Past Simple (អតីតកាលធម្មតា) — កិរិយាសព្ទទៀងទាត់ -ed ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Past Simple: Regular Verbs
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចនិយាយអំពីសកម្មភាពដែលបានបញ្ចប់ក្នុងអតីតកាល ដោយប្រើកិរិយាសព្ទទៀងទាត់ (I worked, she studied, we stopped) សរសេរចុង -ed ឱ្យត្រឹមត្រូវ បញ្ចេញសំឡេងវាតាមរបៀបទាំងបី និងប្រើពាក្យបង្ហាញពេលអតីតកាល។
គំនិតសំខាន់
Past Simple (អតីតកាលធម្មតា) ប្រាប់យើងអំពីសកម្មភាពមួយដែលបានបញ្ចប់៖ វាបានកើតឡើង វាចប់សព្វគ្រប់ ហើយវាជារបស់ពេលវេលាមួយដែលកន្លងផុតទៅហើយ — yesterday, last year, in 2010។ សូមស្រមៃមើលទ្វារមួយដែលឥឡូវបិទជិត។ សកម្មភាពនៅម្ខាងទៀតនៃទ្វារ។ វាចប់ហើយ ហើយយើងក្រឡេកមើលវាថយក្រោយ។
សម្រាប់កិរិយាសព្ទភាគច្រើន ភាសាអង់គ្លេសបង្ហាញអតីតកាលដោយចុងពាក្យតូចមួយ៖ -ed។ Work → worked. Play → played. Live → lived. កិរិយាសព្ទទាំងនេះហៅថា កិរិយាសព្ទទៀងទាត់ (regular verbs) ព្រោះវាទាំងអស់ធ្វើតាមច្បាប់នេះ។ (កិរិយាសព្ទដែលមិនធ្វើតាម ដូចជា go → went នៅក្នុង A1-28។)
មានដំណឹងល្អទៀត។ Past Simple មាន ទម្រង់តែមួយសម្រាប់គ្រប់ប្រធាន៖ I worked, you worked, she worked, they worked. គ្មាន -s សម្រាប់ he/she/it ទេ ហើយក្នុងប្រយោគបញ្ជាក់ គ្មាន was ឬកិរិយាសព្ទជំនួយផ្សេងទៀតឡើយ។ អ្នកគ្រាន់តែរៀនច្បាប់ អក្ខរាវិរុទ្ធ ពីរបីចំណុច និង ការបញ្ចេញសំឡេង របស់ -ed — ដែលច្រើនតែជាសំឡេងតូចមួយ មិនមែនព្យាង្គថ្មីទេ។
សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ ចំណុចនេះពិបាក ព្រោះកិរិយាសព្ទខ្មែរមិនដែលប្ដូរទម្រង់ទេ។ យើងនិយាយ ថ្ងៃនេះខ្ញុំធ្វើការពីផ្ទះ និង ម្សិលមិញខ្ញុំធ្វើការពីផ្ទះ ដោយពាក្យ “ធ្វើការ” ដដែល។ ពេលខ្លះយើងថែម “បាន” ប៉ុន្តែច្រើនតែមិនថែមទេ ព្រោះ “ម្សិលមិញ” ច្បាស់គ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស កិរិយាសព្ទខ្លួនឯងត្រូវប្ដូរ៖ worked។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរបង្ហាញអតីតកាលដោយពាក្យបង្ហាញពេល (ម្សិលមិញ កាលពី…) ហើយពេលខ្លះដោយ បាន នៅមុខកិរិយាសព្ទ។ “បាន” មិនមែនជា was ឬ did ទេ ហើយវាក៏មិនសម្រេចកាលអង់គ្លេសដែរ៖ ពេលវេលានៃសកម្មភាពជាអ្នកសម្រេច។ ក្នុង Past Simple ភាសាអង់គ្លេសប្ដូរកិរិយាសព្ទដោយ -ed ទោះមានពាក្យ yesterday រួចហើយក៏ដោយ។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ម្សិលមិញខ្ញុំធ្វើការពីផ្ទះ | Yesterday I worked from home. | ភាសាខ្មែរ៖ ពាក្យបង្ហាញពេលគ្រប់គ្រាន់។ ភាសាអង់គ្លេស៖ ត្រូវមាន -ed ផង |
| ខ្ញុំបានទូរស័ព្ទទៅអ្នកមួយម៉ោងមុន | I called you an hour ago. | “បាន” → គ្មាន was / did ក្នុងប្រយោគបញ្ជាក់ គ្រាន់តែ -ed |
| គាត់ធ្វើការ / ពួកគេធ្វើការ (ម្សិលមិញ) | he worked / they worked | ចំណុចនេះដូចគ្នា៖ ទម្រង់តែមួយសម្រាប់គ្រប់ប្រធាន |
| កាលនៅក្មេង ខ្ញុំធ្លាប់ដើរទៅសាលារៀនរាល់ថ្ងៃ | When I was a child, I walked to school every day. | ទម្លាប់ក្នុងអតីតកាល → Past Simple មិនមែន ever |
| បីឆ្នាំមុន | three years ago | “មុន” → ago នៅក្រោយរយៈពេល |
| យប់មិញខ្ញុំហត់ / យប់មិញខ្ញុំធ្វើការ | I was tired. / I worked late. | គុណនាម → was; សកម្មភាព → -ed (គ្មាន was) |
សរុបមក៖ ពេលប្រយោគខ្មែររបស់អ្នកនិយាយអំពីសកម្មភាពដែលចប់ហើយក្នុងអតីតកាល ទោះមាន ឬគ្មាន “បាន” ក៏ដោយ សូមដាក់ -ed លើកិរិយាសព្ទ ហើយកុំថែម was។
ទម្រង់
ទម្រង់តែមួយសម្រាប់គ្រប់ប្រធាន
| ប្រធាន | Past Simple |
|---|---|
| I / you / he / she / it / we / they | worked yesterday. |
| I / you / he / she / it / we / they | played tennis. |
អក្ខរាវិរុទ្ធ -ed
| ច្បាប់ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|
| កិរិយាសព្ទភាគច្រើន៖ + ed | work → worked, clean → cleaned, want → wanted |
| បញ្ចប់ដោយ -e៖ + d | live → lived, like → liked, arrive → arrived, dance → danced |
| ព្យញ្ជនៈ + y៖ y → ied | study → studied, carry → carried, try → tried |
| ស្រៈ + y៖ + ed (មិនប្ដូរ) | play → played, stay → stayed, enjoy → enjoyed |
| ព្យាង្គចុងសង្កត់ ដែលមានស្រៈមួយ + ព្យញ្ជនៈមួយ៖ សរសេរព្យញ្ជនៈពីរដង | stop → stopped, plan → planned, prefer → preferred |
| ព្យាង្គចុងមិនសង្កត់៖ មិនសរសេរពីរដង | visit → visited, open → opened, listen → listened |
| បញ្ចប់ដោយ w, x ឬ y៖ មិនសរសេរពីរដង | snow → snowed, fix → fixed, play → played |
| ស្រៈមួយ + l | travel → travelled (UK) / traveled (US), cancel → cancelled (UK) / canceled (US) |
ការបញ្ចេញសំឡេង -ed (លម្អិតនៅក្នុង អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង)
| សំឡេង | ពេលណា | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| “id” — ព្យាង្គថែមមួយ | ក្រោយសំឡេង t ឬ d | wanted, waited, needed, decided |
| “t” | ក្រោយសំឡេងដូចជា p, k, s, sh, ch, f | stopped, worked, kissed, washed, watched, laughed |
| “d” | ក្រោយសំឡេងផ្សេងៗទៀតទាំងអស់ រួមទាំងស្រៈ | played, lived, called, cleaned, studied |
ពាក្យបង្ហាញពេល៖ yesterday, yesterday evening, last night / week / month / year, three days ago, a long time ago, in 2010, in March, when I was a child។
ប្រយោគអវិជ្ជមាន និងសំណួរ (didn't, Did you…?) នៅក្នុង A1-28។
របៀបប្រើ
1សកម្មភាពដែលចប់ហើយ នៅពេលមួយក្នុងអតីតកាល
ប្រើ Past Simple សម្រាប់សកម្មភាពដែលចាប់ផ្ដើម និងបញ្ចប់ក្នុងអតីតកាល។ យើងច្រើនប្រាប់ថាវាកើតឡើងនៅពេលណា។
2សកម្មភាពជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងអតីតកាល
ប្រើ Past Simple សម្រាប់សកម្មភាពដែលកើតឡើងមួយបន្ទាប់ពីមួយ ដូចក្នុងរឿងមួយ។
3ស្ថានភាព និងសកម្មភាពដដែលៗក្នុងអតីតកាល
ប្រើ Past Simple សម្រាប់ស្ថានភាពដែលមានរយៈពេលមួយក្នុងអតីតកាល និងសម្រាប់សកម្មភាពដែលកើតឡើងច្រើនដង។ (សម្រាប់ used to មើល A2-28។)
4ទម្រង់តែមួយសម្រាប់គ្រប់ប្រធាន
ទម្រង់ Past Simple ដូចគ្នាសម្រាប់ប្រធានទាំងអស់ — គ្មាន -s សម្រាប់ he/she/it ទេ។
5ពាក្យបង្ហាញពេលអតីតកាល
ដាក់ពាក្យបង្ហាញពេលនៅខាងចុង ឬខាងដើមប្រយោគ។ Ago មកនៅក្រោយរយៈពេល។ កុំប្រើធ្នាក់នៅមុខ last ឬ yesterday (មើល A1-20)។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. ពាក្យបង្ហាញពេលគ្រប់គ្រាន់ហើយ? ក្នុងភាសាខ្មែរ ថ្ងៃអាទិត្យមុន គ្រួសារខ្ញុំទៅលេងយាយនៅតាកែវ គឺច្បាស់ ដោយគ្មាន “បាន” ក៏ដោយ។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស ពាក្យ last Sunday មិនជំនួស -ed បានទេ។
2. “បាន” → was អ្នករៀនខ្លះគិតថា “បាន” ត្រូវតែមានពាក្យអង់គ្លេសមួយ ហើយបកប្រែវាជា was (ឧ. បងប្រុសខ្ញុំបានបញ្ចប់ការប្រឡងកាលពីសប្ដាហ៍មុន)។ ក្នុងប្រយោគបញ្ជាក់ Past Simple គ្មានកិរិយាសព្ទជំនួយទេ គឺមានតែ -ed ប៉ុណ្ណោះ។
3. “ធ្លាប់” → ever ភាសាខ្មែរប្រើ “ធ្លាប់” សម្រាប់ទម្លាប់ ឬស្ថានភាពក្នុងអតីតកាល (កាលនៅក្មេង មីងខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការនៅរោងចក្រកាត់ដេរ)។ Ever មិនមានន័យនេះទេ ហើយមិនប្រើក្នុងប្រយោគបញ្ជាក់បែបនេះឡើយ។
4. ព្យញ្ជនៈចុងដែលបាត់ ទាំងពេលនិយាយ និងពេលសរសេរ ភាសាខ្មែរគ្មានព្យញ្ជនៈចុងពីរជាប់គ្នាទេ ដូច្នេះ asked /ɑːskt/, explained /ɪkˈspleɪnd/ និង listened /ˈlɪsnd/ ងាយស្ដាប់ទៅដូច ask, explain, listen។ បើអ្នកមិនឮ -ed ពេលនិយាយ អ្នកក៏ងាយភ្លេចវាពេលសរសេរដែរ។
កុំច្រឡំ
was/were និងកិរិយាសព្ទ -ed — Was/were ភ្ជាប់មនុស្សទៅនឹងការពិពណ៌នា ឬទីកន្លែង (I was tired)។ កិរិយាសព្ទសកម្មភាពថែម -ed ហើយមិនត្រូវការ was ទេ។ មើល A1-26។
ព្យាង្គថែម ឬមិនថែម? — កិរិយាសព្ទ -ed ភាគច្រើន មិន ថែមព្យាង្គទេ។ Walked មានមួយព្យាង្គ; waited មានពីរព្យាង្គ។
Past Simple និង Present Simple — Present Simple (បច្ចុប្បន្នកាលធម្មតា) ពិពណ៌នាឥឡូវ និងជានិច្ច (មើល A1-12); Past Simple ពិពណ៌នាពេលវេលាដែលចប់ហើយ។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- សំឡេងបីរបស់ -ed៖ /t/ (stopped /stɒpt/ (UK), /stɑːpt/ (US)), /d/ (played /pleɪd/), /ɪd/ (wanted /ˈwɒntɪd/ (UK), /ˈwɑːntɪd/ (US))។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស US ព្យាង្គថែមច្រើនជា /əd/។
- ច្បាប់គឺអំពី សំឡេងចុងក្រោយ មិនមែនអក្សរចុងក្រោយទេ។ ក្រោយ /t/ ឬ /d/ → /ɪd/។ ក្រោយសំឡេងដែលបំពង់កមិនញ័រ (/p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/, /θ/) → /t/។ ក្រោយសំឡេងផ្សេងទៀត → /d/។ Laughed បញ្ចប់ដោយសំឡេង /f/ → /lɑːft/ (UK), /læft/ (US) — ដូច “laft”។
- អ្នករៀនច្រើនអាន work-ed /ˈwɜːkɪd/។ កុំធ្វើដូច្នេះ៖ worked ស្ដាប់ទៅដូច “workt” មួយព្យាង្គ។
- សាកល្បងដោយដាក់ដៃលើបំពង់ក៖ បើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាញ័រនៅសំឡេងចុងនៃកិរិយាសព្ទ (play, live, call) ចុងពាក្យគឺ /d/; បើមិនញ័រ (stop, work, kiss) វាគឺ /t/។
- ភាសាខ្មែរមានព្យញ្ជនៈចុងពាក្យដែលមិនបញ្ចេញខ្យល់ ដូចក្នុង “បាត់” “ទឹក”។ ប៉ុន្តែគ្មានព្យញ្ជនៈចុងពីរជាប់គ្នាទេ ដូច្នេះ worked /wɜːkt/ ងាយក្លាយជា “work” ហើយ stopped /stɒpt/ ក្លាយជា “stop”។ សូមហាត់បញ្ចេញព្យញ្ជនៈចុងទាំងពីរ៖ /k/ រួចភ្លាមៗ /t/ តូចមួយ។
- ពេលនិយាយលឿន /t/ ឬ /d/ ច្រើនភ្ជាប់ទៅពាក្យបន្ទាប់៖ I watched TV ស្ដាប់ទៅដូច “I watch TV” ជាមួយ t ខ្លីមួយ — សូមស្ដាប់វាឱ្យបាន។
- ការសរសេរព្យញ្ជនៈពីរដង អាស្រ័យលើ ការសង្កត់សំឡេង៖ prefer → preferred ប៉ុន្តែ open → opened, visit → visited។ ភាសាខ្មែរច្រើនសង្កត់ព្យាង្គចុងក្រោយ ប៉ុន្តែ visit និង open សង្កត់ព្យាង្គទីមួយ។
ច្បាប់មាស
អតីតកាលទៀងទាត់ = កិរិយាសព្ទ + -ed ដូចគ្នាសម្រាប់គ្រប់ប្រធាន។ ពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធ (lived, studied, stopped) ហើយថែមព្យាង្គតែក្រោយសំឡេង t ឬ d ប៉ុណ្ណោះ (wanted, needed)។ ពាក្យ “ម្សិលមិញ” និង “បាន” មិនជំនួស -ed បានទេ។
លំហាត់
A. ទម្រង់
ដាក់កិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចកជា Past Simple។
-
I (watch) a film last night.
-
She (study) for three hours.
-
We (stop) for lunch at a small café.
-
They (live) in Spain for two years.
-
He (plan) a surprise party.
-
My brother (play) football yesterday.
-
The bus (arrive) late.
B. អត្ថន័យ
ឆ្លើយសំណួរ ឬជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ។
-
តើ -ed ថែមព្យាង្គមួយទេ? (yes / no) needed
-
តើ -ed ថែមព្យាង្គមួយទេ? (yes / no) cooked
-
សំឡេងចុងមួយណា៖ "t" ឬ "d"? cleaned
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I … the kitchen yesterday.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ We moved here three years ….
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
I visitted my cousin.
-
He finish work at six yesterday.
-
We was arrived late.
-
She tried a new recipe last night.
D. ក្នុងបរិបទ
ដាក់កិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចកជា Past Simple។
On Saturday I 17 (stay) at home. In the morning I 18 (clean) the flat, and in the afternoon I 19 (try) a new recipe. On Sunday my friends 20 (invite) me to the park. We 21 (walk) by the river and 22 (chat) for hours.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេររឿងបីដែលអ្នកធ្វើកាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន ដោយប្រើកិរិយាសព្ទទៀងទាត់។
-
សរសេរប្រយោគមួយអំពីកុមារភាពរបស់អ្នក ដោយប្រើ when I was a child។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-26 Was និង Were — Past of be (អតីតកាលនៃ be) ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Yesterday I … very busy.
-
A1-22 Present Continuous (I'm working) — បច្ចុប្បន្នកាលបន្ត ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ សរសេរទម្រង់ -ing៖ stop
-
A1-12 Present Simple (I work, she works) — របៀបប្រើ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Now she … in Rome, but in 2015 she lived in Milan.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- watched
- studied
- stopped
- lived
- planned
- played
- arrived
B. អត្ថន័យ
- yes
- no
- d
- cleaned
- ago
C. រកកំហុស
- I visited my cousin.
- He finished work at six yesterday.
- We arrived late.
- ✓ She tried a new recipe last night.
D. ក្នុងបរិបទ
- stayed
- cleaned
- tried
- invited
- walked
- chatted
E. វេនរបស់អ្នក
- I cleaned my room. I watched a film. I called my sister.
- When I was a child, I played football every day.
F. រំលឹកចម្រុះ
- was
- stopping
- lives
