SlowingoNgữ pháp
A1 29 / 32

Thì quá khứ đơn với động từ có quy tắc (Past Simple: Regular Verbs) và cách phát âm -ed

Past Simple: Regular Verbs

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể nói về những hành động đã kết thúc trong quá khứ với động từ có quy tắc (I worked, she studied, we stopped), viết đúng đuôi -ed, phát âm đuôi này theo ba cách, và dùng các từ chỉ thời gian trong quá khứ.

Ý chính

Past simple (thì quá khứ đơn) kể về một hành động đã kết thúc: nó đã xảy ra, đã xong, và thuộc về một khoảng thời gian đã qua — yesterday, last year, in 2010. Bạn hãy tưởng tượng một cánh cửa giờ đã đóng lại. Hành động nằm ở phía bên kia cánh cửa. Nó đã kết thúc, và chúng ta nhìn lại nó.

Với hầu hết động từ, tiếng Anh đánh dấu quá khứ bằng một đuôi nhỏ: -ed. Work → worked. Play → played. Live → lived. Những động từ này gọi là động từ có quy tắc (regular verbs) vì chúng đều theo quy tắc này. (Những động từ không theo quy tắc, như go → went, nằm ở A1-28.)

Còn một tin vui nữa. Thì quá khứ đơn có một dạng cho mọi ngôi: I worked, you worked, she worked, they worked. Không có -s cho he/she/it, và trong câu khẳng định không có was hay trợ động từ nào khác. Bạn chỉ cần học vài quy tắc chính tả và cách phát âm đuôi -ed — mà thường chỉ là một âm nhỏ, không phải một âm tiết mới.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Động từ tiếng Việt không bao giờ đổi dạng. Để nói về quá khứ, ta dùng từ chỉ thời gian ("hôm qua", "năm 2015") và đôi khi thêm đã — nhưng "đã" thường có thể bỏ. Tiếng Anh thì bắt buộc đổi chính động từ: -ed, dù câu đã có yesterday.

Tiếng ViệtTiếng AnhKhác nhau ở đâu
Tối qua tôi xem một bộ phim tài liệu rất hay.I watched a great documentary last night.tiếng Việt: chỉ cần "tối qua"; tiếng Anh: động từ phải thêm -ed
Tôi đã gọi cho bạn cách đây một tiếng.I called you an hour ago."đã" có thể bỏ; -ed thì không bao giờ được bỏ
Emma học cả cuối tuần. / Tôi học cả cuối tuần.Emma studied all weekend. / I studied all weekend.giống tiếng Việt: một dạng cho mọi người, không có -s
Hồi nhỏ, ngày nào tôi cũng đi bộ đến trường.When I was a child, I walked to school every day."hồi nhỏ" đủ cho tiếng Việt; tiếng Anh: was + -ed
Hôm qua tôi mệt. / Hôm qua tôi đã làm việc chăm chỉ.I was tired. / I worked hard."đã" không phải là was: tính từ → was; động từ hành động → -ed, không có was

Nói cách khác: trong tiếng Anh, thời gian nằm ngay trong động từ. Từ yesterday không thay thế được đuôi -ed.

Cấu trúc

Một dạng cho mọi ngôi

Chủ ngữQuá khứ đơn
I / you / he / she / it / we / theyworked yesterday.
I / you / he / she / it / we / theyplayed tennis.

Cách viết -ed

Quy tắcVí dụ
Hầu hết động từ: + edwork → worked, clean → cleaned, want → wanted
Động từ tận cùng bằng -e: + dlive → lived, like → liked, arrive → arrived, dance → danced
Phụ âm + y: y → iedstudy → studied, carry → carried, try → tried
Nguyên âm + y: + ed (không đổi)play → played, stay → stayed, enjoy → enjoyed
Âm tiết cuối được nhấn, có một nguyên âm + một phụ âm: gấp đôi phụ âmstop → stopped, plan → planned, prefer → preferred
Âm tiết cuối không được nhấn: không gấp đôivisit → visited, open → opened, listen → listened
Tận cùng bằng w, x hoặc y: không gấp đôisnow → snowed, fix → fixed, play → played
Một nguyên âm + ltravel → travelled (UK) / traveled (US), cancel → cancelled (UK) / canceled (US)

Cách phát âm -ed (chi tiết ở phần Chính tả và phát âm)

ÂmKhi nàoVí dụ
/ɪd/ — thêm một âm tiếtsau âm t hoặc dwanted, waited, needed, decided
/t/sau những âm như p, k, s, sh, ch, fstopped, worked, kissed, washed, watched, laughed
/d/sau tất cả các âm khác, kể cả nguyên âmplayed, lived, called, cleaned, studied

Từ chỉ thời gian: yesterday, yesterday evening, last night / week / month / year, three days ago, a long time ago, in 2010, in March, when I was a child.

Câu phủ định và câu hỏi (didn't, Did you…?) nằm ở A1-28.

Cách dùng

1Hành động đã kết thúc tại một thời điểm trong quá khứ

Dùng thì quá khứ đơn cho một hành động đã bắt đầu và kết thúc trong quá khứ. Chúng ta thường nói rõ nó xảy ra khi nào.

I watched a great documentary last night.
Tối qua tôi xem một bộ phim tài liệu rất hay.
tiếng Việt không đổi động từ; tiếng Anh: watched
She started her new job in March.
Cô ấy bắt đầu công việc mới vào tháng Ba.
We booked our flights two weeks ago.
Chúng tôi đặt vé máy bay cách đây hai tuần.
My laptop crashed yesterday.
Hôm qua máy tính xách tay của tôi bị treo.
They moved to Canada in 2015.
Họ chuyển sang Canada năm 2015.

2Một chuỗi hành động trong quá khứ

Dùng thì quá khứ đơn cho những hành động xảy ra nối tiếp nhau, như trong một câu chuyện.

I opened the door, turned on the light and screamed.
Tôi mở cửa, bật đèn lên và hét toáng lên.
động từ nào cũng có -ed
He finished work, walked to the station and waited for the train.
Anh ấy tan làm, đi bộ ra ga rồi đợi tàu.
She cooked dinner, cleaned the kitchen and relaxed on the sofa.
Cô ấy nấu bữa tối, dọn bếp rồi nằm nghỉ trên ghế sofa.

3Tình huống kéo dài và hành động lặp lại trong quá khứ

Dùng thì quá khứ đơn cho những tình huống kéo dài một thời gian trong quá khứ, và cho những hành động xảy ra nhiều lần. (Về used to, xem A2-28.)

My grandparents lived in a small village for forty years.
Ông bà tôi đã sống ở một ngôi làng nhỏ suốt bốn mươi năm.
nay không còn sống ở đó
When I was a child, I walked to school every day.
Hồi nhỏ, ngày nào tôi cũng đi bộ đến trường.
We stayed with my aunt every summer.
Mùa hè nào chúng tôi cũng ở nhà dì tôi.
He worked as a waiter when he was a student.
Hồi còn là sinh viên, anh ấy làm bồi bàn.

4Một dạng cho mọi ngôi

Dạng quá khứ đơn giống nhau với mọi chủ ngữ — không có -s cho he/she/it.

I studied all weekend.
Tôi học suốt cả cuối tuần.
Emma studied all weekend.
Emma học suốt cả cuối tuần.
giống hệt với I
The kids played in the garden all afternoon.
Bọn trẻ chơi ngoài vườn cả buổi chiều.
It rained all day on Sunday.
Chủ nhật trời mưa cả ngày.
chủ ngữ it

5Từ chỉ thời gian trong quá khứ

Đặt từ chỉ thời gian ở cuối hoặc ở đầu câu. Ago đứng sau khoảng thời gian. Không dùng giới từ trước last hay yesterday (xem A1-20).

We arrived at the hotel late last night.
Tối qua chúng tôi đến khách sạn muộn.
I called you an hour ago.
Tôi gọi cho bạn cách đây một tiếng.
"cách đây một tiếng" = an hour ago
In 2010, my parents opened a small restaurant.
Năm 2010, bố mẹ tôi mở một nhà hàng nhỏ.
Yesterday I tried sushi for the first time.
Hôm qua lần đầu tiên tôi ăn thử sushi.

Lỗi thường gặp

❌Yesterday I work from home.
✅Yesterday I worked from home.
Thời gian quá khứ → dạng quá khứ.
❌She studyed all night.
✅She studied all night.
Phụ âm + y → -ied.
❌We stoped at a café.
✅We stopped at a café.
Một nguyên âm + một phụ âm, được nhấn → gấp đôi.
❌He visitted his aunt.
✅He visited his aunt.
Âm tiết cuối không được nhấn: không gấp đôi.
❌They plaied football.
✅They played football.
Nguyên âm + y → chỉ thêm -ed.
❌I was work late yesterday.
✅I worked late yesterday.
Đừng thêm was trước động từ ở quá khứ.
❌She worked-ed hard.
✅She worked hard.
Chỉ thêm -ed một lần.
❌I moved here before five years.
✅I moved here five years ago.
ago đứng sau khoảng thời gian.
❌We arrived in last Monday.
✅We arrived last Monday.
Không có giới từ trước last.

Bẫy dành cho người Việt

1. "Hôm qua" đã đủ, nên quên -ed. Trong tiếng Việt, từ chỉ thời gian là đủ: "Hôm qua tôi gọi cho mẹ". Trong tiếng Anh, động từ vẫn phải thêm -ed. Lỗi này xảy ra cả khi viết lẫn khi nói — khi nói, đuôi -ed rất hay bị nuốt mất (xem phần phát âm).

❌Last Sunday we visit my grandmother.
✅Last Sunday we visited my grandmother.
❌Two years ago my brother move to Da Nang.
✅Two years ago my brother moved to Da Nang.

2. "Đã" thành "was". Nhiều bạn nghĩ "đã" = was, nên đặt was trước động từ. Was / were chỉ đi với tính từ, danh từ và nơi chốn; động từ hành động chỉ cần -ed.

❌I was clean my room last night.
✅I cleaned my room last night.
❌My sister was cook dinner for us.
✅My sister cooked dinner for us.

3. "Đã" thành "already". "Đã" cũng hay bị dịch thành already. Nhưng trong một câu kể bình thường về quá khứ, tiếng Anh không cần already: chỉ cần -ed.

⚠️Yesterday I already called my mum.
✅Yesterday I called my mum.
already nghĩa là "sớm hơn mong đợi", không phải dấu hiệu của quá khứ; ở đây nghe không tự nhiên
⚠️We already moved to Hanoi in 2018.
✅We moved to Hanoi in 2018.
kể sự việc kèm thời điểm cụ thể → chỉ dùng quá khứ đơn

4. "Cách đây năm năm" thành "before five years". Khi đếm ngược từ bây giờ, tiếng Anh dùng ago, đặt sau khoảng thời gian.

❌My sister started university before two years.
✅My sister started university two years ago.
⚠️I started this job three months before.
✅I started this job three months ago.
three months before nghĩa là trước một thời điểm khác trong quá khứ; đếm ngược từ bây giờ → ago

Đừng nhầm lẫn

was/were và động từ -ed — Was/were nối một người với lời miêu tả hoặc nơi chốn (I was tired). Động từ hành động thêm -ed và không cần was. Xem A1-26.

I was tired.
Lúc đó tôi mệt.
be + tính từ
I worked hard.
Tôi đã làm việc chăm chỉ.
động từ hành động + -ed, không thêm was

Thêm âm tiết hay không? — Hầu hết động từ -ed không thêm âm tiết. Walked có một âm tiết; waited có hai.

I walked to work.
Tôi đi bộ đi làm.
walked: một âm tiết
I waited for an hour.
Tôi đợi một tiếng đồng hồ.
waited: hai âm tiết

Quá khứ đơn và hiện tại đơn — Thì hiện tại đơn miêu tả bây giờ và luôn luôn (xem A1-12); thì quá khứ đơn miêu tả một khoảng thời gian đã kết thúc.

I live in Leeds now.
Bây giờ tôi sống ở Leeds.
hiện tại
I lived in York in 2015.
Năm 2015 tôi sống ở York.
quá khứ, đã kết thúc

Chính tả và phát âm

  • Ba âm của -ed: /t/ (stopped /stɒpt/ (UK), /stɑːpt/ (US)), /d/ (played /pleɪd/), /ɪd/ (wanted /ˈwɒntɪd/ (UK), /ˈwɑːntɪd/ (US)). Trong tiếng Anh Mỹ, âm tiết thêm vào thường là /əd/.
  • Quy tắc dựa vào âm cuối, không phải chữ cái cuối. Sau /t/ hoặc /d/ → /ɪd/. Sau các âm vô thanh (/p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/, /θ/) → /t/. Sau các âm khác → /d/. Laughed tận cùng bằng âm /f/ → /lɑːft/ (UK), /læft/ (US).
  • Lỗi lớn nhất của người Việt: nuốt mất -ed. Tiếng Việt không có cụm phụ âm ở cuối từ, và phụ âm cuối không bật ra, nên worked /wɜːkt/ dễ bị đọc thành work, cleaned thành clean. Khi đó người nghe sẽ hiểu là hiện tại. Hãy luyện cụm cuối /kt/, /pt/, /nd/, /vd/ thật chậm: work‿t, stop‿t, clean‿d, live‿d.
  • Lỗi ngược lại: đọc work-ed /ˈwɜːkɪd/ thành hai âm tiết. Đừng làm vậy: worked chỉ có một âm tiết. Chỉ wanted, needed, waited, decided… mới có thêm âm tiết.
  • Mẹo nối âm: nếu từ tiếp theo bắt đầu bằng nguyên âm, hãy nối /t/ hoặc /d/ sang: I worked‿at home, She cleaned‿it. Nối âm giúp bạn không bỏ mất đuôi -ed.
  • Kiểm tra bằng tay đặt lên cổ họng: nếu bạn thấy rung ở âm cuối của động từ (play, live, call), đuôi là /d/; nếu không (stop, work, kiss), đuôi là /t/.
  • Việc gấp đôi phụ âm phụ thuộc vào trọng âm: prefer → preferred, nhưng open → opened, visit → visited.

Quy tắc vàng

Quá khứ có quy tắc = động từ + -ed, giống nhau với mọi ngôi. Dù câu đã có yesterday, đừng bao giờ bỏ -ed — cả khi viết lẫn khi nói. Kiểm tra cách viết (lived, studied, stopped) và chỉ thêm một âm tiết sau âm t hoặc d (wanted, needed).

Luyện tập

A. Hình thức

Chia động từ ở thì quá khứ đơn.

  1. I (watch) a film last night.
  2. She (study) for three hours.
  3. We (stop) for lunch at a small café.
  4. They (live) in Spain for two years.
  5. He (plan) a surprise party.
  6. My brother (play) football yesterday.
  7. The bus (arrive) late.

B. Ý nghĩa

Trả lời bằng tiếng Anh hoặc chọn đáp án đúng.

  1. Đuôi -ed có thêm một âm tiết không? Trả lời yes hoặc no: needed
  2. Đuôi -ed có thêm một âm tiết không? Trả lời yes hoặc no: cooked
  3. Âm cuối là "t" hay "d"? Trả lời t hoặc d: cleaned
  4. Chọn đáp án đúng: I … the kitchen yesterday.
  5. Chọn đáp án đúng: We moved here three years ….

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. I visitted my cousin.
  2. He finish work at six yesterday.
  3. We was arrived late.
  4. She tried a new recipe last night.

D. Trong ngữ cảnh

Chia động từ trong ngoặc ở thì quá khứ đơn.

Last weekend
On Saturday I 17 (stay) at home. In the morning I 18 (clean) the flat, and in the afternoon I 19 (try) a new recipe. On Sunday my friends 20 (invite) me to the park. We 21 (walk) by the river and 22 (chat) for hours.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về cuối tuần trước và tuổi thơ của bạn.

  1. Viết ba việc bạn đã làm vào cuối tuần trước, dùng động từ có quy tắc.
  2. Viết một câu về tuổi thơ của bạn với when I was a child.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A1-26 Was và were: quá khứ của động từ to be trong tiếng Anh (Past Simple of Be)
    Chọn đáp án đúng: Yesterday I … very busy.
  2. A1-22 Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): cấu trúc, cách dùng và cách thêm -ing
    Viết dạng -ing: stop
  3. A1-12 Thì hiện tại đơn (Present Simple): câu khẳng định, cách thêm s/es
    Chọn đáp án đúng: Now she … in Rome, but in 2015 she lived in Milan.
Đáp án

A. Hình thức

  1. watched
  2. studied
  3. stopped
  4. lived
  5. planned
  6. played
  7. arrived

B. Ý nghĩa

  1. yes
  2. no
  3. d
  4. cleaned
  5. ago

C. Tìm lỗi sai

  1. I visited my cousin.
  2. He finished work at six yesterday.
  3. We arrived late.
  4. ✓ She tried a new recipe last night.

D. Trong ngữ cảnh

  1. stayed
  2. cleaned
  3. tried
  4. invited
  5. walked
  6. chatted

E. Đến lượt bạn

  1. I cleaned my room. I watched a film. I called my sister.
  2. When I was a child, I played football every day.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. was
  2. stopping
  3. lives
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play