Irregular Verbs sa Past Simple: Did at Didn't, Madaling Paliwanag
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang gamitin ang 40 sa pinakakaraniwang irregular na anyo ng past (went, had, saw, took…), bumuo ng negatibo gamit ang didn't at tanong gamit ang Did…?, magbigay ng maikling sagot, at magtanong tungkol sa nakaraan gamit ang wh- questions (Where did you go?).
Ang Pangunahing Ideya
Marami sa mga pinakamadalas na pandiwa sa Ingles ang hindi gumagamit ng -ed sa past. Nagbabago ang hugis nila: go → went, see → saw, eat → ate. Ito ang mga irregular verbs. Walang iisang tuntunin, pero marami sa kanila ang nahahati sa mga pamilya na nagbabago sa magkakahawig na paraan. Mas madaling matutuhan ang mga ito nang pa-grupo kaysa sa isang mahabang listahang walang ayos.
Ngayon, ang magandang balita. Sa negatibo at tanong, nawawala ang irregular na hugis. Isipin mong time stamp ang did. Tinatatakan nito ng "PAST" ang buong pangungusap, kaya hindi na kailangang ipakita ng pangunahing pandiwa ang past. Bumabalik ito sa base form: I went → I didn't go → Did you go?
Gumagana rin ang time stamp sa regular verbs: I worked → I didn't work → Did you work? Kaya iisang auxiliary lang ang kailangan mo, ang did, para sa lahat ng simuno at halos lahat ng pandiwa.
Iba ang be. Bumubuo ito ng sarili nitong negatibo at tanong: I wasn't…, Were you…? (tingnan ang A1-26). Hindi rin gumagamit ng did ang mga modal tulad ng can.
Para sa ating mga Pilipino, ito ang pinakamahalagang punto: sa Filipino, hindi nagbabago ang pandiwa kapag may hindi o ba (Pumunta ka ba? Hindi ako pumunta.). Sa Ingles, nagbabago ito: pagkatapos ng did o didn't, bumabalik ito sa base form.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, nananatili sa aspektong naganap ang pandiwa kahit negatibo o tanong: Kumain ako → Hindi ako kumain → Kumain ka ba? Kaya natural sa atin na panatilihin ang past sa Ingles: I didn't ate, Did you ate? Pero sa Ingles, ang did / didn't na ang nagdadala ng past, kaya base form ang pandiwa. Wala ring pantulong na pandiwa sa mga tanong natin (ba lang o ang tono), kaya madaling makalimutan ang did.
| Filipino | Ingles | Ano ang pagkakaiba |
|---|---|---|
| Umuwi siya. | She went home. | positibo: irregular na past form |
| Hindi siya pumunta sa party. | He didn't come to the party. | naganap pa rin sa Filipino; sa Ingles: didn't + base form |
| Nakita mo ba ang balita kaninang umaga? | Did you see the news this morning? | ba + naganap → Did + base form |
| Oo, natanggap siya! | Yes, she did! | maikling sagot: did, hindi inuulit ang pandiwa |
| Saan ka pumunta noong bakasyon? | Where did you go on holiday? | salitang pananong + did + simuno + base form |
| Wala ako sa bahay. / Hindi ako gutom. | I wasn't at home. / I wasn't hungry. | be: wasn't / weren't, walang did |
Kaya tuwing may didn't o Did sa pangungusap mo, bumalik sa base form: isang beses lang dapat lumabas ang past.
Anyo
40 madalas na irregular verbs, sa mga pamilya
| Pamilya | Base form → Past |
|---|---|
| 1. Walang pagbabago | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (binibigkas na parang "red") |
| 2. d → t, o mas maikling patinig + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. Patinig → a (maikling tunog, tulad ng sa cat) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. Patinig → a + e (tunog tulad ng sa day) | give → gave, come → came |
| 6. Patinig → o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. Isa-isahing kabisaduhin | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
Nasa A1-26 ang past ng be (was / were).
Positibo, negatibo, tanong
| Pattern | Halimbawa | |
|---|---|---|
| Positibo | simuno + past form | She went home. / She worked late. |
| Negatibo | simuno + didn't (did not) + base form | She didn't go home. / She didn't work late. |
| Tanong | Did + simuno + base form? | Did she go home? / Did she work late? |
Maikling sagot
| Tanong | Oo | Hindi |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
Wh- questions (ayos mula sa A1-16): salitang pananong + did + simuno + base form.
| Salitang pananong | did | Simuno | Base form |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
Gamit
1Irregular Verbs sa Positibong Pangungusap
Gamitin ang irregular na past form para sa mga tapos na kilos, tulad ng regular verbs na may -ed. Pareho ang anyo para sa lahat ng simuno.
2Negatibo: Didn't + Base Form
Gamitin ang didn't + base form. Ang didn't ang nagdadala ng past, kaya hindi nagbabago ang pangunahing pandiwa. Sa Filipino, naganap pa rin ang pandiwa pagkatapos ng hindi; sa Ingles, base form.
3Tanong na Yes/No at Maikling Sagot
Gamitin ang Did + simuno + base form. did / didn't ang gamit sa maikling sagot.
4Wh- Questions tungkol sa Nakaraan
Ilagay ang salitang pananong bago ang did: salitang pananong + did + simuno + base form.
5Hindi Gumagamit ng Did ang Be
Bumubuo ang be ng sarili nitong negatibo at tanong: wasn't / weren't, Was…? / Were…? Tingnan ang A1-26.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Dobleng past: didn't ate, Did you ate? Dahil hindi nagbabago ang pandiwa natin pagkatapos ng hindi o kasama ng ba (Hindi ako kumain, Kumain ka na ba?), natural sa atin na panatilihin ang past sa Ingles. Napakakaraniwan nito, kahit sa mga magaling nang mag-Ingles. Pero isang beses lang dapat lumabas ang past: sa did.
2. Tanong na walang did. Sa Filipino, Bakit umalis nang maaga ang ate mo? — walang pantulong na pandiwa, at nauuna ang pandiwa. Kapag isinalin, madalas mawala ang did, at past ang pandiwa. Sa Ingles: salitang pananong + did + simuno + base form.
3. Ay → was + past. Kapag Ako ay pumunta sa Baguio ang nasa isip natin, madalas maging I was went… ang pangungusap. Pero hindi kailangan ng was ang pandiwang kilos: sapat na ang past form.
4. Maikling sagot na inuulit ang pandiwa. Sa Filipino, inuulit natin ang pandiwa sa sagot (Nag-enjoy ka ba? — Oo, nag-enjoy ako.). Sa Ingles, kailangan ng layon ang enjoy at like, kaya hindi puwedeng Yes, I enjoyed. Gamitin ang did.
Huwag Ipagkamali
did bilang auxiliary at did bilang pangunahing pandiwa — Puwedeng auxiliary ang did, at puwede ring past ng pangunahing pandiwang do, sa iisang pangungusap.
didn't + pandiwa at wasn't/weren't + pang-uri — didn't ang gamit ng mga karaniwang pandiwa; wasn't / weren't ang gamit ng be. Sa Filipino, parehong hindi ang dalawa.
Did you…? at Have you ever…? — Ang Did you see…? ay tungkol sa isang tapos na panahon (kahapon, noong isang linggo). Ang Have you ever seen…? ay tungkol sa buong buhay mo hanggang ngayon; itinuturo ito sa A2-16. Sa Filipino, parehong Nakapanood ka na ba…? o Napanood mo ba…? ang puwede, kaya tingnan kung may tiyak na oras.
Baybay at Bigkas
- Pareho ang baybay ng read (past) at ng present, pero /red/ ang bigkas, tulad ng kulay na red.
- Ang said ay /sed/ — katugma ng red, hindi ng paid. Iwasan ang bigkas na batay sa baybay ("sayd"). Ang says ay /sez/.
- Magkakatugma ang bought, brought, thought, taught: /ɔːt/ (UK), /ɑːt/ o /ɔːt/ (US) — mahabang patinig na bilog ang labi (UK), hindi ang /aʊ/ ng aw sa ikaw. Hindi binibigkas ang gh. Sa thought, ang unang tunog ay /θ/, hindi t: dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin.
- Nasa gave at came ang patinig ng day /eɪ/; nasa began, drank, swam, ran ang maikling patinig ng cat /æ/ — mas bukas ang bibig kaysa sa e.
- Ang ate ay /et/ o /eɪt/ (UK), /eɪt/ (US) — parang "et" o "eight".
- Didn't /ˈdɪdnt/ — dalawang pantig, napakaikli ng pangalawa. Magkadikit ang d at n; huwag magsingit ng patinig ("di-den"). Sa mabilis na pagsasalita, madalas mahirap marinig ang huling t.
- Madalas magdugtong ang did you at maging /ˈdɪdʒu/ — parang "didja": Did you see it?
- Parang new ang tunog ng knew: /njuː/ (UK), /nuː/ (US). Tahimik ang k.
Gintong Tuntunin
Positibo: gamitin ang past form (went, saw, worked). Negatibo at tanong: didn't / Did + base form (didn't go, Did you see?) — ang did ang nagdadala ng past, kaya isang beses lang lumalabas ang past. Bumubuo ang be ng sarili nitong negatibo at tanong nang walang did.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Isulat ang past form, o kumpletuhin gamit ang did / didn't + base form.
-
Past ng go:
-
Past ng buy:
-
Past ng write:
-
Past ng put:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. Kahulugan
Piliin ang tamang sagot, o kumpletuhin ang maikling sagot.
-
Piliin ang tamang sagot: … at the meeting?
-
Piliin ang tamang sagot: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
Piliin ang tamang sagot: I … well this morning.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. Sa Konteksto
Kumpletuhin ang usapan. Gamitin ang tamang anyo ng pandiwa sa panaklong, o ang did / didn't.
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. Ikaw Naman
Sumulat sa Ingles.
-
Sumulat ng tatlong pangungusap tungkol sa kahapon gamit ang irregular verbs.
-
Sumulat ng dalawang tanong para sa isang kaibigan tungkol sa huling bakasyon niya.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-27 Past Simple sa Ingles: Regular Verbs at ang -ed, Madaling Paliwanag Isulat ang past: study
-
A1-26 Was at Were sa Ingles: Ang Past ng To Be, Madaling Paliwanag Piliin ang tamang sagot: … the shops open?
-
A1-13 Don't, Doesn't, Do at Does sa Ingles: Negatibo at Tanong sa Present Simple Piliin ang tamang sagot: … your brother like football?
Mga sagot
A. Anyo
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. Kahulugan
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. Hanapin ang Mali
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. Sa Konteksto
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. Ikaw Naman
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. Halo-halong Balik-aral
- studied
- Were
- Does
