Past Simple: අවිධිමත් ක්රියාපද, Did සහ Didn't — සරල සිංහලෙන්
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට බහුලවම පාවිච්චි වෙන අවිධිමත් අතීත රූප 40ක් (went, had, saw, took…) පාවිච්චි කරන්න, didn't එක්ක නිෂේධාත්මක වාක්ය සහ Did…? එක්ක ප්රශ්න හදන්න, කෙටි පිළිතුරු දෙන්න, ඒ වගේම අතීතය ගැන Wh- ප්රශ්න අහන්න (Where did you go?) පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
ඉංග්රීසියේ බහුලවම පාවිච්චි වෙන ක්රියාපද ගොඩක් අතීතයේ -ed පාවිච්චි කරන්නේ නැහැ. ඒවායේ හැඩය වෙනස් වෙනවා: go → went, see → saw, eat → ate. මේවා irregular verbs (අවිධිමත් ක්රියාපද). එක රීතියක් නැහැ, නමුත් ඒවායින් ගොඩක් ඒ වගේම විදිහට වෙනස් වෙන පවුල් වලට වැටෙනවා. දිග, අහඹු ලැයිස්තුවකට වඩා කණ්ඩායම් විදිහට ඉගෙන ගන්න එක හරිම ලේසියි.
දැන් හොඳ ආරංචිය. නිෂේධ සහ ප්රශ්නවලදී අවිධිමත් හැඩය නැති වෙනවා. did කියන්නේ කාල මුද්රාවක් (time stamp) කියලා හිතන්න. ඒක මුළු වාක්යයටම “අතීතය” කියලා මුද්රාවක් ගහනවා, ඒ නිසා ප්රධාන ක්රියාපදයට තවදුරටත් අතීතය පෙන්නන්න ඕනෑ නැහැ. ඒක ආපහු මූල රූපයට (base form) යනවා: I went → I didn't go → Did you go?
මේ මුද්රාව විධිමත් ක්රියාපදවලටත් වැඩ කරනවා: I worked → I didn't work → Did you work? ඒ නිසා ඔබට හැම පුද්ගලයකටම සහ බොහෝ දුරට හැම ක්රියාපදයකටම ඕනෑ වෙන්නේ එක උපකාරක ක්රියාපදයයි: did.
Be වෙනස්. ඒක තමන්ගේම නිෂේධ සහ ප්රශ්න හදනවා: I wasn't…, Were you…? (A1-26 බලන්න). can වගේ modal verbs වලටත් did එන්නේ නැහැ.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ නිෂේධයේදී සහ ප්රශ්නයේදී ක්රියාපදය අතීත රූපයෙන්ම තියෙනවා: “මම ගියේ නැහැ”, “ඔයා ගියාද?”, “ඔයා කොහෙද ගියේ?”. ඉංග්රීසියේ අතීතය did / didn't අරගන්නවා, ප්රධාන ක්රියාපදය මූල රූපයට යනවා: I didn't go, Did you go?, Where did you go? මේ වෙනස නිසා didn't went, Did you saw…? වගේ වැරදි හැදෙනවා. ඒ වගේම සිංහලේ ප්රශ්න වචනය (“කොහෙද”) එක්ක වචන පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ; ඉංග්රීසියේ ප්රශ්න වචනයට පස්සේ did අනිවාර්යයි. තවත් දෙයක්: සිංහලේ “මට බඩගිනි වුණේ නැහැ” වගේ තත්ත්ව ගැන කියනකොට ඉංග්රීසියේ didn't නෙවෙයි, wasn't / weren't.
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| ඊයේ රෑ මම කලින් නිදාගන්න ගියා. | I went to bed early last night. | අතීතය → අවිධිමත් රූපය went |
| එයා පාටියට ආවේ නැහැ. | He didn't come to the party. | “ආවේ” අතීතය; ඉංග්රීසියේ didn't + මූල රූපය |
| ඔයා අද උදේ ප්රවෘත්ති බැලුවද? | Did you see the news this morning? | “බැලුවද?” → Did + see |
| ඔයා නිවාඩුවට කොහෙද ගියේ? | Where did you go on holiday? | ප්රශ්න වචනය + did + උක්තය + මූල රූපය |
| ඔව්, ලැබුණා! | Yes, she did! | කෙටි පිළිතුර: did |
| මට බඩගිනි වුණේ නැහැ. | I wasn't hungry. | තත්ත්වය → wasn't, didn't නෙවෙයි |
ව්යුහය
බහුලවම පාවිච්චි වෙන අවිධිමත් ක්රියාපද 40, පවුල් විදිහට
| පවුල | මූල රූපය → අතීතය |
|---|---|
| 1. වෙනසක් නැහැ | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (red වගේ කියනවා) |
| 2. d → t, නැත්නම් කෙටි ස්වරයක් + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. ස්වරය → a (cat වල වගේ කෙටි ශබ්දය) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. ස්වරය → a + e (day වල වගේ ශබ්දය) | give → gave, come → came |
| 6. ස්වරය → o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. එකින් එක ඉගෙන ගන්න | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
be වල අතීතය (was / were) A1-26 එකේ තියෙනවා.
ධනාත්මක, නිෂේධාත්මක, ප්රශ්නය
| රටාව | උදාහරණය | |
|---|---|---|
| ධනාත්මක | උක්තය + අතීත රූපය | She went home. / She worked late. |
| නිෂේධාත්මක | උක්තය + didn't (did not) + මූල රූපය | She didn't go home. / She didn't work late. |
| ප්රශ්නය | Did + උක්තය + මූල රූපය? | Did she go home? / Did she work late? |
කෙටි පිළිතුරු
| ප්රශ්නය | ඔව් | නැහැ |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
Wh- ප්රශ්න (A1-16 එකේ වචන පිළිවෙළ): ප්රශ්න වචනය + did + උක්තය + මූල රූපය.
| ප්රශ්න වචනය | did | උක්තය | මූල රූපය |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
භාවිතය
1ධනාත්මක වාක්යවල අවිධිමත් ක්රියාපද
විධිමත් -ed ක්රියාපද වගේම, ඉවර වුණු ක්රියාවලට අවිධිමත් අතීත රූපය පාවිච්චි කරන්න. රූපය හැම පුද්ගලයකටම එකයි.
2didn't + මූල රූපය එක්ක නිෂේධ
didn't + මූල රූපය පාවිච්චි කරන්න. අතීතය අරගෙන යන්නේ didn't, ඒ නිසා ප්රධාන ක්රියාපදය වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. සිංහලේ “ආවේ නැහැ”, “කෑවේ නැහැ” වල අතීත රූපය තිබුණත්, ඉංග්රීසියේ මූල රූපය.
3ඔව් / නැහැ ප්රශ්න සහ කෙටි පිළිතුරු
Did + උක්තය + මූල රූපය පාවිච්චි කරන්න. කෙටි පිළිතුරුවලට did / didn't. සිංහලේ “බැලුවද?”, “ලැබුණද?” වල අතීතය තියෙනවා; ඉංග්රීසියේ ඒක තියෙන්නේ Did එකේ.
4අතීතය ගැන Wh- ප්රශ්න
ප්රශ්න වචනය did වලට කලින් දාන්න: ප්රශ්න වචනය + did + උක්තය + මූල රූපය. සිංහලේ “කොහෙද ගියේ?”, “මොනවද කෑවේ?” වල පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ; ඉංග්රීසියේ did අමතක කරන්න එපා.
5Be එක්ක did නැහැ
Be තමන්ගේම නිෂේධ සහ ප්රශ්න හදනවා: wasn't / weren't, Was…? / Were…? A1-26 බලන්න.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “ගියේ නැහැ” → didn't went. සිංහලේ නිෂේධයේදී ක්රියාපදය අතීත රූපයෙන්ම තියෙනවා (“ගියේ නැහැ”, “කෑවේ නැහැ”). ඒ නිසා ඉංග්රීසියෙත් didn't එක්ක අතීත රූපය දානවා. didn't දැනටමත් අතීතය පෙන්නනවා: ඊට පස්සේ මූල රූපය.
2. “ආවද?” → Did … came? සිංහලේ ප්රශ්නයේත් අතීත රූපය තියෙනවා (“අම්මලා ආවද?”). ඉංග්රීසියේ අතීතය තියෙන්නේ Did එකේ; ප්රධාන ක්රියාපදය මූල රූපයෙන්.
3. “කෝච්චිය කීයටද ගියේ?” → did නැති ප්රශ්නය. සිංහලේ ප්රශ්න වචනයක් එකතු කළාට වචන පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ, උපකාරක ක්රියාපදයකුත් නැහැ. ඉංග්රීසියේ ප්රශ්න වචනයට පස්සේ did + උක්තය + මූල රූපය.
4. “තරහ වුණේ නැහැ” → didn't angry. සිංහලේ “තරහ වුණේ නැහැ”, “අසනීප වුණේ නැහැ” වගේ තත්ත්වවල ක්රියාපදයක් (“වුණා”) තියෙන නිසා ඉංග්රීසියෙත් didn't දානවා. angry, sick, hungry නාම විශේෂණ: ඒවාට wasn't / weren't.
පටලවා ගන්න එපා
උපකාරක did සහ ප්රධාන ක්රියාපදය did — Did උපකාරක ක්රියාපදයක් වෙන්නත් පුළුවන්, ප්රධාන ක්රියාපදය do වල අතීතය වෙන්නත් පුළුවන් — එකම වාක්යයක දෙකම එන්නත් පුළුවන්.
didn't + ක්රියාපදය සහ wasn't/weren't + නාම විශේෂණය — සාමාන්ය ක්රියාපදවලට didn't; be වලට wasn't / weren't.
Did you…? සහ Have you ever…? — Did you see…? අහන්නේ ඉවර වුණු කාලයක් ගැන (ඊයේ, ගිය සතියේ). Have you ever seen…? අහන්නේ දැන් වෙනකම් මුළු ජීවිතය ගැන; ඒක A2-16 එකේ උගන්නනවා. සිංහලේ “-ලා තියෙනවද?” (“බලලා තියෙනවද?”) මෙතනට ගැළපෙනවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- Read (අතීතය) ලියන්නේ වර්තමානය වගේම, නමුත් උච්චාරණය /red/, red (රතු) පාට වගේ.
- Said /sed/ — ඒක red එක්ක රිද්මයට ගැළපෙනවා, paid එක්ක නෙවෙයි. Says /sez/.
- Bought, brought, thought, taught හතරම එකිනෙකට රිද්මයට ගැළපෙනවා: /ɔːt/ (UK), /ɑːt/ හෝ /ɔːt/ (US) — "bawt" වගේ. UK ඉංග්රීසියේ ඒවා sport එක්කත් ගැළපෙනවා. gh උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ.
- thought වල මුල /θ/: දිවේ තුඩ දත් දෙපෙළ අතරට සැහැල්ලුවෙන් දාලා හුළඟ යවන්න; ඒක “ත” නෙවෙයි. flew, found, felt, left වල /f/ කියන්න උඩ දත් යට තොලේ තියන්න; [p] කරන්න එපා.
- Gave සහ came වල තියෙන්නේ day වල ස්වරය /eɪ/; began, drank, swam, ran වල තියෙන්නේ cat වල කෙටි ස්වරය /æ/ — සිංහලේ “ඇ” ට හරිම ළඟයි.
- Ate /et/ හෝ /eɪt/ (UK), /eɪt/ (US) — "et" හෝ "eight" වගේ.
- Didn't /ˈdɪdnt/ — අක්ෂර දෙකයි, දෙවෙනි එක හරිම කෙටියි. /d/ සහ /n/ අතර ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා. ඉක්මන් කතාවේ අන්තිම t බොහෝ විට ඇහෙන්නේ නැති තරම්.
- Did you බොහෝ විට එකට එකතු වෙලා /ˈdɪdʒu/ — "didja" වගේ: Did you see it?
- Knew ඇහෙන්නේ new වගේ: /njuː/ (UK), /nuː/ (US). k උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ.
රන් රීතිය
ධනාත්මක: අතීත රූපය පාවිච්චි කරන්න (went, saw, worked). නිෂේධ සහ ප්රශ්න: didn't / Did + මූල රූපය (didn't go, Did you see?) — අතීතය අරගෙන යන්නේ did. Be තමන්ගේම නිෂේධ සහ ප්රශ්න හදනවා, did නැතුව. සිංහලේ “ගියේ නැහැ”, “ගියාද?” වල අතීතය තිබුණත්, ඉංග්රීසියේ did එක්ක එක අතීතයක් ඇති.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
අතීත රූපය ලියන්න, නැත්නම් did / didn't එක්ක වාක්යය සම්පූර්ණ කරන්න.
-
go වල අතීතය:
-
buy වල අතීතය:
-
write වල අතීතය:
-
put වල අතීතය:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … at the meeting?
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I … well this morning.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. පාඨය තුළ
සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න. වරහන් තුළ ක්රියාපදයක් තියෙනවා නම් ඒකේ හරි රූපය දාන්න.
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ ඊයේ දවස සහ යාළුවෙකුගේ නිවාඩුව ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
අවිධිමත් ක්රියාපද එක්ක ඊයේ දවස ගැන වාක්ය තුනක් ලියන්න.
-
යාළුවෙකුගේ ගිය නිවාඩුව ගැන එයාගෙන් අහන්න ප්රශ්න දෙකක් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A1-27 Past Simple (සරල අතීත කාලය): විධිමත් ක්රියාපද, -ed — සරල සිංහලෙන් අතීත රූපය ලියන්න: study
-
A1-26 Was සහ Were: be වල අතීත රූපය — සරල සිංහලෙන් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … the shops open?
-
A1-13 Present Simple නිෂේධාත්මක වාක්ය සහ ප්රශ්න (don't, doesn't, do, does) — සරල සිංහලෙන් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … your brother like football?
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. අර්ථය
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. වැරැද්ද සොයන්න
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. පාඨය තුළ
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. ඔබේ වාරය
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- studied
- Were
- Does
