Past Simple: अनियमित क्रिया, Did र Didn't — सजिलो नेपालीमा
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं ४० वटा धेरै प्रयोग हुने अनियमित क्रियाको भूतकाल (went, had, saw, took…) प्रयोग गर्न, didn't बाट नकारात्मक वाक्य र Did…? बाट प्रश्न बनाउन, छोटो उत्तर दिन, र भूतकालबारे Wh- प्रश्न (Where did you go?) सोध्न सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
अङ्ग्रेजीका धेरै प्रयोग हुने धेरै क्रियामा भूतकालमा -ed लाग्दैन। ती आफ्नो आकार बदल्छन्: go → went, see → saw, eat → ate। यिनलाई irregular verbs (अनियमित क्रिया) भनिन्छ। यिनको एउटै नियम छैन, तर धेरैजसो उस्तै तरिकाले बदलिने परिवार मा पर्छन्। लामो, अनियमित सूची कण्ठ गर्नुभन्दा समूहमा सिक्नु धेरै सजिलो हुन्छ।
अब राम्रो खबर। नकारात्मक वाक्य र प्रश्नमा अनियमित आकार हराउँछ। did लाई एउटा समयको छाप (time stamp) सम्झनुहोस्। यसले पूरै वाक्यमा “भूतकाल” को छाप लगाउँछ, त्यसैले मुख्य क्रियाले भूतकाल देखाउनु पर्दैन। मुख्य क्रिया आफ्नो मूल रूप मा फर्कन्छ: I went → I didn't go → Did you go?
यो छाप नियमित क्रियामा पनि काम गर्छ: I worked → I didn't work → Did you work? त्यसैले हरेक कर्ता र लगभग हरेक क्रियाका लागि एउटै सहायक क्रिया चाहिन्छ: did।
Be फरक छ। यसले नकारात्मक वाक्य र प्रश्न आफैँ बनाउँछ: I wasn't…, Were you…? (A1-26 हेर्नुहोस्)। can जस्ता मोडल क्रियामा पनि did लाग्दैन।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा नकारात्मक “न” भूतकालको क्रियामै जोडिन्छ: “गएँ” → “गइनँ”, “देखेँ” → “देखिनँ”। क्रिया भूतकालमै रहन्छ। त्यसैले अङ्ग्रेजीमा पनि didn't पछि भूतकालको रूप राख्ने बानी पर्छ: didn't went। अङ्ग्रेजीमा भूतकाल did ले बोक्छ, मुख्य क्रिया मूल रूपमा फर्कन्छ। प्रश्नमा नेपालीले शब्दको क्रम बदल्दैन: “तिमी कहाँ गयौ?”, “तिमी चितवन गयौ?”। अङ्ग्रेजीमा did कर्ताभन्दा अगाडि आउँछ।
| नेपाली | अङ्ग्रेजी | के फरक छ |
|---|---|---|
| म हिजो राति चाँडै सुत्न गएँ। | I went to bed early last night. | अनियमित भूतकाल |
| मलाई राम्रो निद्रा लागेन। | I didn't sleep well. | न- → didn't + मूल रूप |
| उनी पार्टीमा आएनन्। | He didn't come to the party. | came होइन, come |
| तिमीले आज बिहानको समाचार हेर्यौ? | Did you see the news this morning? | प्रश्नमा Did + कर्ता + मूल रूप |
| तिमी बिदामा कहाँ गयौ? | Where did you go on holiday? | प्रश्नवाचक शब्द + did + कर्ता + मूल रूप |
| हिजो राति तिमी घरमा थियौ? | Were you at home last night? | be → did छैन |
| “पाइन्?” “पाइन्!” | "Did she get the job?" "Yes, she did!" | छोटो उत्तरमा did |
संरचना
परिवारअनुसार ४० वटा धेरै प्रयोग हुने अनियमित क्रिया
| परिवार | मूल रूप → भूतकाल |
|---|---|
| 1. कुनै परिवर्तन छैन | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (उच्चारण “red” जस्तो) |
| 2. d → t, वा छोटो स्वर + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. स्वर → a (cat को छोटो स्वर) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. स्वर → a + e (day को स्वर) | give → gave, come → came |
| 6. स्वर → o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. एक एक गरेर सिक्नुहोस् | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
be को भूतकाल (was / were) A1-26 मा छ।
सकारात्मक, नकारात्मक, प्रश्न
| ढाँचा | उदाहरण | |
|---|---|---|
| सकारात्मक | कर्ता + भूतकालको रूप | She went home. / She worked late. |
| नकारात्मक | कर्ता + didn't (did not) + मूल रूप | She didn't go home. / She didn't work late. |
| प्रश्न | Did + कर्ता + मूल रूप? | Did she go home? / Did she work late? |
छोटो उत्तर
| प्रश्न | Yes | No |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
Wh- प्रश्न (A1-16 को क्रम): प्रश्नवाचक शब्द + did + कर्ता + मूल रूप।
| प्रश्नवाचक शब्द | did | कर्ता | मूल रूप |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
प्रयोग
1सकारात्मक वाक्यमा अनियमित क्रिया
नियमित -ed क्रियाजस्तै, सकिएका कामका लागि अनियमित भूतकालको रूप प्रयोग गर्नुहोस्। सबै कर्ताका लागि रूप एउटै हुन्छ।
2Didn't + मूल रूपबाट नकारात्मक वाक्य
didn't + मूल रूप प्रयोग गर्नुहोस्। भूतकाल didn't ले बोक्छ, त्यसैले मुख्य क्रिया बदलिँदैन।
3हो / होइन प्रश्न र छोटो उत्तर
Did + कर्ता + मूल रूप प्रयोग गर्नुहोस्। छोटो उत्तरमा did / didn't आउँछ।
4भूतकालबारे Wh- प्रश्न
प्रश्नवाचक शब्दलाई did भन्दा अगाडि राख्नुहोस्: प्रश्नवाचक शब्द + did + कर्ता + मूल रूप।
5Be सँग did लाग्दैन
Be ले नकारात्मक वाक्य र प्रश्न आफैँ बनाउँछ: wasn't / weren't, Was…? / Were…? A1-26 हेर्नुहोस्।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “थाहा भएन / ल्याएनन्” → didn't knew, didn't brought। नेपालीमा नकारात्मक “न” भूतकालकै क्रियामा जोडिन्छ, त्यसैले क्रिया भूतकालमै रहन्छ। अङ्ग्रेजीमा didn't ले नै भूतकाल बोक्छ: त्यसपछि मूल रूप।
2. प्रश्नवाचक शब्दपछि did छुट्नु। नेपालीमा “तिम्रा आमाबुबा पोखराबाट कहिले फर्कनुभयो?” मा प्रश्नवाचक शब्द थपिन्छ, बाँकी क्रम कथनकै रहन्छ। अङ्ग्रेजीमा प्रश्नवाचक शब्दपछि did, अनि कर्ता, अनि मूल रूप।
3. आवाज उठाएर मात्र सोध्नु। नेपालीमा “तिमी काकाका छोराछोरीसँग चितवन गयौ?” भन्दा क्रम उही रहन्छ, आवाज मात्र उठ्छ। अङ्ग्रेजीमा सामान्य प्रश्न Did बाट सुरु हुन्छ।
नझुक्किनुहोस्
सहायक क्रिया did र मुख्य क्रिया did — Did सहायक क्रिया पनि हुन सक्छ, र मुख्य क्रिया do को भूतकाल पनि, एउटै वाक्यमा।
didn't + क्रिया र wasn't/weren't + विशेषण — साधारण क्रियामा didn't; be मा wasn't / weren't।
Did you…? र Have you ever…? — Did you see…? ले सकिएको समय (हिजो, गत हप्ता) बारे सोध्छ। Have you ever seen…? ले अहिलेसम्मको पूरै जीवनबारे सोध्छ; यो A2-16 मा सिकाइन्छ।
हिज्जे र उच्चारण
- Read (भूतकाल) को हिज्जे वर्तमानजस्तै हो, तर उच्चारण /red/, रङ red जस्तै।
- Said /sed/ हो: यो red सँग मिल्छ, paid सँग होइन। Says /sez/ हो।
- Bought, brought, thought, taught सबैको अन्त्य एउटै हो: /ɔːt/ (UK), /ɑːt/ वा /ɔːt/ (US)। UK अङ्ग्रेजीमा यी sport सँग पनि मिल्छन्। thought को सुरुको /θ/ “थ” होइन: जिब्रो दाँतको बीचमा राखेर हावा बग्न दिनुहोस्।
- Gave र came मा day को स्वर /eɪ/ छ; began, drank, swam, ran मा cat को छोटो स्वर /æ/ छ। /æ/ नेपालीको “ए” भन्दा खुला हुन्छ: बङ्गारा अझ तल झार्नुहोस्।
- Ate /et/ वा /eɪt/ (UK), /eɪt/ (US)।
- Didn't /ˈdɪdnt/: दुई अक्षर (syllable), दोस्रो एकदम छोटो। छिटो बोलीमा अन्तिम t सुन्न गाह्रो हुन्छ।
- Did you प्रायः जोडिएर /ˈdɪdʒu/ सुनिन्छ: Did you see it?
- Knew को उच्चारण new जस्तै हो: /njuː/ (UK), /nuː/ (US)। k बोलिँदैन।
सुनौलो नियम
सकारात्मक: भूतकालको रूप (went, saw, worked)। नकारात्मक र प्रश्न: didn't / Did + मूल रूप (didn't go, Did you see?): भूतकाल did ले बोक्छ, नेपालीमा “गइनँ” भूतकालमै भए पनि। Be ले did बिना आफैँ नकारात्मक वाक्य र प्रश्न बनाउँछ।
अभ्यास
A. संरचना
भूतकालको रूप लेख्नुहोस्, वा वाक्य पूरा गर्नुहोस्।
-
go को भूतकाल:
-
buy को भूतकाल:
-
write को भूतकाल:
-
put को भूतकाल:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. अर्थ
सही उत्तर छान्नुहोस् वा छोटो उत्तर पूरा गर्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: … at the meeting?
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: I … well this morning.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. पाठभित्र
कुराकानी पूरा गर्नुहोस्। कोष्ठकका क्रियालाई Past Simple मा राख्नुहोस्।
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
अनियमित क्रिया प्रयोग गरेर हिजोबारे तीनवटा वाक्य लेख्नुहोस्।
-
साथीको पछिल्लो बिदाबारे सोध्ने दुईवटा प्रश्न लेख्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
A1-27 Past Simple: नियमित क्रिया (Regular Verbs, -ed) — सजिलो नेपालीमा भूतकाल लेख्नुहोस्: study
-
A1-26 Was र Were को प्रयोग (Be को भूतकाल) — सजिलो नेपालीमा सही उत्तर छान्नुहोस्: … the shops open?
-
A1-13 Present Simple मा Don't, Doesn't, Do र Does — सजिलो नेपालीमा सही उत्तर छान्नुहोस्: … your brother like football?
उत्तरहरू
A. संरचना
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. अर्थ
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. पाठभित्र
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. तपाईंको पालो
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- studied
- Were
- Does
