Was at Were sa Ingles: Ang Past ng To Be, Madaling Paliwanag
Was and Were
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang magkuwento tungkol sa nakaraan gamit ang was at were: kung nasaan ka, ano ang naramdaman mo, kumusta ang isang bagay, kailan ka ipinanganak, at ano ang mayroon sa isang lugar — sa positibo, negatibo at tanong.
Ang Pangunahing Ideya
Isipin mo ang isang lumang postcard mula sa isang bakasyon: The weather was great. The hotel was small but clean. We were very happy. Inilalarawan ng postcard kung kumusta ang mga bagay — mga tao, lugar, damdamin — sa panahong tapos na.
Ang was at were ay ang past (nakaraan) ng pandiwang be na kilala mo na (am, is, are). Pareho ang trabaho nila sa present: iniuugnay nila ang isang tao o bagay sa impormasyon tungkol dito. Ang oras lang ang naiiba: I am tired (ngayon) → I was tired (kahapon).
Mas simple pa ang past ng be kaysa sa present. Dalawa lang ang anyo nito, hindi tatlo: was para sa I, he, she, it at isang bagay; were para sa you, we, they at dalawa o higit pang bagay.
Ang lahat ng iba pa ay gumagana tulad sa present. Idagdag ang not para sa negatibo (wasn't, weren't). Ilagay ang was/were bago ang simuno para sa tanong (Were you…?). At gamitin ang there was / there were para sabihin kung ano ang mayroon noon.
Para sa ating mga Pilipino, ito ang mahalagang punto: sa Filipino, walang pandiwa sa Pagod ako kagabi o Nasa bahay ako kahapon, kaya ang kagabi o kahapon lang ang nagsasabing nakaraan ito. Sa Ingles, kailangang magbago ang pandiwa mismo: am → was.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, ang mga pangungusap na walang pandiwa (Pagod ako, Nasa trabaho siya, Masaya kami) ay hindi nagbabago kapag nakaraan na: idinadagdag lang natin ang kahapon, kagabi, noon o dati. Sa Ingles, ang be mismo ang nagbabago: am / is → was, are → were. Ang may / mayroon naman ay nagiging there was / there were.
| Filipino | Ingles | Ano ang pagkakaiba |
|---|---|---|
| Pagod na pagod ako kagabi. | I was really tired last night. | sa Filipino, ang kagabi lang ang tanda ng nakaraan; sa Ingles, am → was |
| Magsasaka ang lolo't lola ko. | My grandparents were farmers. | maramihan → were |
| Nasa dentista ako kaninang umaga. | I was at the dentist this morning. | nasa + nakaraan → was + lugar |
| Nasaan ka kahapon ng hapon? | Where were you yesterday afternoon? | you → laging were |
| May maliit na café malapit sa beach. (noon) | There was a small café near the beach. | may → there was |
| Ipinanganak ako noong 1998. | I was born in 1998. | pandiwa sa Filipino; sa Ingles, nakapirming parirala: was born |
| Dalawang linggo na ang nakalipas. | two weeks ago | … na ang nakalipas → … ago, sa parehong ayos |
| Noong 2019 | in 2019 | noong + taon → in, hindi last |
Kaya tuwing nagkukuwento ka tungkol sa kahapon o noon, kahit walang pandiwa sa Filipino, hanapin ang tulay: was o were.
Anyo
Positibo
| Simuno | Past ng be | Present (para paghambingin) |
|---|---|---|
| I | was | am |
| he / she / it | was | is |
| you / we / they | were | are |
Isang tao o bagay (maliban sa you) → was (My phone was…). Dalawa o higit pa → were (My parents were…). Laging were ang you, kahit iisang tao.
Negatibo
| Simuno | Buong anyo | Contraction |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | wasn't |
| you / we / they | were not | weren't |
Tanong at maikling sagot
| Was / Were | Simuno | Iba pa | Maikling sagot |
|---|---|---|---|
| Was | I | wrong? | Yes, you were. / No, you weren't. |
| Was | she | at the meeting? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were | you | at home? | Yes, I was. / No, I wasn't. |
| Were | they | happy? | Yes, they were. / No, they weren't. |
Tanong na may wh-: Where were you? How was your weekend? Why was she angry? What was the problem?
There was / there were
| Isahan / uncountable | Maramihan | |
|---|---|---|
| Positibo | There was a problem. | There were two problems. |
| Negatibo | There wasn't any time. | There weren't any seats. |
| Tanong | Was there a café? | Were there any taxis? |
Mga salitang pang-oras para sa nakaraan: yesterday, yesterday morning, last night, last week, last year, in 2019, two days ago, an hour ago, when I was a child.
Gamit
1Kalagayan, Damdamin at Paglalarawan sa Nakaraan
Gamitin ang was / were + pang-uri o pangngalan para ilarawan ang mga tao, bagay at damdamin noon.
2Lugar sa Nakaraan
Gamitin ang was / were + lugar para sabihin kung nasaan ang isang tao o bagay noon.
3Tanong at Maikling Sagot
Ilagay ang was / were bago ang simuno. Inuulit ng maikling sagot ang was / were — walang contraction sa positibong maikling sagot.
4There Was / There Were
Gamitin ang there was sa isahan o uncountable at ang there were sa maramihan para sabihin kung ano ang mayroon noon. Para sa present, tingnan ang A1-11.
5I Was Born…
Nasa nakaraan ang kapanganakan mo, kaya was / were born ang sinasabi sa Ingles, hindi am born. Kabisaduhin ito bilang nakapirming parirala (passive form ito: tingnan ang B1-10).
6Mga Salitang Pang-oras para sa Nakaraan
Kadalasang nasa dulo o sa simula ng pangungusap ang mga salitang pang-oras. Ang ago ay nasa likod ng haba ng panahon. Huwag maglagay ng preposition bago ang last o yesterday (tingnan ang A1-20).
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Walang pagbabago ang pangungusap na walang pandiwa. Sa Filipino, pareho ang Busy ako ngayon at Busy ako kahapon: ang salitang pang-oras lang ang nagbabago. Kaya madalas nating gamitin ang am / is / are kahit nakaraan na. Sa Ingles, kailangang magbago ang be.
2. Noong + petsa → last. Sa Filipino, noong ang gamit natin sa lahat ng nakaraang petsa (noong 2015, noong Mayo 5), at madalas itong maging last sa Ingles. Karaniwan ito sa pagsasalita sa Pilipinas, pero sa pamantayang Ingles, para lang sa pinakahuling araw, linggo, buwan o taon ang last (last week, last year, last Monday). Sa taon at petsa, in o on. Ang last last week naman (ang linggo bago ang nakaraang linggo) ay impormal na Philippine English.
3. May / mayroon noon → have. Iisang may ang gamit natin para sa pag-aari at sa pagkakaroon sa isang lugar, kaya ang Dati, may sinehan dito ay minsang nagiging have. Sa Ingles: there was (isahan) / there were (maramihan).
4. Siya at he / she. Kapag nagkukuwento tungkol sa mga lolo at lola o sa dating guro, madalas tayong madulas sa he at she, dahil iisang siya ang gamit natin.
Huwag Ipagkamali
was at were sa you — Laging were ang you, isang tao man o marami.
there was at it was — Ipinapakilala ng there was ang isang bagong bagay (na mayroon noon). Inilalarawan ng it was ang bagay na alam na natin. Tingnan ang A1-11.
ago at last — Bumibilang pabalik mula ngayon ang ago (three days ago). Ang last ay ang pinakahuli (last Friday). Huwag silang pagsamahin.
Baybay at Bigkas
- Sa gitna ng pangungusap, kadalasang mahina ang was at were: was /wəz/ (parang "wuz"), were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Parang "I wuz tired" ang I was tired. Hindi kailangang bigkasin nang buo ang bawat patinig, tulad ng nakasanayan natin sa Filipino.
- Sa maikling sagot at sa dulo ng pangungusap, malakas ang mga ito: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, we were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US) — parang "wur".
- Ang s sa was ay /z/: may ugong, parang bubuyog. Hawakan ang lalamunan; kapag walang ugong, /s/ ang lumalabas.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US); weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) — iisang pantig lang ang weren't.
- ago /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US): nasa ikalawang bahagi ang diin — "a-GO". Mahina ang unang patinig.
- Magkaibang salita ang were at where: ang where /weə/ (UK), /wer/ (US) ay parang "wair", mas bukas ang bibig. Where were you?
Gintong Tuntunin
I / he / she / it → was. You / we / they → were. Negatibo: wasn't, weren't. Tanong: Was she…? Were you…? — bumubuo ng sarili nitong tanong at negatibo ang be, nang walang did. At kahit sapat na sa Filipino ang kahapon o noon, sa Ingles, kailangang magbago ang pandiwa: was / were.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Kumpletuhin gamit ang was, were, wasn't o weren't, o sundin ang panuto.
-
I at home yesterday.
-
My parents in Italy last month.
-
you at school on Friday?
-
The shops open. They were closed.
-
There ten people at the meeting.
-
"Was the food good?" "Yes, it ."
-
Gawing negatibo: The test was easy.
B. Kahulugan
Piliin ang tamang sagot, o bumuo ng tanong.
-
Piliin ang tamang sagot: There … a cat in the garden.
-
Piliin ang tamang sagot: I was in Rome two years ….
-
Piliin ang tamang sagot: You … right, Tom.
-
Bumuo ng tanong: you / where / last night / were
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I am born in 2002.
-
Was they happy?
-
She was in London before three years.
-
We were at the cinema last Saturday.
D. Sa Konteksto
Kumpletuhin ang usapan sa telepono.
Mia: Hi, Sam! Where 16 you yesterday? You 17 at the party!
Sam: Sorry. I 18 ill. I was in bed all day. How 19 it?
Mia: It was great. There 20 about forty people, and the music was fantastic.
Sam: 21 Kate there?
Mia: No, she 22. She was in Spain.
E. Ikaw Naman
Sumulat sa Ingles tungkol sa sarili mo.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa kung nasaan ka kahapon at kung ano ang naramdaman mo.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa kung kailan at saan ka ipinanganak.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-03 To Be sa Negatibo at Tanong: Isn't, Aren't, Are You…? at Short Answers Piliin ang maikling sagot: "Are you tired?" "Yes, …."
-
A1-11 There Is at There Are sa Ingles: Paano Sabihin ang May o Mayroon Piliin ang tamang sagot: There … two banks in my street.
-
A1-24 Countable at Uncountable Nouns sa Ingles: Some, Any, How Much at How Many Piliin ang tamang sagot: There wasn't … bread.
Mga sagot
A. Anyo
- was
- were
- Were
- weren't / were not
- were
- was
- The test wasn't easy. / The test was not easy.
B. Kahulugan
- was
- ago
- were
- Where were you last night?
C. Hanapin ang Mali
- I was born in 2002.
- Were they happy?
- She was in London three years ago.
- ✓ We were at the cinema last Saturday.
D. Sa Konteksto
- were
- weren't / were not
- was
- was
- were
- Was
- wasn't / was not
E. Ikaw Naman
- Yesterday I was at work all day. I was very tired in the evening.
- I was born in 1999. I was born in a small town near the sea.
F. Halo-halong Balik-aral
- I am
- are
- any
