Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little: Paano Sabihin ang Dami sa Ingles
Much, Many, A Lot Of, A Few, A Little
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang pag-usapan ang malaki at maliit na dami gamit ang much, many, a lot of, lots of, a few at a little, sabihing mas marami ito kaysa gusto mo (too much / too many) o kulang ito sa kailangan mo (not enough), at sabihing wala gamit ang no, none at not any.
Ang Pangunahing Ideya
Isipin mo ang isang puwesto sa palengke. Sa isang gilid, may mansanas, dalandan at itlog: binibilang mo ang mga ito isa-isa. Sa kabilang gilid, may malalaking sako ng bigas, harina at kape: hindi mo binibilang ang mga ito, sinusukat mo gamit ang panakal. Ito ang pagkakaiba ng countable at uncountable nouns na alam mo na mula sa A1-24.
Iisang unang tanong ang itinatanong ng bawat salita ng dami sa araling ito: nabibilang ba ito? May mga salitang para lang sa binibilang (many, a few, too many). May mga salitang para lang sa sinusukat (much, a little, too much). At may mga salitang para sa dalawa (a lot of, lots of, enough, no).
Saka may pangalawa at mas maliit na tanong: positibo, negatibo o tanong ba ang pangungusap? Mas gusto ng much at many ang negatibo at tanong. Sa positibong pangungusap, a lot of ang pang-araw-araw na pinipili.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, hindi natin pinaghihiwalay ang binibilang at ang sinusukat: marami ang gamit natin sa maraming kaibigan at sa maraming oras, at kaunti / konti sa kaunting itlog at sa kaunting asin. Sa Ingles, kailangan mong pumili ayon sa pangngalan. Magandang balita: may dalawang tanong din tayo, ilan at gaano karami, na kahawig ng how many at how much.
| Filipino | Ingles | Ano ang pagkakaiba |
|---|---|---|
| Marami siyang kaibigan. | She has a lot of / many friends. | countable |
| Marami akong oras. | I have a lot of time. | uncountable — pero iisang marami sa Filipino |
| Ilan ang darating? | How many people are coming? | ilan ≈ how many |
| Gaano karami ang asukal? | How much sugar…? | gaano karami ≈ how much |
| ilang minuto / kaunting asin | a few minutes / a little salt | a few para sa binibilang, a little para sa sinusukat |
| Sobrang dami ng sasakyan. | There are too many cars. | too = higit sa nararapat → problema |
| Kulang ang plato. | We don't have enough plates. | kulang / hindi sapat ≈ not enough |
| Walang tinapay. | There's no bread. / There isn't any bread. | iisang wala sa Filipino; tatlong paraan sa Ingles (no, not any, none) |
Kaya bago mo isalin ang marami o kaunti, itanong muna: nabibilang ba ang pangngalan?
Anyo
Mga salita ng dami at mga pangngalan
| Salita ng dami | Countable (maramihan) | Uncountable |
|---|---|---|
| many | many friends | — |
| much | — | much time |
| a lot of / lots of | a lot of friends | a lot of time |
| a few | a few eggs | — |
| a little | — | a little milk |
| too many | too many cars | — |
| too much | — | too much sugar |
| (not) enough | (not) enough chairs | (not) enough money |
| no | no tickets | no water |
Mga tanong
| Countable | Uncountable |
|---|---|
| How many people…? | How much time…? |
Wala: no, not any, none
| Anyo | Padron | Halimbawa |
|---|---|---|
| no | no + pangngalan, positibo ang pandiwa | There's no milk. |
| not any | negatibong pandiwa + any + pangngalan | There isn't any milk. |
| none | nag-iisa, walang pangngalan pagkatapos | "Is there any milk?" "No, there's none." |
| none of | none of + the / my / these… + pangngalan | None of my friends came. |
Ang no, many, much, a few at iba pa ay mga determiner: nauuna sila sa pangngalan.
Gamit
1Much at Many: Kadalasan sa Negatibo at Tanong
Kasama ng many ang mga countable noun na maramihan, at ng much ang mga uncountable noun. Pinakakaraniwan sila sa negatibo at sa tanong. Sa positibong pangungusap, pormal o kakaiba ang dating ng much na nag-iisa, kaya a lot of ang sinasabi natin. (Ayos lang kahit saan ang too much, so much at very much.)
2A Lot Of at Lots Of: Ang Pang-araw-araw na Pinipili sa Positibo
Kasama ng a lot of at lots of ang countable at uncountable noun. Pinakakaraniwan sila sa positibong pangungusap, pero ayos din sila sa negatibo at tanong. Medyo mas impormal ang lots of. Kapag walang pangngalan pagkatapos, sabihin ang a lot (walang of).
3A Few at A Little: Kaunti, pero Mayroon
Kasama ng a few ang mga countable noun na maramihan, at ng a little ang mga uncountable noun. Pareho silang nangangahulugang "kaunting bilang o dami, pero mayroon" — positibong ideya. Kapag walang a (few, little), nagiging "hindi sapat" ang kahulugan; tingnan ang B2-19.
4Too Much, Too Many, Not Enough
Ang too much at too many + pangngalan ay "higit sa nararapat". Ang not enough + pangngalan ay "kulang sa kailangan natin". Ang too at enough na may pang-uri ay nasa A2-08.
5No, None at Not Any: Wala
Direktang nauuna sa pangngalan ang no, at nananatiling positibo ang pandiwa. Negatibong pandiwa ang gamit sa not any. Pinapalitan ng none ang pangngalan. Huwag gamitin ang no o none na may negatibong pandiwa.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Iisang marami para sa lahat. Dahil marami ang gamit natin sa tao, sa oras at sa pera, madalas tayong pumili ng maling salita sa Ingles. Pinakamadalas ito sa so much at too much na sinusundan ng pangngalang binibilang. Tandaan: tao, kotse, problema → many; oras, pera, trapik → much.
2. Iisang kaunti para sa lahat. Ganoon din ang kaunti / konti: kaunting mangga, kaunting tubig. Sa Ingles, ang binibilang ay a few, at ang sinusukat ay a little.
3. May = have. Iisang may / mayroon ang gamit natin para sa have at sa there is / there are. Kaya may nagsasabing There have a lot of… o Have many… sa simula ng pangungusap. Para sabihing may isang bagay sa isang lugar, gamitin ang there is / there are.
4. Sobrang dami bilang papuri. Sa Filipino, papuri ang Sobrang dami ng pagkain! Pero sa Ingles, ang too much ay "higit sa nararapat" — parang reklamo. Para sa papuri, gamitin ang so much o a lot of.
Huwag Ipagkamali
much / many at a lot of — Tama ang tatlo sa tanong at negatibo. Sa positibong pangungusap, a lot of ang natural na pang-araw-araw na pinipili.
no at none — Kailangan ng pangngalan pagkatapos ng no. Nag-iisa ang none, o nauuna ito sa of. Sa Filipino, parehong wala.
too much / too many + pangngalan at too + pang-uri — Bago ang pangngalan, gamitin ang too much o too many. Bago ang pang-uri, too lang. Tingnan ang A2-08.
Baybay at Bigkas
- Isang yunit ang pagbigkas ng a lot of: /ə ˈlɒt əv/ (UK), /ə ˈlɑːt̬ əv/ (US), parang "a-LOT-uv". Nasa lot ang diin; mahina ang a at ang of. Sa mabilis at impormal na pagsasalita, puwedeng /ə/ na lang ang of — "a lotta".
- lots of /ˈlɒts əv/ (UK), /ˈlɑːts əv/ (US): mahina ang of. Huwag itong bigkasin nang buo na "op": /v/ ang dulo, hindi /p/ o /f/.
- a few /ə ˈfjuː/ at a little /ə ˈlɪtl/: mahina ang a /ə/, parang "uh" — pero huwag itong kalimutan, dahil binabago nito ang kahulugan. Ang /f/ sa few ay ginagawa ng ngipin sa itaas sa ibabang labi, hindi /p/. Maikli ang /ɪ/ sa little; hindi ito "lee-tel".
- none /nʌn/: katugma ng one at sun. Hindi ito binibigkas na "nown" o "non".
- much /mʌtʃ/ ay nagtatapos sa /tʃ/, parang "ch" sa chair, hindi "s": magkaiba ang much at "mus".
- Sa tanong, madalas na may diin ang much at many: How much is it? How many are there?
Gintong Tuntunin
Itanong muna: nabibilang ba ito? Binibilang → many, a few, too many. Sinusukat → much, a little, too much. Pareho → a lot of, lots of, enough, no. Sa positibong pangungusap, mas mabuti ang a lot of kaysa sa much / many. Para sa wala, gamitin ang no + pangngalan na may positibong pandiwa, o ang not any; nag-iisa ang none. Huwag isalin nang awtomatiko ang marami at kaunti.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Kumpletuhin ang pangungusap. Tingnan ang pahiwatig sa panaklong kung mayroon.
-
How brothers and sisters do you have?
-
How sugar do you take in your coffee?
-
I've got apples. Do you want one? (a small number)
-
Can I have milk in my tea, please? (a small amount)
-
There are people here — I can't move! (more than is good)
-
I'm not hungry. I ate chocolate. (more than is good)
B. Kahulugan
Piliin o isulat ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: She drinks … coffee.
-
Piliin ang tamang sagot: "How many emails did you get?" "…."
-
Piliin ang tamang sagot: There were … taxis at the station.
-
Piliin ang tamang sagot: I have … time before the meeting.
-
Isulat muli gamit ang no: There aren't any buses after midnight.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
How much chairs do we need?
-
We don't have enough of time.
-
There aren't no tickets left.
-
I don't have much money this month.
D. Sa Konteksto
Gamitin ang mga salita sa kahon: a few, any, enough, many, no, too much.
Kim: How 16 people are coming?
Raj: About twelve. Do we have 17 plates for everyone?
Kim: No, we only have six. And there's 18 bread — the bag is empty.
Raj: OK, I'll buy some. Do we need 19 juice?
Kim: Just 20 bottles. Last time we bought 21 juice (more than we needed), and we took half of it home!
E. Ikaw Naman
Sumulat sa Ingles.
-
Isulat ang tungkol sa kusina mo: isang bagay na marami kang mayroon, at isang bagay na kaunti lang ang mayroon ka (gamitin ang much o many).
-
Isulat ang tungkol sa bayan mo: ano ang sobra roon, at ano ang kulang?
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-24 Countable at Uncountable Nouns sa Ingles: Some, Any, How Much at How Many Piliin ang tamang sagot: Would you like … cake?
-
A2-08 As… As, Too at Enough sa Ingles: Kasing-, Masyado at Sapat Piliin ang tamang sagot: This coffee is … hot.
-
A2-07 Superlatives sa Ingles: The -est, The Most at The Least, Madaling Paliwanag It's (busy) day of the year for the shop.
Mga sagot
A. Anyo
- many
- much
- a few
- a little / a bit of
- too many
- too much
B. Kahulugan
- a lot of
- None
- no
- a little
- There are no buses after midnight.
C. Hanapin ang Mali
- How many chairs do we need?
- We don't have enough time.
- There are no tickets left. / There aren't any tickets left.
- ✓ I don't have much money this month.
D. Sa Konteksto
- many
- enough
- no
- any
- a few
- too much
E. Ikaw Naman
- I have a lot of tea. I don't have much coffee, and I don't have many clean cups!
- There are too many cars in my town, and there aren't enough parks.
F. Halo-halong Balik-aral
- some
- too
- the busiest
