SlowingoՔերականություն
A1 29 / 32

Past Simple հայերենով. կանոնավոր բայեր, -ed վերջավորություն, worked, studied, stopped

Past Simple: Regular Verbs

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք խոսել անցյալում ավարտված գործողությունների մասին կանոնավոր բայերով (I worked, she studied, we stopped), ճիշտ գրել -ed վերջավորությունը, արտասանել այն երեք ձևով և օգտագործել անցյալի ժամանակի արտահայտությունները։

Հիմնական գաղափար

Past Simple-ը (պարզ անցյալ) պատմում է ավարտված գործողության մասին. այն կատարվել է, ավարտվել է և պատկանում է մի ժամանակի, որն արդեն անցել է՝ yesterday, last year, in 2010։ Պատկերացրեք դուռ, որն այժմ փակ է։ Գործողությունը դռան մյուս կողմում է։ Այն ավարտված է, և մենք հետ ենք նայում դրան։

Բայերի մեծ մասի համար անգլերենը անցյալը նշում է մեկ փոքր վերջավորությամբ՝ -ed. Work → worked. Play → played. Live → lived. Այս բայերը կոչվում են կանոնավոր բայեր, որովհետև բոլորը հետևում են այս կանոնին։ (Այն բայերը, որոնք չեն հետևում, ինչպես go → went, A1-28-ում են։)

Եվս մի լավ լուր։ Past Simple-ն ունի մեկ ձև բոլոր դեմքերի համար. I worked, you worked, she worked, they worked. he/she/it-ի համար -s չկա, և հաստատական նախադասություններում ոչ was, ոչ էլ այլ օժանդակ բայ չկա։ Պետք է սովորել միայն մի քանի ուղղագրական կանոն և -ed-ի արտասանությունը, որը հաճախ ընդամենը մեկ փոքր հնչյուն է, ոչ թե լրացուցիչ վանկ։

Հայերեն և անգլերեն

Հայերենում անցյալը մի քանի ձև ունի, և ամեն դեմք իր վերջավորությունն ունի. «աշխատեցի, աշխատեցիր, աշխատեց, աշխատեցինք…»։ Անգլերենում ամեն ինչ ավելի պարզ է. worked բոլորի համար։ Բայց երկու տեղ ուշադիր եղեք։ Առաջինը՝ օժանդակ բայով հայերեն ձևերը. «աշխատել եմ», իսկ խոսակցական լեզվում հաճախ նաև «աշխատել էի»՝ սովորական անցյալ իրադարձության համար («Երեկ քեզ զանգել էի»)։ «Էի»-ն հիշեցնում է was, և ստացվում է I was worked ❌։ Անգլերեն Past Simple-ում օժանդակ բայ չկա. ուղղակի worked։ Երկրորդը՝ «աշխատում էի» ձևը, որը նման է was working-ին, բայց հայերենում այն նաև անցյալի սովորությունների համար է («Ամեն ամառ գյուղ էինք գնում»)։ Անգլերենում անցյալում կրկնվող գործողությունների համար սովորաբար Past Simple է. We stayed with my aunt every summer։

ՀայերենԱնգլերենԻնչն է տարբեր
Աշխատեցի / Աշխատեց / ԱշխատեցինI / she / they workedմեկ ձև բոլոր դեմքերի համար
Աշխատել եմ (երեկ)I worked (yesterday)«եմ» կա, բայց անգլերենում օժանդակ բայ չկա
Պատրաստել էր (շաբաթ օրը)She cooked (on Saturday)«էր» ≈ was, բայց Past Simple-ում was չկա
Ամեն ամառ մնում էինքWe stayed every summerանցյալի սովորություն → Past Simple
Հինգ տարի առաջfive years agoago ժամանակից հետո
Անցյալ երկուշաբթիlast Mondayայստեղ նույնն է. նախդիր չկա

Կարճ ասած՝ անցյալի ավարտված գործողության համար ուղղակի բայ + -ed, առանց was-ի և առանց հայերեն «եմ»-ի թարգմանության։

Կառուցվածք

Մեկ ձև բոլոր դեմքերի համար

ԵնթակաPast Simple
I / you / he / she / it / we / theyworked yesterday.
I / you / he / she / it / we / theyplayed tennis.

-ed-ի ուղղագրությունը

ԿանոնՕրինակներ
Բայերի մեծ մասը. + edwork → worked, clean → cleaned, want → wanted
Բայը վերջանում է -e-ով. + dlive → lived, like → liked, arrive → arrived, dance → danced
Բաղաձայն + y. y → iedstudy → studied, carry → carried, try → tried
Ձայնավոր + y. + ed (առանց փոփոխության)play → played, stay → stayed, enjoy → enjoyed
Շեշտված վերջին վանկ՝ մեկ ձայնավոր + մեկ բաղաձայն. բաղաձայնը կրկնեքstop → stopped, plan → planned, prefer → preferred
Անշեշտ վերջին վանկ. կրկնություն չկաvisit → visited, open → opened, listen → listened
Վերջանում է w, x կամ y-ով. կրկնություն չկաsnow → snowed, fix → fixed, play → played
Մեկ ձայնավոր + ltravel → travelled (UK) / traveled (US), cancel → cancelled (UK) / canceled (US)

-ed-ի արտասանությունը (մանրամասները՝ «Ուղղագրություն և արտասանություն» բաժնում)

ՀնչյունԵրբՕրինակներ
«իդ». լրացուցիչ վանկt կամ d հնչյունից հետոwanted, waited, needed, decided
«տ»p, k, s, sh, ch, f հնչյուններից հետոstopped, worked, kissed, washed, watched, laughed
«դ»մնացած բոլոր հնչյուններից հետո, ներառյալ ձայնավորներըplayed, lived, called, cleaned, studied

Ժամանակի արտահայտություններ. yesterday, yesterday evening, last night / week / month / year, three days ago, a long time ago, in 2010, in March, when I was a child։

Ժխտական և հարցական ձևերը (didn't, Did you…?) A1-28-ում են։

Գործածություն

1Ավարտված գործողություններ անցյալի որոշակի ժամանակում

Past Simple-ն օգտագործեք այն գործողության համար, որը սկսվել և ավարտվել է անցյալում։ Հաճախ ասում ենք, թե երբ է այն կատարվել։

I watched a great documentary last night.
Երեկ երեկոյան մի հիանալի վավերագրական ֆիլմ դիտեցի։
She started her new job in March.
Նա նոր աշխատանքն սկսել է մարտին։
«սկսել է», բայց started. ոչ թե is started
We booked our flights two weeks ago.
Երկու շաբաթ առաջ ենք ավիատոմսերը ամրագրել։
«երկու շաբաթ առաջ» → two weeks ago
My laptop crashed yesterday.
Երեկ նոութբուքս փչացավ։
They moved to Canada in 2015.
2015 թվականին նրանք տեղափոխվեցին Կանադա։

2Անցյալի գործողությունների շարք

Past Simple-ն օգտագործեք իրար հաջորդող գործողությունների համար, ինչպես պատմության մեջ։

I opened the door, turned on the light and screamed.
Բացեցի դուռը, միացրի լույսը և ճչացի։
He finished work, walked to the station and waited for the train.
Նա ավարտեց աշխատանքը, քայլեց մինչև կայարան և սպասեց գնացքին։
«սպասեց գնացքին» → waited for the train
She cooked dinner, cleaned the kitchen and relaxed on the sofa.
Նա ընթրիք պատրաստեց, մաքրեց խոհանոցը և հանգստացավ բազմոցին։

3Անցյալի իրավիճակներ և կրկնվող գործողություններ

Past Simple-ն օգտագործեք անցյալում որոշ ժամանակ տևած իրավիճակների և բազմիցս կրկնված գործողությունների համար։ (used to-ի համար տե՛ս A2-28։)

My grandparents lived in a small village for forty years.
Պապիկս ու տատիկս քառասուն տարի ապրել են մի փոքր գյուղում։
«ապրել են», բայց lived
When I was a child, I walked to school every day.
Երբ փոքր էի, ամեն օր դպրոց էի գնում ոտքով։
«գնում էի», բայց walked, ոչ թե was walking
We stayed with my aunt every summer.
Ամեն ամառ մորաքրոջս մոտ էինք մնում։
«մնում էինք» → stayed
He worked as a waiter when he was a student.
Ուսանող ժամանակ նա մատուցող էր աշխատում։

4Մեկ ձև բոլոր դեմքերի համար

Past Simple-ի ձևը նույնն է բոլոր ենթակաների համար. he/she/it-ի համար -s չկա։

I studied all weekend.
Ամբողջ հանգստյան օրերը պարապեցի։
Emma studied all weekend.
Էմման ամբողջ հանգստյան օրերը պարապեց։
նույն studied
The kids played in the garden all afternoon.
Երեխաները ամբողջ կեսօրից հետո խաղացին այգում։
It rained all day on Sunday.
Կիրակի ամբողջ օրը անձրև եկավ։
հայերենում «անձրև», անգլերենում it + rained

5Անցյալի ժամանակի արտահայտություններ

Ժամանակի արտահայտությունը դրեք նախադասության վերջում կամ սկզբում։ Ago-ն գալիս է ժամանակահատվածից հետո։ last-ից կամ yesterday-ից առաջ նախդիր մի՛ դրեք (տե՛ս A1-20)։

We arrived at the hotel late last night.
Երեկ ուշ երեկոյան հասանք հյուրանոց։
I called you an hour ago.
Մեկ ժամ առաջ քեզ զանգեցի։
«մեկ ժամ առաջ» → an hour ago, ոչ թե before an hour
In 2010, my parents opened a small restaurant.
2010 թվականին ծնողներս մի փոքր ռեստորան բացեցին։
Yesterday I tried sushi for the first time.
Երեկ առաջին անգամ սուշի փորձեցի։

Հաճախակի սխալներ

❌Yesterday I work from home.
✅Yesterday I worked from home.
Անցյալի ժամանակ → անցյալի ձև։
❌She studyed all night.
✅She studied all night.
Բաղաձայն + y → -ied։
❌We stoped at a café.
✅We stopped at a café.
Մեկ ձայնավոր + մեկ բաղաձայն, շեշտված → կրկնեք։
❌He visitted his aunt.
✅He visited his aunt.
Անշեշտ վերջին վանկ. կրկնություն չկա։
❌They plaied football.
✅They played football.
Ձայնավոր + y → ուղղակի ավելացրեք -ed։
❌I was work late yesterday.
✅I worked late yesterday.
Անցյալի բայից առաջ was մի՛ ավելացրեք։
❌She worked-ed hard.
✅She worked hard.
-ed-ը ավելացրեք միայն մեկ անգամ։
❌I moved here before five years.
✅I moved here five years ago.
ago-ն գալիս է ժամանակից հետո։
❌We arrived in last Monday.
✅We arrived last Monday.
last-ից առաջ նախդիր չկա։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «Պատրաստել էր», «զանգել էի» → was + -ed. Խոսակցական հայերենում ավարտված անցյալ գործողության մասին հաճախ ասում ենք «-ել էի / -ել էր» ձևով. «Շաբաթ օրը քույրս բոլորի համար տոլմա էր պատրաստել»։ «Էր»-ը was է հիշեցնում, և ստացվում է was cooked։ Past Simple-ում օժանդակ բայ չկա։

❌My sister was cooked dolma for everybody on Saturday.
✅My sister cooked dolma for everybody on Saturday.
Past Simple. առանց was-ի

2. «-ում էի» սովորության համար → was + -ing. Հայերենում անցյալի սովորությունը «-ում էի» ձևով ենք ասում. «Տատիկս ամեն Նոր տարի ամբողջ ընտանիքի համար գաթա էր թխում»։ Այս ձևը նման է was baking-ին, բայց անգլերենում անցյալում կրկնվող գործողության համար սովորաբար Past Simple է։

⚠️My grandma was baking gata for the whole family every New Year.
✅My grandma baked gata for the whole family every New Year.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց կրկնվող սովորության համար սովորական ձևը Past Simple-ն է

3. «Առաջ» → before + ժամանակ. «Անձրևը քսան րոպե առաջ է դադարել, արի զբոսնելու գնանք»։ «Առաջ»-ը հայերենում ժամանակից հետո է, և շատերը թարգմանում են before։ Անգլերենում՝ ago։

❌The rain stopped before twenty minutes, so let's go for a walk.
✅The rain stopped twenty minutes ago, so let's go for a walk.
«քսան րոպե առաջ» → twenty minutes ago

Մի՛ շփոթեք

was/were, թե -ed բայեր – Was/were-ը մարդուն կապում է նկարագրության կամ տեղի հետ (I was tired)։ Գործողության բայերը ստանում են -ed և was չեն պահանջում։ Տե՛ս A1-26։

I was tired.
Հոգնած էի։
be + ածական
I worked hard.
Շատ աշխատեցի։
գործողության բայ + -ed

Լրացուցիչ վանկ, թե ոչ – -ed բայերի մեծ մասը վանկ չի ավելացնում։ Walked-ը մեկ վանկ ունի, waited-ը՝ երկու։

I walked to work.
Աշխատանքի ոտքով գնացի։
walked. մեկ վանկ
I waited for an hour.
Մեկ ժամ սպասեցի։
waited. երկու վանկ

Past Simple, թե Present Simple – Present Simple-ը նկարագրում է հիմա և միշտ (տե՛ս A1-12), Past Simple-ը՝ ավարտված ժամանակ։

I live in Leeds now.
Հիմա Լիդսում եմ ապրում։
ներկա
I lived in York in 2015.
2015 թվականին Յորքում էի ապրում։
անցյալ, ավարտված. «ապրում էի», բայց lived

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • -ed-ի երեք հնչյունը. /t/ (stopped /stɒpt/ (UK), /stɑːpt/ (US)), /d/ (played /pleɪd/), /ɪd/ (wanted /ˈwɒntɪd/ (UK), /ˈwɑːntɪd/ (US))։ US անգլերենում լրացուցիչ վանկը հաճախ /əd/ է։
  • Կանոնը վերաբերում է վերջին հնչյունին, ոչ թե վերջին տառին։ /t/-ից կամ /d/-ից հետո → /ɪd/։ Խուլ հնչյուններից հետո (/p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/, /θ/) → /t/։ Մնացածից հետո → /d/։ Laughed-ը վերջանում է /f/ հնչյունով → /lɑːft/ (UK), /læft/ (US)։
  • Հայերենում բաղաձայնների միջև հաճախ չգրված «ը» ենք արտասանում։ worked-ում մի՛ ավելացրեք այն. worked = մեկ վանկ, /k/ և /t/ իրար կողքի, առանց ձայնավորի։ Նույնը՝ stopped, watched։
  • Ստուգում ձեռքը կոկորդին դնելով. եթե բայի վերջին հնչյունի ժամանակ թրթռոց եք զգում (play, live, call), վերջավորությունը /d/ է, եթե ոչ (stop, work, kiss)՝ /t/։ Հայերենում էլ ունենք նույն զույգերը՝ դ / տ, բ / պ, գ / կ, ուստի այս տարբերությունը ձեզ ծանոթ է։
  • Արագ խոսքում /t/-ն կամ /d/-ն միանում է հաջորդ բառին. I watched TV հնչում է գրեթե «I watch TV»՝ արագ t-ով։ Ականջ դրեք դրան։
  • Կրկնությունը կախված է շեշտից. prefer → preferred, բայց open → opened, visit → visited։ Հայերենում շեշտը վերջին վանկին է, իսկ visit, open, listen բառերում՝ առաջինին. VIS-it-ed, ոչ թե vis-it-ED։

Ոսկե կանոն

Կանոնավոր անցյալ = բայ + -ed, նույնը բոլոր դեմքերի համար, առանց was-ի։ Ստուգեք ուղղագրությունը (lived, studied, stopped) և լրացուցիչ վանկ ավելացրեք միայն t կամ d հնչյունից հետո (wanted, needed)։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Բայերը դրեք Past Simple-ով։

  1. I (watch) a film last night.
  2. She (study) for three hours.
  3. We (stop) for lunch at a small café.
  4. They (live) in Spain for two years.
  5. He (plan) a surprise party.
  6. My brother (play) football yesterday.
  7. The bus (arrive) late.

B. Իմաստ

Պատասխանեք կամ ընտրեք։

  1. -ed-ը լրացուցիչ վանկ ավելացնո՞ւմ է (yes / no): needed
  2. -ed-ը լրացուցիչ վանկ ավելացնո՞ւմ է (yes / no): cooked
  3. Վերջավորության հնչյունը «t» է, թե «d»: cleaned
  4. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I … the kitchen yesterday.
  5. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: We moved here three years ….

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. I visitted my cousin.
  2. He finish work at six yesterday.
  3. We was arrived late.
  4. She tried a new recipe last night.

D. Համատեքստում

Բայերը դրեք Past Simple-ով։

Last weekend
On Saturday I 17 (stay) at home. In the morning I 18 (clean) the flat, and in the afternoon I 19 (try) a new recipe. On Sunday my friends 20 (invite) me to the park. We 21 (walk) by the river and 22 (chat) for hours.

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով։

  1. Գրեք երեք բան, որ արել եք անցյալ հանգստյան օրերին՝ կանոնավոր բայերով։
  2. Գրեք մեկ նախադասություն ձեր մանկության մասին when I was a child-ով։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. A1-26 Was և were հայերենով. be բայի անցյալը, there was / there were, I was born
    Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Yesterday I … very busy.
  2. A1-22 Present Continuous հայերենով. I'm working, am / is / are + -ing
    Գրեք -ing ձևը: stop
  3. A1-12 Present Simple (պարզ ներկա) հայերենով. I work, she works
    Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Now she … in Rome, but in 2015 she lived in Milan.
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. watched
  2. studied
  3. stopped
  4. lived
  5. planned
  6. played
  7. arrived

B. Իմաստ

  1. yes
  2. no
  3. d
  4. cleaned
  5. ago

C. Գտեք սխալը

  1. I visited my cousin.
  2. He finished work at six yesterday.
  3. We arrived late.
  4. ✓ She tried a new recipe last night.

D. Համատեքստում

  1. stayed
  2. cleaned
  3. tried
  4. invited
  5. walked
  6. chatted

E. Ձեր հերթն է

  1. I cleaned my room. I watched a film. I called my sister.
  2. When I was a child, I played football every day.

F. Խառը կրկնություն

  1. was
  2. stopping
  3. lives
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play