përdorni përemrin, jo emrin.
4Pyetjet me fjalë pyetëse dhe be
Në fillim fjala pyetëse, pastaj be, pastaj kryefjala. Për të gjitha fjalët pyetëse shih A1-16.
5Pyetje të përditshme me be
Disa pyetje me be janë shprehje të ngulitura. Mësojini si blloqe.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Nuk është» → not is. Në shqip mohimi vjen para foljes: «Arta nuk është në klasë sot, është e sëmurë». Fjalë për fjalë del not is ose no is. Në anglisht not vjen pas am / is / are.
2. Pyetja pa ndryshim të rendit. Në shqip pyetja nuk e ndryshon rendin e fjalëve: «Endrit, je gati për provimin e makinës nesër?», «Blerta, pse ti je ende në shtrat?». Në anglisht be duhet të kalojë para kryefjalës. Pa fjalë pyetëse, rendi i fjalisë pohore me zë që ngrihet tingëllon si habi ose kontroll; me fjalë pyetëse është gabim.
3. «Po, është» → Yes, is. Në shqip përgjigja e shkurtër nuk ka përemër: «A është i ngrohtë uji?» «Jo, nuk është. Është shumë i ftohtë.» Në anglisht përgjigja e shkurtër ka gjithmonë përemër: I, you, he, she, it, we, they.
4. «Nga cili vend është?» → From which…? Në shqip pyetja fillon me «nga»: «Ky çaj është shumë i mirë! Nga cili vend është?». Në anglisht parafjala from zakonisht shkon në fund të pyetjes.
Mos i ngatërroni
isn't apo aren't – isn't për he / she / it / një send; aren't për you / we / they / shumë sende. Këtu shqipja punon njësoj: «nuk është» – «nuk janë».
he isn't apo he's not – Të dyja janë të sakta dhe kanë të njëjtin kuptim. He's not mund të tingëllojë pak më e fortë. Me I forma e vetme e shkurtër është I'm not.
Pyetjet me be apo pyetjet me folje të tjera – Be kalon vetë përpara. Shumica e foljeve të tjera kanë nevojë për një folje ndihmëse (auxiliary): do ose does (shih A1-13). Shqipja nuk ka asnjërën, prandaj kini kujdes.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- isn't /ˈɪznt/ dhe aren't /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Te isn't nuk ka zanore mes s dhe n: mos shtoni «ë». Apostrofi zë vendin e shkronjës o të not.
- Në fjalinë mohore theksohet fjala mohuese: te I'm not hungry thoni not qartë; te She isn't here thoni isn't qartë.
- Pyetjet me po / jo zakonisht ngrihen në fund: Are you OK? ↗. Pyetjet me fjalë pyetëse zakonisht ulen: Where are you from? ↘. Edhe në shqip pyetja pa «a» ngrihet në fund, prandaj këtu keni avantazh.
- Në përgjigjet e shkurtra pozitive folja është e fortë: Yes, I am – am /æm/ është e plotë dhe e qartë. Tingulli /æ/ nuk ekziston në shqip: hapni gojën si për «a», por gjuhën mbajeni përpara si për «e». Në pyetje are zakonisht është e dobët: Are you ready? – zanorja është /ə/, shumë afër «ë»-së shqipe.
- What's, Where's, Who's, How's janë normale në të folur: What's your name?
Rregulli i artë
Be punon vetë: vini not pas saj për mohimin dhe vendoseni para kryefjalës për pyetjen. Përgjigjuni me jehonë – përemri dhe be: Yes, I am. / No, it isn't. Ku shqipja thotë vetëm «Po, është», anglishtja do përemrin.
Ushtrime
A. Forma
Ndryshoni fjalitë ose vendosini fjalët në rendin e duhur.
-
Bëjeni mohore: She is a teacher.
-
Bëjeni mohore: I am cold.
-
Bëjeni mohore: They are at school.
-
Formoni një pyetje: You are tired.
-
Formoni një pyetje: The hotel is near the beach.
-
Vendosini fjalët në rendin e duhur: are / old / how / you
-
Vendosini fjalët në rendin e duhur: your keys / where / are
B. Kuptimi
Plotësoni përgjigjen e shkurtër ose zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
"Is your car new?" "No, ."
-
"Are you and Sam friends?" "Yes, ."
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: The windows … open.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Are you from Spain?" …
-
Doni të dini vendin. Zgjidhni përgjigjen e saktë: …
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
Përgjigje e pyetjes "Is he a doctor?": Yes, he's.
-
Where your office is?
-
I amn't from London.
-
Do you be hungry?
-
"Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. Në kontekst
Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë.
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht për veten dhe për një shok të ri klase.
-
Shkruani dy fjali mohore të vërteta për veten sot.
-
Shkruani dy pyetje me be për një shok të ri klase. Pastaj shkruani përgjigjet tuaja të shkurtra.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A1-02 To Be (am, is, are) në shqip: shpjegim dhe ushtrime My sister a nurse.
-
A1-01 Rendi i fjalëve në anglisht (word order): si ndërtohet fjalia Korrigjoni fjalinë: Is very hot today.
Përgjigjet
A. Forma
- She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
- I'm not cold. / I am not cold.
- They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
- Are you tired?
- Is the hotel near the beach?
- How old are you?
- Where are your keys?
B. Kuptimi
- it isn't / it's not
- we are
- aren't
- Yes, I am.
- Where is she?
C. Gjeni gabimin
- Yes, he is.
- Where is your office? / Where's your office?
- I'm not from London. / I am not from London.
- Are you hungry?
- ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."
D. Në kontekst
- Are
- am
- are
- Is
- isn't / 's not
- Am
- aren't / 're not
E. Radha juaj
- I'm not tired. My friends aren't here.
- Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.
F. Përsëritje e përzier
- is / 's
- It is very hot today. / It's very hot today.
