Past simple: czasowniki nieregularne, did i didn't po angielsku
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji użyjesz 40 najczęstszych nieregularnych form przeszłych (went, had, saw, took…), zbudujesz przeczenia z didn't i pytania z Did…?, udzielisz krótkiej odpowiedzi i zapytasz o przeszłość ze słowem pytającym (Where did you go?).
Główna idea
Wiele najczęstszych angielskich czasowników nie dostaje w przeszłości -ed. Zmieniają kształt: go → went, see → saw, eat → ate. To czasowniki nieregularne (irregular verbs). Nie ma dla nich jednej zasady, ale wiele z nich tworzy rodziny, które zmieniają się podobnie. Uczenie się ich w grupach jest dużo łatwiejsze niż wkuwanie długiej, przypadkowej listy.
A teraz dobra wiadomość. W przeczeniach i pytaniach nieregularny kształt znika. Pomyśl o did jak o pieczątce z datą. Przybija na całym zdaniu napis „PRZESZŁOŚĆ”, więc czasownik główny nie musi już pokazywać przeszłości. Wraca do formy podstawowej: I went → I didn't go → Did you go?
Pieczątka działa też przy czasownikach regularnych: I worked → I didn't work → Did you work? Wystarczy więc jeden czasownik posiłkowy, did, dla każdej osoby i prawie każdego czasownika.
Be jest inne. Samo tworzy przeczenia i pytania: I wasn't…, Were you…? (zob. A1-26). Czasowniki modalne, takie jak can, też nie używają did.
Po polsku pytanie o przeszłość robisz intonacją albo słowem „czy” („Widziałeś ten film?”), a przeczenie — słowem „nie” („Nie widziałam go”). Czasownik się nie zmienia. Po angielsku potrzebujesz pieczątki did, a czasownik wraca do formy podstawowej.
Polski a angielski
Polski nie ma czasownika posiłkowego w pytaniach i przeczeniach w przeszłości: forma „widziałem / widziałam” zostaje, a dochodzi tylko „nie” albo „czy”. Angielski przenosi przeszłość na did, a czasownik główny wraca do formy podstawowej. Do tego polski wymaga podwójnego przeczenia („Nikt nic nie kupił”), a angielski dopuszcza tylko jedno.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| Poszłam do domu. | I went home. | zdanie twierdzące: forma przeszła |
| Nie poszłam do domu. | I didn't go home. | didn't + forma podstawowa |
| Czy poszła do domu? / Poszła do domu? | Did she go home? | „czy” albo intonacja → Did + podmiot + forma podstawowa |
| Gdzie pojechaliście? | Where did you go? | słowo pytające + did + podmiot + forma podstawowa |
| „Widziałeś?” „Tak, widziałem.” | "Did you see it?" "Yes, I did." | krótka odpowiedź: did, nie czasownik główny |
| Nic nie kupiłem. | I didn't buy anything. | jedno przeczenie: didn't … anything |
| Nikt nie przyszedł. | Nobody came. | nobody już jest przeczeniem → bez didn't |
| Nie byłam głodna. | I wasn't hungry. | be: bez did |
Budowa
40 częstych czasowników nieregularnych w rodzinach
| Rodzina | Forma podstawowa → przeszła |
|---|---|
| 1. Bez zmiany | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (wymawiane jak red) |
| 2. d → t albo krótsza samogłoska + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. Samogłoska → a (krótki dźwięk jak w cat) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. Samogłoska → a + e (dźwięk jak w day) | give → gave, come → came |
| 6. Samogłoska → o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. Do nauczenia pojedynczo | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
Przeszłość be (was / were) jest w A1-26.
Zdanie twierdzące, przeczenie, pytanie
| Schemat | Przykład | |
|---|---|---|
| Twierdzące | podmiot + forma przeszła | She went home. / She worked late. |
| Przeczenie | podmiot + didn't (did not) + forma podstawowa | She didn't go home. / She didn't work late. |
| Pytanie | Did + podmiot + forma podstawowa? | Did she go home? / Did she work late? |
Krótkie odpowiedzi
| Pytanie | Tak | Nie |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
Pytania ze słowem pytającym (szyk z A1-16): słowo pytające + did + podmiot + forma podstawowa.
| Słowo pytające | did | Podmiot | Forma podstawowa |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
Użycie
1Czasowniki nieregularne w zdaniach twierdzących
Formy nieregularnej używasz dla zakończonych czynności, tak jak regularnych form z -ed. Forma jest taka sama dla wszystkich osób.
2Przeczenia: didn't + forma podstawowa
Użyj didn't + forma podstawowa. Didn't niesie przeszłość, więc czasownik główny się nie zmienia.
3Pytania tak/nie i krótkie odpowiedzi
Użyj Did + podmiot + forma podstawowa. Krótkie odpowiedzi to did / didn't.
4Pytania o przeszłość ze słowem pytającym
Słowo pytające stawiasz przed did: słowo pytające + did + podmiot + forma podstawowa.
5Be nie używa did
Be samo tworzy przeczenia i pytania: wasn't / weren't, Was…? / Were…? Zob. A1-26.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Pytanie bez did. Po polsku pytasz o przeszłość intonacją: „Co kupiłaś mamie?”, „Dlaczego mi nie powiedziałeś?”. Po angielsku potrzebujesz did, a czasownik wraca do formy podstawowej.
2. Krótka odpowiedź z czasownikiem głównym. Po polsku odpowiadasz, powtarzając czasownik: „Tak, widziałam”. Po angielsku powtarzasz tylko did.
3. Podwójne przeczenie. Po polsku „Nic nie kupiłem” i „Nikt nie przyszedł” mają dwa przeczenia. Po angielsku przeczenie jest jedno: didn't … anything albo samo nothing / nobody.
4. „Powiedział mi”, „wyjaśniła mi” → said me, explained me. Po polsku osoba stoi zaraz po czasowniku. Po angielsku said i explained potrzebują to przed osobą; bez to stoi tylko told.
5. „Zrobić zdjęcie”, „zrobić błąd”. Polskie „zrobić” to nie zawsze did ani made. Zdjęcia robisz z take (took), a błędy — z make (made).
Nie myl
did jako posiłkowy i did jako czasownik główny — did może być czasownikiem posiłkowym, a także przeszłą formą czasownika głównego do — nawet w jednym zdaniu.
didn't + czasownik i wasn't/weren't + przymiotnik — zwykłe czasowniki używają didn't; be używa wasn't / weren't.
Did you…? i Have you ever…? — Did you see…? pyta o zakończony czas (wczoraj, w zeszłym tygodniu). Have you ever seen…? pyta o całe życie aż do teraz; tego uczymy w A2-16. Po polsku w obu przypadkach: „Widziałeś…?”.
Pisownia i wymowa
- Read (przeszłe) pisze się jak teraźniejsze, ale wymawia /red/, jak kolor red.
- Said to /sed/ — rymuje się z red, a nie z paid. Says to /sez/. Nie czytaj go „tak, jak się pisze”.
- Bought, brought, thought, taught rymują się ze sobą: /ɔːt/ (UK), /ɑːt/ lub /ɔːt/ (US). Litery gh są nieme. W thought i think na początku jest /θ/: czubek języka lekko między zębami, bez głosu — nie polskie „f”, „t” ani „s”.
- Gave i came mają samogłoskę z day /eɪ/; began, drank, swam, ran — krótką samogłoskę z cat /æ/: szeroko otwarte usta, dźwięk między polskim „a” i „e”.
- Ate to /et/ albo /eɪt/ (UK), /eɪt/ (US).
- Didn't /ˈdɪdnt/ — dwie sylaby, druga bardzo krótka. Po /d/ od razu /n/, bez samogłoski. W szybkiej mowie końcowe t często prawie nie słychać.
- Did you często zlewa się w /ˈdɪdʒu/, z dźwiękiem podobnym do polskiego „dż”: Did you see it?
- Knew brzmi jak new: /njuː/ (UK), /nuː/ (US). K jest nieme.
Złota zasada
Zdanie twierdzące: forma przeszła (went, saw, worked). Przeczenia i pytania: didn't / Did + forma podstawowa (didn't go, Did you see?) — did niesie przeszłość. Be samo tworzy przeczenia i pytania, bez did. I pamiętaj: jedno przeczenie w zdaniu, a w krótkiej odpowiedzi — Yes, I did.
Ćwiczenia
A. Forma
Napisz formę przeszłą albo uzupełnij zdanie.
-
Forma przeszła od go:
-
Forma przeszła od buy:
-
Forma przeszła od write:
-
Forma przeszła od put:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: … at the meeting?
-
Wybierz poprawną odpowiedź: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I … well this morning.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. W kontekście
Uzupełnij rozmowę. Jeśli w nawiasie jest czasownik, wstaw go we właściwej formie.
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku.
-
Napisz trzy zdania o wczorajszym dniu z czasownikami nieregularnymi.
-
Napisz dwa pytania do przyjaciela lub przyjaciółki o jego lub jej ostatnie wakacje.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A1-27 Past simple po angielsku: czasowniki regularne i końcówka -ed Napisz formę przeszłą: study
-
A1-26 Was i were: czasownik to be w czasie przeszłym po angielsku Wybierz poprawną odpowiedź: … the shops open?
-
A1-13 Present simple: przeczenia i pytania z don't, doesn't, do, does Wybierz poprawną odpowiedź: … your brother like football?
Odpowiedzi
A. Forma
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. Znaczenie
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. Znajdź błąd
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. W kontekście
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. Twoja kolej
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. Powtórka mieszana
- studied
- Were
- Does
