SlowingoMálfræði
A1 3 / 32

To be í neitun og spurningum: isn't, aren't, Are you…? og stutt svör

To Be: Negatives, Questions and Short Answers

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu sagt hvað er ekki satt (I'm not, isn't, aren't), spurt já/nei-spurninga og spurninga með spurnarorði með sögninni be og svarað með stuttum svörum eins og Yes, I am og No, she isn't.

Aðalatriðið

Manstu eftir brúnni úr A1-02? Be tengir frumlagið við upplýsingar. Og be er sterk sögn: hún býr til neitun og spurningu alveg sjálf.

Í neitun setur þú not strax á eftir henni: She is → She is not. Í spurningu stekkur be fram fyrir frumlagið: You are ready → Are you ready? Allt annað stendur óbreytt.

Þegar við svörum endurtekur enskan ekki alla setninguna. Hún sendir til baka bergmál, bara frumlagið og litlu sögnina: Are you tired? – Yes, I am. Is it far? – No, it isn't. Bara Yes eða No er mögulegt, en bergmálið hljómar vingjarnlegra og heilla. Þetta bergmál heyrirðu sífellt á ensku, líka með öðrum sögnum.

Þegar þú hefur náð mynstrinu – not á eftir be, be á undan frumlaginu og bergmál í svarinu – virka allar myndirnar am / is / are eins.

Íslenska og enska

Góðu fréttirnar: hér er íslenskan mjög lík ensku. Í neitun stendur „ekki“ á eftir sögninni („Ég er ekki tilbúinn“), alveg eins og not á eftir be. Og í já/nei-spurningu færist sögnin fram fyrir frumlagið („Ert þú svangur?“, „Er safnið opið?“), alveg eins og Are you…? og Is the museum…? Spurningar með spurnarorði eru líka eins byggðar: „Hvar er stöðin?“ – Where is the station?

Munurinn liggur í smáatriðunum. Í spurningum um veður, fjarlægð og tíma sleppum við oft „það“: „Er kalt úti?“, „Er langt þangað?“ – en á ensku þarf it: Is it cold outside? Um klukkuna spyrjum við „Hvað er klukkan?“, en á ensku What time is it? Um aldur spyrjum við „Hvað ertu gamall?“ eða „Hvað ertu margra ára?“, en á ensku How old are you? Og stutt svör: á íslensku nægir oft „Já“ eða „Nei, það er lokað“, en á ensku er bergmálið fornafn + be: Yes, I am. / No, it isn't.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég er ekki tilbúinn.I'm not ready.„ekki“ og not á eftir sögninni – hér er þetta eins
Ert þú svangur?Are you hungry?sögnin fram fyrir frumlagið – hér er þetta eins
Er langt þangað?Is it far?á íslensku ekkert „það“ í spurningunni; á ensku it
„Ertu nemandi?“ „Já.“"Are you a student?" "Yes, I am."á ensku er eðlilegast að svara með fornafni + be
„Er kaffihúsið opið?“ „Nei.“"Is the café open?" "No, it isn't."í enska svarinu stendur fornafnið it
Hvað er klukkan?What time is it?á ensku er spurt um tímann með it, ekki um klukkuna
Hvað er hún gömul?How old is she?„hvað … gömul“ → how old
Hvaðan ertu?Where are you from?„hvaðan“ er eitt orð; á ensku where … from, með from aftast

Í stuttu máli: neitun og spurningar með be kanntu nú þegar af íslensku. Mundu bara it í spurningum um veður og fjarlægð, How old…? um aldur og bergmálið í stuttum svörum: Yes, I am. / No, it isn't.

Form

Neitun

FrumlagFull myndStyttur ritháttur 1Styttur ritháttur 2
II am notI'm not—
youyou are notyou aren'tyou're not
he / she / ithe is nothe isn'the's not
wewe are notwe aren'twe're not
theythey are notthey aren'tthey're not

Styttingin amn't er ekki til í staðalmáli. Notaðu I'm not. (Í halaspurningum segja menn aren't I?: sjá B1-15.)

Já/nei-spurningar – be fer á undan frumlaginu

StaðhæfingSpurning
You are a student.Are you a student?
She is at work.Is she at work?
The shops are open.Are the shops open?
I am late.Am I late?

Stutt svör (short answers) – bergmálið

SpurningJáNei
Are you…?Yes, I am.No, I'm not.
Is he / she / it…?Yes, he is.No, he isn't. / No, he's not.
Are you (fleirtala) / we / they…?Yes, we are. / Yes, they are.No, we aren't. / No, they aren't.
Am I…?Yes, you are.No, you aren't. / No, you're not.

Játandi stutt svar er aldrei stytt: Yes, I am. (ekki Yes, I'm.), Yes, she is. (ekki Yes, she's.). Í neitandi stuttu svari er styttur ritháttur venjulegur. Fulla myndin (No, I am not.) er möguleg, en hljómar mjög ákveðið eða formlega.

Spurningar með spurnarorði – spurnarorð + be + frumlag

SpurnarorðbeFrumlagAfgangurinn
Whereisthe bathroom?
Whatisyour name?
How oldareyour children?
Howareyou?
Whyaretheylate?

Notkun

1Neitandi setningar

Settu not á eftir am / is / are þegar eitthvað er ekki satt. Í tali er styttur ritháttur algengur.

I'm not ready yet.
Ég er ekki tilbúinn ennþá.
líka „tilbúin“; „ekki“ á sama stað og not
She isn't at home. She's at work.
Hún er ekki heima. Hún er í vinnunni.
We aren't from here.
Við erum ekki héðan.
frumlagið er we → aren't
The museum isn't open today.
Safnið er ekki opið í dag.
It's not far.
Það er ekki langt.
it's not = it isn't, sama merking

2Já/nei-spurningar

Settu am / is / are á undan frumlaginu. Röddin fer yfirleitt upp í lokin. Þetta gerum við líka á íslensku: „Ertu…?“, „Er…?“

Are you hungry?
Ertu svangur?
líka „svöng“; sögnin fremst, eins og á íslensku
Is this seat free?
Er þetta sæti laust?
this: sjá A1-07
Is your brother married?
Er bróðir þinn giftur?
Are the tickets expensive?
Eru miðarnir dýrir?
tickets er fleirtala → are
Am I in the right room?
Er ég í réttu herbergi?

3Stutt svör

Svaraðu með Yes/No + fornafn + be. Notaðu fornafn, ekki nafnorð. Á íslensku svörum við oft bara „Já“ eða „Nei“, en á ensku hljómar svarið eðlilegast með frumlagi og sögn.

Are you a student?
Ertu nemandi?
Yes, I am.
Já. / Já, ég er það.
stutt svar við spurningunni á undan; am stendur í fullri mynd
Is the café open?
Er kaffihúsið opið?
No, it isn't.
Nei, það er lokað.
stutt svar við spurningunni á undan; á ensku þarf it
Are your parents at home?
Eru foreldrar þínir heima?
Yes, they are.
Já, þau eru heima.
they, ekki „my parents“
"Is Lisa your sister?" "No, she's not. She's my cousin."
„Er Lisa systir þín?“ „Nei. Hún er frænka mín.“
"Am I late?" "No, you aren't. You're early!"
„Er ég sein?“ „Nei, alls ekki. Þú ert snemma í því!“
"Is this your bag?" "Yes, it is. Thanks!"
„Er þetta taskan þín?“ „Já. Takk!“
í svarinu verður this að it; this: sjá A1-07

4Spurningar með spurnarorði

Fyrst spurnarorðið, svo be, svo frumlagið – alveg eins og á íslensku. Öll spurnarorðin: sjá A1-16.

Where is the station?
Hvar er stöðin?
hér er röðin eins
What's your phone number?
Hvert er símanúmerið þitt?
what is → what's; á íslensku „hvert“, á ensku what
How old is your daughter?
Hvað er dóttir þín gömul?
„hvað … gömul“ → how old
Who's that man?
Hver er þessi maður?
who is → who's; that: sjá A1-07
Why are you so tired?
Af hverju ertu svona þreyttur?

5Algengar spurningar með be

Sumar spurningar með be eru föst orðasambönd. Lærðu þær í heilu lagi.

"How are you?" "I'm fine, thanks. And you?"
„Hvernig hefurðu það?“ „Bara fínt, takk. En þú?“
á ensku er frumlag og sögn í svarinu: I'm fine
"Where are you from?" "I'm from Kenya."
„Hvaðan ertu?“ „Ég er frá Kenía.“
„hvaðan“ → where … from, með from aftast
"What's the weather like?" "It's sunny."
„Hvernig er veðrið?“ „Það er sól.“
fast orðasamband; í svarinu frumlagið it
"What time is it?" "It's six o'clock."
„Hvað er klukkan?“ „Hún er sex.“
á ensku er spurt með it, ekki the clock; tími: sjá A1-19

Algengar villur

❌I amn't tired.
✅I'm not tired.
amn't er ekki til; notaðu I'm not.
❌She not is here.
✅She isn't here.
not kemur á eftir be.
❌"Are you ready?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Játandi stutt svar er ekki stytt.
❌Do you be a teacher?
✅Are you a teacher?
be býr til spurninguna sjálf, án do.
❌Where the bank is?
✅Where is the bank?
Í spurningu kemur be á undan frumlaginu.
❌How old you are?
✅How old are you?
Spurnarorð + be + frumlag.
⚠️"Is your mum a doctor?" "Yes, my mum is."
✅"Yes, she is."
Málfræðilega rétt, en í stuttu svari notum við fornafn.
⚠️You are happy?
✅Are you happy?
Málfræðilega rétt í tali (með rísandi tóni), en hljómar eins og undrun; venjuleg spurning byrjar á be.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „Er kalt úti?“, „Er langt þangað?“ → it vantar í spurninguna. Á íslensku spyrjum við oft um veður, fjarlægð og aðstæður án „það“: „Af hverju er svona dimmt?“, „Er óhætt að fara?“, „Er langt upp að skálanum?“ Á ensku þarf spurning frumlag á eftir be, líka þegar það er bara it.

❌Why is so dark in the living room, Gunnar? Did all the lamps stop working after the storm?
✅Why is it so dark in the living room, Gunnar? Did all the lamps stop working after the storm?
spurnarorð + be + it
❌Before we drive over Hellisheidi to Hveragerdi, please check the road website: is safe to go now, after all that snow?
✅Before we drive over Hellisheidi to Hveragerdi, please check the road website: is it safe to go now, after all that snow?
Spurningin þarf frumlagið it.

2. „Hvað er klukkan?“ → What is the clock?. Á íslensku er klukkan frumlagið þegar við spyrjum um tímann. Á ensku spyrjum við ekki um „klukkuna“ heldur um tímann, og frumlagið er it: What time is it?

⚠️Excuse me, what is the clock? My watch still shows New York time after the long flight to Keflavik.
✅Excuse me, what time is it? My watch still shows New York time after the long flight to Keflavik.
Málfræðilega rétt, en þetta er ekki spurning um tímann á ensku.
⚠️Siggi, what's the clock? The pizza place on Laugavegur closes at ten, and we still have to choose our toppings.
✅Siggi, what time is it? The pizza place on Laugavegur closes at ten, and we still have to choose our toppings.
Málfræðilega rétt, en á ensku spyrjum við: What time is it?

3. „Hvað er hann gamall?“, „Hvað er hún margra ára?“ → What old…?, How many years…?. Á íslensku spyrjum við um aldur með „hvað … gamall“ eða „hvað … margra ára“. Bein þýðing gefur What old…? eða How many years…?, en á ensku er aldursspurningin alltaf How old + be + frumlag?

❌Your twins play so well! What old are they, and are they both in the football club in Hafnarfjordur?
✅Your twins play so well! How old are they, and are they both in the football club in Hafnarfjordur?
aldur: how old
❌The old wooden church in the village looks great after the repairs; how many years is it, actually?
✅The old wooden church in the village looks great after the repairs; how old is it, actually?
Um hús og hluti líka: how old

Ekki rugla saman

isn't og aren't – isn't fer með he / she / it / einum hlut; aren't með you / we / they / mörgum hlutum. Á íslensku er þetta „er ekki“ og „eru ekki“, svo hér er þetta eins.

The bus isn't late.
Strætó er ekki seinn.
einn strætó → isn't
The buses aren't late.
Strætisvagnarnir eru ekki seinir.
margir vagnar → aren't

he isn't og he's not – báðar myndirnar eru réttar og merkja það sama. He's not getur hljómað aðeins ákveðnara. Með I er eina styttingin I'm not.

He isn't here.
Hann er ekki hér.
He's not here.
Hann er ekki hér.
sama merking

Spurningar með be og spurningar með öðrum sögnum – be stekkur sjálf fram. Flestar aðrar sagnir þurfa hjálparsögnina do eða does (sjá A1-13). Á íslensku færum við hvaða sögn sem er fram („Vinnur þú…?“), en á ensku er það aðeins hægt með be og nokkrum hjálparsögnum.

Are you a nurse?
Ertu hjúkrunarfræðingur?
be: ekkert do
Do you work in a hospital?
Vinnurðu á spítala?
önnur sögn: do; sjá A1-13

Stafsetning og framburður

  • isn't /ˈɪznt/ og aren't /ɑːnt/ (UK), /ɑːrnt/ (US). Úrfellingarmerkið kemur í stað o sem fellur brott úr not. Í miðju isn't er raddað /z/: hafðu tunguna eins og í s, en láttu raddböndin titra, svo að hljóðið suði eins og býfluga.
  • Í neitun er áherslan á neitunarorðinu: I'm not hungry – segðu not skýrt; She isn't here – segðu isn't skýrt.
  • Í já/nei-spurningum fer röddin yfirleitt upp í lokin: Are you OK? ↗. Í spurningum með spurnarorði fer hún yfirleitt niður: Where are you from? ↘.
  • Í játandi stuttu svari er sögnin sterk: Yes, I am – am /æm/ er fullt og skýrt. Hljóðið /æ/ er nýtt: munnurinn vel opinn, tungan neðarlega og framarlega, milli e og a – lestu það ekki eins og íslenska „æ“. Í spurningu er are yfirleitt veikt: Are you ready? – are hljómar eins og stutt /ə/. Slíkt veikt sérhljóð er ekki til á íslensku, svo segðu það ekki sem langt a.
  • What's, Where's, Who's, How's eru algeng í tali: What's your name?

Gullna reglan

Be vinnur ein: í neitun setur þú not á eftir henni, í spurningu setur þú hana á undan frumlaginu – alveg eins og „ekki“ og „Ertu…?“ á íslensku. Gleymdu ekki it í spurningum um veður og fjarlægð, og svaraðu með bergmáli – fornafn og be: Yes, I am. / No, it isn't.

Æfingar

A. Form

Búðu til neitun eða spurningu, eða raðaðu orðunum í rétta röð.

  1. Búðu til neitun: She is a teacher.
  2. Búðu til neitun: I am cold.
  3. Búðu til neitun: They are at school.
  4. Búðu til spurningu: You are tired.
  5. Búðu til spurningu: The hotel is near the beach.
  6. Raðaðu orðunum í rétta röð: are / old / how / you
  7. Raðaðu orðunum í rétta röð: your keys / where / are

B. Merking

Veldu rétta svarið eða ljúktu við stutta svarið.

  1. Stutt svar: "Is your car new?" "No, ."
  2. Stutt svar: "Are you and Sam friends?" "Yes, ."
  3. Veldu rétta svarið: The windows … open.
  4. Veldu rétta svarið: "Are you from Spain?" …
  5. Þú vilt vita staðinn. Veldu rétta svarið: …

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. Svar við spurningunni "Is he a doctor?": Yes, he's.
  2. Where your office is?
  3. I amn't from London.
  4. Do you be hungry?
  5. "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Í samhengi

Fylltu í eyðurnar í samtalinu.

First day at a new school
Mia: Hi! 18 you new here?
Leo: Yes, I 19. I'm Leo.
Mia: Nice to meet you. Where 20 you from?
Leo: I'm from Toronto. 21 this the right room for English?
Mia: No, it 22. This is the music room. English is next door.
Leo: Oh no! 23 I late?
Mia: No, you 24. You're early!

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku um þig og nýjan bekkjarfélaga.

  1. Skrifaðu tvær sannar neitandi setningar um þig í dag.
  2. Skrifaðu tvær spurningar með be fyrir nýjan bekkjarfélaga. Skrifaðu svo þín eigin stuttu svör við þeim.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. A1-02 To be (am, is, are) á ensku: útskýringar og æfingar
    My sister a nurse.
  2. A1-01 Orðaröð í ensku: frumlag, sögn og andlag (word order)
    Leiðréttu setninguna: Is very hot today.
Svör

A. Form

  1. She isn't a teacher. / She's not a teacher. / She is not a teacher.
  2. I'm not cold. / I am not cold.
  3. They aren't at school. / They're not at school. / They are not at school.
  4. Are you tired?
  5. Is the hotel near the beach?
  6. How old are you?
  7. Where are your keys?

B. Merking

  1. it isn't / it's not
  2. we are
  3. aren't
  4. Yes, I am.
  5. Where is she?

C. Finndu villuna

  1. Yes, he is.
  2. Where is your office? / Where's your office?
  3. I'm not from London. / I am not from London.
  4. Are you hungry?
  5. ✓ "Are your parents at home?" "No, they aren't."

D. Í samhengi

  1. Are
  2. am
  3. are
  4. Is
  5. isn't / 's not
  6. Am
  7. aren't / 're not

E. Spreyttu þig

  1. I'm not tired. My friends aren't here.
  2. Are you a student? Yes, I am. Is your home near here? No, it isn't.

F. Blönduð upprifjun

  1. is / 's
  2. It is very hot today. / It's very hot today.
Android appLærðu á ferðinni Google Play