Past Simple తెలుగులో: worked, studied, stopped – -ed క్రియలు, ఉచ్చారణ
Past Simple: Regular Verbs
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు క్రమ క్రియలతో (regular verbs) గతంలో అయిపోయిన పనుల గురించి మాట్లాడగలరు (I worked, she studied, we stopped), -ed చివరను సరిగ్గా రాయగలరు, దాన్ని మూడు రకాలుగా పలకగలరు, గతాన్ని చూపే సమయ పదాలు వాడగలరు.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
Past Simple (సామాన్య భూత కాలం) అయిపోయిన పని గురించి చెబుతుంది: అది జరిగింది, పూర్తయింది, ఇప్పుడు గడిచిపోయిన కాలానికి చెందుతుంది – yesterday, last year, in 2010. ఇప్పుడు మూసి ఉన్న ఒక తలుపు ఊహించుకోండి. పని ఆ తలుపుకు అవతలి వైపు ఉంది. అది ముగిసింది, మనం వెనక్కి తిరిగి దాన్ని చూస్తున్నాం.
చాలా క్రియలకు ఇంగ్లీష్ గతాన్ని ఒక చిన్న చివరతో చూపిస్తుంది: -ed. Work → worked. Play → played. Live → lived. ఈ క్రియలు అన్నీ ఈ నియమాన్ని పాటిస్తాయి కాబట్టి వీటిని క్రమ క్రియలు (regular verbs) అంటారు. (go → went లాంటి నియమం పాటించని క్రియలు A1-28 పాఠంలో.)
ఇంకో మంచి వార్త. Past Simple లో అన్ని కర్తలకూ ఒకే రూపం: I worked, you worked, she worked, they worked. he / she / it తో -s లేదు, సాధారణ వాక్యంలో was గానీ వేరే సహాయక క్రియ గానీ లేదు. కొన్ని స్పెల్లింగ్ నియమాలు, -ed ఉచ్చారణ మాత్రమే నేర్చుకోవాలి – తరచుగా అది కొత్త అక్షరం కాదు, ఒక చిన్న శబ్దం మాత్రమే.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
మంచి వార్త: తెలుగు భూత కాలం (“చేశాను, చేశాడు, చేశాం”) ఇంగ్లీష్ Past Simple లాంటి పనే చేస్తుంది – అయిపోయిన పని. ఇంగ్లీష్ ఇంకా సులభం: తెలుగులో క్రియ చివర కర్తను బట్టి మారుతుంది (“చూశాను”, “చూశాడు”, “చూశారు”), ఇంగ్లీష్ watched అందరికీ ఒకటే. “క్రితం” = ago, కాల పరిమాణం తర్వాత – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా.
కొన్ని విషయాలు మాత్రం వేరుగా ఆలోచించాలి. తెలుగులో వరుసగా జరిగిన పనులు చెప్పేటప్పుడు చివరి క్రియ మాత్రమే భూత కాలంలో ఉంటుంది, ముందువి “-ి” రూపంలో (“తలుపు తెరిచి, లైట్ వేసి, అరిచాను”); ఇంగ్లీషులో ప్రతి క్రియ Past Simple లో: opened, turned on, screamed. గతంలోని అలవాటుకు తెలుగులో “-ేవాడిని / -ేవాళ్ళం” వస్తుంది (“రోజూ నడిచి వెళ్ళేవాడిని”); ఇంగ్లీషులో మామూలు Past Simple చాలు: I walked to school every day. “నిన్న రాత్రి” ఇంగ్లీషులో last night – yesterday night కాదు.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| చూశాను / చూశాడు / చూశారు | I / he / they watched | తెలుగులో చివర కర్తను బట్టి మారుతుంది; ఇంగ్లీష్ -ed అందరికీ ఒకటే |
| నిన్న ఇంటి నుంచి పని చేశాను. | Yesterday I worked from home. | అయిపోయిన కాలం → భూత కాలం – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| మూడు రోజుల క్రితం | three days ago | “క్రితం” → ago, కాల పరిమాణం తర్వాత – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| పోయిన వారం | last week | preposition లేకుండా |
| తలుపు తెరిచి, లైట్ వేసి, అరిచాను. | I opened the door, turned on the light and screamed. | తెలుగులో చివరి క్రియ మాత్రమే భూత కాలం; ఇంగ్లీషులో ప్రతి క్రియ |
| చిన్నప్పుడు రోజూ స్కూల్కి నడిచి వెళ్ళేవాడిని. | When I was a child, I walked to school every day. | గతంలోని అలవాటు → Past Simple; was walking కాదు |
| నిన్న రాత్రి | last night | “నిన్న రాత్రి” → last night; yesterday night అనరు |
క్లుప్తంగా: Past Simple అంటే తెలుగు భూత కాలమే, కానీ ఇంకా సులభం – అన్ని కర్తలకూ ఒకే రూపం, చివర -ed. వరుస పనుల్లో ప్రతి క్రియకూ -ed పెట్టండి.
రూపం
అన్ని కర్తలకూ ఒకే రూపం
| కర్త | Past Simple |
|---|---|
| I / you / he / she / it / we / they | worked yesterday. |
| I / you / he / she / it / we / they | played tennis. |
-ed స్పెల్లింగ్
| నియమం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| చాలా క్రియలు: + ed | work → worked, clean → cleaned, want → wanted |
| చివర -e: + d | live → lived, like → liked, arrive → arrived, dance → danced |
| హల్లు + y: y → ied | study → studied, carry → carried, try → tried |
| అచ్చు + y: + ed (మారదు) | play → played, stay → stayed, enjoy → enjoyed |
| చివరి అక్షరం మీద ఒత్తిడి, ఒక అచ్చు + ఒక హల్లు: హల్లు రెండుసార్లు | stop → stopped, plan → planned, prefer → preferred |
| చివరి అక్షరం మీద ఒత్తిడి లేకపోతే: రెండుసార్లు రాదు | visit → visited, open → opened, listen → listened |
| చివర w, x లేదా y: రెండుసార్లు రాదు | snow → snowed, fix → fixed, play → played |
| ఒక అచ్చు + l | travel → travelled (UK) / traveled (US), cancel → cancelled (UK) / canceled (US) |
-ed ఉచ్చారణ (వివరాలు “స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ” లో)
| శబ్దం | ఎప్పుడు | ఉదాహరణలు |
|---|---|---|
| /ɪd/ – అదనపు అక్షరం | t లేదా d శబ్దం తర్వాత | wanted, waited, needed, decided |
| /t/ | p, k, s, sh, ch, f లాంటి శబ్దాల తర్వాత | stopped, worked, kissed, washed, watched, laughed |
| /d/ | మిగతా అన్ని శబ్దాల తర్వాత, అచ్చుల తర్వాత కూడా | played, lived, called, cleaned, studied |
సమయ పదాలు: yesterday, yesterday evening, last night / week / month / year, three days ago, a long time ago, in 2010, in March, when I was a child.
వ్యతిరేక వాక్యాలు, ప్రశ్నలు (didn't, Did you…?) A1-28 పాఠంలో.
వాడుక
1గతంలో ఒక సమయంలో అయిపోయిన పని
గతంలో మొదలై గతంలోనే ముగిసిన పనికి Past Simple వాడండి. తరచుగా అది ఎప్పుడు జరిగిందో కూడా చెబుతాం.
2ఒకదాని తర్వాత ఒకటి జరిగిన పనులు
కథలోలాగా వరుసగా జరిగిన పనులకు Past Simple వాడండి – ప్రతి క్రియకూ. తెలుగులో ముందు క్రియలు “-ి” రూపంలో, చివరిది మాత్రమే భూత కాలంలో వస్తుంది.
3గతంలోని పరిస్థితులు, మళ్ళీ మళ్ళీ జరిగిన పనులు
గతంలో కొంత కాలం ఉన్న పరిస్థితులకు, చాలాసార్లు జరిగిన పనులకు Past Simple వాడండి. (Used to: చూడండి A2-28.) తెలుగులో ఇక్కడ తరచుగా “-ేవాళ్ళు / -ేవాడిని” వస్తాయి; ఇంగ్లీషులో మామూలు Past Simple చాలు.
4అన్ని కర్తలకూ ఒకే రూపం
Past Simple రూపం అన్ని కర్తలకూ ఒకటే – he / she / it తో -s లేదు. తెలుగులో చివరలు వేరు (“చదువుకున్నాను”, “చదువుకుంది”, “ఆడుకున్నారు”); ఇంగ్లీషులో కాదు.
5గతాన్ని చూపే సమయ పదాలు
సమయ పదాన్ని వాక్యం చివర లేదా మొదట పెట్టండి. Ago కాల పరిమాణం తర్వాత వస్తుంది. last, yesterday ముందు preposition రాదు (చూడండి A1-20).
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “గ్యాస్ ఏజెన్సీకి ఫోన్ చేసి సిలిండర్ బుక్ చేసింది” → call and booked. తెలుగులో వరుసగా జరిగిన పనులు చెప్పేటప్పుడు ముందు క్రియలు “-ి” రూపంలో ఉంటాయి (“ఫోన్ చేసి”, “ఊడ్చి”, “ఉతికి”), చివరిది మాత్రమే భూత కాలంలో (“బుక్ చేసింది”). అందుకే చాలామంది ఇంగ్లీషులో చివరి క్రియకు మాత్రమే -ed పెడతారు. ఇంగ్లీషులో and తో కలిపిన ప్రతి క్రియ Past Simple లో ఉండాలి.
2. “నిన్న రాత్రి మూడుసార్లు ఫోన్ చేశాను” → yesterday night. తెలుగులో “నిన్న పొద్దున”, “నిన్న సాయంత్రం”, “నిన్న రాత్రి” – అన్నిటికీ “నిన్న” వస్తుంది. ఇంగ్లీషులో yesterday morning, yesterday afternoon, yesterday evening సరైనవే, కానీ రాత్రికి మాత్రం last night – yesterday night అనరు.
3. “చిన్నప్పుడు సైకిల్ మీద వెళ్ళేవాళ్ళం” → was cycling every day. తెలుగులో గతంలోని అలవాటుకు “-ేవాడిని / -ేవాళ్ళం” రూపం వాడతాం: “నాన్న రోజూ సైకిల్ మీద బ్యాంకుకి వెళ్ళేవారు”. ఈ రూపంలో “జరుగుతూ ఉండేది” అనే భావం వినిపిస్తుంది, అందుకే చాలామంది ఇంగ్లీషులో was / were + -ing వాడతారు. కానీ ఇంగ్లీషులో was cycling గతంలోని ఒక క్షణంలో జరుగుతున్న పనిని చూపిస్తుంది (చూడండి A2-02). గతంలో మళ్ళీ మళ్ళీ జరిగిన పనికి మామూలు Past Simple చాలు: cycled, played (లేదా used to: చూడండి A2-28).
కలపకండి
was / were, -ed క్రియలు – was / were ఒక వ్యక్తిని వర్ణనతో లేదా స్థలంతో కలుపుతాయి (I was tired). పనిని చూపే క్రియలకు -ed వస్తుంది, was అక్కర్లేదు. చూడండి A1-26.
అదనపు అక్షరం వస్తుందా, రాదా? – చాలా -ed క్రియలకు అదనపు అక్షరం రాదు. Walked ఒకే అక్షరం; waited రెండు అక్షరాలు.
Past Simple, Present Simple – Present Simple (సామాన్య వర్తమాన కాలం) ఇప్పటి, ఎప్పుడూ నిజమైన విషయాలు (చూడండి A1-12); Past Simple అయిపోయిన కాలం.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- -ed కి మూడు ఉచ్చారణలు: /t/ (stopped /stɒpt/ (UK), /stɑːpt/ (US)), /d/ (played /pleɪd/), /ɪd/ (wanted /ˈwɒntɪd/ (UK), /ˈwɑːntɪd/ (US)). అమెరికన్ ఇంగ్లీషులో అదనపు అక్షరం తరచుగా /əd/.
- నియమం చివరి శబ్దం మీద ఆధారపడుతుంది, అక్షరం మీద కాదు. /t/ లేదా /d/ తర్వాత → /ɪd/. నాదం లేని శబ్దాల (/p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/, /θ/) తర్వాత → /t/. మిగతా శబ్దాల తర్వాత → /d/. Laughed /f/ తో ముగుస్తుంది → /lɑːft/ (UK), /læft/ (US).
- తెలుగు లిపిలో రాసిన ప్రతి అక్షరం పలుకుతాం, అందుకే work-ed (“వర్కెడ్” – ఇలా అనకండి) సులభంగా వస్తుంది. కానీ worked ఒకే అక్షరం: చివర రెండు హల్లులు వరుసగా, /kt/. తెలుగు పదాలు అచ్చుతో ముగుస్తాయి కాబట్టి చాలామంది చివర అచ్చు కూడా కలుపుతారు (“వాక్డు” – ఇలా అనకండి); /t/ దగ్గరే ఆగిపోండి.
- గొంతు మీద చేయి పెట్టండి: క్రియ చివరి శబ్దం దగ్గర కంపనం తెలిస్తే (play, live, call) చివర /d/; తెలియకపోతే (stop, work, kiss) చివర /t/. ఈ /t/, /d/ తెలుగు “ట / డ” కాదు, “త / ద” కూడా కాదు: నాలుక కొన పై పళ్ళ వెనక చిగురుకు తగులుతుంది.
- వేగంగా మాట్లాడేటప్పుడు /t/ లేదా /d/ తరచుగా తర్వాతి పదంతో కలిసిపోతుంది: I watched TV దాదాపు “I watch TV” లా, వేగమైన t తో వినిపిస్తుంది – జాగ్రత్తగా వినండి.
- హల్లు రెండుసార్లు రావడం ఒత్తిడి మీద ఆధారపడుతుంది: prefer → preferred, కానీ open → opened, visit → visited.
బంగారు సూత్రం
క్రమ భూత కాలం = క్రియ + -ed, అన్ని కర్తలకూ ఒకటే. స్పెల్లింగ్ సరిచూడండి (lived, studied, stopped), t లేదా d శబ్దం తర్వాత మాత్రమే కొత్త అక్షరం (wanted, needed). వరుసగా జరిగిన పనుల్లో – తెలుగులో “-ి” రూపాలు వచ్చినా – ప్రతి క్రియకూ -ed.
అభ్యాసం
A. రూపం
క్రియలను Past Simple లోకి మార్చండి.
-
I (watch) a film last night.
-
She (study) for three hours.
-
We (stop) for lunch at a small café.
-
They (live) in Spain for two years.
-
He (plan) a surprise party.
-
My brother (play) football yesterday.
-
The bus (arrive) late.
B. అర్థం
ప్రశ్నలకు జవాబు ఇవ్వండి లేదా సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
-ed తో కొత్త అక్షరం వస్తుందా (yes / no)? needed
-
-ed తో కొత్త అక్షరం వస్తుందా (yes / no)? cooked
-
చివరి శబ్దం /t/ నా, /d/ నా? cleaned
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: I … the kitchen yesterday.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: We moved here three years ….
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
I visitted my cousin.
-
He finish work at six yesterday.
-
We was arrived late.
-
She tried a new recipe last night.
D. సందర్భంలో
క్రియలను Past Simple లోకి మార్చండి.
On Saturday I 17 (stay) at home. In the morning I 18 (clean) the flat, and in the afternoon I 19 (try) a new recipe. On Sunday my friends 20 (invite) me to the park. We 21 (walk) by the river and 22 (chat) for hours.
E. మీ సొంత వాక్యాలు
మీ వారాంతం గురించి, మీ చిన్నతనం గురించి ఇంగ్లీషులో రాయండి.
-
పోయిన వారాంతం మీరు చేసిన మూడు పనులు క్రమ క్రియలతో రాయండి.
-
when I was a child తో మీ చిన్నతనం గురించి ఒక వాక్యం రాయండి.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
A1-26 Was, Were తెలుగులో: be భూత కాలం – I was, they were, there was సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: Yesterday I … very busy.
-
A1-22 Present Continuous తెలుగులో: I'm working – ఇప్పుడు జరుగుతున్న పని ఇంగ్లీషులో -ing రూపం రాయండి: stop
-
A1-12 Present Simple తెలుగులో: I work, she works – సులభమైన వివరణ, అభ్యాసం సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: Now she … in Rome, but in 2015 she lived in Milan.
సమాధానాలు
A. రూపం
- watched
- studied
- stopped
- lived
- planned
- played
- arrived
B. అర్థం
- yes
- no
- d
- cleaned
- ago
C. తప్పును కనుక్కోండి
- I visited my cousin.
- He finished work at six yesterday.
- We arrived late.
- ✓ She tried a new recipe last night.
D. సందర్భంలో
- stayed
- cleaned
- tried
- invited
- walked
- chatted
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- I cleaned my room. I watched a film. I called my sister.
- When I was a child, I played football every day.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- was
- stopping
- lives
