Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous): cách dùng was/were + V-ing
Past Continuous: I Was Working
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói mình đang làm gì vào một thời điểm trong quá khứ, dựng bối cảnh ở đầu một câu chuyện, và tả hai hành động diễn ra cùng lúc — bằng was/were + dạng -ing.
Ý chính
Past simple (thì quá khứ đơn: I cooked dinner) cho thấy một hành động trong quá khứ như một sự việc trọn vẹn: bắt đầu, kết thúc, xong. Nhưng đôi khi chúng ta muốn đứng bên trong một khoảnh khắc của quá khứ và nhìn xung quanh. Lúc 8 giờ tối qua, chuyện gì đang diễn ra? Hành động đã bắt đầu trước khoảnh khắc đó và vẫn còn đang tiếp tục. Nó đang ở giữa chừng.
Hãy hình dung một bộ phim và nút tạm dừng. Bạn dừng phim ở một khoảnh khắc và thấy các hành động đang chuyển động: có người was cooking, mưa was falling, bọn trẻ were playing. Trong khung hình đang dừng, không có gì là đã xong. Đó là past continuous (thì quá khứ tiếp diễn).
Bạn đã biết ý này từ thì hiện tại tiếp diễn — nhớ "video trực tiếp" ở A1-22 chứ (I'm cooking = đang làm bây giờ)? Ở đây chúng ta tạm dừng một bộ phim về quá khứ. Thì quá khứ tiếp diễn là cùng một ý, chỉ chuyển về quá khứ: am/is/are đổi thành was/were, còn dạng -ing giữ nguyên. Dạng -ing có nghĩa là "đang ở giữa chừng".
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt dùng cùng một chữ đang cho cả hiện tại lẫn quá khứ: Bây giờ tôi đang nấu cơm và Lúc 8 giờ tối qua tôi đang nấu cơm. Chính từ chỉ thời gian cho biết đó là lúc nào. Tiếng Anh thì phải đổi động từ be: am/is/are cho bây giờ, was/were cho quá khứ. Ngoài ra, tiếng Việt hay bỏ "đang" khi ngữ cảnh đã rõ, nhưng tiếng Anh vẫn cần was/were + -ing.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Khác nhau ở đâu |
|---|---|---|
| Bây giờ tôi đang làm việc. | I'm working now. | hiện tại: am + -ing |
| Giờ này hôm qua tôi đang làm việc. | I was working at this time yesterday. | cùng chữ "đang", nhưng tiếng Anh đổi sang was |
| Lúc nửa đêm em bé vẫn đang khóc. | At midnight the baby was still crying. | was + -ing; still đứng sau was |
| Sáu giờ sáng nay bạn đang làm gì? | What were you doing at six o'clock this morning? | câu hỏi: đảo were lên trước chủ ngữ, không dùng did |
| Trời mưa, mọi người chạy theo xe buýt. | It was raining, and people were running for the bus. | tiếng Việt không cần "đang"; tiếng Anh vẫn cần was/were + -ing để dựng cảnh |
| Trong khi tôi lau bếp thì chồng tôi giặt đồ. | While I was cleaning the kitchen, my husband was doing the laundry. | trong khi ≈ while; cả hai vế đều là quá khứ tiếp diễn |
Vì vậy, khi trong đầu bạn nghĩ "lúc đó đang…", hãy chọn was hoặc were theo chủ ngữ, rồi thêm động từ dạng -ing.
Cấu trúc
Câu khẳng định
| Chủ ngữ | was / were | dạng -ing |
|---|---|---|
| I / he / she / it | was | working. |
| you / we / they | were | working. |
Câu phủ định
| Chủ ngữ | was not / were not | dạng -ing | Dạng rút gọn |
|---|---|---|---|
| I / he / she / it | was not | sleeping. | wasn't |
| you / we / they | were not | sleeping. | weren't |
Câu hỏi và câu trả lời ngắn
| Câu hỏi | Câu trả lời ngắn |
|---|---|
| Was she driving? | Yes, she was. / No, she wasn't. |
| Were they waiting? | Yes, they were. / No, they weren't. |
| What were you doing at ten? | I was studying. |
| Where was he going? | He was going to the gym. |
Trong câu khẳng định, was và were không có dạng rút gọn: I was working, we were working.
Chính tả -ing giống như ở thì hiện tại tiếp diễn A1-22: make → making, stop → stopping, lie → lying.
Cách dùng
1Hành động đang diễn ra tại một thời điểm trong quá khứ
Dùng thì quá khứ tiếp diễn để nói một hành động đang ở giữa chừng vào một thời điểm cụ thể trong quá khứ. Nó bắt đầu trước thời điểm đó và vẫn đang tiếp diễn vào lúc đó.
2Tả bối cảnh trong một câu chuyện
Câu chuyện thường bắt đầu bằng thì quá khứ tiếp diễn để "dựng cảnh": thời tiết, nơi chốn, mọi người đang làm gì. Sau đó các sự việc chính được kể bằng thì quá khứ đơn — xem A2-02.
3Hai hành động đang diễn ra cùng lúc (while)
Dùng while (trong khi) để cho thấy hai hành động kéo dài đang diễn ra cùng một lúc. Thường cả hai vế đều ở thì quá khứ tiếp diễn.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Dùng am/is/are vì nghĩ "đang" là hiện tại. Chữ "đang" không mang thì. Khi câu tiếng Việt có từ chỉ quá khứ (hôm qua, tối qua, lúc đó), tiếng Anh phải dùng was/were, không phải am/is/are.
2. Bỏ hẳn was/were. Lúc đó cô ấy đang tắm không có chữ nào ứng với was, nên nhiều bạn chỉ viết động từ + -ing. Dạng -ing một mình không làm thành động từ của câu.
3. Bỏ "đang" thì dùng luôn quá khứ đơn. Tiếng Việt nói Tối qua lúc 8 giờ tôi nấu cơm là đủ hiểu "đang nấu". Nhưng trong tiếng Anh, At 8 pm I cooked dinner lại có nghĩa là bạn bắt đầu (và nấu xong) vào khoảng 8 giờ. Muốn nói "lúc 8 giờ đang nấu dở", hãy dùng thì quá khứ tiếp diễn.
4. Chọn was/were theo cảm giác "số nhiều". Tiếng Việt không chia động từ theo chủ ngữ, nên người học hay dùng was cho mọi chủ ngữ, nhất là sau you và chủ ngữ số nhiều như my parents.
Đừng nhầm lẫn
Quá khứ tiếp diễn và quá khứ đơn — Thì quá khứ tiếp diễn cho thấy hành động đang ở giữa chừng; thì quá khứ đơn cho thấy cả hành động, từ đầu đến cuối. Cách hai thì kết hợp trong câu chuyện được trình bày ở A2-02.
Quá khứ tiếp diễn và hiện tại tiếp diễn — Cùng cấu trúc, khác thời gian: was/were cho quá khứ, am/is/are cho bây giờ. Tiếng Việt dùng "đang" cho cả hai. Xem A1-22.
Chính tả và phát âm
- Khi nói bình thường, was và were được đọc nhẹ (dạng yếu): was /wəz/, were /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Trong I was cooking, was rất ngắn và lướt qua, nhưng vẫn còn âm /z/ nhẹ ở cuối.
- Trong câu trả lời ngắn và ở cuối câu, chúng được đọc mạnh: Yes, I was /wɒz/ (UK), /wʌz/ (US); Yes, they were /wɜː/ (UK), /wɝː/ (US).
- Âm cuối /z/ của was là âm rung: hai hàm răng khép gần, lưỡi gần lợi trên, thổi hơi và rung cổ họng như tiếng ong "zzz". Tiếng Việt không có âm này ở cuối từ, nên nhiều bạn bỏ mất nó; đừng bỏ, nhất là trong Yes, I was.
- wasn't /ˈwɒznt/ (UK), /ˈwʌznt/ (US) và weren't /wɜːnt/ (UK), /wɝːnt/ (US) thường được nhấn. Cuối từ là cụm phụ âm /znt/ hoặc /nt/: đừng cắt bỏ âm /t/ ở cuối.
- Đuôi -ing kết thúc bằng âm /ŋ/, phần sau của lưỡi nâng lên chạm vòm miệng mềm, giống âm "ng" đầu chữ "ngủ". Đừng đọc thành /n/ (workin).
- Chính tả -ing: bỏ e câm (ride → riding), gấp đôi phụ âm cuối sau một nguyên âm ngắn được nhấn (run → running, sit → sitting), -ie → -ying (die → dying).
Quy tắc vàng
Nhấn nút tạm dừng quá khứ: was/were + dạng -ing = hành động đang diễn ra vào lúc đó. I / he / she / it → was, you / we / they → were. Chữ "đang" không cho biết thì — từ chỉ thời gian mới cho biết.
Luyện tập
A. Hình thức
Dùng thì quá khứ tiếp diễn (was/were + dạng -ing).
-
At 7 am I (have) breakfast — I was in the middle of it when the phone rang.
-
When I got home at 4 pm, the house was quiet. The children (play) in the garden.
-
It (not rain) when we left the house.
-
you (sleep) at midnight? I called, but you didn't answer.
-
When you phoned Mia at 10 last night, what she (do)?
-
While I (cook), my brother (set) the table.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án hoặc trả lời theo nghĩa của câu.
-
Chọn đáp án đúng: At midnight I … a book in bed. I finished it at one.
-
Chọn đáp án đúng: I … the answer.
-
Trả lời ngắn: Were they working at noon yesterday? (No)
-
Câu nào có nghĩa là hành động đang diễn ra vào lúc 3 giờ chiều?
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
We was waiting for the bus.
-
Did you watching TV at 9 pm?
-
He was sit on the sofa.
-
While I was reading, my sister was listening to music.
D. Trong ngữ cảnh
Dùng thì quá khứ tiếp diễn để hoàn thành đoạn văn.
It was 9 pm on Sunday. Outside, it 15 (snow). In the living room, my dad 16 (read) the newspaper, and my mum 17 (watch) a film. My little brothers 18 (not sleep) — they 19 (play) a computer game in their room. And me? I 20 (do) my homework at the kitchen table.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Lúc 8 giờ tối hôm qua bạn đang làm gì? Viết hai câu.
-
Tả bối cảnh ở đầu một câu chuyện: thời tiết và hai người.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-28 Thì quá khứ đơn với động từ bất quy tắc, câu phủ định và câu hỏi với did (Past Simple: Irregular Verbs) Sửa lỗi sai: Did you went to the party?
-
A1-22 Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): cấu trúc, cách dùng và cách thêm -ing Viết dạng -ing: lie
-
A1-26 Was và were: quá khứ của động từ to be trong tiếng Anh (Past Simple of Be) Chọn đáp án đúng: There … two cars outside the house.
Đáp án
A. Hình thức
- was having
- were playing
- wasn't raining / was not raining
- Were … sleeping
- was … doing
- was cooking … was setting
B. Ý nghĩa
- was reading
- knew
- No, they weren't. / No, they were not.
- I was writing an email at 3 pm.
C. Tìm lỗi sai
- We were waiting for the bus.
- Were you watching TV at 9 pm? / Did you watch TV at 9 pm?
- He was sitting on the sofa. / He sat on the sofa.
- ✓ While I was reading, my sister was listening to music.
D. Trong ngữ cảnh
- was snowing
- was reading
- was watching
- weren't sleeping / were not sleeping
- were playing
- was doing
E. Đến lượt bạn
- At 8 pm yesterday I was cooking dinner. My sister was talking on the phone.
- It was raining. An old man was waiting at the bus stop, and a girl was reading a book.
F. Ôn tập tổng hợp
- Did you go to the party?
- lying
- were
