Thì quá khứ đơn với động từ bất quy tắc, câu phủ định và câu hỏi với did (Past Simple: Irregular Verbs)
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể dùng 40 dạng quá khứ bất quy tắc thường gặp nhất (went, had, saw, took…), đặt câu phủ định với didn't và câu hỏi với Did…?, trả lời ngắn, và đặt câu hỏi với từ để hỏi về quá khứ (Where did you go?).
Ý chính
Nhiều động từ thông dụng nhất của tiếng Anh không dùng -ed ở quá khứ. Chúng thay đổi hình dạng: go → went, see → saw, eat → ate. Đó là động từ bất quy tắc (irregular verbs). Không có một quy tắc chung nào, nhưng nhiều động từ thuộc về những gia đình thay đổi theo cách giống nhau. Học theo nhóm dễ hơn nhiều so với học thuộc một danh sách dài lộn xộn.
Còn đây là tin vui. Trong câu phủ định và câu hỏi, hình dạng bất quy tắc biến mất. Bạn hãy coi did như một con dấu thời gian. Nó đóng dấu "QUÁ KHỨ" lên cả câu, nên động từ chính không cần thể hiện quá khứ nữa. Động từ quay về dạng nguyên mẫu (base form): I went → I didn't go → Did you go?
Con dấu này cũng dùng cho động từ có quy tắc: I worked → I didn't work → Did you work? Vì vậy, bạn chỉ cần một trợ động từ, did, cho mọi ngôi và gần như mọi động từ.
Be thì khác. Nó tự tạo câu phủ định và câu hỏi: I wasn't…, Were you…? (xem A1-26). Động từ khuyết thiếu như can cũng không dùng did.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt phủ định bằng không đặt trước động từ, và hỏi bằng khung có … không; động từ không bao giờ đổi. Tiếng Anh ở quá khứ cần trợ động từ did: nó mang ý nghĩa quá khứ, nên động từ chính quay về dạng nguyên mẫu.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Khác nhau ở đâu |
|---|---|---|
| Tối qua tôi đi ngủ sớm. | I went to bed early last night. | câu khẳng định: động từ bất quy tắc đổi hẳn hình dạng (go → went) |
| Tôi không ngủ ngon. | I didn't sleep well. | "không" + động từ → didn't + base form; không nói I not sleep |
| Sáng nay bạn có xem thời sự không? | Did you see the news this morning? | "có … không" → Did đứng đầu câu, động từ ở dạng nguyên mẫu (see, không phải saw) |
| Bạn đi nghỉ ở đâu? | Where did you go on holiday? | từ để hỏi tiếng Việt giữ nguyên vị trí trong câu (ở đây là cuối câu); tiếng Anh: từ để hỏi + did ở đầu câu |
| Có. / Không. | Yes, she did. / No, I didn't. | trả lời ngắn bằng did / didn't, không lặp lại động từ |
| Tối qua bạn có ở nhà không? | Were you at home last night? | với be: dùng was / were, không dùng did |
Cấu trúc
40 động từ bất quy tắc thường gặp, chia theo gia đình
| Gia đình | Nguyên mẫu → Quá khứ |
|---|---|
| 1. Không đổi | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (đọc là /red/) |
| 2. d → t, hoặc nguyên âm ngắn hơn + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. Nguyên âm → a (âm ngắn như trong cat) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. Nguyên âm → a + e (âm như trong day) | give → gave, come → came |
| 6. Nguyên âm → o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. Học từng từ một | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
Quá khứ của be (was / were) nằm ở A1-26.
Khẳng định, phủ định, câu hỏi
| Mẫu | Ví dụ | |
|---|---|---|
| Khẳng định | chủ ngữ + dạng quá khứ | She went home. / She worked late. |
| Phủ định | chủ ngữ + didn't (did not) + base form | She didn't go home. / She didn't work late. |
| Câu hỏi | Did + chủ ngữ + base form? | Did she go home? / Did she work late? |
Trả lời ngắn
| Câu hỏi | Có | Không |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
Câu hỏi với từ để hỏi (trật tự từ ở A1-16): từ để hỏi + did + chủ ngữ + base form.
| Từ để hỏi | did | Chủ ngữ | Base form |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
Cách dùng
1Động từ bất quy tắc trong câu khẳng định
Dùng dạng quá khứ bất quy tắc cho hành động đã kết thúc, giống như động từ có đuôi -ed. Dạng này giống nhau với mọi ngôi.
2Câu phủ định với didn't + base form
Dùng didn't + base form. Didn't mang ý nghĩa quá khứ, nên động từ chính không đổi.
3Câu hỏi có/không và câu trả lời ngắn
Dùng Did + chủ ngữ + base form. Câu trả lời ngắn dùng did / didn't.
4Câu hỏi với từ để hỏi về quá khứ
Đặt từ để hỏi trước did: từ để hỏi + did + chủ ngữ + base form. Tiếng Việt thường để từ để hỏi ở cuối câu ("đi đâu?", "ăn gì?"); tiếng Anh đưa nó lên đầu.
5Be không dùng did
Be tự tạo câu phủ định và câu hỏi: wasn't / weren't, Was…? / Were…? Xem A1-26.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Không" thành "not" đặt trước động từ. Tiếng Việt chỉ cần đặt "không" trước động từ: "Hôm qua tôi không đi làm". Nhiều bạn dịch thẳng thành I not go. Tiếng Anh cần didn't + base form.
2. Quá khứ hai lần. Vì nhớ rằng câu nói về quá khứ thì động từ phải đổi, nhiều bạn đổi cả did lẫn động từ chính. Nhưng did đã mang ý nghĩa quá khứ rồi.
3. Hỏi theo trật tự tiếng Việt. Tiếng Việt hỏi "Hôm qua bạn đi đâu?", "Bạn mua gì?" — từ để hỏi ở cuối, không có trợ động từ. Tiếng Anh: từ để hỏi + did + chủ ngữ + base form.
4. "Có … không?" với be và động từ khác. Tiếng Việt dùng cùng một khung "có … không?" cho "có mệt không?" và "có ngủ không?". Tiếng Anh tách ra: be → Was / Were…?; động từ khác → Did…?
Đừng nhầm lẫn
did là trợ động từ và did là động từ chính — Did có thể là trợ động từ, và cũng có thể là quá khứ của động từ chính do, trong cùng một câu. Tiếng Việt chỉ có một chữ "làm".
didn't + động từ và wasn't/weren't + tính từ — Động từ thường dùng didn't; be dùng wasn't / weren't. Tiếng Việt dùng "không" cho cả hai.
Did you…? và Have you ever…? — Did you see…? hỏi về một thời điểm đã kết thúc (hôm qua, tuần trước). Have you ever seen…? hỏi về cả cuộc đời bạn cho đến bây giờ ("đã bao giờ … chưa?"); cấu trúc này được dạy ở A2-16.
Chính tả và phát âm
- Read (quá khứ) viết giống hiện tại nhưng đọc là /red/, giống từ chỉ màu red.
- Said đọc là /sed/ — vần với red, không vần với paid. Says đọc là /sez/.
- Bought, brought, thought, taught vần với nhau: /ɔːt/ (UK), /ɑːt/ hoặc /ɔːt/ (US). Trong tiếng Anh Anh, chúng cũng vần với sport. Giữ âm /t/ cuối: đừng đọc bought thành một âm tiết cụt không có phụ âm cuối.
- Thought bắt đầu bằng /θ/: đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng và thổi hơi. Đây không phải âm "th" của tiếng Việt (âm "t" bật hơi), cũng không phải /s/: thought khác taught và khác sought.
- Gave và came có nguyên âm của day /eɪ/; began, drank, swam, ran có nguyên âm ngắn của cat /æ/.
- Ate đọc là /et/ hoặc /eɪt/ (UK), /eɪt/ (US).
- Didn't /ˈdɪdnt/ — hai âm tiết, âm tiết thứ hai rất ngắn. Khi nói nhanh, âm /t/ cuối thường khó nghe. Vì vậy hãy chú ý đến âm /n/: I did và I didn't khác nhau ở âm này.
- Did you thường nối thành /ˈdɪdʒu/ — nghe như "didja": Did you see it?
- Knew đọc giống new: /njuː/ (UK), /nuː/ (US). Chữ k câm.
- Âm cuối của các dạng quá khứ (went, left, kept, found) là cụm phụ âm. Tiếng Việt không có cụm phụ âm cuối, nên hãy đọc chậm và đủ: wen‿t, lef‿t, foun‿d.
Quy tắc vàng
Câu khẳng định: dùng dạng quá khứ (went, saw, worked). Câu phủ định và câu hỏi: didn't / Did + base form (didn't go, Did you see?) — did mang ý nghĩa quá khứ, nên đừng đổi động từ lần thứ hai. Be tự tạo câu phủ định và câu hỏi, không cần did.
Luyện tập
A. Hình thức
Viết dạng quá khứ hoặc điền vào câu.
-
Quá khứ của go:
-
Quá khứ của buy:
-
Quá khứ của write:
-
Quá khứ của put:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng hoặc hoàn thành câu trả lời ngắn.
-
Chọn đáp án đúng: … at the meeting?
-
Chọn đáp án đúng: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
Chọn đáp án đúng: I … well this morning.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. Trong ngữ cảnh
Điền vào đoạn hội thoại. Với những chỗ có động từ trong ngoặc, hãy chia động từ.
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh về hôm qua và về kỳ nghỉ của một người bạn.
-
Viết ba câu về ngày hôm qua, dùng động từ bất quy tắc.
-
Viết hai câu hỏi để hỏi một người bạn về kỳ nghỉ vừa rồi của họ.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-27 Thì quá khứ đơn với động từ có quy tắc (Past Simple: Regular Verbs) và cách phát âm -ed Viết dạng quá khứ: study
-
A1-26 Was và were: quá khứ của động từ to be trong tiếng Anh (Past Simple of Be) Chọn đáp án đúng: … the shops open?
-
A1-13 Thì hiện tại đơn: câu phủ định và câu hỏi với do, does, don't, doesn't Chọn đáp án đúng: … your brother like football?
Đáp án
A. Hình thức
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. Ý nghĩa
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. Tìm lỗi sai
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. Trong ngữ cảnh
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. Đến lượt bạn
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. Ôn tập tổng hợp
- studied
- Were
- Does
