Present Perfect සහ Past Simple අතර වෙනස — සරල සිංහලෙන්
Present Perfect or Past Simple?
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට කාලය දිහා බලලා, ඒ කියන්නේ කාලය තවම ඇරිලාද නැත්නම් ඉවරද කියලා බලලා, Present Perfect (පූර්ණ වර්තමාන කාලය: I've been to Mexico) සහ Past Simple (සරල අතීත කාලය: I went to Mexico last summer) අතරින් හරි එක තෝරන්න පුළුවන් වෙනවා. ඒ වගේම අත්දැකීමක් ගැන කියලා, ඊට පස්සේ ඒකේ විස්තරවලට මාරු වෙන්නත් පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
කාල දෙකම අතීතය ගැන කතා කරනවා. වෙනස තියෙන්නේ ඔබ හිතන කාල පරාසය ඇතුළේ.
A1-27 එකේ වහපු දොර මතකද? ඉවර වුණු කාලයක් තියෙන්නේ වහපු දොරක් පිටිපස්සේ. දැන් කඩේක දොරේ එල්ලලා තියෙන පුවරුවක් හිතන්න. Past Simple එකේදී පුවරුවේ තියෙන්නේ CLOSED: කාලය ඉවරයි — yesterday, last year, in 2010, two days ago. ඒ කාලය ඇතුළේ තවත් මොකුත් වෙන්න බැහැ. I drank three coffees yesterday.
Present Perfect එකේදී පුවරුවේ තියෙන්නේ OPEN: කාල පරාසය තවම දුවනවා — today, this week, so far, in my life. තවත් දේවල් වෙන්න පුළුවන්. I've drunk three coffees today — දවස තවම ඉවර නැහැ.
සිංහලෙන් අපි මේ වාක්ය දෙකටම එකම “බිව්වා” කියනවා: “ඊයේ කෝපි කෝප්ප තුනක් බිව්වා”, “අද කෝපි කෝප්ප තුනක් බිව්වා”. ඉංග්රීසියේ තීරණය කරන්නේ කාලය.
ඒ නිසා තෝරන්න කලින් අහන්න: කාලය ඉවරද? ඔබ කවද්ද කියලා කියනවා නම් හෝ අහනවා නම් — ඉවර වුණු කාලයක් — පුවරුව වහලා: Past Simple. කාලය තවම ඇරිලා නම්, නැත්නම් ඔබ හිතන්නේ මේ වෙනකම් මුළු ජීවිතය ගැන නම්, ස්වාභාවික තේරීම Present Perfect. නමුත් දෙන්නාම දන්නා අතීතයේ එක නිශ්චිත අවස්ථාවක් ගැන කතා කරනවා නම්, කාල වචනයක් නැති වුණත් Past Simple පාවිච්චි කරන්න: Nice jacket! Where did you buy it?
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ අතීත රූපය (-ා: කළා, ගියා, බිව්වා) ඉවර වුණු කාලයටත් තවම ඉවර නැති කාලයටත් එකයි. -ලා තියෙනවා / ගිහින් තියෙනවා රූපය අත්දැකීමක් හෝ දැන් තියෙන ප්රතිඵලයක් කියනකොට Present Perfect වලට හරිම ළඟයි (“මම Mexico වලට ගිහින් තියෙනවා” = I've been to Mexico). කවදාහරි … තියෙනවද? = Have you ever…?, කවදාවත් … නැහැ = I've never… — මේවාත් හොඳ සමාන කම්. නමුත් සිංහලේ -ලා තියෙනවා ඉවර වුණු කාලයක් එක්කත් පහසුවෙන් එනවා (“මම 2018 දී Japan වලට ගිහින් තියෙනවා”, “තාත්තා තරුණ කාලේ Dubai වල වැඩ කරලා තියෙනවා”); ඉංග්රීසියේ එහෙම බැහැ. කලින් කියන එක ago වගේම කාල ප්රමාණයට පස්සේ එනවා (“දවස් දෙකකට කලින්” = two days ago), නමුත් ශබ්දකෝෂයේ “before” කියලා තියෙන නිසා වැරදි එනවා.
| සිංහල | ඉංග්රීසි | වෙනස |
|---|---|---|
| අද කෝපි කෝප්ප තුනක් බිව්වා. | I've drunk three coffees today. | සිංහලේ අතීත රූපය; අද තවම ඉවර නැහැ → Present Perfect |
| ඊයේ කෝපි කෝප්ප තුනක් බිව්වා. | I drank three coffees yesterday. | ඊයේ ඉවරයි → Past Simple |
| මම Mexico වලට ගිහින් තියෙනවා. | I've been to Mexico. | අත්දැකීම, කාලයක් නැහැ: -ලා / -න් තියෙනවා ≈ Present Perfect |
| මම 2019 දී Rome වලට ගිහින් තියෙනවා. | I went to Rome in 2019. | කාලයක් කිව්වොත් ඉංග්රීසියේ Past Simple විතරයි |
| දවස් දෙකකට කලින් | two days ago | කලින් → ago (before නෙවෙයි) |
| ඔයා කවද්ද ආවේ? | When did you arrive? | කවද්ද → Past Simple; did උක්තයට කලින් |
| ඔයා කවදාහරි අශ්වයෙක් පිට නැගලා තියෙනවද? | Have you ever ridden a horse? | කවදාහරි … -ලා තියෙනවද? ≈ Have you ever…? |
| මම තනියම ප්ලේන් එකේ යන මුල්ම වතාව මේක. | This is the first time I've flown alone. | සිංහලේ වර්තමාන රූපය (යන); ඉංග්රීසියේ Present Perfect |
ව්යුහය
කාල වචන: ඇරිලාද, වහලාද?
| Present Perfect — කාලය තවම ඇරිලා, නැත්නම් මේ වෙනකම් ජීවිතය | Past Simple — ඉවර වුණු කාලය |
|---|---|
| today, this week, this month, this year | yesterday, last week, last month, last year |
| this morning (තවම උදේ නම්) | this morning (දැන් දවල් නම්) |
| ever, never (මේ වෙනකම් ජීවිතයේ), so far, up to now | in 2010, at three o'clock, two days ago |
| කාල වචනයක් නැහැ: ජීවිතයේ අත්දැකීමක් | කාල වචනයක් නැහැ: දෙන්නාම දන්නා එක නිශ්චිත අවස්ථාවක් (Where did you buy it?) |
| recently (Past Simple එක්කත් එනවා: I recently moved) | when I was a child, When…? What time…? |
එකම සිදුවීම, කාල දෙකකින්
| Present Perfect | Past Simple |
|---|---|
| I've been to Mexico. (අත්දැකීම, කාලයක් නැහැ) | I went to Mexico last summer. (ඉවර වුණු කාලයක්) |
| She's written two books so far. (තවම ඇරිලා) | She wrote her first book in 2015. (ඉවරයි) |
| Have you seen Tom this week? | Did you see Tom last week? |
කතාබහේ සාමාන්ය රටාව: මුලින් Present Perfect (අත්දැකීම), ඊට පස්සේ විස්තර සඳහා Past Simple එකට මාරු වෙනවා. "Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019. It was beautiful."
භාවිතය
1ඉවර නැති කාලය සහ ඉවර වුණු කාලය
තවම ඉවර නැති කාල පරාසයන් එක්ක (today, this week, this year, so far) Present Perfect පාවිච්චි කරන්න. ඉවර වුණු කාල එක්ක (yesterday, last year, in 2015, ago) Past Simple පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ දෙකටම අතීත රූපය එන නිසා, ක්රියාපදය නෙවෙයි, කාල වචනය බලන්න.
2අත්දැකීම සහ අතීතයේ නිශ්චිත සිදුවීමක්
කාලයක් නොකියා ජීවිතයේ අත්දැකීමක් ගැන කියනකොට Present Perfect පාවිච්චි කරන්න. එක නිශ්චිත අවස්ථාවක විස්තර — කවද්ද, කොහෙද, කාත් එක්කද, කොහොමද — කියනකොට හෝ අහනකොට Past Simple එකට මාරු වෙන්න. සිංහලෙනුත් අපි මුලින් “ගිහින් තියෙනවා”, ඊට පස්සේ “ගියේ …” කියලා මේ වගේම මාරු වෙනවා.
3Ever, never, the first time, the best… I've ever
මුළු ජීවිතය ගැන අහන ප්රශ්නවල (Have you ever…?) සහ මේ වෙනකම් ජීවිතය ගැන කියන වාක්යවල (I've never…) Present Perfect පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “කවදාහරි … -ලා තියෙනවද?” සහ “කවදාවත් … -ලා නැහැ” මේකට හරිම ළඟයි. (ඉවර වුණු කාල පරාසයක් නම් never Past Simple එක්කත් එනවා: I never saw him again.) It's the first time… වලින් පස්සෙත්, superlative එකකින් පස්සෙත් — the best / the worst … I've ever… — Present Perfect එනවා. සිංහලේ “මුල්ම වතාව” එක්ක වර්තමාන රූපය (“යන”, “බලන”) එන නිසා, මේවා ස්ථාවර රටා විදිහට මතක තියාගන්න.
4කවද්ද කියන ප්රශ්න → Past Simple
When…? හෝ What time…? කියන ප්රශ්නයක් අහන්නේ ඉවර වුණු කාලයක් ගැන, ඒ නිසා සාමාන්යයෙන් Past Simple — කතාව Present Perfect එකෙන් පටන් ගත්තත්. සිංහලේ “කවද්ද ආවේ?” වගේ අතීත රූපය එන නිසා මේක ලේසියි; මතක තියාගන්න ඕනෑ did උක්තයට කලින් එන බව.
5එකම සිදුවීම — වෙනස් වෙන්නේ මොකක්ද?
ගොඩක් සිදුවීම්වලට කාල දෙකෙන් ඕනෑම එකක් එන්න පුළුවන්. කාලයෙන් පේන්නේ ඔබ ඒක දකින විදිහ: දැන් තියෙන ප්රතිඵලය සහ ඇරිලා තියෙන කාලය (Present Perfect), නැත්නම් කාලයක් එක්ක ඉවර වුණු කතාවක් (Past Simple).
American English වල සමහර Present Perfect අවස්ථාවලට Past Simple බහුලයි (Did you eat yet?, Did you ever see it?) — A2-17 බලන්න. ඉවර වුණු කාල වචන එක්ක (yesterday, last year, ago) British සහ American English දෙකේම එන්නේ Past Simple විතරයි.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “තරුණ කාලේ වැඩ කරලා තියෙනවා” → has worked … when he was young. සිංහලේ -ලා තියෙනවා රූපය ඉවර වුණු කාලයක් එක්කත් හරිම ස්වාභාවිකයි: “තාත්තා තරුණ කාලේ Dubai වල වැඩ කරලා තියෙනවා”, “මම 2018 දී Japan වලට ගිහින් තියෙනවා”. වචනයෙන් වචනයට පරිවර්තනය කළොත් Present Perfect එක්ක ඉවර වුණු කාලයක් එනවා. ඉංග්රීසියේ කාලය කිව්ව ගමන් Past Simple.
2. “මාස දෙකකට කලින්” → before two months. ශබ්දකෝෂයේ “කලින් = before” කියලා ඉගෙන ගන්න නිසා before එනවා. මේ තේරුමට ඉංග්රීසියේ එන්නේ ago, ඒකත් සිංහලේ “කලින්” වගේම කාල ප්රමාණයට පස්සේ: two months ago.
3. “මුල්ම වතාවට බලන්නේ” → the first time I watch. සිංහලේ “මුල්ම වතාව” එක්ක වර්තමාන රූපය එනවා (“මම ස්ටේඩියම් එකේ ක්රිකට් මැච් එකක් බලන මුල්ම වතාව මේක”). ඉංග්රීසියේ It's the first time වලින් පස්සේ Present Perfect.
4. තවම ඉවර නැති කාලයට අතීත රූපය. සිංහලේ “මේ අවුරුද්දේ මහනුවර හතර පාරක් ගියා” කියන්නේ අතීත රූපයෙන්. ඒ නිසා ඇරිලා තියෙන කාලයකටත් Past Simple එනවා. British English වල මෙතන ස්වාභාවික Present Perfect.
පටලවා ගන්න එපා
this morning: ඇරිලාද, වහලාද? — එකම වචන ඇරිලා තියෙන කාලයක් හෝ ඉවර වුණු කාලයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒක රඳා පවතින්නේ ඔබ කතා කරන වෙලාව මත. සිංහල වාක්යය දෙකටම එකයි.
ever / never සහ අතීතයේ කාලයක් — Have you ever…? සහ I've never… වල කාල පරාසය මේ වෙනකම් ඔබේ මුළු ජීවිතය. ඉවර වුණු කාලයක් ඒ පරාසය කපලා දානවා. පරාසය ඉවර නම්, never Past Simple එක්කත් එනවා.
How long…? සහ Present Perfect — දැනුත් දිගටම තියෙන තත්ත්වයක් ගැන (How long have you lived here?) A2-18 බලන්න. අලුත් ආරංචියක් කියලා ඊට පස්සේ විස්තර කියන එක ගැන A2-17 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- ඉක්මනින් කතා කරනකොට I've worked /aɪv wɜːkt/ සහ I worked /aɪ wɜːkt/ හරිම සමානව ඇහෙනවා. බොහෝ විට වෙනස තියෙන්නේ පොඩි /v/ එකේ විතරයි — ඒකට සවන් දෙන්න, කාල වචනවලටත් සවන් දෙන්න. /v/ කියන්න උඩ දත් යට තොලේ හෙමින් තියලා හඬත් එක්ක හුළඟ යවන්න; තොල් රවුම් කරන /w/ එකක් කරන්න එපා.
- worked එක අක්ෂරයක් (syllable) විතරයි: /k/ ට පස්සේ එන -ed කියවෙන්නේ හඬ නැති /t/ විදිහට. අගට ස්වරයක් එකතු කරලා “වර්ක්ඩ්” හෝ “වර්කඩ්” වගේ අක්ෂර දෙකක් කරන්න එපා. ස්වරය /ɜː/: තොල් ලිහිල්, දිව කටේ මැද; British English වල r උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ.
- විධිමත් ක්රියාපදවල (regular verbs) Past Simple රූපයයි past participle එකයි (තුන්වෙනි රූපය) එක වගේ (worked – worked), ඒ නිසා කාලය පෙන්නන්නේ have/has කියන උපකාරක ක්රියාපදය. අවිධිමත් ක්රියාපදවල (irregular verbs) රූප බොහෝ විට වෙනස්: saw – seen, went – gone/been, ate – eaten.
- ago වල අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයේ: /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US) — "a-GO". පළවෙනි /ə/ කෙටි, දුර්වල ස්වරයක්; සිංහලේ කෙටි “අ” ට ළඟයි.
- Have you ever…? ප්රශ්නවල ever /ˈevə/ (UK), /ˈevər/ (US) අවධාරණයෙන් කියනවා. මෙතනත් /v/: උඩ දත් යට තොලේ.
රන් රීතිය
ඉවර වුණු කාලයක්, කවද්ද කියන ප්රශ්නයක්, නැත්නම් අතීතයේ එක නිශ්චිත අවස්ථාවක් → Past Simple. තවම ඇරිලා තියෙන කාලයක්, නැත්නම් මේ වෙනකම් ජීවිතයේ අත්දැකීමක් (කාලයක් නොකියා) → Present Perfect. විස්තර (කවද්ද, කොහෙද, කොහොමද) කියන්න පටන් ගත්තාම Past Simple එකට මාරු වෙන්න. සිංහලේ “කරලා තියෙනවා” කිව්වත්, ඉංග්රීසියේ කාලය බලන්න.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
මේ අභ්යාසවල British English රූප පාවිච්චි කරන්න (A2-17 බලන්න, භාවිතය 6). වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපදයේ නිවැරදි රූපය දාන්න.
-
I (see) this film before.
-
I (see) this film last week.
-
you (go) out last night?
-
She (not / call) me today.
-
We (move) here in 2019.
-
This is the first time I (eat) Thai food.
B. අර්ථය
British English රූප පාවිච්චි කරන්න (A2-17 බලන්න, භාවිතය 6).
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … three emails so far today.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … my phone on holiday last year, but a waiter found it.holiday (UK), vacation (US)
-
දැන් හවස 4යි. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … the bank this morning?
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: How many countries … in your life?
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: your new job?
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I've visited my grandparents last weekend.
-
Have you ever eaten snails?
-
"Have you been to Berlin?" "Yes, I've been there in May."
-
When have you bought that jacket?
D. පාඨය තුළ
British English රූප පාවිච්චි කරන්න (A2-17 බලන්න, භාවිතය 6). වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපද පාවිච්චි කරලා සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Lucy: Hi Ben! I 16 (not / see) you for ages!
Ben: I know! I 17 (be) really busy this month. I 18 (start) a new job three weeks ago.
Lucy: Great! 19 you (meet) many people there yet?
Ben: Yes, a few. And I 20 (go) to the office party last Friday.
Lucy: Oh, nice! 21 you (enjoy) it?
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ අත්දැකීම් සහ ඔබේ දවස ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ ලබපු එක අත්දැකීමක් ගැන ලියන්න. ඊට පස්සේ Past Simple එකෙන් විස්තර දෙකක් එකතු කරන්න.
-
අද ගැන වාක්ය දෙකකුත්, ඊයේ ගැන වාක්ය එකකුත් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-18 Present Perfect එක්ක For සහ Since — සරල සිංහලෙන් I've known Ali ten years.
-
A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet — සරල සිංහලෙන් already නිවැරදි තැනට දාන්න: I've told you.
-
A2-02 Past Simple ද Past Continuous ද? When සහ While — සරල සිංහලෙන් I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- 've seen / have seen
- saw
- Did … go
- hasn't called / has not called
- moved
- 've eaten / have eaten
B. අර්ථය
- I've written
- I lost
- Did you call
- have you visited
- When did you start
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I visited my grandparents last weekend.
- ✓ Have you ever eaten snails?
- Yes, I went there in May. / Yes, I was there in May.
- When did you buy that jacket?
D. පාඨය තුළ
- haven't seen / have not seen
- 've been / have been
- started
- Have … met
- went
- Did … enjoy
E. ඔබේ වාරය
- I've been to Morocco. I went there in 2021 with my sister, and we loved the food.
- I've had two coffees today. I haven't checked my emails yet. Yesterday I worked from home.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- for
- I've already told you. / I've told you already.
- was cooking
