Present Perfect: Have You Ever…? ජීවිතයේ අත්දැකීම් — සරල සිංහලෙන්
Present Perfect: Have You Ever…?
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට have / has + past participle (තුන්වෙනි රූපය) එක්ක ඔබේ ජීවිතයේ අත්දැකීම් ගැන කතා කරන්න, Have you ever…? අහන්න, කෙටි පිළිතුරු දෙන්න, ever, never, before සහ (not) yet පාවිච්චි කරන්න, been සහ gone අතරින් තෝරන්න, ඒ වගේම විස්තර Past Simple (සරල අතීත කාලය) එකෙන් කියන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
Past Simple එක කතා කරන්නේ ඉවර වුණු මොහොතක් ගැන: I went to Rome in 2019. Present Perfect (පූර්ණ වර්තමාන කාලය) බලන්නේ වෙනස් දෙයක් දිහා: අද ඉඳන් බලන, මේ වෙනකම් ඔබේ ජීවිතය. I've been to Rome. කවද්ද? ඒක වැදගත් නැහැ. වැදගත් දේ, ඒක දැන් ඔබේ අත්දැකීමේ කොටසක් වීම.
ඔබේ ජීවිතය බෑග් එකක් (backpack) කියලා හිතන්න. ඔබ ලබපු හැම අත්දැකීමක්ම ඒක ඇතුළේ තියෙනවා, ඒ වගේම ඔබ අදත් ඒක කරේ තියාගෙන යනවා. Present Perfect එක බෑග් එක ඇරලා ඇතුළ බලනවා: Have you ever eaten sushi? I've never seen snow. අපි බලන්නේ බෑග් එක ඇතුළේ තියෙන දේ, දින දර්ශනය නෙවෙයි.
රූපය බලන්න: have තියෙන්නේ වර්තමානයේ. ඒක තමයි ඉඟිය. Present Perfect කියන්නේ අතීතය ගැන කියන වර්තමාන කාලයක් — ඒක අතීත අත්දැකීම් අද ඉන්න ඔබ එක්ක සම්බන්ධ කරනවා. කවද්ද කියලා ඔබ කියපු ගමන් හෝ ඇහුව ගමන්, බෑග් එක වහලා Past Simple එකට ආපහු යනවා.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ -ලා තියෙනවා / ගිහින් තියෙනවා රූපය අත්දැකීම් කියනකොට Present Perfect වලට හරිම ළඟයි (“මම Japan වලට ගිහින් තියෙනවා” = I've been to Japan). කවදාහරි … -ලා තියෙනවද? = Have you ever…?, කවදාවත් … -ලා නැහැ = I've never…. නමුත් වෙනස්කම් තුනක් තියෙනවා. පළවෙනි එක, සිංහලේ “කවදාවත්” එක්ක ක්රියාපදය නිෂේධාත්මකයි (“දැකලා නැහැ”); ඉංග්රීසියේ never එක්ක ක්රියාපදය ධනාත්මකයි (I've never seen). දෙවෙනි එක, සිංහලේ ගිහින් එකම රූපය “ගිහින් ආවා” (been) සහ “ගිහින්, තවම එහෙ” (gone) දෙකටම එනවා. තුන්වෙනි එක, සිංහලේ ප්රශ්නයක වචන පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ (“ඔයා කවදාහරි … කාලා තියෙනවද?”); ඉංග්රීසියේ have උක්තයට කලින් එනවා. ඒ වගේම සිංහලේ “-ලා තියෙනවා” ඉවර වුණු කාලයක් එක්කත් පහසුවෙන් එනවා, නමුත් ඉංග්රීසියේ කාලය කිව්ව ගමන් Past Simple.
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| මම රටවල් තුනක ජීවත් වෙලා තියෙනවා. | I've lived in three different countries. | -ලා තියෙනවා ≈ Present Perfect |
| ඔයා කවදාහරි බූවල්ලෝ කාලා තියෙනවද? | Have you ever eaten octopus? | ඉංග්රීසියේ have උක්තයට කලින් |
| මම කවදාවත් ප්ලේන් එකක නැගලා නැහැ. | I've never been on a plane. | සිංහලේ නිෂේධාත්මක; never + ධනාත්මක ක්රියාපදය |
| එයා Paris වලට තුන් පාරක් ගිහින් තියෙනවා. | She's been to Paris three times. | ගිහින් ආවා → been |
| තාත්තා සුපර්මාකට් එකට ගිහින්. | Dad has gone to the supermarket. | ගිහින්, තවම එහෙ → gone |
| මම 2019 දී Rome වලට ගියා. | I went to Rome in 2019. | කාලයක් කිව්වොත් → Past Simple |
ව්යුහය
Past participle (තුන්වෙනි රූපය)
හැම ක්රියාපදයකටම ප්රධාන රූප තුනක් තියෙනවා: මූල රූපය, Past Simple රූපය සහ past participle (සමහර වෙලාවට “V3” කියලත් කියනවා). විධිමත් ක්රියාපදවල (regular verbs) past participle එක Past Simple රූපයමයි (-ed). අවිධිමත් ක්රියාපදවල (irregular verbs) රූප තුනම එකට ඉගෙන ගන්න.
| මූල රූපය | Past simple | Past participle |
|---|---|---|
| visit (විධිමත්) | visited | visited |
| try (විධිමත්) | tried | tried |
| be | was / were | been |
| go | went | gone |
| see | saw | seen |
| eat | ate | eaten |
| do | did | done |
| have | had | had |
| make | made | made |
| meet | met | met |
| take | took | taken |
| write | wrote | written |
| drink | drank | drunk |
| ride | rode | ridden |
| fly | flew | flown |
| break | broke | broken |
| lose | lost | lost |
ධනාත්මක සහ නිෂේධාත්මක
| උක්තය | have / has (not) | past participle | කෙටි රූප |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | have | visited Japan. | I've, you've, we've, they've |
| he / she / it | has | visited Japan. | he's, she's, it's |
| I / you / we / they | have not | seen it. | haven't |
| he / she / it | has not | seen it. | hasn't |
ප්රශ්න සහ කෙටි පිළිතුරු
| ප්රශ්නය | කෙටි පිළිතුරු |
|---|---|
| Have you ever been to India? | Yes, I have. / No, I haven't. |
| Has she ever tried surfing? | Yes, she has. / No, she hasn't. |
| How many countries have you visited? | Eleven, I think. |
Ever, never, before, yet
| වචනය | තේරුම | තැන | උදාහරණය |
|---|---|---|---|
| ever | ජීවිතයේ ඕනෑම වෙලාවක (කවදාහරි) | ප්රශ්නවල; past participle එකට කලින් | Have you ever ridden a horse? |
| never | කවදාවත් නැහැ | past participle එකට කලින්; ධනාත්මක ක්රියාපදය | I've never ridden a horse. |
| before | මීට කලින් | වාක්යයේ අගට | I've seen this film before. |
| yet | මේ වෙනකම් (පස්සේ බලාපොරොත්තු වෙනවා) | නිෂේධාත්මක වාක්ය සහ ප්රශ්නවල අගට | I haven't been to Paris yet. |
භාවිතය
1කාලයක් නොකියා ජීවිතයේ අත්දැකීම්
ඔබේ ජීවිතයේ කවදාහරි යමක් වුණා කියලා, කවද්ද කියලා නොකියා කියන්න Present Perfect පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “-ලා තියෙනවා” මෙතනට හොඳට ගැළපෙනවා.
2Have you ever…? සහ never
Ever කියන්නේ “මේ වෙනකම් ඕනෑම වෙලාවක”, සිංහලේ “කවදාහරි”. ඒක ප්රධාන වශයෙන් එන්නේ ප්රශ්නවල. Never කියන්නේ “කවදාවත් නැහැ”, ඒක එන්නේ ධනාත්මක ක්රියාපදයක් එක්ක. ධනාත්මක වාක්යවල ever ප්රධාන වශයෙන් එන්නේ superlative එකකට හෝ the first / only time වලට පස්සේ (the best film I've ever seen; වැඩි විස්තර A2-19). American English වල අත්දැකීම් ගැන ප්රශ්නවලට Did you ever…? කියන එකත් බහුලයි. ඒ වගේම ඉවර වුණු කාල පරාසයක් ගැන කියනකොට never Past Simple එක්කත් එනවා: I never saw him again. — A2-19 බලන්න.
3Before සහ (not) yet
Before (අගට) කියන්නේ “මීට කලින්”. Not … yet කියන්නේ “මේ වෙනකම් නැහැ — නමුත් ඉස්සරහට බලාපොරොත්තු වෙනවා”, සිංහලේ “තවම නැහැ”. Yet ගැන තවත් භාවිත A2-17 එකේ තියෙනවා.
4Been සහ gone
Been (be වලින්) = ගිහින් ආපහු ආවා. Gone = ගියා, තවම එහෙ (නැත්නම් යන ගමන්). සිංහලේ දෙකටම “ගිහින්” එන නිසා, ඒ කෙනා තවම එහෙද කියලා බලන්න.
5මුලින් අත්දැකීම, ඊට පස්සේ විස්තර Past Simple එකෙන්
අත්දැකීම හඳුන්වා දෙන්න Present Perfect එකෙන් පටන් ගන්න. එක නිශ්චිත අවස්ථාවක විස්තර — කවද්ද, කොහෙද, කා එක්කද, කොහොමද — කියන ගමන් හෝ අහන ගමන් Past Simple එකට මාරු වෙන්න. සිංහලෙනුත් අපි “ගිහින් තියෙනවා” කියලා, ඊට පස්සේ “ගියේ …” කියලා මේ වගේම මාරු වෙනවා.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “ඔයා කවදාහරි … කාලා තියෙනවද?” → You have ever…? සිංහලේ ප්රශ්නයක වචන පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ, අගට “ද” එකතු වෙනවා විතරයි. ඉංග්රීසියේ ප්රශ්නයකදී have / has උක්තයට කලින් එනවා.
2. “කවදාවත් … නැහැ” → never + නිෂේධය. සිංහලේ “කවදාවත්” එක්ක හැම විටම “නැහැ” එනවා. ඉංග්රීසියේ never දැනටමත් නිෂේධයක්, ඒ නිසා ක්රියාපදය ධනාත්මකයි. කෙටි පිළිතුරකත් එහෙමයි.
3. “ගිහින්” → been ද gone ද? සිංහලේ “සීගිරියට දෙපාරක් ගිහින් තියෙනවා” (ආපහු ආවා) සහ “අක්කා සීගිරියට ගිහින්” (තවම එහෙ) දෙකේම “ගිහින්”. ඉංග්රීසියේ ගිහින් ආපහු ආවා නම් been.
4. “ගිය අප්රේල් එකේ ගිහින් තියෙනවද?” → ever + ඉවර වුණු කාලය. සිංහලේ “-ලා තියෙනවද?” ඉවර වුණු කාලයක් එක්කත් එනවා. ඉංග්රීසියේ කාලය කිව්ව ගමන් Present Perfect සහ ever දෙකම අයින් වෙනවා: Past Simple.
පටලවා ගන්න එපා
Present Perfect සහ Past Simple — Present Perfect = අත්දැකීමක්, කාලයක් නැහැ, මේ වෙනකම් ඔබේ ජීවිතය. Past Simple = ඉවර වුණු කාලයක්, නැත්නම් විස්තර. සම්පූර්ණ සංසන්දනය A2-19 එකේ තියෙනවා.
been සහ gone — Been to = ගිහින් ආපහු ආවා. Gone to = දැන් එහෙ.
he's = he is / he has — ඊළඟට එන දේ බලන්න. -ing රූපයක්, නාම විශේෂණයක් හෝ නාම පදයක් → is. ක්රියාවක් කියන past participle එකක්, සාමාන්යයෙන් කර්මයක් එක්ක හෝ been to / gone to එක්ක → has. පරිස්සම් වෙන්න: සමහර past participles නාම විශේෂණ විදිහටත් වැඩ කරනවා (broken, tired, married), එතකොට 's = is. තේරුමෙන් තීරණය කරන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- වාක්යවල සහ ප්රශ්නවල have සහ has දුර්වලයි: Have you ever…? /həv juː ˈevə/ (UK), /həv juː ˈevər/ (US), "huv you EV-uh". නමුත් කෙටි පිළිතුරුවල ශක්තිමත්: Yes, I have /hæv/ — මැද ස්වරය සිංහලේ “ඇ” ට ළඟයි.
- කෙටි රූප: I've /aɪv/; he's /hiːz/, she's /ʃiːz/. පොඩි /v/ හෝ /z/ එකට සවන් දෙන්න: I've seen (හරි) සහ I seen (සම්මත නැහැ). /v/ කියන්න උඩ දත් යට තොලේ තියන්න; /w/ කරන්න එපා. she's වල /ʃ/ කියන්න දිව ටිකක් පිටිපස්සට අරන් තොල් රවුම් කරන්න, /s/ නෙවෙයි.
- been ප්රවේශමෙන් කතා කරන British English වල /biːn/, "bean" වගේ; බොහෝ විට /bɪn/, "bin" වගේ (US, සහ ඉක්මන් British කතාවේ).
- විධිමත් past participles Past Simple එකේ අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණයමයි: stopped /t/, lived /d/, visited /ɪd/ A1-27. stopped සහ lived එක අක්ෂරයයි: අගට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- gone /ɡɒn/ (UK), /ɡɔːn/ (US); done /dʌn/ කියන්නේ sun වගේ — මැද ස්වරය සිංහලේ කෙටි “අ” ට ළඟයි.
රන් රීතිය
කාලයක් නැති ජීවිතයේ අත්දැකීමක් → have / has + past participle (Have you ever…? I've never…). කවද්ද කියලා කියනවා හෝ අහනවා නම් → Past Simple. Been = ගිහින් ආපහු ආවා; gone = තවම එහෙ. සිංහලේ “කවදාවත් … නැහැ” කිව්වත්, ඉංග්රීසියේ never + ධනාත්මක ක්රියාපදය.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපදයේ නිවැරදි රූපය දාන්න.
-
I (visit) Rome three times in my life.
-
you ever (try) Thai food?
-
She (never / see) the sea.
-
They (not / meet) my parents yet.
-
Past participle: write
-
Past participle: eat
-
කෙටි පිළිතුර: "Has he ever worked in a restaurant?" (No)
B. අර්ථය
හරි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: "Where's Mum?" "She's … to work."Mum (UK), Mom (US)
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I … that film last week.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: "Have you ever been to Berlin?" "Yes, I … there in 2022."
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I've … eaten octopus.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
Have you ever went to a concert?
-
I haven't never ridden a motorbike.
-
He have visited Peru twice.
-
She's been to Canada, but she hasn't been to the USA.
D. පාඨය තුළ
වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපද පාවිච්චි කරලා සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Kai: Have you ever 16 (be) to Japan?
Rosa: Yes, I 17. I 18 (go) there in 2019 with my sister.
Kai: Wow! 19 you (try) real sushi on that trip?
Rosa: Of course! But I 20 (never / climb) Mount Fuji. Maybe next time!
Kai: I've never 21 (be) to Asia. It's my dream.
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ අත්දැකීම් ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ කරලා තියෙන දේවල් ගැන වාක්ය දෙකකුත්, ඔබ කවදාවත් කරලා නැති එක දෙයක් ගැන වාක්යයකුත් ලියන්න.
-
Have you ever…? එක්ක ප්රශ්නයක් සහ Past Simple විස්තරයක් තියෙන කෙටි සංවාදයක් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A1-28 Past Simple: අවිධිමත් ක්රියාපද, Did සහ Didn't — සරල සිංහලෙන් Yesterday I (see) a great film.
-
A2-07 Superlatives (අතිශයාර්ථ රූප): The Biggest, The Most Beautiful — සරල සිංහලෙන් Everest is (high) mountain in the world.
-
A2-15 Give Me the Book, Give It to Me: කර්ම දෙකක් එක්ක එන ක්රියාපද — සරල සිංහලෙන් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: Can you show ?
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- have visited / 've visited
- Have … tried
- has never seen / 's never seen
- haven't met / have not met
- written
- eaten
- No, he hasn't.
B. අර්ථය
- gone
- saw
- went
- never
C. වැරැද්ද සොයන්න
- Have you ever been to a concert? / Have you ever gone to a concert?
- I've never ridden a motorbike. / I have never ridden a motorbike. / I haven't ever ridden a motorbike.
- He has visited Peru twice. / He's visited Peru twice.
- ✓ She's been to Canada, but she hasn't been to the USA.
D. පාඨය තුළ
- been
- have
- went
- Did … try
- have never climbed / 've never climbed
- been
E. ඔබේ වාරය
- I've been to Egypt and I've run a half marathon. I've never ridden a horse.
- "Have you ever met a famous person?" "Yes, I have. I met a famous singer at the airport in 2021."
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- saw
- the highest
- me your photos
