SlowingoDilbilgisi
A2 17 / 38

İngilizce Present Perfect Tense: Have You Ever…? ile Deneyimler

Present Perfect: Have You Ever…?

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda present perfect (şimdiye kadarki zaman: have / has + fiilin 3. hali) ile hayat deneyimlerinizi anlatabileceksiniz. Have you ever…? diye sorabilecek, kısa cevaplar verebilecek, ever, never, before ve (not) yet kelimelerini kullanabilecek, been ile gone arasında seçim yapabilecek ve ayrıntıları past simple (-dı'lı geçmiş zaman) ile verebileceksiniz.

Temel Fikir

Past simple bitmiş bir anı anlatır: I went to Rome in 2019. Present perfect ise başka bir şeye bakar: bugünden bakılan, şimdiye kadarki hayatınıza. I've been to Rome. (Roma'ya gittim / Roma'yı gördüm.) Ne zaman? Önemli değil. Önemli olan, bunun şu anki deneyiminizin bir parçası olması.

Hayatınızı bir sırt çantası gibi düşünün. Yaşadığınız her deneyim onun içinde ve bugün onu sırtınızda taşıyorsunuz. Present perfect çantayı açar ve içine bakar: Have you ever eaten sushi? I've never seen snow. Takvime değil, çantanın içindekilere bakarız.

Yapıya bakın: have şimdiki zamanda. İpucu bu. Present perfect, geçmişle ilgili bir şimdiki zamandır: geçmiş deneyimleri bugünkü sizinle birleştirir. Ne zaman olduğunu söylediğiniz ya da sorduğunuz anda çantayı kapatır ve past simple'a geri dönersiniz.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede deneyimleri de belli bir zamandaki olayları da genellikle aynı ekle anlatırız: -dı. "Hiç Roma'ya gittin mi?" de deriz, "2019'da Roma'ya gittim" de. İngilizcede ise zaman söylenmiyorsa ve konu hayat deneyimiyse have / has + fiilin 3. hali, zaman belliyse fiilin 2. hali kullanılır.

Türkçeİngilizce
Hiç ahtapot ye-di-n mi?Have you ever eaten octopus?
Hiç uçağa bin-me-di-m.I've never been on a plane. — fiil olumlu
Paris'e üç kez git-ti.She's been to Paris three times. — gidip döndü
Paris'e git-ti. (şu an orada)She's gone to Paris. — hâlâ orada
Roma'ya 2019'da git-ti-m.I went to Rome in 2019. — zaman belli

Türkçede "-dı" ekine bakarak zamanı seçemezsiniz. Kendinize sorun: Belli bir zaman var mı? Yoksa hayatımın şimdiye kadarki bölümüne mi bakıyorum? Ayrıca Türkçedeki "hiç … -me-" kalıbının karşılığı İngilizcede olumlu fiille never'dır.

Yapı

Fiilin 3. hali (past participle)

Her fiilin üç ana hali vardır: yalın hal, past simple (2. hal) ve past participle (3. hal, "V3"). Düzenli fiillerde 3. hal, 2. halle aynıdır (-ed). Düzensiz fiillerde üç hali birlikte öğrenin.

Yalın halPast simple (2. hal)Past participle (3. hal)
visit (düzenli)visitedvisited
try (düzenli)triedtried
bewas / werebeen
gowentgone
seesawseen
eatateeaten
dodiddone
havehadhad
makemademade
meetmetmet
taketooktaken
writewrotewritten
drinkdrankdrunk
rideroderidden
flyflewflown
breakbrokebroken
loselostlost

Olumlu ve olumsuz

Öznehave / has (not)3. halKısa haller
I / you / we / theyhavevisited Japan.I've, you've, we've, they've
he / she / ithasvisited Japan.he's, she's, it's
I / you / we / theyhave notseen it.haven't
he / she / ithas notseen it.hasn't

Sorular ve kısa cevaplar

SoruKısa cevaplar
Have you ever been to India?Yes, I have. / No, I haven't.
Has she ever tried surfing?Yes, she has. / No, she hasn't.
How many countries have you visited?Eleven, I think.

Ever, never, before, yet

KelimeAnlamYeriÖrnek
everhayatınızın herhangi bir anında, hiçsorularda; 3. halden önceHave you ever ridden a horse?
neverhiçbir zaman3. halden önce; fiil olumluI've never ridden a horse.
beforedaha öncecümlenin sonundaI've seen this film before.
yethenüz (ama ileride bekliyorum)olumsuz cümle ve soruların sonundaI haven't been to Paris yet.

Kullanımlar

1Zaman söylemeden hayat deneyimleri

Bir şeyin hayatınızın bir döneminde olduğunu, ne zaman olduğunu söylemeden anlatmak için present perfect kullanın.

I've lived in three different countries.
Şimdiye kadar üç farklı ülkede yaşadım.
She's run two marathons.
İki maraton koştu.
şimdiye kadar; she's = she has
We've met a lot of interesting people on this trip.
Bu gezide çok ilginç insanlarla tanıştık.
gezi hâlâ sürüyor
My parents have visited me in London twice.
Annemle babam beni Londra'da iki kez ziyaret etti.
şimdiye kadar
I haven't seen many of his films.
Filmlerinin çoğunu görmedim.

2Have you ever…? ve never

Ever "şimdiye kadar herhangi bir zamanda, hiç" demektir ve çoğunlukla sorularda kullanılır. Never "hiçbir zaman" demektir ve olumlu fiille gelir. Olumlu cümlelerde ever çoğunlukla üstünlük sıfatından ya da the first / only time kalıbından sonra kullanılır (the best film I've ever seen; ayrıntısı A2-19 dersinde). Amerikan İngilizcesinde deneyim soruları için Did you ever…? de yaygındır. Bitmiş bir dönemden söz ederken never past simple ile de gelebilir: I never saw him again. — bkz. A2-19.

Have you ever eaten octopus?
Hiç ahtapot yedin mi?
Has your brother ever lived abroad?
Erkek kardeşin hiç yurt dışında yaşadı mı?
I've never been on a plane.
Hiç uçağa binmedim.
Türkçede fiil olumsuz, İngilizcede olumlu
She's never broken a bone.
Hiç kemiği kırılmadı.
"Have you ever met anyone famous?" "No, never."
"Hiç ünlü biriyle tanıştın mı?" "Hayır, hiç."
It's the best film I've ever seen.
Şimdiye kadar gördüğüm en iyi film.
üstünlük + ever: bkz. A2-19

3Before ve (not) yet

Before (sonda) "daha önce" demektir. Not … yet "şimdiye kadar değil, ama ileride bekliyorum" demektir. Yet'in diğer kullanımları A2-17 dersinde.

I've tried this recipe before. It's great.
Bu tarifi daha önce denedim. Harika.
Have you been here before?
Buraya daha önce geldin mi?
I haven't read the last book in the series yet.
Serinin son kitabını henüz okumadım.
"Have you seen the new exhibition at the museum?" "Not yet."
"Müzedeki yeni sergiyi gördün mü?" "Henüz değil."

4Been ve gone

Been (be fiilinden) = gitti ve döndü. Gone = gitti ve hâlâ orada (ya da yolda).

She's been to Paris three times.
Paris'e üç kez gitti.
gidip döndü
"Where's Sara?" "She's gone to Paris."
"Sara nerede?" "Paris'e gitti."
şu an Paris'te
Have you ever been to a music festival?
Hiç bir müzik festivaline gittin mi?
Dad has gone to the supermarket. He'll be back soon.
Babam markete gitti. Birazdan döner.

5Önce deneyim, sonra past simple ile ayrıntılar

Deneyimi present perfect ile açın. Belli bir olayın ayrıntılarını (ne zaman, nerede, kiminle, nasıldı) verdiğiniz ya da sorduğunuz anda past simple'a geçin.

"Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019."
"Hiç Roma'ya gittin mi?" "Evet, 2019'da gittim."
I've met a famous actor. I met him in a café last summer.
Ünlü bir oyuncuyla tanıştım. Geçen yaz bir kafede tanıştım onunla.
önce deneyim, sonra ayrıntı
"Have you ever lost your passport?" "Yes, once. It was a nightmare."
"Hiç pasaportunu kaybettin mi?" "Evet, bir kere. Kâbus gibiydi."
"Have you ever tried snowboarding?" "Yes. I tried it in January, and I loved it."
"Hiç snowboard denedin mi?" "Evet. Ocakta denedim ve bayıldım."

Sık Yapılan Hatalar

❌I have been to Rome in 2019.
✅I went to Rome in 2019.
Bitmiş zaman → past simple.
❌Have you ever ate sushi?
✅Have you ever eaten sushi?
have / has'ten sonra 3. hal gelir: eat – ate – eaten.
❌She has went to Spain.
✅She has gone to Spain. ya da She has been to Spain.
2. hal değil, 3. hal kullanılır.
❌I haven't never seen snow.
✅I've never seen snow. ya da I haven't ever seen snow.
never + olumlu fiil.
❌He have visited Peru.
✅He has visited Peru.
he / she / it → has.
❌I've ever been to Canada.
✅I've been to Canada.
Olumlu cümlede ever çoğunlukla üstünlük sıfatından ya da the first / only time kalıbından sonra gelir.
❌"Have you been to Mexico?" "Yes, I've."
✅"Yes, I have."
Olumlu kısa cevapta kısaltma yapılmaz.
❌"Where's Tom?" "He's been to the bank."
✅"He's gone to the bank."
Bu bağlamda yanlış: şu an orada → gone.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-dı" ekine göre zaman seçmek. Türkçede "Hiç helikoptere bindin mi?" ve "Dün helikoptere bindin mi?" aynı ekle kurulur. Bu yüzden öğrenciler ya deneyim sorularında past simple kullanır ya da present perfect'i öğrendikten sonra onu belli bir zamanla birlikte kullanır. Karar veren ek değil, zamandır.

⚠️Did you ever fly in a helicopter?
✅Have you ever flown in a helicopter?
Amerikan İngilizcesinde yaygın, ama standart deneyim sorusu present perfect'tir.
❌We have moved to Izmir in 2020.
✅We moved to Izmir in 2020.

2. "Hiç … -medim" cümlesini iki olumsuzlukla çevirmek. Türkçede "Karısıyla hiç tanışmadık" derken hem "hiç" hem olumsuz fiil vardır. İngilizcede never olumsuz anlamı zaten taşır, fiil olumlu kalır.

❌We haven't never met his wife.
✅We've never met his wife.
❌My dad hasn't never cooked dinner.
✅My dad has never cooked dinner.

3. "Gitti" için hep aynı kelimeyi kullanmak. Türkçede "Paris'e üç kez gitti" (gidip döndü) ve "Toplantı için Ankara'ya gitti" (şu an orada) aynı fiille söylenir. İngilizcede gidip döndüyse been, hâlâ oradaysa gone gerekir.

⚠️Ali isn't here — he's been to Ankara for a meeting. He's back on Friday.
✅Ali isn't here — he's gone to Ankara for a meeting. He's back on Friday.
Dilbilgisi doğru, ama Ali hâlâ orada: gone gerekir.

4. Kısa cevabı Türkçedeki gibi fiille vermek. Türkçede "Hiç pasaportunu kaybettin mi?" sorusuna "Evet, kaybettim" deriz. İngilizcede kısa cevap sorudaki yardımcı fiili tekrar eder: Have you…? → Yes, I have.

❌"Have you ever lost your passport?" "Yes, I did."
✅"Have you ever lost your passport?" "Yes, I have."
❌"Has she seen this film?" "Yes, she's."
✅"Has she seen this film?" "Yes, she has."

Karıştırılmasın

present perfect ve past simple — Present perfect = zamanı belirtilmeyen, şimdiye kadarki hayatınızdaki bir deneyim. Past simple = bitmiş bir zaman ya da ayrıntılar. Tam karşılaştırma A2-19 dersinde.

I've been to Japan.
Japonya'ya gittim.
bir deneyim; "şimdiye kadar"
I went to Japan last spring.
Geçen bahar Japonya'ya gittim.
ne zaman olduğu belli

been ve gone — Been to = gidip döndü. Gone to = şu an orada.

They've been to the beach.
Plaja gidip geldiler.
döndüler; kumlu havlulara bakın
They've gone to the beach.
Plaja gittiler.
şu an plajdalar

he's = he is / he has — Arkasından ne geldiğine bakın. -ing hali, sıfat ya da isim → is. Bir eylem anlatan 3. hal (genellikle bir nesneyle ya da been to / gone to ile) → has. Dikkat: Bazı 3. haller sıfat olarak da kullanılır (broken, tired, married); o zaman 's = is olur. Kararı anlam verir.

He's tired.
Yorgun.
he is
He's tried it.
Onu denedi.
he has
He's broken his arm.
Kolunu kırdı.
he has: eylem + nesne
It's broken.
Kırık.
it is: şeyin şu anki halini anlatıyor

Yazım ve Telaffuz

  • have ve has düz cümlelerde ve sorularda zayıf okunur: Have you ever…? /həv juː ˈevə/ (UK), /həv juː ˈevər/ (US), "hıv yu EVı" gibi. Ama kısa cevaplarda güçlü okunur: Yes, I have /hæv/ "hev".
  • Kısa haller: I've /aɪv/ "ayv"; he's /hiːz/ "hiiz", she's /ʃiːz/ "şiiz". Küçük /v/ ve /z/ seslerine kulak verin: I've seen (doğru) ve I seen (standart değil).
  • been dikkatli İngiliz telaffuzunda /biːn/, yani "biin"; Amerikan İngilizcesinde ve hızlı İngiliz konuşmasında çoğu zaman /bɪn/, yani "bin" gibi okunur.
  • Düzenli fiillerin 3. hali, past simple'ın yazım ve telaffuz kurallarını izler: stopped /t/, lived /d/, visited /ɪd/ A1-27.
  • gone /ɡɒn/ (UK) "gon", /ɡɔːn/ (US) "gaan"; done /dʌn/ "dan" gibi okunur, sun ile kafiyelidir.

Altın Kural

Zaman söylemeden hayat deneyimi → have / has + fiilin 3. hali (Have you ever…? I've never…). Ne zaman olduğunu söylüyor ya da soruyorsanız → past simple. Been = gidip döndü; gone = hâlâ orada. Türkçedeki "-dı" size yol göstermez; zamana bakın.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantezdeki fiilleri present perfect ile yazın ya da istenen biçimi verin.

  1. I (visit) Rome three times in my life.
  2. you ever (try) Thai food?
  3. She (never / see) the sea.
  4. They (not / meet) my parents yet.
  5. 3. halini yazın: write
  6. 3. halini yazın: eat
  7. Kısa cevap verin: "Has he ever worked in a restaurant?" (No)

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: "Where's Mum?" "She's … to work."
  2. Doğru olanı seçin: I … that film last week.
  3. Doğru olanı seçin: "Have you ever been to Berlin?" "Yes, I … there in 2022."
  4. Doğru olanı seçin: I've … eaten octopus.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. Have you ever went to a concert?
  2. I haven't never ridden a motorbike.
  3. He have visited Peru twice.
  4. She's been to Canada, but she hasn't been to the USA.

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu parantezdeki fiillerle tamamlayın. Present perfect mi, past simple mı?

Seyahat sohbeti
Kai: Have you ever 16 (be) to Japan?
Rosa: Yes, I 17. I 18 (go) there in 2019 with my sister.
Kai: Wow! 19 you (try) real sushi on that trip?
Rosa: Of course! But I 20 (never / climb) Mount Fuji. Maybe next time!
Kai: I've never 21 (be) to Asia. It's my dream.

E. Sıra Sende

  1. Yaptığınız iki şey ve hiç yapmadığınız bir şey hakkında cümleler yazın.
  2. Have you ever…? ile bir soru yazın ve past simple ile bir ayrıntı veren kısa bir diyalog kurun.

F. Karışık Tekrar

  1. A1-28 İngilizce Past Simple: Düzensiz Fiiller (Irregular Verbs), Did ve Didn't
    Yesterday I (see) a great film.
  2. A2-07 İngilizce Superlatives (Üstünlük Sıfatları): The -est ve The Most Kullanımı
    Everest is (high) mountain in the world.
  3. A2-15 İngilizcede İki Nesneli Fiiller: Give Me the Book, Give It to Me
    Doğru olanı seçin: Can you show ?
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. have visited / 've visited
  2. Have … tried
  3. has never seen / 's never seen
  4. haven't met / have not met
  5. written
  6. eaten
  7. No, he hasn't.

B. Anlam

  1. gone
  2. saw
  3. went
  4. never

C. Hatayı Bul

  1. Have you ever been to a concert? / Have you ever gone to a concert?
  2. I've never ridden a motorbike. / I have never ridden a motorbike. / I haven't ever ridden a motorbike.
  3. He has visited Peru twice. / He's visited Peru twice.
  4. ✓ She's been to Canada, but she hasn't been to the USA.

D. Bağlam İçinde

  1. been
  2. have
  3. went
  4. Did … try
  5. have never climbed / 've never climbed
  6. been

E. Sıra Sende

  1. I've been to Egypt and I've run a half marathon. I've never ridden a horse.
  2. "Have you ever met a famous person?" "Yes, I have. I met a famous singer at the airport in 2021."

F. Karışık Tekrar

  1. saw
  2. the highest
  3. me your photos
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play