Slowingoව්‍යාකරණ
A2 18 / 38

Present Perfect: Just, Already, Yet — සරල සිංහලෙන්

Present Perfect: Just, Already, Yet

මෙම පිටුවේ
  1. අරමුණ
  2. ප්‍රධාන අදහස
  3. සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි
  4. ව්‍යුහය
  5. භාවිතය
  6. සුලභ වැරදි
  7. සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
  8. පටලවා ගන්න එපා
  9. අක්ෂර වින්‍යාසය සහ උච්චාරණය
  10. රන් රීතිය
  11. අභ්‍යාස

අරමුණ

මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට දැන් වැදගත් වෙන අතීත ක්‍රියා ගැන කතා කරන්න (I've lost my keys), අලුත් ආරංචි කියන්න, ඒ වගේම just, already සහ yet වාක්‍යයේ හරි තැනට දාන්න පුළුවන් වෙනවා.

ප්‍රධාන අදහස

අද දවසට කරන්න තියෙන වැඩ ලැයිස්තුවක් (to-do list) ගැන හිතන්න. සමහර වැඩ ළඟ ටික් එකක් තියෙනවා, සමහර ඒවා ළඟ නැහැ. ලැයිස්තුව දිහා බලනකොට ඔබ හැම වැඩක්ම කවද්ද කළේ කියලා අහන්නේ නැහැ. ඔබ අහන්නේ: දැන් මොනවද ඉවර, මොනවද ඉවර නැත්තේ?

මේ පාඩමේ Present Perfect (පූර්ණ වර්තමාන කාලය) කරන්නේ ඒ වැඩේ. ඒක අතීත ක්‍රියාවක් දිහා බලන්නේ දැන් ඉඳන්, මොකද ප්‍රතිඵලය දැන් තියෙනවා: I've lost my keys (ඒ නිසා මට ඇතුළට යන්න බැහැ). She's broken her arm (ඒ නිසා එයාට ටෙනිස් ගහන්න බැහැ).

පොඩි වචන තුනක් ලැයිස්තුවේ ටික් විස්තර කරනවා. Just කියන්නේ අලුත්ම ටික් එකක්: ඒක වුණේ මොහොතකට කලින්. Already කියන්නේ කලින් ආපු ටික් එකක්, නැත්නම් දැනටමත් තියෙන ටික් එකක්: I've already paid. Yet කියන්නේ ටික් එකක් නැති වැඩක්, නමුත් අපි ටික් එකක් බලාපොරොත්තු වෙනවා: I haven't called her yet. ලැයිස්තුව දැන් ගැන, ඒ නිසා ක්‍රියාපදයත් දැන් ගැන: have/has + past participle.

සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි

සිංහලෙත් මේ වචන තුනට හොඳ සමාන වචන තියෙනවා: දැන් / දැන් විතරයි ≈ just (“එයා දැන් විතරයි ගියේ”), දැනටමත් ≈ already, තවම … නැහැ ≈ not … yet. නමුත් සිංහලේ මේ හැම එකකම බොහෝ විට එන්නේ සරල අතීත රූපය (“මම දැනටමත් කෑවා”) හෝ “-ලා” රූපය (“යතුරු නැති වෙලා”); British English වල සාමාන්‍යයෙන් Present Perfect. ලොකුම වෙනස තියෙන්නේ වචනය තියන තැනේ. සිංහලේ “තවම” එන්නේ ක්‍රියාපදයට කලින් (“බස් එක තවම ආවේ නැහැ”); ඉංග්‍රීසියේ yet වාක්‍යයේ අගට. Just සහ already එන්නේ have/has සහ past participle අතරට. ඒ වගේම සිංහලේ “ගිය සතියේ තමයි ආවේ” වගේ “දැන් විතරයි” අදහස ඉවර වුණු කාලයක් එක්කත් එනවා, නමුත් ඉංග්‍රීසියේ just + Present Perfect ඉවර වුණු කාල වචනයක් එක්ක එන්නේ නැහැ.

සිංහලඉංග්‍රීසිවෙනස
මගේ යතුරු නැති වෙලා.I've lost my keys.දැන් තියෙන ප්‍රතිඵලය → Present Perfect
මම ඔයාගේ මැසේජ් එක දැන් විතරයි දැක්කේ.I've just seen your message.just: have සහ past participle අතරට
මම දැනටමත් කෑවා.I've already eaten.සිංහලේ අතීත රූපය; UK: Present Perfect
මම තවම තීරණය කළේ නැහැ.I haven't decided yet.“තවම” ක්‍රියාපදයට කලින්; yet අගට
පාර්සලය තවම ආවද?Has the parcel arrived yet?ප්‍රශ්නයේත් yet අගට
“කෑම ලෑස්තිද?” “තවම නැහැ.”"Is dinner ready?" "Not yet."තවම නැහැ = Not yet

ව්‍යුහය

Present Perfect (පුනරීක්ෂණය: A2-16)

උක්තයhave / haspast participle
I / you / we / theyhave ('ve)finished.
he / she / ithas ('s)finished.
නිෂේධාත්මකhaven't / hasn'tfinished.
ප්‍රශ්නයHave you / Has she…finished?

She's finished her homework කියන එකේ 's = has: ක්‍රියාවක් පෙන්නන past participle එකක්, මෙතන කර්මයක් එක්ක, ඒක පෙන්නනවා. (සමහර past participles be වලින් පස්සේ නාම විශේෂණත් වෙනවා: It's broken = it is — A2-16 බලන්න.)

Just, already, yet: තේරුම සහ තැන

වචනයතේරුමවාක්‍ය වර්ගයතැනඋදාහරණය
justමොහොතකට කලින්ප්‍රධාන වශයෙන් ධනාත්මකhave/has සහ past participle අතරI've just finished.
alreadyමීට කලින්; බලාපොරොත්තු වුණාට වඩා ඉක්මනටධනාත්මක වාක්‍ය සහ ප්‍රශ්නhave/has සහ past participle අතර, නැත්නම් අගටShe's already left. / She's left already.
yetමේ වෙනකම් (ඒත් පස්සේ වෙනවා කියලා බලාපොරොත්තු වෙනවා)නිෂේධාත්මක වාක්‍ය සහ ප්‍රශ්නවාක්‍යයේ අගටI haven't eaten yet. / Have you eaten yet?

yet එක්ක කෙටි පිළිතුර: "Is it ready?" "Not yet."

භාවිතය

1දැන් ප්‍රතිඵලයක් තියෙන අතීත ක්‍රියාවක්

අතීත ක්‍රියාවක ප්‍රතිඵලයක් දැන් වැදගත් නම් Present Perfect පාවිච්චි කරන්න. ඒක වුණේ කවද්ද කියලා අපි කියන්නේ නැහැ; වැදගත් දේ ප්‍රතිඵලය. සිංහලේ “නැති වෙලා”, “කැඩිලා” වගේ “-ලා” රූප මෙතනට ගැළපෙනවා.

I've lost my keys.
මගේ යතුරු නැති වෙලා.
දැන් මට ඇතුළට යන්න බැහැ
Someone has taken my seat.
කවුරුහරි මගේ සීට් එක අරගෙන.
සීට් එක දැන් නැහැ
Look! It's stopped raining.
බලන්න! වැස්ස නැවතිලා.
it's = it has
She's broken her arm, so she can't play tennis.
එයාගේ අත කැඩිලා, ඒ නිසා එයාට ටෙනිස් ගහන්න බැහැ.
ප්‍රතිඵලය: දැන් ටෙනිස් ගහන්න බැහැ
The price of coffee has gone up again.
කෝපි මිල ආයෙත් වැඩි වෙලා.

2Just = මොහොතකට කලින්

Just දාන්න have/has සහ past participle අතරට. ඒකෙන් පෙන්නන්නේ ක්‍රියාව හරිම අලුත් බව. සිංහලේ “දැන් විතරයි”, “දැන් තමයි” මෙතනට ගැළපෙනවා.

I've just seen your message.
මම ඔයාගේ මැසේජ් එක දැන් විතරයි දැක්කේ.
“දැන් විතරයි” → just
The film has just started. Sit down!
ෆිල්ම් එක දැන් තමයි පටන් ගත්තේ. වාඩි වෙන්න!
"Where's Anna?" "She's just gone out."
“Anna කෝ?” “එයා දැන් විතරයි එළියට ගියේ.”
she's = she has
We've just moved into a new flat.
අපි දැන් ළඟදී අලුත් ෆ්ලැට් එකකට ආවා.
flat (UK); apartment (US)
Have you just woken up?
ඔයා දැන්ද නැගිට්ටේ?

3Already = මීට කලින්, නැත්නම් බලාපොරොත්තු වුණාට වඩා ඉක්මනට

Already සාමාන්‍යයෙන් එන්නේ have/has සහ past participle අතරට. කතා කරනකොට අගටත් එන්න පුළුවන්. ප්‍රශ්නයක ඒකෙන් බොහෝ විට පුදුමය පෙන්නනවා: මෙච්චර ඉක්මනටද? සිංහලේ “දැනටමත්”, “කලින්ම” මෙතනට ගැළපෙනවා.

"Do you want some lunch?" "No, thanks. I've already eaten."
“ඔයාට දවල් කෑම ටිකක් ඕනෑද?” “එපා, ස්තුතියි. මම දැනටමත් කෑවා.”
සිංහලේ “කෑවා”; UK: I've already eaten
I've already told you twice!
මම ඔයාට දැනටමත් දෙපාරක් කිව්වා!
It's only ten o'clock, and she's already finished her homework.
තාම දහයයි, එයා දැනටමත් ගෙදර වැඩ ඉවර කරලා.
බලාපොරොත්තු වුණාට වඩා ඉක්මනට
Have you already paid? That was quick!
ඔයා දැනටමත් සල්ලි ගෙව්වද? හරිම ඉක්මන්!
ප්‍රශ්නයේ already = පුදුමය
They've sold all the tickets already.
එයාලා දැනටමත් ටිකට් ඔක්කොම විකුණලා.
already අගට

4Yet = මේ වෙනකම් නැහැ, නමුත් බලාපොරොත්තු වෙනවා

Yet පාවිච්චි කරන්න නිෂේධාත්මක වාක්‍යවල සහ ප්‍රශ්නවල. ඒක සාමාන්‍යයෙන් එන්නේ වාක්‍යයේ අගට, කර්මයට පස්සේ. yet එක්ක නිෂේධාත්මක වාක්‍යයක තේරුම “දැන් නැහැ, නමුත් බොහෝ විට පස්සේ”. සිංහලේ “තවම” ක්‍රියාපදයට කලින් ආවත්, ඉංග්‍රීසියේ yet අගට.

I haven't decided yet.
මම තවම තීරණය කළේ නැහැ.
“තවම … නැහැ” → haven't … yet
Has the parcel arrived yet?
පාර්සලය තවම ආවද?
yet අගට
"Is dinner ready?" "Not yet."
“රෑ කෑම ලෑස්තිද?” “තවම නැහැ.”
We haven't met our new neighbours yet.
අපිට තවම අලුත් අල්ලපු ගෙවල්වල අය හම්බවුණේ නැහැ.
yet කර්මයට පස්සේ
Have you finished your homework yet?
ඔයා තවම ගෙදර වැඩ ඉවර කළාද?
yet අගටම

5අලුත් ආරංචි කියන්න

අලුත් ආරංචි අපි බොහෝ විට Present Perfect එකෙන් කියනවා, මොකද ආරංචිය අලුත්, දැන් වැදගත්. විස්තර (කවද්ද, කොහෙද, කොහොමද) එකතු කරනකොට අපි සාමාන්‍යයෙන් Past Simple එකට මාරු වෙනවා — A2-19 බලන්න.

Guess what! I've found a new job.
දන්නවද! මට අලුත් ජොබ් එකක් හම්බවුණා.
අලුත් ආරංචියක් → Present Perfect
Have you heard? Maria has had her baby!
ඔයාට ආරංචි වුණාද? Maria ට බබා ලැබිලා!
Our team has won the cup!
අපේ කණ්ඩායම කුසලානය දිනලා!
I've found a new job. They called me this morning.
මට අලුත් ජොබ් එකක් හම්බවුණා. එයාලා අද උදේ මට කෝල් කළා.
ආරංචිය, ඊට පස්සේ විස්තරය Past Simple

6American English: just, already සහ yet එක්ක Past Simple

American English වල just, already සහ yet එක්ක Past Simple හරිම බහුලයි. රූප දෙකම හරි. British English සාමාන්‍යයෙන් කැමති Present Perfect එකට. මේ පාඨමාලාවේ අපි Present Perfect පුහුණු වෙනවා. සිංහලේ “මම දැන් කෑවා” වගේ අතීත රූපය American විදිහට ළඟයි.

I've just eaten.
මම දැන් විතරයි කෑවේ.
UK සහ US
I just ate.
මම දැන් විතරයි කෑවේ.
US English වල හරිම බහුලයි
Did you finish your homework yet?
ඔයා තවම ගෙදර වැඩ ඉවර කළාද?
US English වල බහුලයි; UK: Have you finished your homework yet?
I already told you.
මම ඔයාට දැනටමත් කිව්වා.
US English වල බහුලයි; UK: I've already told you.

සුලභ වැරදි

❌I've finished just.
✅I've just finished.
just එන්නේ have/has සහ past participle අතරට.
❌I've yet called her.
✅I haven't called her yet.
yet එන්නේ අගට, නිෂේධාත්මක වාක්‍ය සහ ප්‍රශ්නවල.
❌Have you finished yet your homework?
✅Have you finished your homework yet?
yet එන්නේ කර්මයට පස්සේ.
❌Have you finished already your homework?
✅Have you already finished your homework? හෝ Have you finished your homework already?
already ක්‍රියාපදය සහ කර්මය අතරට එන්නේ නැහැ.
❌She has already went home.
✅She has already gone home.
have/has වලින් පස්සේ past participle (go – went – gone).
❌I've just seen him yesterday.
✅I saw him yesterday.
yesterday වගේ ඉවර වුණු කාලයකට Past Simple ඕනෑ. A2-19 බලන්න.
⚠️I haven't already finished.
✅I haven't finished yet.
“මේ වෙනකම් නැහැ” කියන්න not … yet. Haven't already එන්නේ විශේෂ යෙදුම්වල විතරයි (if you haven't already done it).

සිංහල කතා කරන අයට උගුල්

1. “තවම” → yet ක්‍රියාපදයට කලින්. සිංහලේ “තවම” එන්නේ ක්‍රියාපදයට කලින් (“බස් එක තවම ආවේ නැහැ”). ඒ තැනටම yet දැම්මොත් වැරදියි. yet වාක්‍යයේ අගට.

❌The school bus yet hasn't come.
✅The school bus hasn't come yet.
yet අගට.
❌My exam results yet haven't come out.
✅My exam results haven't come out yet.

2. “ගිය සතියේ තමයි ආවේ” → has just … last week. සිංහලේ “තමයි”, “විතරයි” ඉවර වුණු කාලයක් එක්කත් එනවා. ඉංග්‍රීසියේ just + Present Perfect එකට last week, yesterday වගේ ඉවර වුණු කාල වචන එන්නේ නැහැ. කාලය කියනවා නම් Past Simple.

❌My cousin has just come back from Italy last week.
✅My cousin came back from Italy last week. හෝ My cousin has just come back from Italy.
last week = ඉවර වුණු කාලය → Past Simple.

3. “මම දැන් ආවා” → I came now. සිංහලේ “දැන්” කියන එක “මොහොතකට කලින්” කියන තේරුමෙනුත් එනවා. ඉංග්‍රීසියේ now කියන්නේ මේ මොහොත; මොහොතකට කලින් වුණු දෙයකට just.

⚠️(ඔබ ඔෆිස් එකට ඇතුළු වුණා විතරයි, යාළුවා කෝල් කරලා අහනවා ඔබ කොහෙද කියලා.) I came to the office now.
✅I've just arrived at the office. හෝ I got to the office just now.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් now කියන්නේ මේ මොහොත, ඒ නිසා අතීත ක්‍රියාවක් එක්ක ඒක අමුතුයි; “දැන් විතරයි” = just (නැත්නම් Past Simple + just now).

4. “ඔයා තවම … ඉවර කළාද?” → You have finished … yet? සිංහලේ ප්‍රශ්නයක වචන පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. ඉංග්‍රීසියේ have / has උක්තයට කලින්.

❌You have submitted the assignment yet?
✅Have you submitted the assignment yet?
Have + උක්තය + past participle + yet.

පටලවා ගන්න එපා

ප්‍රශ්නවල yet සහ already — Yet සාමාන්‍ය ප්‍රශ්නයක්: ඒක වෙනවා කියලා ඔබ බලාපොරොත්තු වෙනවා. Already පුදුමය පෙන්නනවා: ඒක ඔබ හිතුවට වඩා ඉක්මනට වුණා.

Have you finished yet?
ඔයා තවම ඉවර කළාද?
සාමාන්‍ය ප්‍රශ්නයක්
Have you finished already?
ඔයා දැනටමත් ඉවරද?
පුදුමයි: හරිම ඉක්මන්!

just = මොහොතකට කලින් සහ just = විතරයි — Present Perfect එක්ක just සාමාන්‍යයෙන් කියන්නේ “මොහොතකට කලින්”. වෙනත් වාක්‍යවල ඒකේ තේරුම “විතරයි” වෙන්න පුළුවන්.

I've just had a sandwich.
මම දැන් විතරයි සැන්ඩ්විච් එකක් කෑවේ.
මොහොතකට කලින්
I just want a sandwich, nothing else.
මට ඕනෑ සැන්ඩ්විච් එකක් විතරයි, වෙන මොකුත් එපා.
විතරයි

yet සහ still — Still (යමක් දිගටම තියෙනවා: I still haven't finished) සහ any more / no longer B1-33 එකේ උගන්නනවා. Present Perfect සහ Past Simple අතර තේරීම A2-19 එකේ තියෙනවා.

අක්ෂර වින්‍යාසය සහ උච්චාරණය

  • කතාවේදී have සහ has කෙටි වෙනවා, ඒ නිසා ඇහෙන්නේ නැතුව යන්න පුළුවන්: I've just seen it /aɪv dʒʌst siːn ɪt/, She's already left /ʃiːz ɔːlˈredi left/. පොඩි /v/ හෝ /z/ ශබ්දයට සවන් දෙන්න. /v/ කියන්න උඩ දත් යට තොලේ තියන්න; /z/ හඬ සහිතයි, /s/ නෙවෙයි.
  • already එක වචනයක්, අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයේ: /ɔːlˈredi/ — "orl-RED-ee". ඒක all ready එක්ක පටලවා ගන්න එපා (වචන දෙකක් = සම්පූර්ණයෙන්ම ලෑස්තියි: We're all ready to go).
  • I've just… වල just සාමාන්‍යයෙන් අවධාරණය කරනවා: just වලදී කටහඬ ටිකක් උස් වෙනවා. just /dʒʌst/ මැද ස්වරය සිංහලේ කෙටි “අ” ට ළඟයි; අගේ -st ට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
  • yet /jet/ පටන් ගන්නේ yes වගේ. ඔව් / නැහැ ප්‍රශ්නයක අගට එනකොට කටහඬ සාමාන්‍යයෙන් උස් වෙනවා: Have you finished yet?

රන් රීතිය

අතීත ක්‍රියාවක් දැන් වැදගත් නම් have/has + past participle පාවිච්චි කරන්න. Just සහ already දාන්න have/has සහ past participle අතරට (already අගටත් එන්න පුළුවන්). Yet දාන්න නිෂේධාත්මක වාක්‍ය සහ ප්‍රශ්නවල අගට. සිංහලේ “තවම” ක්‍රියාපදයට කලින් ආවත්, ඉංග්‍රීසියේ yet අගට.

අභ්‍යාස

A. ව්‍යුහය

මේ අභ්‍යාසවල Present Perfect (British English රූපය) පාවිච්චි කරන්න. American Past Simple රූපයත් (I just ate) හරි — භාවිතය 6 බලන්න.

  1. I can't find my wallet. I (lose) it.
  2. just හරි තැනට දාන්න: She has called me.
  3. yet හරි තැනට දාන්න: They haven't replied to my email.
  4. already හරි තැනට දාන්න: I've paid for the tickets.
  5. "Is Tom here?" "No, he (just / leave)."
  6. the film (start) yet?

B. අර්ථය

තේරුම අනුව හරි පිළිතුර තෝරන්න.

  1. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: "Do you want to see this film?" "No, I've … seen it."
  2. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I haven't had breakfast ….
  3. පුදුමය පෙන්නන ප්‍රශ්නය මොකක්ද?
  4. ඔබට හරිම බඩගිනියි. ඇයි කියලා කියන්න:

C. වැරැද්ද සොයන්න

හැම වාක්‍යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්‍යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්‍යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න. නිවැරදි කිරීම්වල Present Perfect පාවිච්චි කරන්න.

  1. I've finished just my work.
  2. Have you yet called your mum?
  3. She has already went to bed.
  4. We haven't booked the hotel yet.

D. පාඨය තුළ

ක්‍රියාපද තියෙන හැම තැනකම Present Perfect පාවිච්චි කරන්න.

Moving day
Mia: Hi Leo! We 15 (just / arrive) at the new flat!
Leo: Great! Have you unpacked 16?
Mia: No, not yet. But Sam 17 (already / build) the bed!
Leo: Wow! 18 the internet (start) working yet?
Mia: No, it 19 (not / start) yet. I'm using my phone.

E. ඔබේ වාරය

ඔබේ දවස ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් ලියන්න.

  1. අද ඔබ දැනටමත් කරපු දේවල් දෙකක් සහ තවම නොකරපු එක දෙයක් ලියන්න.
  2. යාළුවෙකුට පොඩි හොඳ ආරංචියක් ලියන්න. Present Perfect සහ just පාවිච්චි කරන්න.

F. මිශ්‍ර පුනරීක්ෂණය

කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.

  1. A2-16 Present Perfect: Have You Ever…? ජීවිතයේ අත්දැකීම් — සරල සිංහලෙන්
    "Where's Dad?" "He's ___ … to the shop. He'll be back in ten minutes."
  2. A2-16 Present Perfect: Have You Ever…? ජීවිතයේ අත්දැකීම් — සරල සිංහලෙන්
    you ever (eat) Korean food?
  3. A1-28 Past Simple: අවිධිමත් ක්‍රියාපද, Did සහ Didn't — සරල සිංහලෙන්
    Past Simple රූපය සහ past participle එක ලියන්න: write
පිළිතුරු

A. ව්‍යුහය

  1. 've lost / have lost
  2. She has just called me. / She's just called me.
  3. They haven't replied to my email yet.
  4. I've already paid for the tickets. / I've paid for the tickets already.
  5. 's just left / has just left
  6. Has … started

B. අර්ථය

  1. already
  2. yet
  3. Have you finished already?
  4. I haven't eaten yet.

C. වැරැද්ද සොයන්න

  1. I've just finished my work. / I have just finished my work.
  2. Have you called your mum yet?
  3. She has already gone to bed. / She's already gone to bed. / She has gone to bed already.
  4. ✓ We haven't booked the hotel yet.

D. පාඨය තුළ

  1. 've just arrived / have just arrived
  2. yet / already
  3. has already built / 's already built
  4. Has … started
  5. hasn't started / has not started

E. ඔබේ වාරය

  1. I've already had breakfast. I've already answered my emails. I haven't been to the gym yet.
  2. Guess what! I've just passed my driving test!

F. මිශ්‍ර පුනරීක්ෂණය

  1. gone
  2. Have … eaten
  3. wrote … written
Android යෙදුමගමනේ දී ඉගෙන ගන්න Google Play