Past Simple با فعلهای بیقاعده، did و didn't در انگلیسی به زبان ساده
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
در این صفحه
هدف
بعد از این درس میتوانید ۴۰ شکل گذشتهٔ بیقاعدهٔ پرکاربرد را به کار ببرید (went، had، saw، took…)، با didn't جملهٔ منفی و با Did…? سؤال بسازید، جواب کوتاه بدهید، و با کلمهٔ پرسشی دربارهٔ گذشته سؤال کنید (Where did you go?).
ایدهٔ اصلی
خیلی از پرکاربردترین فعلهای انگلیسی در گذشته -ed نمیگیرند. شکلشان عوض میشود: go → went، see → saw، eat → ate. اینها فعلهای بیقاعده (irregular verbs) هستند. یک قاعدهٔ واحد ندارند، اما خیلیهایشان در خانوادههایی قرار میگیرند که شبیه هم تغییر میکنند. یاد گرفتنشان در گروه خیلی آسانتر از یک فهرست طولانی و درهم است.
حالا خبر خوب. در جملهٔ منفی و سؤال، شکل بیقاعده ناپدید میشود. did را مثل یک مُهر زمان در نظر بگیرید. روی کل جمله مُهر «گذشته» میزند، پس فعل اصلی دیگر لازم نیست گذشته را نشان دهد. به شکل ساده (base form) برمیگردد: I went → I didn't go → Did you go?
این مُهر برای فعلهای باقاعده هم کار میکند: I worked → I didn't work → Did you work? پس فقط یک فعل کمکی لازم دارید، did، برای همهٔ اشخاص و تقریباً همهٔ فعلها.
Be فرق دارد. منفی و سؤالش را خودش میسازد: I wasn't…، Were you…? (ببینید A1-26). modal verbهایی مثل can هم did نمیگیرند.
فارسی و انگلیسی
در فارسی جملهٔ منفی را با «نـ» روی خودِ فعل گذشته میسازیم («نرفتم»، «ندیدم») و سؤال را فقط با لحن یا «آیا» («رفتید؟»، «کجا رفتید؟»). فعل فارسی در هر دو حالت شکل گذشتهاش را نگه میدارد. انگلیسی فعل کمکی did را اضافه میکند و فعل اصلی به شکل ساده برمیگردد: didn't go، Did you go? برای همین «نرفتم» راحت میشود I didn't went. جواب کوتاه هم فرق دارد: در فارسی فعل را تکرار میکنیم («بله، دیدم»)، انگلیسی did را. و فعل سبکِ «کردن» در فارسی («اشتباه کردم»، «کیک درست کردم») همیشه do نیست؛ خیلی وقتها make است.
| فارسی | انگلیسی | چه چیزی فرق میکند |
|---|---|---|
| دیشب زود خوابیدم. | I went to bed early last night. | مثل هم: گذشتهٔ ساده؛ فقط شکل فعل بیقاعده است |
| نـرفتم. | I didn't go. | «نـ» روی فعل گذشته ← didn't + شکل ساده |
| خبرها را دیدید؟ | Did you see the news? | سؤال با لحن ← Did + فاعل + شکل ساده |
| کجا رفتید؟ | Where did you go? | ترتیب ثابت ← کلمهٔ پرسشی + did + فاعل |
| «قفل کردید؟» «نه، نکردم.» | "Did you lock the door?" "No, I didn't." | تکرار فعل ← did / didn't |
| خسته بودید؟ | Were you tired? | با be هیچ did نمیآید |
| اشتباه کردم. | I made a mistake. | «کردن» ← اینجا make، نه do |
ساختار
۴۰ فعل بیقاعدهٔ پرکاربرد، در خانوادهها
| خانواده | شکل ساده ← گذشته |
|---|---|
| 1. بدون تغییر | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (تلفظ مثل "red") |
| 2. d → t، یا مصوت کوتاهتر + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. مصوت ← a (صدای کوتاه، مثل cat) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. مصوت ← a + e (صدا مثل day) | give → gave, come → came |
| 6. مصوت ← o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. یکییکی یاد بگیرید | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
گذشتهٔ be (was / were) در A1-26 است.
مثبت، منفی، سؤال
| الگو | مثال | |
|---|---|---|
| مثبت | فاعل + شکل گذشته | She went home. / She worked late. |
| منفی | فاعل + didn't (did not) + شکل ساده | She didn't go home. / She didn't work late. |
| سؤال | Did + فاعل + شکل ساده؟ | Did she go home? / Did she work late? |
جواب کوتاه
| سؤال | بله | نه |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
سؤال با کلمهٔ پرسشی (Wh-) (ترتیب کلمهها از A1-16): کلمهٔ پرسشی + did + فاعل + شکل ساده.
| کلمهٔ پرسشی | did | فاعل | شکل ساده |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
کاربرد
1فعلهای بیقاعده در جملهٔ مثبت
برای کارهای تمامشده، شکل گذشتهٔ بیقاعده را به کار ببرید، درست مثل فعلهای باقاعدهٔ -ed. شکل برای همهٔ اشخاص یکی است.
2جملهٔ منفی با didn't + شکل ساده
didn't + شکل ساده را به کار ببرید. Didn't گذشته را حمل میکند، پس فعل اصلی تغییر نمیکند. در فارسی «نـ» روی فعل گذشته میآید؛ در انگلیسی فعل اصلی به شکل ساده برمیگردد.
3سؤال بله/خیر و جواب کوتاه
Did + فاعل + شکل ساده را به کار ببرید. جواب کوتاه با did / didn't است، نه با تکرار فعل.
4سؤال با کلمهٔ پرسشی دربارهٔ گذشته
کلمهٔ پرسشی را قبل از did بگذارید: کلمهٔ پرسشی + did + فاعل + شکل ساده. در فارسی ترتیب سؤال با جملهٔ خبری یکی است («کجا رفتید؟»)؛ در انگلیسی did لازم است.
5Be با did نمیآید
Be منفی و سؤالش را خودش میسازد: wasn't / weren't، Was…? / Were…?. ببینید A1-26.
اشتباهات رایج
دامهای فارسیزبانان
1. دو بار گذشته: didn't + شکل گذشته. «پیدا نکردم» در فارسی هم منفی است و هم گذشته، و این گذشته را میخواهیم در انگلیسی هم نگه داریم. اما در انگلیسی didn't خودش گذشته را نشان میدهد؛ فعل اصلی شکل ساده است.
2. سؤال بدون did. در فارسی کافی است لحن را سؤالی کنیم: «چرا خواهرتان اینقدر زود از مهمانی رفت؟». در انگلیسی سؤالِ گذشته با فعلهای عادی did میخواهد.
3. جواب کوتاه با تکرار فعل. فارسیزبان در جواب میگوید «بله، خریدم» یا «نه، زنگ نزدم». در انگلیسی جواب کوتاه فقط با did / didn't است.
4. «اشتباه کردم» ← I did a mistake. فعل «کردن» در فارسی همه جا هست و معمولاً do ترجمه میشود. اما بعضی عبارتها در انگلیسی با make میآیند: make a mistake، make a cake، make a phone call.
5. «به من گفت» ← said me. در فارسی «گفتن» با «به» میآید و ترجمهٔ مستقیمش said me است. در انگلیسی said مستقیم شخص نمیگیرد: told me یا said to me.
اینها را قاطی نکنید
did به عنوان فعل کمکی و did به عنوان فعل اصلی — did میتواند فعل کمکی باشد و همزمان گذشتهٔ فعل اصلی do، حتی در یک جمله.
didn't + فعل و wasn't/weren't + صفت — فعلهای عادی didn't میگیرند؛ be با wasn't / weren't میآید.
Did you…? و Have you ever…? — Did you see…? دربارهٔ یک زمانِ تمامشده میپرسد (دیروز، هفتهٔ پیش). Have you ever seen…? دربارهٔ کل زندگی شما تا الان میپرسد؛ در A2-16 آموزش داده میشود.
املا و تلفظ
- Read (گذشته) مثل حالش نوشته میشود، اما /red/ تلفظ میشود، مثل اسم رنگ red.
- Said /sed/ است — با red همقافیه است، نه با paid. Says هم /sez/ است.
- Bought، brought، thought، taught همه با هم همقافیهاند: /ɔːt/ (UK)، /ɑːt/ یا /ɔːt/ (US). مصوت /ɔː/ کشیده است و لبها کمی گرد. در thought، /θ/ را با نوک زبان بین دندانها بگویید؛ نه «ت»، نه «س».
- Gave و came مصوت day /eɪ/ را دارند؛ began، drank، swam، ran مصوت کوتاه cat /æ/ را. /æ/ دهان را بازتر از /e/ میخواهد؛ ran و ren را یکی نکنید.
- Ate /et/ یا /eɪt/ (UK)، /eɪt/ (US).
- went و wrote را دقیق بگویید: went با /w/ (لبهای گرد، بدون تماس دندان با لب)، نه /v/؛ و r در wrote لرزشی نیست — زبان به سقف دهان نمیخورد.
- Didn't /ˈdɪdnt/ — دو هجا، دومی خیلی کوتاه. در گفتار سریع t آخر اغلب بهسختی شنیده میشود.
- Did you اغلب به هم میچسبند: /ˈdɪdʒu/ — شبیه "didja": Did you see it?
- Knew مثل new تلفظ میشود: /njuː/ (UK)، /nuː/ (US). k خوانده نمیشود.
قانون طلایی
جملهٔ مثبت: شکل گذشته (went، saw، worked). منفی و سؤال: didn't / Did + شکل ساده (didn't go، Did you see?) — did گذشته را حمل میکند. Be منفی و سؤالش را بدون did میسازد. یادتان باشد: «نرفتم» = I didn't go، نه didn't went؛ «رفتید؟» = Did you go?؛ و «بله، رفتم» در جواب کوتاه = Yes, I did.
تمرینها
A. ساختار
شکل گذشته یا شکل درست فعل را بنویسید.
-
گذشتهٔ go:
-
گذشتهٔ buy:
-
گذشتهٔ write:
-
گذشتهٔ put:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. معنا
گزینهٔ درست را انتخاب کنید.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … at the meeting?
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I … well this morning.
C. اشتباه را پیدا کنید
اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. در متن
گفتوگو را بخوانید و کلمهٔ درست یا شکل درست فعل داخل پرانتز را بنویسید.
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. نوبت شماست
به انگلیسی بنویسید.
-
سه جمله دربارهٔ دیروز با فعلهای بیقاعده بنویسید.
-
دو سؤال بنویسید که از یک دوست دربارهٔ آخرین سفر یا تعطیلاتش بپرسید.
F. مرور ترکیبی
درسهای قبلی را مرور کنید.
-
A1-27 Past Simple (گذشتهٔ ساده) در انگلیسی: فعلهای باقاعده و -ed به زبان ساده شکل گذشته را بنویسید: study
-
A1-26 Was و Were در انگلیسی: گذشتهٔ فعل to be به زبان ساده گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … the shops open?
-
A1-13 منفی و سؤالی Present Simple: کاربرد don't، doesn't، do و does به زبان ساده گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … your brother like football?
پاسخنامه
A. ساختار
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. معنا
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. اشتباه را پیدا کنید
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. در متن
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. نوبت شماست
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. مرور ترکیبی
- studied
- Were
- Does
