Present Perfect για εμπειρίες: Have you ever…? never, been ή gone
Present Perfect: Have You Ever…?
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να μιλάτε για τις εμπειρίες της ζωής σας με have / has + past participle (μετοχή), να ρωτάτε Have you ever…?, να απαντάτε με σύντομες απαντήσεις, να χρησιμοποιείτε τα ever, never, before και (not) yet, να διαλέγετε ανάμεσα στο been και στο gone και να δίνετε τις λεπτομέρειες με Past Simple.
Η βασική ιδέα
Ο Past Simple (περίπου ο ελληνικός αόριστος: έκανα) μιλάει για μια στιγμή που τελείωσε: I went to Rome in 2019. Ο Present Perfect (μοιάζει με τον ελληνικό παρακείμενο: έχω κάνει, αλλά όχι ένα προς ένα) κοιτάζει κάτι άλλο: τη ζωή σας μέχρι τώρα, όπως φαίνεται από το σήμερα. I've been to Rome. Πότε; Δεν έχει σημασία. Το θέμα είναι ότι είναι μέρος της εμπειρίας σας σήμερα.
Φανταστείτε τη ζωή σας σαν ένα σακίδιο. Κάθε εμπειρία που έχετε ζήσει είναι μέσα, και το κουβαλάτε μαζί σας σήμερα. Ο Present Perfect ανοίγει το σακίδιο και κοιτάζει μέσα: Have you ever eaten sushi? I've never seen snow. Κοιτάμε τι υπάρχει στην τσάντα, όχι το ημερολόγιο.
Δείτε τη μορφή: το have είναι στον ενεστώτα. Αυτό είναι το κλειδί. Ο Present Perfect είναι ένας χρόνος του παρόντος για το παρελθόν: συνδέει εμπειρίες του παρελθόντος με τον άνθρωπο που είστε τώρα. Μόλις πείτε ή ρωτήσετε πότε, κλείνετε το σακίδιο και γυρίζετε στον Past Simple.
Ελληνικά και αγγλικά
Για τις εμπειρίες οι δύο γλώσσες μοιάζουν πολύ. Ο ελληνικός παρακείμενος, έχω + φάει / πάει / δει, δουλεύει σαν το have + past participle: «Έχω πάει στη Ρώμη» = I've been to Rome. Και όπως στα ελληνικά το «έφαγα» και το «έχω φάει» έχουν διαφορετική μορφή, έτσι και στα αγγλικά το ate και το have eaten.
Υπάρχουν όμως τρεις διαφορές. Πρώτα, στα ελληνικά λέμε πολύ συχνά και αόριστο για εμπειρία: «Φάγατε ποτέ χταπόδι;». Τα βρετανικά αγγλικά εδώ θέλουν Present Perfect (Have you ever eaten…?)· τα αμερικανικά δέχονται συχνά και το Did you ever…?. Δεύτερον, το «ποτέ» είναι και ever (σε ερώτηση) και never (με «δεν»)· στα αγγλικά όμως το never έχει ήδη την άρνηση μέσα του. Τρίτον, το «έχει πάει» σημαίνει και «πήγε και γύρισε» (has been) και «είναι ακόμα εκεί» (has gone)· στα αγγλικά πρέπει να διαλέξετε.
| Ελληνικά | Τι δείχνει | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Έχω ζήσει σε τρεις διαφορετικές χώρες. | εμπειρία χωρίς χρόνο | I've lived in three different countries. |
| Έχετε φάει ποτέ χταπόδι; / Φάγατε ποτέ χταπόδι; | εμπειρία: στα ελληνικά και αόριστος | Have you ever eaten octopus? |
| Δεν έχω μπει ποτέ σε αεροπλάνο. | δύο αρνητικές λέξεις → μόνο never | I've never been on a plane. |
| Έχει πάει στο Παρίσι τρεις φορές. | πήγε και γύρισε | She's been to Paris three times. |
| Ο μπαμπάς έχει πάει στο σούπερ μάρκετ. | είναι ακόμα εκεί | Dad has gone to the supermarket. |
| Ναι, πήγα το 2019. | λεπτομέρεια με χρόνο | Yes, I went there in 2019. |
Δομή
Η μετοχή (past participle)
Κάθε ρήμα έχει τρεις βασικές μορφές: τη βασική μορφή (base form), τον Past Simple και τη μετοχή (past participle, που λέγεται και «V3» ή «τρίτη στήλη»). Στα ομαλά ρήματα η μετοχή είναι ίδια με τον Past Simple (-ed). Στα ανώμαλα ρήματα, μάθετε τις τρεις μορφές μαζί.
| Base form | Past simple | Past participle |
|---|---|---|
| visit (ομαλό) | visited | visited |
| try (ομαλό) | tried | tried |
| be | was / were | been |
| go | went | gone |
| see | saw | seen |
| eat | ate | eaten |
| do | did | done |
| have | had | had |
| make | made | made |
| meet | met | met |
| take | took | taken |
| write | wrote | written |
| drink | drank | drunk |
| ride | rode | ridden |
| fly | flew | flown |
| break | broke | broken |
| lose | lost | lost |
Καταφατική και αρνητική
| Υποκείμενο | have / has (not) | past participle | Συντομεύσεις |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | have | visited Japan. | I've, you've, we've, they've |
| he / she / it | has | visited Japan. | he's, she's, it's |
| I / you / we / they | have not | seen it. | haven't |
| he / she / it | has not | seen it. | hasn't |
Ερωτήσεις και σύντομες απαντήσεις
| Ερώτηση | Σύντομες απαντήσεις |
|---|---|
| Have you ever been to India? | Yes, I have. / No, I haven't. |
| Has she ever tried surfing? | Yes, she has. / No, she hasn't. |
| How many countries have you visited? | Eleven, I think. |
Ever, never, before, yet
| Λέξη | Σημασία | Θέση | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| ever | ποτέ (κάποια στιγμή στη ζωή σας) | ερωτήσεις· πριν από τη μετοχή | Have you ever ridden a horse? |
| never | ποτέ (καμία φορά) | πριν από τη μετοχή· καταφατικό ρήμα | I've never ridden a horse. |
| before | ξανά, πριν από τώρα | στο τέλος της πρότασης | I've seen this film before. |
| yet | ακόμα (μέχρι τώρα, αλλά περιμένω να γίνει) | στο τέλος, σε αρνήσεις και ερωτήσεις | I haven't been to Paris yet. |
Χρήση
1Εμπειρίες ζωής, χωρίς χρόνο
Χρησιμοποιήστε τον Present Perfect για να πείτε ότι κάτι έγινε κάποια στιγμή στη ζωή σας, χωρίς να πείτε πότε.
2Have you ever…? και never
Το ever σημαίνει «ποτέ, κάποια στιγμή μέχρι τώρα» και μπαίνει κυρίως σε ερωτήσεις. Το never σημαίνει «ποτέ, καμία φορά» και πάει με καταφατικό ρήμα. Σε καταφατικές προτάσεις, το ever μπαίνει κυρίως μετά από υπερθετικό ή μετά το the first / only time (the best film I've ever seen· περισσότερα στο A2-19). Στα αμερικανικά αγγλικά συνηθίζεται και το Did you ever…? για εμπειρίες. Και όταν μιλάμε για μια περίοδο που τελείωσε, το never μπορεί να πάει με Past Simple: I never saw him again. (δείτε A2-19).
3Before και (not) yet
Το before (στο τέλος) σημαίνει «πριν από τώρα», σαν το ελληνικό «ξανά». Το not … yet σημαίνει «όχι μέχρι τώρα, αλλά περιμένω να γίνει», σαν το «δεν… ακόμα». Περισσότερα για το yet στο A2-17.
4Been και gone
Το been (από το be) = πήγε και γύρισε. Το gone = πήγε και είναι ακόμα εκεί (ή στον δρόμο). Στα ελληνικά και τα δύο μπορεί να είναι «έχει πάει».
5Πρώτα η εμπειρία, μετά οι λεπτομέρειες με Past Simple
Ξεκινήστε με τον Present Perfect για να πείτε την εμπειρία. Μόλις δώσετε ή ζητήσετε λεπτομέρειες για μία συγκεκριμένη φορά (πότε, πού, με ποιον, πώς ήταν), περάστε στον Past Simple.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Αόριστος για εμπειρία: «Πήγατε ποτέ…;» Στα ελληνικά ρωτάμε πολύ συχνά με αόριστο: «Πήγατε ποτέ στα Μετέωρα;», «Δοκιμάσατε ποτέ…;». Στα αμερικανικά αγγλικά το Did you ever…? είναι συνηθισμένο. Στα βρετανικά αγγλικά, και στις περισσότερες εξετάσεις, για εμπειρία ζωής το φυσικό είναι ο Present Perfect.
2. «Ποτέ» = ever και never. Στα ελληνικά το «ποτέ» σημαίνει «κάποια στιγμή» στην ερώτηση («Έχετε πάει ποτέ;») και «καμία φορά» με το «δεν» («Δεν έχω πάει ποτέ»). Στα αγγλικά υπάρχουν δύο λέξεις. Το never έχει ήδη την άρνηση μέσα του, άρα δεν θέλει not. Και σε μια κανονική ερώτηση μπαίνει το ever, όχι το never.
3. «Έχει πάει» → been ή gone; Στα ελληνικά το «έχει πάει» λέει και ότι κάποιος πήγε και γύρισε και ότι είναι ακόμα εκεί. Στα αγγλικά: γύρισε → been· είναι ακόμα εκεί → gone.
Μην τα μπερδεύετε
Present Perfect και Past Simple — Present Perfect = μια εμπειρία, χωρίς χρόνο, στη ζωή σας μέχρι τώρα. Past Simple = ένας τελειωμένος χρόνος ή οι λεπτομέρειες. Η πλήρης σύγκριση είναι στο A2-19.
been και gone — Been to = πήγε και γύρισε. Gone to = είναι εκεί τώρα.
he's = he is / he has — Κοιτάξτε τι ακολουθεί. Μορφή σε -ing, επίθετο ή ουσιαστικό → is. Μετοχή που δείχνει πράξη, συνήθως με αντικείμενο ή με been to / gone to → has. Προσοχή: κάποιες μετοχές λειτουργούν και ως επίθετα (broken, tired, married), και τότε το 's = is. Αποφασίζει η σημασία.
Ορθογραφία και προφορά
- Τα have και has είναι αδύναμα στις καταφατικές και στις ερωτήσεις: Have you ever…? /həv juː ˈevə/ (UK), /həv juː ˈevər/ (US). Στις σύντομες απαντήσεις όμως είναι δυνατά: Yes, I have /hæv/. Το /æ/ είναι ανάμεσα στο ελληνικό ε και α: ανοίξτε το στόμα περισσότερο από ό,τι για ε.
- Συντομεύσεις: I've /aɪv/, he's /hiːz/, she's /ʃiːz/. Ακούστε το μικρό /v/ ή /z/: I've seen (σωστό) και I seen (όχι κανονικό). Το /v/ είναι ακριβώς το ελληνικό β.
- Το been είναι /biːn/, με μακρύ ι, στα προσεκτικά βρετανικά, και συχνά /bɪn/, με σύντομο, χαλαρό ι (US, και στον γρήγορο βρετανικό λόγο).
- Οι ομαλές μετοχές ακολουθούν την ορθογραφία και την προφορά του Past Simple: stopped /t/, lived /d/, visited /ɪd/ A1-27.
- gone /ɡɒn/ (UK), /ɡɔːn/ (US)· done /dʌn/ ομοιοκαταληκτεί με το sun: το /ʌ/ είναι κοντά στο ελληνικό α, όχι ο.
Χρυσός κανόνας
Εμπειρία ζωής, χωρίς χρόνο → have / has + past participle (Have you ever…? I've never…). Λέτε ή ρωτάτε πότε → Past Simple. Been = πήγε και γύρισε· gone = είναι ακόμα εκεί. Και το «δεν… ποτέ» είναι απλώς never.
Ασκήσεις
A. Δομή
Συμπληρώστε με τη σωστή μορφή του ρήματος στην παρένθεση ή όπως λέει η οδηγία.
-
I (visit) Rome three times in my life.
-
you ever (try) Thai food?
-
She (never / see) the sea.
-
They (not / meet) my parents yet.
-
Μετοχή: write
-
Μετοχή: eat
-
Σύντομη απάντηση: "Has he ever worked in a restaurant?" (No)
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: "Where's Mum?" "She's … to work."Mum (UK), Mom (US)
-
Διαλέξτε: I … that film last week.
-
Διαλέξτε: "Have you ever been to Berlin?" "Yes, I … there in 2022."
-
Διαλέξτε: I've … eaten octopus.
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
Have you ever went to a concert?
-
I haven't never ridden a motorbike.
-
He have visited Peru twice.
-
She's been to Canada, but she hasn't been to the USA.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο με τη σωστή μορφή του ρήματος στην παρένθεση.
Kai: Have you ever 16 (be) to Japan?
Rosa: Yes, I 17. I 18 (go) there in 2019 with my sister.
Kai: Wow! 19 you (try) real sushi on that trip?
Rosa: Of course! But I 20 (never / climb) Mount Fuji. Maybe next time!
Kai: I've never 21 (be) to Asia. It's my dream.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε δύο προτάσεις για πράγματα που έχετε κάνει και μία για κάτι που δεν έχετε κάνει ποτέ.
-
Γράψτε μια ερώτηση με Have you ever…? και έναν σύντομο διάλογο με μια λεπτομέρεια σε Past Simple.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-28 Past Simple στα αγγλικά: ανώμαλα ρήματα, did και didn't, ερωτήσεις και αρνήσεις Yesterday I (see) a great film.
-
A2-07 Υπερθετικός βαθμός στα αγγλικά (superlatives): the biggest, the most beautiful Everest is (high) mountain in the world.
-
A2-15 Give me the book ή give it to me; Ρήματα με δύο αντικείμενα στα αγγλικά Διαλέξτε: Can you show ?
Λύσεις
A. Δομή
- have visited / 've visited
- Have … tried
- has never seen / 's never seen
- haven't met / have not met
- written
- eaten
- No, he hasn't.
B. Σημασία
- gone
- saw
- went
- never
C. Βρείτε το λάθος
- Have you ever been to a concert? / Have you ever gone to a concert?
- I've never ridden a motorbike. / I have never ridden a motorbike. / I haven't ever ridden a motorbike.
- He has visited Peru twice. / He's visited Peru twice.
- ✓ She's been to Canada, but she hasn't been to the USA.
D. Μέσα σε κείμενο
- been
- have
- went
- Did … try
- have never climbed / 've never climbed
- been
E. Σειρά σας
- I've been to Egypt and I've run a half marathon. I've never ridden a horse.
- "Have you ever met a famous person?" "Yes, I have. I met a famous singer at the airport in 2021."
F. Μικτή επανάληψη
- saw
- the highest
- me your photos
