Slowingoدستور زبان
A1 30 / 32

Past Simple با فعل‌های بی‌قاعده، did و didn't در انگلیسی به زبان ساده

Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't

در این صفحه
  1. هدف
  2. ایدهٔ اصلی
  3. فارسی و انگلیسی
  4. ساختار
  5. کاربرد
  6. اشتباهات رایج
  7. دام‌های فارسی‌زبانان
  8. این‌ها را قاطی نکنید
  9. املا و تلفظ
  10. قانون طلایی
  11. تمرین‌ها

هدف

بعد از این درس می‌توانید ۴۰ شکل گذشتهٔ بی‌قاعدهٔ پرکاربرد را به کار ببرید (went، had، saw، took…)، با didn't جملهٔ منفی و با Did…? سؤال بسازید، جواب کوتاه بدهید، و با کلمهٔ پرسشی دربارهٔ گذشته سؤال کنید (Where did you go?).

ایدهٔ اصلی

خیلی از پرکاربردترین فعل‌های انگلیسی در گذشته -ed نمی‌گیرند. شکلشان عوض می‌شود: go → went، see → saw، eat → ate. این‌ها فعل‌های بی‌قاعده (irregular verbs) هستند. یک قاعدهٔ واحد ندارند، اما خیلی‌هایشان در خانواده‌هایی قرار می‌گیرند که شبیه هم تغییر می‌کنند. یاد گرفتنشان در گروه خیلی آسان‌تر از یک فهرست طولانی و درهم است.

حالا خبر خوب. در جملهٔ منفی و سؤال، شکل بی‌قاعده ناپدید می‌شود. did را مثل یک مُهر زمان در نظر بگیرید. روی کل جمله مُهر «گذشته» می‌زند، پس فعل اصلی دیگر لازم نیست گذشته را نشان دهد. به شکل ساده (base form) برمی‌گردد: I went → I didn't go → Did you go?

این مُهر برای فعل‌های باقاعده هم کار می‌کند: I worked → I didn't work → Did you work? پس فقط یک فعل کمکی لازم دارید، did، برای همهٔ اشخاص و تقریباً همهٔ فعل‌ها.

Be فرق دارد. منفی و سؤالش را خودش می‌سازد: I wasn't…، Were you…? (ببینید A1-26). modal verbهایی مثل can هم did نمی‌گیرند.

فارسی و انگلیسی

در فارسی جملهٔ منفی را با «نـ» روی خودِ فعل گذشته می‌سازیم («نرفتم»، «ندیدم») و سؤال را فقط با لحن یا «آیا» («رفتید؟»، «کجا رفتید؟»). فعل فارسی در هر دو حالت شکل گذشته‌اش را نگه می‌دارد. انگلیسی فعل کمکی did را اضافه می‌کند و فعل اصلی به شکل ساده برمی‌گردد: didn't go، Did you go? برای همین «نرفتم» راحت می‌شود I didn't went. جواب کوتاه هم فرق دارد: در فارسی فعل را تکرار می‌کنیم («بله، دیدم»)، انگلیسی did را. و فعل سبکِ «کردن» در فارسی («اشتباه کردم»، «کیک درست کردم») همیشه do نیست؛ خیلی وقت‌ها make است.

فارسیانگلیسیچه چیزی فرق می‌کند
دیشب زود خوابیدم.I went to bed early last night.مثل هم: گذشتهٔ ساده؛ فقط شکل فعل بی‌قاعده است
نـرفتم.I didn't go.«نـ» روی فعل گذشته ← didn't + شکل ساده
خبرها را دیدید؟Did you see the news?سؤال با لحن ← Did + فاعل + شکل ساده
کجا رفتید؟Where did you go?ترتیب ثابت ← کلمهٔ پرسشی + did + فاعل
«قفل کردید؟» «نه، نکردم.»"Did you lock the door?" "No, I didn't."تکرار فعل ← did / didn't
خسته بودید؟Were you tired?با be هیچ did نمی‌آید
اشتباه کردم.I made a mistake.«کردن» ← اینجا make، نه do

ساختار

۴۰ فعل بی‌قاعدهٔ پرکاربرد، در خانواده‌ها

خانوادهشکل ساده ← گذشته
1. بدون تغییرput → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (تلفظ مثل "red")
2. d → t، یا مصوت کوتاه‌تر + tsend → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost
3. -ought / -aughtbuy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught
4. -ewknow → knew, grow → grew, fly → flew
5a. مصوت ← a (صدای کوتاه، مثل cat)begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran
5b. مصوت ← a + e (صدا مثل day)give → gave, come → came
6. مصوت ← oget → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told
7. یکی‌یکی یاد بگیریدgo → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard

گذشتهٔ be (was / were) در A1-26 است.

مثبت، منفی، سؤال

الگومثال
مثبتفاعل + شکل گذشتهShe went home. / She worked late.
منفیفاعل + didn't (did not) + شکل سادهShe didn't go home. / She didn't work late.
سؤالDid + فاعل + شکل ساده؟Did she go home? / Did she work late?

جواب کوتاه

سؤالبلهنه
Did you see the match?Yes, I did.No, I didn't.
Did they like the hotel?Yes, they did.No, they didn't.

سؤال با کلمهٔ پرسشی (Wh-) (ترتیب کلمه‌ها از A1-16): کلمهٔ پرسشی + did + فاعل + شکل ساده.

کلمهٔ پرسشیdidفاعلشکل ساده
Wheredidyougo?
Whatdidshesay?
Whendidtheyarrive?

کاربرد

1فعل‌های بی‌قاعده در جملهٔ مثبت

برای کارهای تمام‌شده، شکل گذشتهٔ بی‌قاعده را به کار ببرید، درست مثل فعل‌های باقاعدهٔ -ed. شکل برای همهٔ اشخاص یکی است.

I went to bed early last night.
دیشب زود خوابیدم.
«به رختخواب رفتن» ← go to bed
We had pizza for dinner.
شام پیتزا خوردیم.
«خوردن» در فارسی، had در انگلیسی
She bought a new laptop last week.
او هفتهٔ پیش یک لپ‌تاپ جدید خرید.
They took the train to Edinburgh.
آن‌ها با قطار به ادینبرو رفتند.
«با قطار رفتن» ← take the train
I met my best friend at university.
بهترین دوستم را در دانشگاه دیدم. / با بهترین دوستم در دانشگاه آشنا شدم.
at university (UK)؛ in college (US)
Last year the tickets cost forty pounds.
پارسال بلیت‌ها چهل پوند بود.
بدون تغییر: cost → cost

2جملهٔ منفی با didn't + شکل ساده

didn't + شکل ساده را به کار ببرید. Didn't گذشته را حمل می‌کند، پس فعل اصلی تغییر نمی‌کند. در فارسی «نـ» روی فعل گذشته می‌آید؛ در انگلیسی فعل اصلی به شکل ساده برمی‌گردد.

I didn't sleep well.
خوب نخوابیدم.
«نخوابیدم» ← didn't sleep، نه didn't slept
He didn't come to the party.
او به مهمانی نیامد.
We didn't have time for breakfast.
برای صبحانه وقت نداشتیم.
She didn't know the answer.
او جواب را نمی‌دانست.
«نمی‌دانست» در فارسی، didn't know در انگلیسی

3سؤال بله/خیر و جواب کوتاه

Did + فاعل + شکل ساده را به کار ببرید. جواب کوتاه با did / didn't است، نه با تکرار فعل.

Did you see the news this morning?
امروز صبح اخبار را دیدید؟
Did she get the job?
آن کار را گرفت؟ / استخدام شد؟
Yes, she did!
بله، گرفت!
در فارسی فعل تکرار می‌شود، در انگلیسی did
"Did you lock the door?" "No, I didn't. Sorry!"
«در را قفل کردید؟» «نه، نکردم. ببخشید!»
Did they enjoy the concert?
از کنسرت لذت بردند؟

4سؤال با کلمهٔ پرسشی دربارهٔ گذشته

کلمهٔ پرسشی را قبل از did بگذارید: کلمهٔ پرسشی + did + فاعل + شکل ساده. در فارسی ترتیب سؤال با جملهٔ خبری یکی است («کجا رفتید؟»)؛ در انگلیسی did لازم است.

Where did you go on holiday?
تعطیلات کجا رفتید؟
on holiday (UK)؛ on vacation (US)
What did you have for lunch?
ناهار چه خوردید؟
How did you find this café?
این کافه را چطور پیدا کردید؟
Why did he leave so early?
چرا این‌قدر زود رفت؟
Who did you meet at the conference?
در کنفرانس چه کسی را دیدید؟

5Be با did نمی‌آید

Be منفی و سؤالش را خودش می‌سازد: wasn't / weren't، Was…? / Were…?. ببینید A1-26.

Were you at home last night?
دیشب خانه بودید؟
نه "Did you be…?"
I wasn't hungry. I didn't eat dinner.
گرسنه نبودم. شام نخوردم.
اول be، بعد یک فعل دیگر
How was the film? Did you like it?
فیلم چطور بود؟ خوشتان آمد؟
«خوشتان آمد؟» ← Did you like it?

اشتباهات رایج

❌I didn't went to work.
✅I didn't go to work.
بعد از didn't، شکل ساده.
❌Did you saw the film?
✅Did you see the film?
بعد از did، شکل ساده.
❌Where you went?
✅Where did you go?
سؤال گذشته با کلمهٔ پرسشی دربارهٔ مفعول، did لازم دارد. (سؤال دربارهٔ فاعل، مثل Who called?، در A2-33 است.)
❌She goed home.
✅She went home.
go بی‌قاعده است.
❌He buyed a car.
✅He bought a car.
buy بی‌قاعده است.
❌Did you be tired?
✅Were you tired?
be با did نمی‌آید.
❌I didn't was there.
✅I wasn't there.
be منفی‌اش را خودش می‌سازد.
❌"Did you like it?" "Yes, I liked."
✅"Yes, I did."
جواب کوتاه با did است.

دام‌های فارسی‌زبانان

1. دو بار گذشته: didn't + شکل گذشته. «پیدا نکردم» در فارسی هم منفی است و هم گذشته، و این گذشته را می‌خواهیم در انگلیسی هم نگه داریم. اما در انگلیسی didn't خودش گذشته را نشان می‌دهد؛ فعل اصلی شکل ساده است.

❌I didn't found my keys this morning.
✅I didn't find my keys this morning.
❌Did your parents liked the present?
✅Did your parents like the present?

2. سؤال بدون did. در فارسی کافی است لحن را سؤالی کنیم: «چرا خواهرتان این‌قدر زود از مهمانی رفت؟». در انگلیسی سؤالِ گذشته با فعل‌های عادی did می‌خواهد.

❌Why your sister left the party so early?
✅Why did your sister leave the party so early?
⚠️You watched the match?
✅Did you watch the match?
در گفتار برای تعجب یا اطمینان گرفتن شنیده می‌شود، اما سؤال عادی با Did ساخته می‌شود.

3. جواب کوتاه با تکرار فعل. فارسی‌زبان در جواب می‌گوید «بله، خریدم» یا «نه، زنگ نزدم». در انگلیسی جواب کوتاه فقط با did / didn't است.

❌"Did you buy the tickets?" "Yes, I bought."
✅"Yes, I did."
bought بدون مفعول ناقص است؛ یا جواب کامل: Yes, I bought them.

4. «اشتباه کردم» ← I did a mistake. فعل «کردن» در فارسی همه جا هست و معمولاً do ترجمه می‌شود. اما بعضی عبارت‌ها در انگلیسی با make می‌آیند: make a mistake، make a cake، make a phone call.

⚠️I did a big mistake in my exam.
✅I made a big mistake in my exam.
ساختار جمله درست است، اما با mistake فعل make می‌آید؛ did a mistake برای انگلیسی‌زبان‌ها نادرست است.

5. «به من گفت» ← said me. در فارسی «گفتن» با «به» می‌آید و ترجمهٔ مستقیمش said me است. در انگلیسی said مستقیم شخص نمی‌گیرد: told me یا said to me.

❌My teacher said me the answer.
✅My teacher told me the answer.

این‌ها را قاطی نکنید

did به عنوان فعل کمکی و did به عنوان فعل اصلی — did می‌تواند فعل کمکی باشد و هم‌زمان گذشتهٔ فعل اصلی do، حتی در یک جمله.

What did you do last weekend?
آخر هفتهٔ پیش چه کار کردید؟
did کمکی + do اصلی
I did my homework.
تکلیفم را انجام دادم.
did فعل اصلی

didn't + فعل و wasn't/weren't + صفت — فعل‌های عادی didn't می‌گیرند؛ be با wasn't / weren't می‌آید.

I didn't feel well.
حالم خوب نبود.
feel فعل عادی است ← didn't
I wasn't well.
حالم خوب نبود.
be + صفت؛ در فارسی هر دو یک جمله‌اند

Did you…? و Have you ever…? — Did you see…? دربارهٔ یک زمانِ تمام‌شده می‌پرسد (دیروز، هفتهٔ پیش). Have you ever seen…? دربارهٔ کل زندگی شما تا الان می‌پرسد؛ در A2-16 آموزش داده می‌شود.

Did you see the match last night?
دیشب مسابقه را دیدید؟
زمان تمام‌شده: ماضی ساده
Have you ever seen a live match?
تا حالا یک مسابقه را از نزدیک دیده‌اید؟
تجربهٔ زندگی: ماضی نقلی؛ ببینید A2-16

املا و تلفظ

  • Read (گذشته) مثل حالش نوشته می‌شود، اما /red/ تلفظ می‌شود، مثل اسم رنگ red.
  • Said /sed/ است — با red هم‌قافیه است، نه با paid. Says هم /sez/ است.
  • Bought، brought، thought، taught همه با هم هم‌قافیه‌اند: /ɔːt/ (UK)، /ɑːt/ یا /ɔːt/ (US). مصوت /ɔː/ کشیده است و لب‌ها کمی گرد. در thought، /θ/ را با نوک زبان بین دندان‌ها بگویید؛ نه «ت»، نه «س».
  • Gave و came مصوت day /eɪ/ را دارند؛ began، drank، swam، ran مصوت کوتاه cat /æ/ را. /æ/ دهان را بازتر از /e/ می‌خواهد؛ ran و ren را یکی نکنید.
  • Ate /et/ یا /eɪt/ (UK)، /eɪt/ (US).
  • went و wrote را دقیق بگویید: went با /w/ (لب‌های گرد، بدون تماس دندان با لب)، نه /v/؛ و r در wrote لرزشی نیست — زبان به سقف دهان نمی‌خورد.
  • Didn't /ˈdɪdnt/ — دو هجا، دومی خیلی کوتاه. در گفتار سریع t آخر اغلب به‌سختی شنیده می‌شود.
  • Did you اغلب به هم می‌چسبند: /ˈdɪdʒu/ — شبیه "didja": Did you see it?
  • Knew مثل new تلفظ می‌شود: /njuː/ (UK)، /nuː/ (US). k خوانده نمی‌شود.

قانون طلایی

جملهٔ مثبت: شکل گذشته (went، saw، worked). منفی و سؤال: didn't / Did + شکل ساده (didn't go، Did you see?) — did گذشته را حمل می‌کند. Be منفی و سؤالش را بدون did می‌سازد. یادتان باشد: «نرفتم» = I didn't go، نه didn't went؛ «رفتید؟» = Did you go?؛ و «بله، رفتم» در جواب کوتاه = Yes, I did.

تمرین‌ها

A. ساختار

شکل گذشته یا شکل درست فعل را بنویسید.

  1. گذشتهٔ go:
  2. گذشتهٔ buy:
  3. گذشتهٔ write:
  4. گذشتهٔ put:
  5. I (not / see) him yesterday.
  6. you (have) a good weekend?
  7. Where you (go) last summer?

B. معنا

گزینهٔ درست را انتخاب کنید.

  1. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … at the meeting?
  2. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: What … yesterday?
  3. "Did they win?" "No, they ."
  4. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I … well this morning.

C. اشتباه را پیدا کنید

اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.

  1. She didn't came to class.
  2. Did you bought milk?
  3. Where you went last night?
  4. We ate at a lovely restaurant.

D. در متن

گفت‌وگو را بخوانید و کلمهٔ درست یا شکل درست فعل داخل پرانتز را بنویسید.

After the holiday
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!

E. نوبت شماست

به انگلیسی بنویسید.

  1. سه جمله دربارهٔ دیروز با فعل‌های بی‌قاعده بنویسید.
  2. دو سؤال بنویسید که از یک دوست دربارهٔ آخرین سفر یا تعطیلاتش بپرسید.

F. مرور ترکیبی

درس‌های قبلی را مرور کنید.

  1. A1-27 Past Simple (گذشتهٔ ساده) در انگلیسی: فعل‌های باقاعده و -ed به زبان ساده
    شکل گذشته را بنویسید: study
  2. A1-26 Was و Were در انگلیسی: گذشتهٔ فعل to be به زبان ساده
    گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … the shops open?
  3. A1-13 منفی و سؤالی Present Simple: کاربرد don't، doesn't، do و does به زبان ساده
    گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … your brother like football?
پاسخنامه

A. ساختار

  1. went
  2. bought
  3. wrote
  4. put
  5. didn't see / did not see
  6. Did … have
  7. did … go

B. معنا

  1. Were you
  2. did you do
  3. didn't / did not
  4. didn't feel

C. اشتباه را پیدا کنید

  1. She didn't come to class.
  2. Did you buy milk?
  3. Where did you go last night?
  4. ✓ We ate at a lovely restaurant.

D. در متن

  1. Did
  2. did
  3. flew
  4. stayed
  5. did
  6. ate
  7. didn't see / did not see

E. نوبت شماست

  1. I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
  2. Where did you go? What did you eat?

F. مرور ترکیبی

  1. studied
  2. Were
  3. Does
اپلیکیشن اندرویدیادگیری در حال حرکت Google Play