Adverbs sa Ingles: Quickly, Well, Hard — Pang-uri o Pang-abay?
Adverbs: Quickly, Well, Hard
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang sabihin kung paano ginagawa ng isang tao ang isang bagay gamit ang mga pang-abay na pamaraan o adverbs of manner (quickly, carefully, well, hard), pumili sa pagitan ng pang-uri (adjective) at pang-abay (adverb), ilagay ang adverb sa tamang puwesto, at palakasin o pahinain ang isang pang-uri gamit ang very, really, extremely, quite, fairly, pretty at rather.
Ang Pangunahing Ideya
Parehong naglalarawan ang pang-uri at ang pang-abay, pero magkaiba ang inilalarawan nila. Ang pang-uri (adjective) ay naglalarawan ng pangngalan — tao o bagay: a careful driver. Ang pang-abay na pamaraan (adverb of manner) ay naglalarawan ng pandiwa — ng kilos, at kung paano ito ginagawa: She drives carefully.
Isipin mo ang isang sports commentator. Minsan, inilalarawan niya ang manlalaro: a quick player, a careful player, a good player. Mga pang-uri ang mga iyan. Minsan naman, inilalarawan niya ang ginagawa ng manlalaro: He moves quickly. He passes the ball carefully. He plays well. Mga adverb ang mga iyan. Bago pumili, itanong mo: tao o bagay ba ang inilalarawan ko (she is careful), o ang paraan ng paggawa niya (she works carefully)?
May isang bitag. May mga pandiwang tulad ng look, feel, smell, sound, taste na madalas ay hindi naglalarawan ng kilos. Inilalarawan nila kung ano ang isang bagay o kung ano ang dating nito. Tulad ng be, pang-uri ang kasunod nila: You look tired. This soup smells good.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, iisang salita ang gamit natin para sa pang-uri at sa pang-abay: mabilis, maingat, magaling. Ang nagbabago ay ang ayos: maingat na drayber (pang-uri), pero maingat siyang magmaneho o nagmaneho siya nang maingat (pang-abay). Sa Ingles, nagbabago ang mismong salita: careful → carefully, good → well. Pareho naman tayo sa mga pandiwang tulad ng look at taste: pang-uri rin ang gamit natin (Mukha kang pagod, Masarap ang cake).
| Filipino | Ingles | Ano ang pagkakaiba |
|---|---|---|
| maingat na drayber | a careful driver | pang-uri + pangngalan |
| Nagmamaneho siya nang maingat. | She drives carefully. | parehong maingat sa Filipino; sa Ingles, may -ly |
| Magaling siyang magluto. | She cooks well. | ang good ay nagiging well para sa kilos |
| Mabilis siyang magmaneho. | He drives fast. | pareho ang anyo ng fast (walang fastly) |
| Halos hindi ako nakatulog. | I hardly slept. | halos hindi = hardly, hindi "nang husto" |
| Mukha kang pagod. | You look tired. | pareho: pang-uri pagkatapos ng look |
| Medyo madali ang test. | The test was fairly / quite / pretty easy. | iisang medyo para sa ilang salita ng Ingles |
Kaya sa Ingles, tingnan kung kilos ang inilalarawan mo. Kung kilos, kailangan ng adverb — madalas na may -ly.
Anyo
Mga regular na adverb: pang-uri + -ly
| Pang-uri | Tuntunin | Adverb |
|---|---|---|
| slow, quick, careful, quiet | + -ly | slowly, quickly, carefully, quietly |
| happy, easy, angry | katinig + -y → -ily | happily, easily, angrily |
| gentle, terrible, simple | -le → -ly | gently, terribly, simply |
| automatic, dramatic | -ic → -ically | automatically, dramatically |
Mga irregular na adverb
| Pang-uri | Adverb | Halimbawa |
|---|---|---|
| good | well | She sings well. |
| fast | fast | He drives fast. |
| hard | hard | They work hard. |
| late | late | The bus arrived late. |
| early | early | I got up early. |
Mga bitag: magkahawig na salita, magkaibang kahulugan
| Salita | Kahulugan | Halimbawa |
|---|---|---|
| hard | nang husto, may malaking pagsisikap | She studies hard. |
| hardly | halos hindi | I can hardly hear you. |
| late | huli, hindi nasa oras | He came late. |
| lately | nitong mga nakaraang araw, kamakailan | Have you seen her lately? |
Mga adverb of degree + pang-uri o adverb
| Salita | Lakas | Halimbawa |
|---|---|---|
| extremely | napakalakas | extremely cold |
| really / very | malakas | really tired, very quickly |
| quite | katamtaman (UK) — madalas malakas (US) | quite good |
| pretty | katamtaman hanggang malakas (impormal) | pretty good |
| rather | katamtaman hanggang malakas; madalas negatibo o nakagugulat (mas karaniwan sa UK) | rather cold |
| fairly | katamtaman | fairly easy |
Gamit
1Adverbs of Manner: Kung Paano Ginagawa ang Kilos
Karamihan sa mga adverb of manner ay pang-uri + -ly. Inilalarawan nila ang kilos.
2Irregular na Adverb: Well, Fast, Hard, Late, Early
Ang good ay nagiging well. Pareho ang anyo ng fast, hard, late at early bilang pang-uri at bilang adverb. Walang salitang fastly.
3Mga Bitag: Hard at Hardly, Late at Lately
Ang hardly ay "halos hindi", at ang lately ay "nitong mga nakaraang araw". Hindi sila ang adverb ng hard at late. Karaniwang bago ang pangunahing pandiwa ang hardly (o pagkatapos ng can, be at iba pang pantulong na pandiwa).
4Pang-uri pagkatapos ng Linking Verbs, Adverb pagkatapos ng Action Verbs
Pagkatapos ng be, look, feel, smell, sound, taste at seem, gumamit ng pang-uri: dito, kalagayan ang inilalarawan ng mga pandiwang ito. Pagkatapos ng mga pandiwang kilos (action verbs), gumamit ng adverb. Puwede ring pang-uri ang well na ang ibig sabihin ay "malusog, walang sakit" (I don't feel well). Ang iba pang linking verbs (get, become, go, turn) ay nasa B1-32.
5Puwesto ng Adverbs of Manner
Karaniwang pagkatapos ng pandiwa ang adverb of manner, o pagkatapos ng pandiwa + layon (object). Huwag itong ilagay sa pagitan ng pandiwa at ng layon nito.
6Adverbs of Degree: Very, Really, Extremely, Quite, Fairly, Pretty, Rather
Inilalagay ang mga salitang ito bago ang pang-uri o bago ang ibang adverb, at ipinapakita nila kung gaano kalakas ito. Mahirap ang quite: sa British English, madalas itong "medyo, pero hindi masyado" (quite good = OK lang); sa American English, karaniwang "very" ang kahulugan nito. Impormal ang pretty at karaniwan sa British at American English; halos kapareho ito ng quite, o medyo mas malakas. Medyo mas malakas ang rather kaysa sa fairly. Mas karaniwan ito sa British English, at madalas itong kasama ng isang bagay na negatibo o nakagugulat (rather cold, rather expensive). Ang fairly ang pinakamahina sa apat. Sa Filipino, madalas na medyo lang ang katumbas ng lahat ng ito.
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Iisang salita para sa pang-uri at pang-abay. Sa Filipino, magaling, maingat at mabilis ang gamit natin kahit tao o kilos ang inilalarawan. Kaya madalas nating makalimutan ang -ly, o gamitin ang good para sa kilos. Sa Ingles, kapag kilos ang inilalarawan, adverb ang kailangan.
2. Adverb sa pagitan ng pandiwa at layon. Sa Filipino, natural ang Basahin mo nang mabuti ang tanong o Sinagot niya nang tama ang lahat: nasa gitna ang nang mabuti / nang tama. Kapag isinalin nang ganito, napupunta ang adverb sa pagitan ng pandiwa at ng layon. Sa Ingles, sa dulo ito.
3. Nang husto = hardly? Mukhang adverb ng hard ang hardly, kaya may nagsasabing study hardly para sa nag-aaral nang husto. Pero ang hardly ay halos hindi — kabaligtaran ang kahulugan!
4. Sobrang para sa papuri. Madalas nating isalin ang sobrang galing bilang too well o too good. Pero ang too ay "higit sa nararapat" — may problema. Para sa papuri, gamitin ang really, very o extremely.
Huwag Ipagkamali
good at well — Pang-uri ang good: naglalarawan ito ng pangngalan, o kasunod ito ng be, look, sound. Ang well ay ang adverb ng good — at pang-uri rin na ang ibig sabihin ay "malusog". Sa Filipino, puwedeng magaling ang dalawa, kaya tingnan kung tao o kilos ang inilalarawan.
look + pang-uri at look at + adverb — Pang-uri ang kasunod ng look (= mukha). Kilos ang look at (= tumingin), kaya adverb ang kasunod nito.
adverbs of manner at adverbs of frequency — Ang always, often, never ay nagsasabi kung gaano kadalas, at bago ang pangunahing pandiwa ang puwesto nila. Tingnan ang A1-15.
Baybay at Bigkas
- Walang diin ang -ly /li/, parang "lee" na maikli. Hindi lumilipat ang diin: careful → carefully, happy → happily (nasa unang pantig ang diin). Huwag sabihing "care-FUL-ly": mahina at maikli ang -ful- /fəl/ o /fl/.
- Ang mga pang-uring nagtatapos sa -l (pati -ful) ay nagdaragdag lang ng -ly, kaya -lly: careful → carefully, beautiful → beautifully, real → really, final → finally.
- -y → -ily: easy → easily, busy → busily. Mga eksepsiyon: shy → shyly; dry → dryly (o drily, UK).
- -ic → -ically, binibigkas na /ɪkli/, parang "ick-lee": hindi binibigkas ang -al-. automatically /ˌɔːtəˈmætɪkli/: nasa -mat- ang pangunahing diin. Eksepsiyon: public → publicly.
- Sa carefully, fluently at fast, ang /f/ ay ginagawa ng ngipin sa itaas na nakadikit sa ibabang labi, at dumadaloy ang hangin. Hindi ito /p/: magkaibang salita ang fast at past.
- Ang friendly, lovely, lonely, silly ay nagtatapos sa -ly pero mga pang-uri sila. Para ilarawan ang kilos, sabihin ang in a friendly way.
Gintong Tuntunin
Kapag tao o bagay ang inilalarawan → pang-uri. Kapag kung paano ginagawa ang kilos → adverb (madalas may -ly). Tandaan: good → well, at hindi nagbabago ang hard, fast, late, early. Pagkatapos ng be, look, feel, sound, smell, taste na naglalarawan ng kalagayan, gumamit ng pang-uri. Kahit iisang magaling o maingat ang gamit natin sa Filipino, dalawang anyo ang kailangan sa Ingles.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Isulat ang tamang anyo ng salitang nasa panaklong.
-
She closed the door (quiet).
-
My brother plays the guitar very (good).
-
They worked (hard) to finish the project.
-
The baby is sleeping (peaceful).
-
He answered (angry).
-
The doors open (automatic).
B. Kahulugan
Piliin o isulat ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: This milk smells ….
-
Piliin ang tamang sagot: I can … hear you — the music is too loud.
-
Piliin ang tamang sagot: The bus came … again, so I missed the start of the film.
-
Piliin ang tamang sagot: The answer was … simple.
-
Isulat muli gamit ang adverb: He is a careful driver. He drives .
-
Piliin ang impormal na salitang halos kapareho ng kahulugan ng quite: The party was … good.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
He reads very slow.
-
She speaks very well English.
-
Don't drive so fastly!
-
You look really tired today.
D. Sa Konteksto
Isulat ang tamang anyo ng salitang nasa panaklong.
Hi Sam! My new job is going 17 (good). My boss is 18 (real) nice, and the work isn't too difficult. I work 19 (hard), but I always leave the office 20 (early) on Fridays. The only problem: my colleague talks very 21 (loud) on the phone, and I can 22 (hard) think!
E. Ikaw Naman
Sumulat sa Ingles.
-
Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa kung paano mo ginagawa ang mga bagay: isang bagay na magaling mong gawin, at isang bagay na hindi ka magaling.
-
Ilarawan ang isang kaibigan gamit ang isang pang-uri at isang adverb.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-15 Always, Usually, Sometimes, Never sa Ingles: Adverbs of Frequency at Tamang Puwesto Ilagay ang always sa tamang puwesto: She is late for class.
-
A2-08 As… As, Too at Enough sa Ingles: Kasing-, Masyado at Sapat Ilagay ang enough sa tamang puwesto: The room isn't (big) for ten people.
-
A2-06 Comparatives sa Ingles: -er, More at Than, Madaling Paliwanag My sister is a (careful) driver than me.
Mga sagot
A. Anyo
- quietly
- well
- hard
- peacefully
- angrily
- automatically
B. Kahulugan
- bad
- hardly
- late
- extremely
- carefully
- pretty
C. Hanapin ang Mali
- He reads very slowly.
- She speaks English very well.
- Don't drive so fast!
- ✓ You look really tired today.
D. Sa Konteksto
- well
- really
- hard
- early
- loudly
- hardly
E. Ikaw Naman
- I cook quite well. I sing really badly!
- My friend Ana is very calm. She always speaks slowly and quietly.
F. Halo-halong Balik-aral
- She is always late for class.
- The room isn't big enough for ten people.
- more careful
