Past Simple इंग्रजीत: went, saw, took – अनियमित क्रियापदं, did आणि didn't मराठीत
Past Simple: Irregular Verbs, Did and Didn't
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही 40 सगळ्यात नेहमीच्या अनियमित क्रियापदांची भूतकाळाची रूपं वापरू शकाल (went, had, saw, took…), didn't ने नकार आणि Did…? ने प्रश्न बनवू शकाल, लघु उत्तरं देऊ शकाल, आणि प्रश्नवाचक शब्दाने भूतकाळातले प्रश्न विचारू शकाल (Where did you go?).
मुख्य कल्पना
इंग्रजीतली अनेक सगळ्यात नेहमीची क्रियापदं भूतकाळात -ed घेत नाहीत. ती आपलं रूपच बदलतात: go → went, see → saw, eat → ate. ही अनियमित क्रियापदं (irregular verbs). त्यांचा एकच नियम नाही, पण त्यातली अनेक कुटुंबांमध्ये येतात, जी सारख्या पद्धतीने बदलतात. लांबलचक यादीपेक्षा गटांनी ती शिकणं खूप सोपं.
आता चांगली बातमी. नकारात आणि प्रश्नात अनियमित रूप नाहीसं होतं. did हा एक तारखेचा शिक्का आहे अशी कल्पना करा. तो संपूर्ण वाक्यावर “भूतकाळ” असा शिक्का मारतो, म्हणून मुख्य क्रियापदाला भूतकाळ दाखवण्याची गरज उरत नाही. ते मूळ रूपात परत येतं: I went → I didn't go → Did you go?
हाच शिक्का नियमित क्रियापदांनाही लागतो: I worked → I didn't work → Did you work? म्हणजे सगळ्या कर्त्यांसाठी आणि जवळजवळ सगळ्या क्रियापदांसाठी तुम्हाला एकच सहायक क्रियापद लागतं – did.
Be वेगळं आहे. ते स्वतःचे नकार आणि प्रश्न स्वतः बनवतं: I wasn't…, Were you…? (पाहा A1-26). can सारखी modal verbs पण did घेत नाहीत.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठी नकारात भूतकाळ मुख्य क्रियापदच दाखवतं: “मी गेलो” → “मी गेलो नाही”, “तिने पाहिलं” → “तिने पाहिलं नाही”. “गेलो” हे भूतकाळाचं रूप आहे, म्हणून इंग्रजीतही didn't went म्हणणं नैसर्गिक वाटतं. पण इंग्रजीत भूतकाळाचा शिक्का फक्त did वर असतो; मुख्य क्रियापद मूळ रूपात: didn't go. प्रश्नात तसंच: मराठीत “तू पाहिलंस का?” – फक्त शेवटी “का”; इंग्रजीत सुरुवातीला Did आणि मग मूळ रूप: Did you see? मराठी प्रश्नवाचक शब्दाच्या प्रश्नातही मदतनीस शब्द नसतो (“तू कुठे गेलास?”), इंग्रजीत did हवाच. आणि काही ठिकाणी मराठी क्रियापद आणि इंग्रजी क्रियापद जुळत नाहीत: “चूक केली” = made a mistake, “परीक्षा दिली” = took / sat an exam.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| मी गेलो. | I went. | होकारार्थी वाक्यात भूतकाळाचं रूप – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| मी गेलो नाही. | I didn't go. | मराठीत भूतकाळ मुख्य क्रियापदावर (“गेलो”); इंग्रजीत didn't वर, मुख्य क्रियापद मूळ रूपात |
| तू पाहिलंस का? | Did you see? | मराठीत शेवटी “का”; इंग्रजीत सुरुवातीला Did + मूळ रूप |
| तू कुठे गेलास? | Where did you go? | मराठी प्रश्नात सहायक क्रियापद नाही; इंग्रजीत did |
| “तू पाहिलंस का?” “हो, पाहिलं.” | "Did you see it?" "Yes, I did." | लघु उत्तरात did, मुख्य क्रियापद नाही |
| मी चूक केली. | I made a mistake. | “करणे” → इथे make, do नाही |
| मी परीक्षा दिली. | I took the exam. | “देणे” → इथे take, give नाही |
| मला भूक नव्हती. | I wasn't hungry. | be स्वतः नकार बनवतं, did शिवाय |
थोडक्यात: होकारार्थी वाक्यात भूतकाळाचं रूप (went), नकारात आणि प्रश्नात did / didn't + मूळ रूप – मराठी “गेलो नाही” सारखा भूतकाळ मुख्य क्रियापदावर नाही, फक्त did वर.
रचना
40 नेहमीची अनियमित क्रियापदं, कुटुंबांनुसार
| कुटुंब | मूळ रूप → भूतकाळ |
|---|---|
| 1. बदल नाही | put → put, cut → cut, cost → cost, let → let, read → read (उच्चार red सारखा) |
| 2. d → t किंवा आखूड स्वर + t | send → sent, spend → spent, leave → left, feel → felt, keep → kept, meet → met, lose → lost |
| 3. -ought / -aught | buy → bought, bring → brought, think → thought, teach → taught |
| 4. -ew | know → knew, grow → grew, fly → flew |
| 5a. स्वर → a (आखूड, cat सारखा) | begin → began, drink → drank, swim → swam, run → ran |
| 5b. स्वर → a + e (day सारखा) | give → gave, come → came |
| 6. स्वर → o | get → got, write → wrote, drive → drove, speak → spoke, tell → told |
| 7. एक-एक करून शिका | go → went, have → had, do → did, make → made, say → said, see → saw, take → took, eat → ate, find → found, hear → heard |
be चा भूतकाळ (was / were): A1-26 मध्ये.
होकारार्थी, नकारार्थी, प्रश्न
| रचना | उदाहरण | |
|---|---|---|
| होकारार्थी | कर्ता + भूतकाळाचं रूप | She went home. / She worked late. |
| नकारार्थी | कर्ता + didn't (did not) + मूळ रूप | She didn't go home. / She didn't work late. |
| प्रश्न | Did + कर्ता + मूळ रूप? | Did she go home? / Did she work late? |
लघु उत्तरं
| प्रश्न | हो | नाही |
|---|---|---|
| Did you see the match? | Yes, I did. | No, I didn't. |
| Did they like the hotel? | Yes, they did. | No, they didn't. |
प्रश्नवाचक शब्दाने सुरू होणारे प्रश्न (A1-16 मधला शब्दक्रम): प्रश्नवाचक शब्द + did + कर्ता + मूळ रूप.
| प्रश्नवाचक शब्द | did | कर्ता | मूळ रूप |
|---|---|---|---|
| Where | did | you | go? |
| What | did | she | say? |
| When | did | they | arrive? |
वापर
1होकारार्थी वाक्यात अनियमित क्रियापदं
संपलेल्या क्रियांसाठी अनियमित भूतकाळाचं रूप वापरा, नियमित -ed क्रियापदांसारखंच. रूप सगळ्या कर्त्यांसाठी तेच.
2नकार: didn't + मूळ रूप
didn't + मूळ रूप वापरा. Didn't भूतकाळ दाखवतं, म्हणून मुख्य क्रियापद बदलत नाही. मराठीत भूतकाळ मुख्य क्रियापदावर असतो (“झोपलो नाही”), इंग्रजीत फक्त didn't वर.
3हो-नाही प्रश्न आणि लघु उत्तरं
Did + कर्ता + मूळ रूप वापरा. लघु उत्तरात did / didn't.
4भूतकाळातले प्रश्नवाचक शब्दाचे प्रश्न
प्रश्नवाचक शब्द did च्या आधी: प्रश्नवाचक शब्द + did + कर्ता + मूळ रूप.
5Be बरोबर did नाही
Be स्वतःचे नकार आणि प्रश्न स्वतः बनवतं: wasn't / weren't, Was…? / Were…? पाहा A1-26.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “माझ्याकडून चूक झाली”, “मी चूक केली” → I did a mistake. मराठीत “करणे” एकच क्रियापद सगळीकडे: “चूक केली”, “स्वयंपाक केला”, “अभ्यास केला”. इंग्रजीत do आणि make वेगळे आहेत, आणि काही शब्दसमूह ठरलेले आहेत: make a mistake (भूतकाळ: made), पण do homework (भूतकाळ: did). did a mistake इंग्रजीत चालत नाही.
2. “मी काल CET दिली” → I gave the exam. मराठीत परीक्षा “देतो”: “बारावीची परीक्षा दिली”, “ड्रायव्हिंग टेस्ट दिली”. शब्दशः भाषांतर I gave the exam भारतात खूप ऐकू येतं. पण प्रमाण इंग्रजीत परीक्षा देणारा विद्यार्थी परीक्षा take करतो (UK मध्ये sit पण): I took the exam. Give an exam म्हणजे परीक्षा घेणं – हे शिक्षक करतात.
3. “तिने फोन केला नाही” → she didn't rang. मराठी नकारात भूतकाळ मुख्य क्रियापदावरच राहतो: “केला नाही”, “दिली नाही”, “आला नाही”. म्हणून इंग्रजीतही didn't नंतर भूतकाळाचं रूप येतं: didn't rang, Did … gave? पण did आधीच भूतकाळ दाखवतं, म्हणून मुख्य क्रियापद मूळ रूपात: didn't ring, Did … give?
गोंधळ करू नका
सहायक क्रियापद did आणि मुख्य क्रियापद did – did सहायक क्रियापदही असू शकतं, आणि do चा भूतकाळही – एकाच वाक्यातसुद्धा.
didn't + क्रियापद आणि wasn't / weren't + विशेषण – साधी क्रियापदं didn't वापरतात; be वापरतं wasn't / weren't. मराठीत दोन्हीकडे “नाही / नव्हतं”.
Did you…? आणि Have you ever…? – Did you see…? संपलेल्या काळाबद्दल विचारतो (काल, मागच्या आठवड्यात). Have you ever seen…? तुमच्या आतापर्यंतच्या आयुष्याबद्दल; हे A2-16 मध्ये शिकाल.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- Read (भूतकाळ) वर्तमानकाळासारखंच लिहितात, पण उच्चार /red/, रंग red सारखा.
- Said = /sed/ – red शी यमक, paid शी नाही. Says = /sez/.
- Bought, brought, thought, taught यांचं आपसात यमक: /ɔːt/ (UK), /ɑːt/ किंवा /ɔːt/ (US) – मराठी “ऑ” च्या जवळ, लांब. Thought ची सुरुवात /θ/ ने: जिभेचं टोक दातांच्या मध्ये, आवाजाशिवाय हवा सोडा – मराठी “थ” नाही.
- Gave आणि came मध्ये day सारखा स्वर /eɪ/; began, drank, swam, ran मध्ये cat सारखा आखूड स्वर /æ/ – मराठी “बॅट” मधला “ॅ”.
- Ate = /et/ किंवा /eɪt/ (UK), /eɪt/ (US).
- Didn't /ˈdɪdnt/ – दोन syllables, दुसरा खूप आखूड. भरभर बोलताना शेवटचा t जवळजवळ ऐकू येत नाही. d साठी जिभेचं टोक दातांमागच्या उंचवट्यावर, “ड” सारखं मागे वळवू नका.
- Did you अनेकदा एकत्र: /ˈdɪdʒu/ – जवळजवळ “डिड्जू”: Did you see it?
- Knew आणि new चा उच्चार सारखा: /njuː/ (UK), /nuː/ (US). k उच्चारत नाहीत.
सुवर्णनियम
होकारार्थी वाक्यात भूतकाळाचं रूप (went, saw, worked). नकारात आणि प्रश्नात didn't / Did + मूळ रूप (didn't go, Did you see?) – भूतकाळ फक्त did दाखवतं, मराठी “गेलो नाही” सारखं मुख्य क्रियापद नाही. Be स्वतःचे नकार आणि प्रश्न did शिवाय बनवतं. आणि “चूक केली” = made a mistake.
सराव
A. रचना
भूतकाळाचं रूप लिहा किंवा वाक्य पूर्ण करा.
-
Past of go:
-
Past of buy:
-
Past of write:
-
Past of put:
-
I (not / see) him yesterday.
-
you (have) a good weekend?
-
Where you (go) last summer?
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: … at the meeting?
-
योग्य पर्याय निवडा: What … yesterday?
-
"Did they win?" "No, they ."
-
योग्य पर्याय निवडा: I … well this morning.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
She didn't came to class.
-
Did you bought milk?
-
Where you went last night?
-
We ate at a lovely restaurant.
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Leo: Hi, Nina! 16 you have a good holiday?
Nina: Yes, I 17! We 18 (fly) to Greece and 19 (stay) on a small island.
Leo: What 20 you do there?
Nina: We swam every day and 21 (eat) fresh fish every evening. But we 22 (not / see) any dolphins!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
कालच्या दिवसाबद्दल आणि एका मित्राच्या सुट्टीबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
अनियमित क्रियापदं वापरून कालच्या दिवसाबद्दल तीन वाक्यं लिहा.
-
एखाद्या मित्राला किंवा मैत्रिणीला त्याच्या / तिच्या मागच्या सुट्टीबद्दल विचारायला दोन प्रश्न लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A1-27 Past Simple इंग्रजीत: worked, studied, stopped – नियमित क्रियापदं मराठीत सोप्या भाषेत भूतकाळाचं रूप लिहा: study
-
A1-26 Was आणि Were इंग्रजीत: be चा भूतकाळ मराठीत सोप्या भाषेत योग्य पर्याय निवडा: … the shops open?
-
A1-13 Present Simple नकार आणि प्रश्न: don't, doesn't, do, does – मराठीत सोपं स्पष्टीकरण योग्य पर्याय निवडा: … your brother like football?
उत्तरे
A. रचना
- went
- bought
- wrote
- put
- didn't see / did not see
- Did … have
- did … go
B. अर्थ
- Were you
- did you do
- didn't / did not
- didn't feel
C. चूक शोधा
- She didn't come to class.
- Did you buy milk?
- Where did you go last night?
- ✓ We ate at a lovely restaurant.
D. संदर्भात
- Did
- did
- flew
- stayed
- did
- ate
- didn't see / did not see
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I got up at seven. I had coffee with my sister. I went to the gym.
- Where did you go? What did you eat?
F. मिश्र उजळणी
- studied
- Were
- Does
