SlowingoGramatyka
A2 36 / 38

Who called you czy who did you call? Pytania o podmiot i dopełnienie

Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji zadasz dwa rodzaje pytań z who, what, which i how many — pytania o podmiot (Who called you?) i pytania o dopełnienie (Who did you call?). Będziesz też umieć postawić przyimek na końcu pytania (Who did you go with?) oraz zadawać pytania przeczące (Don't you like it?) i na nie odpowiadać.

Główna idea

Popatrz na to zdanie: Anna called Ben. Są w nim dwie osoby. Możesz zapytać o każdą z nich.

Wyobraź sobie, że słowo pytające to element układanki. Jeśli nie wiesz, kto dzwonił — czyli nie znasz podmiotu — element who wskakuje prosto na miejsce podmiotu: Who called Ben? Nic więcej się nie przesuwa. Szyk jest taki sam jak w zwykłym zdaniu, więc nie ma do, does ani did.

Jeśli nie wiesz, do kogo ktoś dzwonił — czyli nie znasz dopełnienia — element who przeskakuje na początek zdania, a ty potrzebujesz zwykłego pytania z czasownikiem posiłkowym przed podmiotem: Who did Anna call?

Zanim więc zapytasz, zdecyduj: pytam o wykonawcę czynności czy o odbiorcę?

Polski a angielski

Po polsku tę różnicę pokazuje przypadek: kto (podmiot) i kogo / komu / do kogo (dopełnienie). „Kto dzwonił?” i „Do kogo dzwoniłeś?” różnią się słowem pytającym, ale ani jedno, ani drugie nie ma czasownika posiłkowego — polskie pytania w ogóle go nie potrzebują. Angielskie who się nie zmienia, więc różnicę pokazuje did: brak did = pytanie o podmiot, did + podmiot = pytanie o dopełnienie. Przy co jest jeszcze trudniej, bo po polsku „co” wygląda tak samo w obu rolach („Co się stało?” / „Co zrobiłeś?”). Dwie inne różnice: po polsku przyimek zawsze stoi przed słowem pytającym („Z kim…?”), a po angielsku zwykle na końcu; a w odpowiedzi na pytanie przeczące polskie „tak” może potwierdzać przeczenie („Nie byłeś tam?” „Tak, nie byłem”) — po angielsku nie.

PolskiAngielskiCo warto zauważyć
Kto do ciebie dzwonił?Who called you?podmiot: bez did
Do kogo dzwoniłeś?Who did you call?dopełnienie: did + podmiot
Co się stało?What happened?„co” jako podmiot: bez did
Co robiłaś w pracy?What did you do at work?to samo „co”, ale dopełnienie: did
Ilu studentów zdało egzamin?How many students passed the exam?podmiot: bez did
Z kim poszłaś do kina?Who did you go to the cinema with?przyimek na końcu
Nie lubisz tego?Don't you like it?pytanie przeczące: don't przed podmiotem
„Nie dostałeś wiadomości?” „Nie, nie dostałem.”"Didn't you get my message?" "No, I didn't."fakt przeczący → No

Budowa

Dwa pytania o jedno zdanie: Anna called Ben.

Pytasz o…PytanieOdpowiedź
podmiotWho called Ben?Anna (did).
dopełnienieWho did Anna call?Ben.

Pytania o podmiot — słowo pytające + czasownik (bez do / does / did)

CzasPrzykład
Present simpleWho lives here? (forma dla he/she/it: -s)
Past simpleWhat happened?
Present continuousWho is making that noise?
Czasownik modalnyWho can help me?

Pytania o dopełnienie — słowo pytające + czasownik posiłkowy + podmiot + czasownik

CzasPrzykład
Present simpleWho do you live with?
Past simpleWhat did you buy?
Present continuousWhat are you doing?
Czasownik modalnyWho can we ask?

Which / How many + rzeczownik jako podmiot

Pytanie o podmiotPytanie o dopełnienie
Which bus goes to the airport?Which bus did you take?
How many people came to the party?How many people did you invite?

Pytania przeczące — przeczący czasownik posiłkowy (forma skrócona) + podmiot

FormaPrzykład
Tak/nieDon't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished?
Ze słowem pytającymWhy didn't you call? / Why aren't you ready?
Pytanie o podmiotWho didn't come?

Odpowiedzi na pytania przeczące — odpowiadasz o fakcie, a nie o pytaniu

PytanieFakt jest twierdzącyFakt jest przeczący
Don't you like coffee?Yes, I do. (Lubię.)No, I don't. (Nie lubię.)
Isn't she coming?Yes, she is. (Przyjdzie.)No, she isn't. (Nie przyjdzie.)

Użycie

1Pytania o podmiot z who

Who + czasownik pyta o osobę, która wykonuje czynność. W present simple używasz formy dla he/she/it (-s), nawet jeśli spodziewasz się kilku osób.

Who wants a cup of tea?
Kto chce herbaty?
wants: forma z -s
Who broke the window?
Kto wybił szybę?
bez did
Who lives in that big house on the corner?
Kto mieszka w tym dużym domu na rogu?
Who told you about the party?
Kto ci powiedział o imprezie?
Who's coming to dinner tonight?
Kto przyjdzie dziś na kolację?
who's = who is

2Pytania o podmiot z what

What + czasownik pyta o rzecz albo zdarzenie, które coś robi albo się dzieje.

What happened to your phone?
Co się stało z twoim telefonem?
„co się stało” → what happened, bez did
What makes you happy?
Co cię uszczęśliwia?
What caused the delay?
Co spowodowało opóźnienie?
What's making that strange noise?
Co tak dziwnie hałasuje?

3Pytania o dopełnienie

Słowo pytające + czasownik posiłkowy + podmiot + czasownik pyta o osobę albo rzecz, która jest odbiorcą czynności.

Who did you meet at the conference?
Kogo poznałeś na konferencji?
„kogo” → who did you…?
What did she say?
Co powiedziała?
Who are you texting?
Do kogo piszesz?
po polsku przyimek, po angielsku text + osoba
What do you usually have for breakfast?
Co zwykle jesz na śniadanie?

4Which i how many jako podmiot

Which + rzeczownik i How many + rzeczownik też mogą być podmiotem. Wtedy nie ma do / does / did.

Which team won the final?
Która drużyna wygrała finał?
Which road goes to the beach?
Która droga prowadzi na plażę?
How many students passed the exam?
Ilu studentów zdało egzamin?
How many people work in your office?
Ile osób pracuje w twoim biurze?
Which shoes did you buy in the end?
Które buty w końcu kupiłaś?
pytanie o dopełnienie: did + podmiot

5Przyimek na końcu pytania

Kiedy słowo pytające łączy się z przyimkiem (with, to, about, for, from), w codziennym angielskim przyimek zwykle idzie na koniec pytania. Po polsku stoi na początku („Z kim…?”, „O czym…?”).

Who did you go to the cinema with?
Z kim poszłaś do kina?
„z kim” → who… with
What are you looking for?
Czego szukasz?
po polsku bez przyimka, po angielsku for na końcu
Who is this present for?
Dla kogo jest ten prezent?
What are you two talking about?
O czym wy dwoje rozmawiacie?

6Pytania przeczące

Pytanie przeczące wyraża zdziwienie (Don't you like it?), prośbę o potwierdzenie (Isn't it beautiful?) albo pytanie o powód, często z lekką pretensją (Why didn't you call?). Odpowiadasz o fakcie: Yes = fakt twierdzący, No = fakt przeczący.

Don't you like it? You haven't eaten anything!
Nie smakuje ci? Nic nie zjadłeś!
zdziwienie
Isn't it a beautiful day?
Piękny dzień, prawda?
po polsku często „prawda?”
Why didn't you call me? I was worried.
Czemu nie zadzwoniłaś? Martwiłem się.
Didn't you get my message?
Nie dostałeś mojej wiadomości?
No, I didn't. My phone was off.
Nie, nie dostałem. Miałem wyłączony telefon.
odpowiedź na zdanie wyżej: fakt przeczący → No
"Aren't you hungry?" "Yes, I am! Let's eat."
„Nie jesteś głodna?” „Jestem! Chodźmy jeść.”
fakt twierdzący → Yes

Częste błędy

❌Who did call you?
✅Who called you?
Pytanie o podmiot: bez did. (Z mocnym akcentem na did pierwsza forma jest możliwa dla emfazy — ale nie jako zwykłe pytanie.)
❌Who you saw yesterday?
✅Who did you see yesterday?
Pytanie o dopełnienie: did + podmiot + forma podstawowa.
❌Who did you saw?
✅Who did you see?
Po did stoi forma podstawowa.
❌Who live here?
✅Who lives here?
Pytanie o podmiot w present simple: forma z -s.
❌Who you are waiting for?
✅Who are you waiting for?
Pytanie o dopełnienie: czasownik posiłkowy przed podmiotem.
❌Why you didn't call me?
✅Why didn't you call me?
Przeczący czasownik posiłkowy przed podmiotem.
❌"Don't you like coffee?" "Yes, I don't."
✅"No, I don't."
Odpowiadasz o fakcie: fakt przeczący → No.
⚠️With who did you go?
✅Who did you go with?
Brzmi nienaturalnie. W codziennym angielskim przyimek stoi na końcu; bardzo formalna wersja to With whom did you go?

Pułapki dla Polaków

1. Pytanie o dopełnienie bez czasownika posiłkowego. Polskie pytanie nie ma czasownika posiłkowego: „Co robi twój brat?”, „Iloma językami mówi twoja córka?”. Dlatego łatwo zapomnieć o do / does / did, gdy pytasz o dopełnienie.

❌What your brother does?
✅What does your brother do?
❌How many languages your daughter speaks?
✅How many languages does your daughter speak?

2. Did tam, gdzie go nie ma. Kiedy już się nauczysz, że w pytaniu w past simple jest did, łatwo dodawać je wszędzie. Ale po polsku też widać różnicę: „Ile osób przyszło?” (podmiot) i „Ile osób zaprosiłeś?” (dopełnienie). Jeśli słowo pytające to podmiot — bez did.

❌How many people did come to your wedding?
✅How many people came to your wedding?

3. Przyimek na początku pytania. Po polsku przyimek musi stać przed słowem pytającym: „Z kim…?”, „O czym…?”, „Na kogo…?”. Angielskie pytanie z przyimkiem na początku jest możliwe, ale brzmi bardzo formalnie albo sztucznie. W codziennej mowie przyimek idzie na koniec.

⚠️With who are you going to the concert?
✅Who are you going to the concert with?
Brzmi nienaturalnie; formalnie byłoby With whom…
⚠️About what are you thinking?
✅What are you thinking about?
Gramatycznie możliwe, ale w rozmowie nikt tak nie mówi.

4. „Tak, nie…” w odpowiedzi na pytanie przeczące. Po polsku na pytanie „Nie jesteś zmęczona?” można odpowiedzieć „Tak, nie jestem” — „tak” znaczy wtedy „masz rację”. Po angielsku Yes i No zawsze mówią o fakcie: fakt przeczący → No.

❌"Aren't you cold?" "Yes, I'm not."
✅"No, I'm not."
❌"Haven't you met Lucy?" "Yes, I haven't."
✅"No, I haven't."

5. „Jak myślisz?” → How do you think? Polskie „jak” w „Jak myślisz?” to po angielsku what — pytasz o treść myśli, czyli o dopełnienie.

❌How do you think? Is it a good idea?
✅What do you think? Is it a good idea?

Nie myl

Who called you? i Who did you call? — Zapytaj siebie: słowo pytające to wykonawca czy odbiorca?

Who called you?
Kto do ciebie dzwonił?
ktoś do ciebie dzwonił: kto?
Who did you call?
Do kogo dzwoniłeś?
ty dzwoniłeś do kogoś: do kogo?

What happened? i What did you do? — W pierwszym pytaniu what jest podmiotem (coś się stało), w drugim dopełnieniem (zrobiłeś coś). Po polsku w obu jest „co”.

What happened at work today?
Co się dzisiaj działo w pracy?
What did you do at work today?
Co dzisiaj robiłaś w pracy?

Who's i whose — Who's = who is albo who has. Whose pyta o to, czyje coś jest. Zob. A2-13.

Who's seen my keys?
Kto widział moje klucze?
who has
Whose keys are these?
Czyje to klucze?
przynależność

Pytania bezpośrednie i pośrednie — W dłuższym, uprzejmym pytaniu (Could you tell me who…?) szyk znowu się zmienia. Zob. B1-14.

Pisownia i wymowa

  • Who did you w szybkiej mowie często się skraca: /ˈhuː dɪdʒə/. d i y zlewają się w /dʒ/, jak w polskim „dż”.
  • What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US). Na początku jest /w/ z zaokrąglonymi ustami, nie polskie „w” (/v/).
  • who /huː/: h to lekki wydech, miększy niż polskie „ch”.
  • Przyimek na końcu pytania jest akcentowany i ma formę mocną: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)?
  • Pytania ze słowem pytającym mają zwykle intonację opadającą na końcu: Who called you? ↘. Inaczej niż polskie pytania typu „czy”, które często się wznoszą.
  • W pytaniach przeczących w zwykłej mowie używa się form skróconych: Don't you…? Isn't it…? Pełna forma Do you not like it? istnieje, ale jest bardziej formalna albo bardziej dobitna.

Złota zasada

Jeśli słowo pytające to podmiot (wykonawca), zachowaj zwykły szyk — bez do / does / did: Who called? Jeśli to dopełnienie, użyj czasownika posiłkowego + podmiotu: Who did you call? Podpowiedź: „kto?” to zwykle pytanie o podmiot, „kogo? komu? do kogo?” — o dopełnienie. Na pytanie przeczące odpowiadasz Yes, gdy fakt jest twierdzący, i No, gdy przeczący.

Ćwiczenia

A. Forma

Ułóż pytania według poleceń. Słowo, o które pytasz, jest zaznaczone kursywą.

  1. Zapytaj o podmiot — Maria took my umbrella.
  2. Zapytaj o dopełnienie — Maria took my umbrella.
  3. Zapytaj o podmiot — Five students failed the test. (How many…?)
  4. Ułóż pytanie: you / who / to / talking / are
  5. Przenieś przyimek na koniec pytania: With whom did you travel?
  6. Ułóż pytanie przeczące: you / like / horror films (present simple)

B. Znaczenie

Wybierz poprawną odpowiedź.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: Who … this song?
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: What … for lunch?
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: Who … next door?
  4. "Didn't you see the email?" Ten mail ci umknął. Odpowiedz: …
  5. "Isn't Tom coming?" Tom przyjdzie. Odpowiedz: …

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. What did happen last night?
  2. Who you invited to the party?
  3. Why you didn't tell me?
  4. Which team won the match?

D. W kontekście

Uzupełnij rozmowę. W zadaniu 17 wstaw czasownik z nawiasu w odpowiedniej formie.

After the weekend
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku własne pytania.

  1. Napisz jedno pytanie o podmiot i jedno o dopełnienie dotyczące filmu, który znasz.
  2. Napisz pytanie przeczące, w którym okazujesz zdziwienie: masz przyjaciela, który w ogóle nie ogląda telewizji.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A2-29 Who, which, that, where: zdania względne po angielsku krok po kroku
    The man lives next door is a pilot.
  2. A2-32 So do I, neither do I, me too: jak powiedzieć „ja też” po angielsku
    "I didn't go to the party." "Neither I."
  3. A1-16 Zaimki pytające po angielsku: what, where, who, how — szyk pytania
    often do you go to the gym?
Odpowiedzi

A. Forma

  1. Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
  2. What did Maria take? / What did she take?
  3. How many students failed the test?
  4. Who are you talking to?
  5. Who did you travel with?
  6. Don't you like horror films? / Do you not like horror films?

B. Znaczenie

  1. wrote
  2. did you eat
  3. lives
  4. No, I didn't.
  5. Yes, he is.

C. Znajdź błąd

  1. What happened last night?
  2. Who did you invite to the party?
  3. Why didn't you tell me?
  4. ✓ Which team won the match?

D. W kontekście

  1. What
  2. took
  3. did
  4. didn't / couldn't
  5. should / can / could / do / shall

E. Twoja kolej

  1. Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
  2. Don't you like TV?

F. Powtórka mieszana

  1. who / that
  2. did
  3. How
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play