SlowingoГраматика
A1 29 / 32

Past Simple на англиски: правилни глаголи со -ed

Past Simple: Regular Verbs

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да кажете што сте направиле во минатото со правилните глаголи (I worked, she studied, we stopped), правилно да ја напишете и изговорите наставката -ed и да кажете кога се случило нешто (yesterday, last week, three days ago, in 2010).

Главна идеја

Past Simple (просто минато време) зборува за завршено дејство: се случило, готово е и припаѓа на време што поминало – yesterday, last year, in 2010. Замислете врата што сега е затворена. Дејството е од другата страна на вратата. Завршено е и ние гледаме наназад кон него.

Кај повеќето глаголи англискиот го означува минатото со една мала наставка: -ed. Work → worked. Play → played. Live → lived. Овие глаголи се викаат правилни (regular verbs), бидејќи сите го следат ова правило. (Глаголите што не го следат, на пример go → went, се во лекцијата A1-28.)

И уште една добра вест. Во Past Simple сите лица имаат една форма: I worked, you worked, she worked, they worked. По he / she / it нема -s, а во потврдната реченица нема was ниту друг помошен глагол. Треба да научите само неколку правописни правила и изговорот на -ed – честопати тоа е само еден мал глас, а не нов слог.

Македонски и англиски

Кај нас за завршено минато дејство користиме аорист („работив“, „отидов“), а за дејство што траело или се повторувало – имперфект („работев“, „одев“). На англиски и двете обично се Past Simple: „гледав филм“ и „изгледав филм“ се I watched a film. Не одлучува македонскиот глагол, туку времето: дали дејството е завршено во минатото. Англискиот е и полесен: нашиот глагол се менува по лица („работев“, „работеше“, „работевме“), а worked останува исто за сите. Внимавајте и на формите со „сум“ и „има“ („живеел“, „сум работел“, „имам работено“): ниту перфектот со „сум“, ниту перфектот со „има“ не се исто што и англискиот Present Perfect во сите употреби – за завршено минато англискиот бара Past Simple. Нашето „учи“ и „научи“ покриваат и study / learn и teach. А „се“-формите („патот се поправи“) на англиски бараат подмет што го врши дејството.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Работев / работеше / работевме вчера.I / you / we worked yesterday.кај нас наставките се менуваат; на англиски -ed е исто за сите
Гледав филм. / Изгледав филм.I watched a film.имперфект и аорист, несвршен и свршен вид – на англиски една форма
Пред три дена.Three days ago.„пред“ → ago, по периодот
Минатата недела.Last week.кај нас член; на англиски без the и без предлог
Таа учеше право. / Таа научи да плива.She studied law. / She learned to swim.„учи“ → study; „научи“ (самата) → learn
Тој ме научи да возам.He taught me to drive.„научи некого“ → teach (taught), не learn
Дедо ми живеел во Германија.My grandad lived in Germany.формата на -л кај нас; на англиски завршено минато → Past Simple
Патот се поправи.They repaired the road.„се“-формата; на англиски подмет + глагол (или пасив)

Накратко: Past Simple е нашето минато време, но полесно – една форма за сите лица, наставка -ed, и без разлика дали кај нас е аорист или имперфект.

Форма

Една форма за сите лица

ПодметPast Simple
I / you / he / she / it / we / theyworked yesterday.
I / you / he / she / it / we / theyplayed tennis.

Правопис на -ed

ПравилоПримери
Повеќето глаголи: + edwork → worked, clean → cleaned, want → wanted
На крајот -e: + dlive → lived, like → liked, arrive → arrived, dance → danced
Согласка + y: y → iedstudy → studied, carry → carried, try → tried
Самогласка + y: + ed (без промена)play → played, stay → stayed, enjoy → enjoyed
Нагласен последен слог, една самогласка + една согласка: согласката се удвојуваstop → stopped, plan → planned, prefer → preferred
Ненагласен последен слог: нема удвојувањеvisit → visited, open → opened, listen → listened
На крајот w, x или y: нема удвојувањеsnow → snowed, fix → fixed, play → played
Една самогласка + ltravel → travelled (UK) / traveled (US), cancel → cancelled (UK) / canceled (US)

Изговор на -ed (подетално во делот „Правопис и изговор“)

ГласКогаПримери
/ɪd/ – дополнителен слогпо гласовите t или dwanted, waited, needed, decided
/t/по безвучни гласови како p, k, s, sh, ch, fstopped, worked, kissed, washed, watched, laughed
/d/по сите други гласови, и по самогласкиplayed, lived, called, cleaned, studied

Изрази за време: yesterday, yesterday evening, last night / week / month / year, three days ago, a long time ago, in 2010, in March, when I was a child.

Одречните реченици и прашањата (didn't, Did you…?) се во лекцијата A1-28.

Употреба

1Завршено дејство во минато време

Користете Past Simple за дејство што почнало и завршило во минатото. Често кажуваме и кога се случило.

I watched a great documentary last night.
Синоќа изгледав еден одличен документарен филм.
кај нас свршен или несвршен глагол; на англиски секогаш watched
She started her new job in March.
Во март почна на новата работа.
We booked our flights two weeks ago.
Летовите ги резервиравме пред две недели.
„пред две недели“ → two weeks ago
My laptop crashed yesterday.
Вчера ми се блокира лаптопот.
кај нас „ми се блокира“; на англиски my laptop crashed
They moved to Canada in 2015.
Во 2015 година се преселија во Канада.
„во 2015 година“ → in 2015, без year

2Дејства едно по друго

Користете Past Simple за дејства што се случиле едно по друго, како во раскажување.

I opened the door, turned on the light and screamed.
Ја отворив вратата, го запалив светлото и вреснав.
He finished work, walked to the station and waited for the train.
Ја заврши работата, пеш отиде до станицата и го чекаше возот.
кај нас аорист и имперфект; на англиски сите се Past Simple
She cooked dinner, cleaned the kitchen and relaxed on the sofa.
Зготви вечера, ја исчисти кујната и се одмораше на каучот.

3Ситуации и повторени дејства во минатото

Користете Past Simple за ситуации што траеле некое време во минатото и за дејства што се повторувале. (Used to: видете A2-28.)

My grandparents lived in a small village for forty years.
Баба ми и дедо ми живееја четириесет години во едно мало село.
ситуацијата е завршена
When I was a child, I walked to school every day.
Кога бев дете, секој ден одев пеш на училиште.
кај нас имперфект „одев“; на англиски walked
We stayed with my aunt every summer.
Секое лето бевме кај тетка ми.
„кај тетка ми“ → with my aunt
He worked as a waiter when he was a student.
Кога беше студент, работеше како келнер.
„како келнер“ → as a waiter

4Една форма за сите лица

Формата во Past Simple е иста за сите подмети – по he / she / it нема -s. Кај нас наставките се различни („учев“, „учеше“, „учеа“), а на англиски не.

I studied all weekend.
Учев цел викенд.
Emma studied all weekend.
Ема учеше цел викенд.
истата форма studied
The kids played in the garden all afternoon.
Децата цело попладне си играа во дворот.
It rained all day on Sunday.
Во недела врнеше цел ден.
немаме збор што одговара на it

5Изрази за минато време

Ставете го изразот за време на крајот или на почетокот од реченицата. Ago доаѓа по периодот. Пред last и yesterday нема предлог (видете A1-20).

We arrived at the hotel late last night.
Синоќа доцна стигнавме во хотелот.
„стигнавме во“ → arrived at
I called you an hour ago.
Ти се јавив пред еден час.
„ти се јавив“ → I called you, без to
In 2010, my parents opened a small restaurant.
Во 2010 година родителите ми отворија мал ресторан.
Yesterday I tried sushi for the first time.
Вчера првпат пробав суши.
„првпат“ → for the first time

Чести грешки

❌Yesterday I work from home.
✅Yesterday I worked from home.
Завршено минато време → Past Simple.
❌She studyed all night.
✅She studied all night.
Согласка + y → ied.
❌We stoped at a café.
✅We stopped at a café.
Кратка нагласена самогласка + една согласка → согласката се удвојува.
❌He visitted his aunt.
✅He visited his aunt.
Последниот слог не е нагласен → нема удвојување.
❌They plaied football.
✅They played football.
Самогласка + y → + ed.
❌I was work late yesterday.
✅I worked late yesterday.
Во потврдната реченица нема was.
❌She worked-ed hard.
✅She worked hard.
-ed се додава само еднаш.
❌I moved here before five years.
✅I moved here five years ago.
Кога броиме наназад од денес, се вели ago, по периодот.
❌We arrived in last Monday.
✅We arrived last Monday.
Пред last нема предлог.

Замки за говорителите на македонски

1. „Ме научи да пливам“ → he learned me. Кај нас „научи“ значи и самиот да научиш („Научив да пливам“) и да научиш некого („Дедо ме научи да пливам“). На англиски тоа се два глагола: learn (самиот) и teach (некого) – а teach е неправилен: taught. Learn me не е англиски.

❌My grandfather learned me to fish on Lake Dojran when I was six, and we still go there every September.
✅My grandfather taught me to fish on Lake Dojran when I was six, and we still go there every September.
„ме научи“ → taught me
❌Our coach in Tetovo learned the whole team a new exercise for the knees, and nobody had problems after that.
✅Our coach in Tetovo taught the whole team a new exercise for the knees, and nobody had problems after that.
„научи некого“ → teach (taught)

2. „Патот се поправи“ → глагол без вистински подмет. Кај нас со „се“ кажуваме дека нешто е направено, без да кажеме кој го направил: „Патот конечно се поправи“, „Музејот се реновираше“. Ако тоа се преведе збор по збор, англискиот глагол останува без предмет: The road repaired. Repair бара предмет. Кажете кој го направил (најлесно they) или користете пасив (was repaired, видете B1-10).

❌The road to our village near Kriva Palanka finally repaired last autumn, so the bus comes every hour now.
✅They finally repaired the road to our village near Kriva Palanka last autumn, so the bus comes every hour now. или The road to our village near Kriva Palanka was finally repaired last autumn, so the bus comes every hour now.
„се поправи“ → they repaired / was repaired
❌The parcel from my cousin in Melbourne finally delivered on Monday, but the box with the jars was completely wet.
✅The parcel from my cousin in Melbourne was finally delivered on Monday, but the box with the jars was completely wet. или They finally delivered the parcel from my cousin in Melbourne on Monday, but the box with the jars was completely wet.
„пратката се достави“ → was delivered / they delivered

3. „Имаат живеено во Германија“ → have lived. Кога раскажуваме со перфект („имаат живеено“, „има возено“, „живееле“), лесно посегнуваме по англиското has / have + минат партицип, бидејќи перфектот со „има“ личи на него по форма. Но has lived значи дека лицето сè уште живее таму. За завршен период во минатото англискиот бара Past Simple.

⚠️My grandparents have lived in Germany for thirty years; they came back to Kriva Palanka when they retired and built a house.
✅My grandparents lived in Germany for thirty years; they came back to Kriva Palanka when they retired and built a house.
Граматички е точно, но has / have lived значи дека сè уште живеат таму; завршено → lived
⚠️Our neighbour Goran has driven a taxi in Chicago for fifteen years, but last spring he moved back to Struga for good.
✅Our neighbour Goran drove a taxi in Chicago for fifteen years, but last spring he moved back to Struga for good.
Граматички е точно, но has driven значи дека сè уште вози таму; завршено → drove

Не мешајте

was / were и глаголите со -ed – was / were го поврзуваат лицето со опис или место (I was tired). Глаголите за дејство добиваат -ed и немаат потреба од was. Видете A1-26.

I was tired.
Бев уморен.
be + придавка
I worked hard.
Работев напорно.
глагол за дејство + -ed

Дополнителен слог или не? – повеќето глаголи со -ed не добиваат нов слог. Walked е еден слог; waited се два.

I walked to work.
Пеш отидов на работа.
walked: еден слог
I waited for an hour.
Чекав еден час.
waited: два слога

Past Simple и Present Simple – Present Simple опишува сегашното и она што важи секогаш (видете A1-12); Past Simple опишува завршено време.

I live in Leeds now.
Сега живеам во Лидс.
сегашност
I lived in York in 2015.
Во 2015 година живеев во Јорк.
минато, завршено

Правопис и изговор

  • Трите изговори на -ed: /t/ (stopped /stɒpt/ (UK), /stɑːpt/ (US)), /d/ (played /pleɪd/), /ɪd/ (wanted /ˈwɒntɪd/ (UK), /ˈwɑːntɪd/ (US)). Во американскиот англиски дополнителниот слог често е /əd/.
  • Правилото зависи од последниот глас, а не од буквата. По /t/ или /d/ → /ɪd/. По безвучни гласови (/p/, /k/, /s/, /ʃ/, /tʃ/, /f/, /θ/) → /t/. По сите други → /d/. Laughed завршува на /f/ → /lɑːft/ (UK), /læft/ (US).
  • Кај нас се пишува како што се зборува, па лесно излегува work-ed /ˈwɜːkɪd/. Но англиското worked е еден слог: на крајот има две согласки една по друга, /kt/.
  • Ставете ја раката на грлото: ако чувствувате треперење на последниот глас од глаголот (play, live, call), наставката е /d/; ако не (stop, work, kiss), наставката е /t/. Кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па /d/ во played, lived, called изговорете го свесно звучно – не „плејт“.
  • Во брз говор /t/ или /d/ често се слева со следниот збор: I watched TV звучи речиси како „I watch TV“ со брзо t – слушајте внимателно.
  • Удвојувањето зависи од нагласокот: prefer → preferred, но open → opened, visit → visited. prefer има нагласок на вториот слог – кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот, па тука внимавајте.

Златно правило

Правилно минато време = глагол + -ed, исто за сите лица. Проверете го правописот (lived, studied, stopped) и додадете нов слог само по гласовите t или d (wanted, needed). Дали кај нас е аорист или имперфект – за завршено минато на англиски е Past Simple.

Вежби

A. Форма

Ставете ги глаголите во Past Simple.

  1. I (watch) a film last night.
  2. She (study) for three hours.
  3. We (stop) for lunch at a small café.
  4. They (live) in Spain for two years.
  5. He (plan) a surprise party.
  6. My brother (play) football yesterday.
  7. The bus (arrive) late.

B. Значење

Одговорете на прашањата или изберете го точниот одговор.

  1. Дали -ed додава нов слог (yes / no)? needed
  2. Дали -ed додава нов слог (yes / no)? cooked
  3. Кој глас е на крајот: „t“ или „d“? cleaned
  4. Изберете го точниот одговор: I … the kitchen yesterday.
  5. Изберете го точниот одговор: We moved here three years ….

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I visitted my cousin.
  2. He finish work at six yesterday.
  3. We was arrived late.
  4. She tried a new recipe last night.

D. Во контекст

Ставете ги глаголите во Past Simple.

Last weekend
On Saturday I 17 (stay) at home. In the morning I 18 (clean) the flat, and in the afternoon I 19 (try) a new recipe. On Sunday my friends 20 (invite) me to the park. We 21 (walk) by the river and 22 (chat) for hours.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за вашиот викенд и за вашето детство.

  1. Напишете три работи што ги направивте минатиот викенд, со правилни глаголи.
  2. Напишете една реченица за вашето детство со when I was a child.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-26 Was и were на англиски: минато време на глаголот to be
    Изберете го точниот одговор: Yesterday I … very busy.
  2. A1-22 Present Continuous на англиски: I'm working – објаснување и вежби
    Напишете ја -ing формата: stop
  3. A1-12 Present Simple на англиски: I work, she works – објаснување и вежби
    Изберете го точниот одговор: Now she … in Rome, but in 2015 she lived in Milan.
Одговори

A. Форма

  1. watched
  2. studied
  3. stopped
  4. lived
  5. planned
  6. played
  7. arrived

B. Значење

  1. yes
  2. no
  3. d
  4. cleaned
  5. ago

C. Најдете ја грешката

  1. I visited my cousin.
  2. He finished work at six yesterday.
  3. We arrived late.
  4. ✓ She tried a new recipe last night.

D. Во контекст

  1. stayed
  2. cleaned
  3. tried
  4. invited
  5. walked
  6. chatted

E. Ваш ред е

  1. I cleaned my room. I watched a film. I called my sister.
  2. When I was a child, I played football every day.

F. Мешано повторување

  1. was
  2. stopping
  3. lives
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play