SlowingoGramatika
A1 21 / 32

At, on, in për kohën: parafjalët e kohës në anglisht

At, On, In: Time

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të thoni kur ndodh diçka me at (orët), on (ditët dhe datat) dhe in (muajt, vitet, stinët, pjesët e ditës), dhe do të dini kur nuk vihet asnjë parafjalë (next week, every day, tomorrow).

Ideja kryesore

Parafjala (preposition) është një fjalë e vogël që tregon një lidhje, këtu midis një ngjarjeje dhe një kohe. Anglishtja përdor tri: at, on, in. Zgjedhja varet nga madhësia e kohës.

Përfytyroni një piramidë të kohës. Në majën e ngushtë është copa më e vogël e kohës: një pikë e saktë në orë: at six o'clock. Në mes është një ditë, një faqe e ditarit tuaj: on Monday, on 3 May. Në bazën e gjerë janë periudhat e mëdha që përmbajnë shumë ditë: in June, in 2030, in winter.

Pra: at = një pikë, on = një ditë, in = një periudhë më e gjatë. Disa shprehje të ngulitura e thyejnë këtë model (at night, at the weekend), prandaj mësojini si blloqe.

Dhe kur fjala e kohës e «tregon» vetë kohën, si this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday, nuk ju duhet fare parafjalë.

Shqipja dhe anglishtja

Shqipja ka kryesisht një parafjalë për kohën: «në» («në orën tetë», «në qershor», «në verë», «në vitin 2030», «në mëngjes»). Për ditët përdor trajtën e emrit pa parafjalë («të hënën», «të dielave»), për datat «më» («më 14 mars»), dhe për natën thjesht «natën». Anglishtja i ndan këto në tri: at, on, in. Prandaj «në» nuk përkthehet gjithmonë in: «në orën tetë» është at eight.

Lajm i mirë: me this, next, last, every, today, tomorrow shqipja punon njësoj, pa parafjalë («javën tjetër», «çdo ditë», «nesër»). Kujdes vetëm kur në shqip del «në» para tyre («në muajin tjetër»): në anglisht asgjë.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Në orën tetë.At eight o'clock.«në» + ora → at, jo in
Të hënën. / Të dielave.On Monday. / On Sundays.në shqip pa parafjalë, në anglisht on
Më 14 mars.On 14 March.«më» + data → on
Në qershor. / Në verë. / Në vitin 2030.In June. / In summer. / In 2030.këtu është njësoj: «në» = in
Në mëngjes.In the morning.këtu është njësoj
Natën.At night.në shqip pa parafjalë, në anglisht at
Në fundjavë.At the weekend (UK). / On the weekend (US).«në fundjavë» → at / on, jo in
Të hënën në mëngjes.On Monday morning.dita vendos: on, pa in the
Javën tjetër. / Çdo ditë.Next week. / Every day.këtu është njësoj: pa parafjalë

Shkurt: «në» nuk është gjithmonë in: ora → at, dita dhe data → on, muaji, viti, stina dhe pjesa e ditës → in; me next, this, every asgjë.

Forma

At, on, in

ParafjalaPërdoret meShembuj
atorëtat 7:30, at six o'clock, at midnight, at noon
atshprehje të ngulituraat night, at lunchtime, at the moment, at Christmas, at the weekend (UK)
onditët e javëson Monday, on Fridays
ondatat dhe ditët e veçantaon 5 May, on my birthday, on New Year's Day
ondita + pjesa e ditëson Monday morning, on Friday night
onthe weekend (US)on the weekend, on weekends
inpjesët e ditësin the morning, in the afternoon, in the evening
inmuajtin July
invitet dhe dekadatin 2030, in the 1990s
instinëtin summer / in the summer

Pa parafjalë

FjalaShembuj
this / next / lastthis morning, next week, last year
everyevery day, every Sunday
today / tomorrow / yesterdaytoday, tomorrow afternoon, yesterday morning

Last dhe yesterday do t'i përdorni shumë me kohën e kaluar te A1-26.

Përdorimi

1At: orët e sakta dhe shprehjet e ngulitura

Përdorni at për orët dhe për disa shprehje të ngulitura. Për mënyrën si thuhet ora shih A1-19.

The meeting starts at 9:30.
Mbledhja fillon në 9:30.
«në» + ora → at
I go to bed at midnight.
Shkoj të fle në mesnatë.
We have lunch at one o'clock.
Hamë drekë në orën një.
My street is very quiet at night.
Rruga ime është shumë e qetë natën.
«natën» pa parafjalë → at night
I see my whole family at Christmas.
Gjithë familjen e shoh për Krishtlindje.
periudha e festave
She's busy at the moment.
Për momentin është e zënë.
«për momentin» → at the moment

2On: ditët dhe datat

Përdorni on për ditët e javës, datat dhe ditët e veçanta. Me një ditë në shumës (on Fridays) do të thotë «çdo të premte».

I have a yoga class on Tuesday.
Të martën kam orë joge.
në shqip pa parafjalë, në anglisht on
The shop is closed on Sundays.
Dyqani është i mbyllur të dielave.
çdo të diel
Her birthday is on 14 March.
Ditëlindja e saj është më 14 mars.
«më» → on; thuhet «on the fourteenth of March»
We always have a party on New Year's Eve.
Natën e Vitit të Ri bëjmë gjithmonë festë.
What do you do on your birthday?
Çfarë bën për ditëlindjen tënde?

3In: muajt, vitet, stinët dhe pjesët e ditës

Përdorni in për periudha më të gjata: muaj, vite, dekada, stinë dhe pjesët e ditës.

My exams are in June.
Provimet i kam në qershor.
këtu «në» = in
The new stadium opens in 2030.
Stadiumi i ri hapet në vitin 2030.
në anglisht pa «the year»
It snows a lot here in winter.
Këtu në dimër bie shumë borë.
kryefjala it
I drink coffee in the morning and tea in the afternoon.
Në mëngjes pi kafe dhe pasdite çaj.
This song is from the 1980s.
Kjo këngë është e viteve '80.
dekadat: in the 1980s, from the 1980s

4The weekend: UK dhe US

Anglishtja britanike zakonisht thotë at the weekend; anglishtja amerikane thotë on the weekend. Të dyja janë të sakta në variantin e vet.

What do you do at the weekend?
Çfarë bën në fundjavë?
UK
What do you do on the weekend?
Çfarë bën në fundjavë?
US
We often go hiking on weekends.
Shpesh dalim në mal fundjavave.
US; go hiking: shprehje e ngulitur, shih A1-22

5Pa parafjalë me this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday

Këto fjalë e tregojnë vetë kohën, prandaj nuk duhet at / on / in.

I'm busy this afternoon.
Këtë pasdite jam e zënë.
My new job starts next Monday.
Puna ime e re fillon të hënën që vjen.
next Monday: pa on
She goes swimming every Saturday.
Ajo shkon për not çdo të shtunë.
go swimming: shprehje e ngulitur, shih A1-22
Are you free tomorrow evening?
Je i lirë nesër në mbrëmje?
në shqip «në mbrëmje», në anglisht tomorrow evening pa in
Let's meet this weekend.
Le të takohemi këtë fundjavë.

6In the morning apo on Monday morning

In the morning / afternoon / evening është e përgjithshme. Kur shtoni një ditë, vendos dita: on Monday morning, on Friday evening.

I study in the evening.
Mësoj në mbrëmje.
I have an interview on Thursday morning.
Të enjten në mëngjes kam një intervistë pune.
në shqip «të enjten në mëngjes», në anglisht on Thursday morning
The flight leaves on Sunday afternoon.
Avioni niset të dielën pasdite.

Gabime të shpeshta

❌The class is in Monday.
✅The class is on Monday.
Ditët marrin on.
❌I get up at the morning.
✅I get up in the morning.
Pjesët e ditës marrin in.
❌She works in night.
✅She works at night.
Shprehje e ngulitur: at night.
❌The concert is in Saturday evening.
✅The concert is on Saturday evening.
Dita + pjesa e ditës → on.
❌I'm on holiday in next week.
✅I'm on holiday next week.
Me next nuk ka parafjalë. (on holiday (UK) = on vacation (US))
❌We go there at every summer.
✅We go there every summer.
Me every nuk ka parafjalë.
❌The museum opens at 2030.
✅The museum opens in 2030.
Vitet marrin in.
❌The party is at Friday.
✅The party is on Friday.
Ditët marrin on.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Në orën…» → in. «Gjyshja i merr ilaçet në orën tetë dhe në orën dy». Në shqip «në» shkon edhe me orën. Fjalë për fjalë del in. Në anglisht ora merr gjithmonë at.

❌My grandmother takes her pills in eight o'clock and in two o'clock.
✅My grandmother takes her pills at eight o'clock and at two o'clock.
ora → at

2. «Në … tjetër» → in next. «Festivali folklorik në Gjirokastër është në korrikun e ardhshëm». Kur në shqip del «në» para «tjetër / e ardhshme», në anglisht shtohet lehtë in. Me next, this, last, every anglishtja nuk vë parafjalë.

❌The folk festival in Gjirokaster is in next July.
✅The folk festival in Gjirokaster is next July.
next: pa parafjalë

3. «Të enjten në mbrëmje» → on Thursday in the evening. «Klubi i futbollit stërvitet të enjten në mbrëmje prapa shkollës». Shqipja e thotë ditën dhe pjesën e ditës veç e veç. Në anglisht ato bashkohen dhe vendos dita: on Thursday evening.

⚠️The football club trains on Thursday in the evening behind the school.
✅The football club trains on Thursday evening behind the school.
Gramatikisht është e saktë, por forma e natyrshme është on + dita + pjesa e ditës

Mos i ngatërroni

at night apo in the night – At night = natën, në përgjithësi; in the night = në një moment gjatë një nate.

I can't sleep at night.
Natën nuk fle dot.
zakonisht
The baby wakes up in the night.
Bebja zgjohet natën.
në një moment gjatë natës; në shqip të dyja janë «natën»

in the morning apo on Monday morning – pjesë e përgjithshme e ditës → in; një ditë e caktuar → on.

I run in the morning.
Vrapoj në mëngjes.
I have a race on Sunday morning.
Të dielën në mëngjes kam një garë.

at the weekend (UK) apo on the weekend (US) – i njëjti kuptim, variant tjetër. Zgjidhni njërin dhe përdoreni gjithmonë atë.

See you at the weekend!
Shihemi në fundjavë!
UK
See you on the weekend!
Shihemi në fundjavë!
US

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Parafjalët zakonisht nuk theksohen; theksohet fjala e kohës: at six, on Monday, in June.
  • at zakonisht është e dobët: /ət/, me një zanore si «ë» e shqipes: at six /ət sɪks/. in /ɪn/ dhe on /ɒn/ (UK), /ɑːn/ (US) mbeten të shkurtra.
  • Lidhja: at eight /ət‿eɪt/ tingëllon si një fjalë; edhe on April bashkohet në një.
  • Ditët dhe muajt fillojnë gjithmonë me shkronjë të madhe: on Monday, in July. Stinët jo: in summer. Në shqip «e hënë» dhe «korrik» shkruhen me të vogël, prandaj kini kujdes.
  • weekend /ˌwiːkˈend/ (UK), shpesh me theks te end; /ˈwiːkend/ (US), me theks te week. Tingulli /w/ nuk është «v»: rrumbullakosni buzët si për «u».

Rregulli i artë

at për një pikë (orët), on për një ditë (ditët, datat), in për një periudhë më të gjatë (muajt, vitet, stinët, pjesët e ditës), plus disa blloqe të ngulitura si at night. Pa parafjalë para this, next, last, every, today, tomorrow, yesterday. «Në» e shqipes nuk është gjithmonë in.

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni me at, on ose in.

  1. The film starts 8 pm.
  2. My sister's wedding is 2027.
  3. We have English Wednesdays.
  4. It's very hot here August.
  5. I read the evening.
  6. My dad works night.
  7. Let's meet Friday afternoon.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I relax … the weekend. (UK)
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The trees are green … spring.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: The baby often wakes up … the night.
  4. Zgjidhni përgjigjen e saktë: See you …!

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. See you on next week!
  2. I go to the gym in every morning.
  3. Her birthday is in 2 April.
  4. The shop opens at nine on Saturdays.

D. Në kontekst

Lexoni mesazhin dhe plotësoni fjalët që mungojnë.

A message to a friend
Hi Jo! Are you free 16 Saturday? There's a market in the old town. It opens 17 10 am, and it's only here 18 summer. Let's go 19 the morning — it's very hot 20 the afternoon. Or are you free 21 Sunday morning? Let me know!

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani tri fjali për javën tuaj me at, on dhe in.
  2. Shkruani dy plane me next ose this (pa parafjalë).

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-19 Ora, ditët dhe datat në anglisht: first, second, half past, quarter to
    Thoni orën (mënyra tradicionale): 10:45
  2. A1-15 Always, usually, never: ndajfoljet e shpeshtësisë në anglisht
    Vendosini fjalët në rendin e duhur: at the weekend / never / I / work
  3. A1-18 Imperative (urdhërorja), Let's dhe propozimet në anglisht
    (not / be) late tomorrow!
Përgjigjet

A. Forma

  1. at
  2. in
  3. on
  4. in
  5. in
  6. at
  7. on

B. Kuptimi

  1. at
  2. in
  3. in
  4. next Tuesday

C. Gjeni gabimin

  1. See you next week!
  2. I go to the gym every morning.
  3. Her birthday is on 2 April.
  4. ✓ The shop opens at nine on Saturdays.

D. Në kontekst

  1. on
  2. at
  3. in
  4. in
  5. in
  6. on

E. Radha juaj

  1. I get up at seven. I go swimming on Tuesdays. I read in the evening.
  2. I'm free this evening. My course starts next month.

F. Përsëritje e përzier

  1. a quarter to eleven / quarter to eleven
  2. I never work at the weekend. / At the weekend I never work.
  3. Don't be / Do not be
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play