SlowingoGramatyka
A1 17 / 32

Zaimki pytające po angielsku: what, where, who, how — szyk pytania

Question Words

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji zapytasz o informacje za pomocą what, where, when, who, why, how, which i whose, użyjesz how + przymiotnik (how old, how often, how much…) i ustawisz każde słowo we właściwej kolejności: słowo pytające + czasownik posiłkowy + podmiot + główny czasownik.

Główna idea

Pytanie typu „tak/nie” sprawdza: „czy to prawda?”. Pytanie ze słowem pytającym (wh- question) prosi o brakujący kawałek informacji. Słowo pytające to etykieta tego kawałka: where = miejsce, when = czas, who = osoba, why = powód.

Wyobraź sobie formularz z jednym pustym polem: You live in ____. Żeby zapytać o brakującą informację, stawiasz na początku etykietę pola — Where — a potem budujesz zwykłe pytanie tak/nie: do you live? Razem: Where do you live?

Pytanie ze słowem pytającym to więc dwie rzeczy, które już znasz: słowo pytające + pytanie tak/nie. Czasownik posiłkowy (do, does) albo be (am, is, are) nadal stoi przed podmiotem. Zapamiętaj kolejność Q-A-S-I: Question word (słowo pytające), Auxiliary (czasownik posiłkowy), Subject (podmiot), a potem główny czasownik w formie podstawowej (I od infinitive, czyli bezokolicznik — tradycyjna nazwa tej formy). Wszystkie pytania w tej lekcji mają ten kształt (pytania, w których who albo what jest podmiotem, działają inaczej: zob. A2-33).

Po polsku wystarczy słowo pytające i czasownik: „Gdzie mieszkasz?”. Polski nie potrzebuje czasownika posiłkowego, a przyimek stoi na początku: „Z kim mieszkasz?”, „Skąd jesteś?”. Po angielsku do / does jest obowiązkowe, a przyimek zwykle ląduje na końcu: Who do you live with? Where are you from?

Polski a angielski

Polskie słowa pytające nie pokrywają się jeden do jednego z angielskimi. Polskie „ile” to po angielsku albo how much, albo how many. Polskie „jak” to czasem how, ale w pytaniach o nazwę i o wygląd — what. A „jaki” to zwykle what albo which, a nie how.

PolskiAngielskiCo się zmienia
Gdzie mieszkasz?Where do you live?po słowie pytającym → do / does + podmiot
Skąd jesteś?Where are you from?jedno polskie słowo → where … from, przyimek na końcu
Z kim pracujesz?Who do you work with?przyimek z początku → na koniec
Ile kosztuje ta kurtka? / Ile wody pijesz?How much is this jacket? / How much water…?cena i rzeczy niepoliczalne → how much
Ile mają dzieci?How many children do they have?rzeczy policzalne → how many
Ile masz lat?How old are you?wiek → how old + be
Jak on wygląda? / Jak to się nazywa?What does he look like? / What is it called?tu „jak” → what
Jaki kolor ma twój samochód?What colour is your car?„jaki” → what (+ rzeczownik)
Czyj to telefon?Whose phone is this?„czyj” → whose przed rzeczownikiem

Budowa

Słowa pytające

SłowoPyta oPo polskuPrzykładowa odpowiedź
whatrzecz, informację, czynnośćco, jakiA sandwich.
wheremiejscegdzie, dokądIn Lisbon.
whenczaskiedyOn Friday.
whoosobękto, kogo, z kim…My boss.
whypowóddlaczegoBecause I'm tired.
howsposób; samopoczuciejakBy train. / Fine, thanks.
whichjedną rzecz z małej, znanej grupyktóryThe blue one.
whosewłaścicielaczyjIt's Lucy's.

How + przymiotnik / przysłówek

PytaniePyta oPrzykładowa odpowiedź
How old…?wiekShe's eight.
How long…?długość lub czas trwaniaTwo hours.
How far…?odległośćAbout five kilometres.
How often…?częstotliwośćTwice a week.
How much…?cenę albo ilość czegoś niepoliczalnego£20. / A lot.
How many…?liczbę rzeczy policzalnych (rzeczownik w liczbie mnogiej)Three.

Szyk: Q-A-S-I

Słowo pytająceCzasownik posiłkowyPodmiotGłówny czasownik (forma podstawowa)Reszta
Wheredoyoulive?
Whatdoesshedo?
How oftendotheyplaytennis?
What timedoesthe filmstart?

Z be — am / is / are stoi przed podmiotem i nie ma innego czasownika:

Słowo pytającebePodmiotReszta
Whereareyoufrom?
How oldisyour son?
Whoisthat man?

W mowie normalne są formy skrócone z is: What's…? Where's…? Who's…? How's…?

Użycie

1What — rzeczy, informacje i czynności

Używasz what, gdy odpowiedzią może być prawie wszystko: rzecz, fakt, czynność.

What's your name?
Jak masz na imię?
po polsku „jak”, po angielsku what
What do you do?
Czym się zajmujesz?
= Jaki masz zawód?
What does this word mean?
Co znaczy to słowo?
What do you have for breakfast?
Co jesz na śniadanie?

2Where i when — miejsce i czas

Where pyta o miejsce; when pyta o czas albo dzień.

Where do you live?
Gdzie mieszkasz?
Where's the bathroom, please?
Przepraszam, gdzie jest łazienka?
When is your birthday?
Kiedy masz urodziny?
po polsku „masz”, po angielsku is your birthday
When does the shop open on Sundays?
O której otwierają sklep w niedziele?

3Who i whose — osoby i właściciele

Who pyta o osobę. Whose pyta, do kogo coś należy; tutaj stawiamy je przed rzeczownikiem. (Samo whose oraz mine, yours… poznasz w A2-13.)

Who is that woman with Tom?
Kim jest ta kobieta z Tomem?
Who do you live with?
Z kim mieszkasz?
przyimek na końcu: zob. punkt 7
Whose phone is this?
Czyj to telefon?
"Whose keys are these?" "They're Tom's."
„Czyje to klucze?” „Toma.”

4Why i how — powody i sposoby

Why pyta o powód; odpowiedź często zaczyna się od Because… (zob. A1-29). How pyta o sposób albo o samopoczucie.

Why are you so happy today?
Dlaczego jesteś dziś taki szczęśliwy? / taka szczęśliwa?
"Why do you study English?" "For my job."
„Dlaczego uczysz się angielskiego?” „Do pracy.”
How are you?
Jak się masz? / Co słychać?
How do you spell your surname?
Jak się pisze twoje nazwisko?
surname = nazwisko
How do you get to work?
Jak dojeżdżasz do pracy?
By bus.
Autobusem.
po polsku narzędnik, po angielsku by + środek transportu

5How + przymiotnik lub przysłówek

Po how stawiasz przymiotnik albo przysłówek i pytasz o wiek, długość, odległość, częstotliwość, cenę i ilość. How many łączysz z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej, a how much z ceną i z tym, czego nie da się policzyć (więcej w A1-24). Polskie „ile” obejmuje oba przypadki.

How old is your daughter?
Ile lat ma twoja córka?
„ile lat” → how old + be
How long is the film?
Ile trwa ten film? / Jak długi jest ten film?
How far is the airport from here?
Jak daleko stąd jest lotnisko?
How often do you go to the gym?
Jak często chodzisz na siłownię?
How much is this jacket?
Ile kosztuje ta kurtka?
cena
How much water do you drink a day?
Ile wody pijesz dziennie?
water: niepoliczalne → much
How many children do they have?
Ile mają dzieci?
children: policzalne → many

6What czy which? What + rzeczownik

Which wybierasz, gdy wybór jest mały i jasny (często widzisz opcje). What — gdy wybór jest otwarty. Oba mogą stać przed rzeczownikiem: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?

What time is it?
Która godzina?
po polsku „która”, po angielsku what time
What colour is your car?
Jakiego koloru jest twój samochód?
What kind of music do you like?
Jakiej muzyki słuchasz? / Jaką muzykę lubisz?
Which is your bag, the black one or the brown one?
Która torba jest twoja, czarna czy brązowa?
Which train do you take in the morning?
Którym pociągiem jeździsz rano?

7Przyimek na końcu

Gdy słowo pytające łączy się z przyimkiem (with, from, for, about), w codziennym angielskim przyimek stoi na końcu. Po polsku stoi na początku: „Z kim…?”, „O czym…?”.

Where are you from?
Skąd jesteś? / Skąd pochodzisz?
Who do you work with?
Z kim pracujesz?
What is this button for?
Do czego jest ten przycisk?
What is the book about?
O czym jest ta książka?

Częste błędy

❌Where you live?
✅Where do you live?
Pytania w present simple potrzebują do / does.
❌Where does she lives?
✅Where does she live?
-s przechodzi na does; główny czasownik zostaje w formie podstawowej.
❌Where you are from?
✅Where are you from?
Przy be stawiasz am / is / are przed podmiotem.
❌How many money do you have?
✅How much money do you have?
Pieniędzy nie liczy się pojedynczo → how much.
❌How many years do you have?
✅How old are you?
O wiek pytamy how old + be.
❌Who's bag is this?
✅Whose bag is this?
whose = właściciel; who's = who is.
❌What does mean this word?
✅What does this word mean?
Q-A-S-I: podmiot stoi przed głównym czasownikiem.
⚠️From where are you?
✅Where are you from?
To nie jest naturalny angielski; przyimek stawiamy na końcu (formalne „From where…?” jest rzadkie).

Pułapki dla Polaków

1. „Jak” to nie zawsze how. Po polsku pytamy „Jak to się nazywa?”, „Jak on wygląda?”, „Jaki masz numer?”. Po angielsku w takich pytaniach używamy what.

❌How does your new boss look like?
✅What does your new boss look like?
look like zawsze z what
⚠️How is it called in English?
✅What is it called in English?
Forma jest gramatyczna, ale o nazwę pytamy z what.
⚠️How is your phone number?
✅What's your phone number?
„Jaki jest twój numer?” → what.

2. Jedno polskie „ile”, dwa angielskie słowa. Polskie „ile” pasuje do wszystkiego. Po angielsku z rzeczownikiem policzalnym w liczbie mnogiej mówisz how many, a z niepoliczalnym i z ceną — how much.

❌How much eggs do we need for the cake?
✅How many eggs do we need for the cake?
❌How many luggage can I take on the plane?
✅How much luggage can I take on the plane?
„bagaże” to po polsku liczba mnoga, ale luggage jest niepoliczalne

3. Przyimek na początku pytania. Po polsku „Dla kogo…?”, „O czym…?” stoją na początku. W codziennym angielskim przyimek przechodzi na koniec.

⚠️For who is this present?
✅Who is this present for?
Brzmi nienaturalnie; w formalnym stylu byłoby For whom…?, ale w rozmowie przyimek idzie na koniec.
⚠️About what is this film?
✅What is this film about?
Nienaturalny szyk: przyimek na końcu.

4. Brak do po słowie pytającym. Po polsku „O której kończysz pracę?” nie ma żadnego czasownika posiłkowego. Po angielsku po słowie pytającym musi stać do / does.

❌What time you finish work?
✅What time do you finish work?

Nie myl

whose i who's — brzmią tak samo. Whose pyta o właściciela; who's = who is. Zob. A1-08.

Whose coat is this?
Czyj to płaszcz?
Who's at the door?
Kto jest przy drzwiach? / Kto puka?
who is

what i which — what przy otwartym wyborze; which przy małej, znanej grupie. Polskie „jaki” i „który” nie zawsze pokrywają się z tym podziałem: liczy się to, ile jest opcji.

What sports do you like?
Jakie sporty lubisz?
dowolny sport na świecie
Which size do you want, small or large?
Jaki rozmiar chcesz, mały czy duży?
dwie opcje, więc which

Who jako dopełnienie i who jako podmiot — w tej lekcji who jest dopełnieniem: ktoś coś robi z tą osobą lub dla niej, więc używamy do / does. Gdy who jest podmiotem, nie ma do / does. To osobny schemat: zob. A2-33. Po polsku różnicę widać w formie: „kogo” i „kto”.

Who do you call every evening?
Do kogo dzwonisz co wieczór?
ty dzwonisz do kogoś: do
Who calls you every evening?
Kto do ciebie dzwoni co wieczór?
ktoś dzwoni do ciebie: bez do

Pisownia i wymowa

  • Większość słów pytających zaczyna się od wh-, ale brzmi jak /w/: what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US); where /weə/ (UK), /wer/ (US); when /wen/; why /waɪ/; which /wɪtʃ/. /w/ to zaokrąglone usta, jak w polskim „ł” w słowie „łąka” — nie polskie „w”.
  • Who i whose zaczynają się od /h/: who /huː/, whose /huːz/. Angielskie /h/ to tylko lekki wydech, bez tarcia polskiego „ch”. Whose i who's brzmią identycznie; na końcu jest dźwięczne /z/ — nie zamieniaj go na /s/.
  • where i wear brzmią tak samo; which i witch — w większości akcentów też.
  • W szybkiej mowie do you często się skraca: Where d'you live? /weə djə lɪv/.
  • Pytania ze słowem pytającym zwykle opadają na końcu: Where do you live? ↘ — tak samo jak polskie „Gdzie mieszkasz?”. Akcentujesz słowo pytające i najważniejsze słowo: How old is your son?

Złota zasada

Słowo pytające stawiasz na początku, a potem budujesz zwykłe pytanie tak/nie: słowo pytające + czasownik posiłkowy + podmiot + główny czasownik — Where do you live? Z be: Where are you from? Przyimek idzie na koniec, a polskie „ile” i „jak” sprawdzasz dwa razy (how much / how many, how / what). (Gdy who albo what jest podmiotem, schemat jest inny: zob. A2-33.)

Ćwiczenia

A. Forma

Uzupełnij pytanie albo ułóż wyrazy we właściwej kolejności.

  1. do you live? — In Rome.
  2. bag is this? — It's Tom's.
  3. is your sister? — She's fifteen.
  4. How brothers do you have?
  5. How is the ticket? — Twelve pounds.
  6. is the station from here? — About two kilometres.
  7. Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: does / what time / start / the film

B. Znaczenie

Napisz pytanie o pogrubioną część zdania albo wybierz poprawną odpowiedź.

  1. Napisz pytanie: I go to the gym three times a week.
  2. Napisz pytanie: She works in a hospital.
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: … is your car, the red one or the white one?
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: … your teacher?
  5. Wybierz poprawną odpowiedź: … do you go to work? — By train.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. Where you work?
  2. What does he wants?
  3. How many water do you drink?
  4. Who do you live with?

D. W kontekście

Uzupełnij dialog odpowiednimi wyrazami.

At the hotel desk
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka pytań.

  1. Napisz trzy pytania do nowego znajomego lub nowej znajomej: jedno z Where, jedno z How often i jedno z What kind of.
  2. Napisz dwa pytania o kogoś z twojej rodziny i odpowiedz na nie.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-13 Present simple: przeczenia i pytania z don't, doesn't, do, does
    "Does your sister speak French?" "No, she ."
  2. A1-15 Przysłówki częstotliwości: always, usually, never — jak często?
    Ułóż wyrazy we właściwej kolejności: you / late / are / always / ?
  3. A1-14 Have i have got po angielsku: jak powiedzieć „mam”
    you got a pen?
Odpowiedzi

A. Forma

  1. Where
  2. Whose
  3. How old
  4. many
  5. much
  6. How far
  7. What time does the film start?

B. Znaczenie

  1. How often do you go to the gym?
  2. Where does she work?
  3. Which
  4. Who's
  5. How

C. Znajdź błąd

  1. Where do you work?
  2. What does he want?
  3. How much water do you drink?
  4. ✓ Who do you live with?

D. W kontekście

  1. What
  2. where
  3. many
  4. What
  5. whose

E. Twoja kolej

  1. Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
  2. How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.

F. Powtórka mieszana

  1. doesn't / does not
  2. Are you always late?
  3. Have
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play