Present Perfect ή Past Simple; Η διαφορά απλά
Present Perfect or Past Simple?
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να διαλέγετε ανάμεσα στον Present Perfect (I've been to Mexico) και στον Past Simple (I went to Mexico last summer), κοιτάζοντας τον χρόνο: είναι ακόμα ανοιχτός ή έχει τελειώσει; Θα μπορείτε επίσης να περνάτε από μια εμπειρία στις λεπτομέρειές της.
Η βασική ιδέα
Και οι δύο χρόνοι μιλούν για το παρελθόν. Η διαφορά είναι η χρονική περίοδος που έχετε στο μυαλό σας.
Θυμάστε την κλειστή πόρτα από το A1-27; Ο χρόνος που τελείωσε είναι πίσω από μια κλειστή πόρτα. Τώρα φανταστείτε την πόρτα ενός μαγαζιού με μια ταμπέλα. Με τον Past Simple (περίπου ο ελληνικός αόριστος: έκανα) η ταμπέλα γράφει CLOSED (κλειστό): ο χρόνος έχει τελειώσει — yesterday, last year, in 2010, two days ago. Σε αυτόν τον χρόνο δεν μπορεί να συμβεί τίποτα άλλο. I drank three coffees yesterday.
Με τον Present Perfect (μοιάζει με τον ελληνικό παρακείμενο: έχω κάνει) η ταμπέλα γράφει OPEN (ανοιχτό): η χρονική περίοδος συνεχίζεται — today, this week, so far, in my life. Μπορεί να συμβεί κι άλλο. I've drunk three coffees today — και η μέρα δεν έχει τελειώσει.
Άρα, πριν διαλέξετε, ρωτήστε: Έχει τελειώσει ο χρόνος; Αν λέτε ή ρωτάτε πότε, δηλαδή έναν χρόνο που τελείωσε, η ταμπέλα είναι κλειστή: Past Simple. Αν ο χρόνος είναι ακόμα ανοιχτός ή σκέφτεστε όλη τη ζωή σας μέχρι τώρα, το φυσικό είναι ο Present Perfect. Αν όμως μιλάτε για ένα συγκεκριμένο γεγονός του παρελθόντος που το ξέρετε και οι δύο, χρησιμοποιήστε Past Simple, ακόμη και χωρίς λέξη χρόνου: Nice jacket! Where did you buy it?
Ελληνικά και αγγλικά
Τα ελληνικά έχουν κι αυτά έναν χρόνο που μοιάζει με τον Present Perfect: τον παρακείμενο, έχω + μετοχή (έχω πάει, έχω δει). Για εμπειρίες οι δύο γλώσσες ταιριάζουν καλά: «Έχω πάει στο Μεξικό» = I've been to Mexico. Όμως στα ελληνικά ο παρακείμενος χρησιμοποιείται λιγότερο. Πολύ συχνά λέμε αόριστο εκεί που τα αγγλικά θέλουν Present Perfect: «Σήμερα ήπια τρεις καφέδες», «Πήγατε ποτέ στη Ρώμη;». Ο αόριστος λοιπόν καλύπτει και τον ανοιχτό και τον κλειστό χρόνο, ενώ τα αγγλικά τους ξεχωρίζουν. Γι' αυτό μη διαλέγετε από το ελληνικό ρήμα· κοιτάξτε τον χρόνο.
| Ελληνικά | Σημασία | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Έχω πάει στο Μεξικό δύο φορές. | εμπειρία, χωρίς χρόνο | I've been to Mexico twice. |
| Πέρσι το καλοκαίρι πήγα στο Μεξικό. | τελειωμένος χρόνος | I went to Mexico last summer. |
| Σήμερα ήπια τρεις καφέδες. | ανοιχτός χρόνος (σήμερα), αλλά στα ελληνικά αόριστος | I've drunk three coffees today. |
| Χθες ήπια τρεις καφέδες. | τελειωμένος χρόνος | I drank three coffees yesterday. |
| Πήγατε ποτέ στη Ρώμη; / Έχετε πάει ποτέ στη Ρώμη; | εμπειρία: στα ελληνικά και οι δύο μορφές | Have you ever been to Rome? |
| Έφτασα πριν από δύο μέρες. | τελειωμένος χρόνος | I arrived two days ago. (όχι before two days) |
| Δεν έχω φάει ποτέ χταπόδι. | δύο αρνητικές λέξεις στα ελληνικά | I've never eaten octopus. (μία άρνηση: never) |
| Είναι η πρώτη φορά που πετάω μόνος μου. | «η πρώτη φορά»: ενεστώτας στα ελληνικά | This is the first time I've flown alone. |
Με λίγα λόγια: είτε στα ελληνικά λέτε «έχω πάει» είτε «πήγα», στα αγγλικά κοιτάξτε τη λέξη χρόνου. Το «πριν από» μπροστά σε διάστημα χρόνου γίνεται ago, και μπαίνει μετά: two days ago. Και μετά το «η πρώτη φορά που» τα ελληνικά βάζουν ενεστώτα, ενώ τα αγγλικά Present Perfect.
Δομή
Λέξεις χρόνου: ανοιχτό ή κλειστό;
| Present Perfect — ο χρόνος είναι ακόμα ανοιχτός ή η ζωή μέχρι τώρα | Past Simple — τελειωμένος χρόνος |
|---|---|
| today, this week, this month, this year | yesterday, last week, last month, last year |
| this morning (είναι ακόμα πρωί) | this morning (τώρα είναι απόγευμα) |
| ever, never (στη ζωή μέχρι τώρα), so far, up to now | in 2010, at three o'clock, two days ago |
| χωρίς λέξη χρόνου: μια εμπειρία στη ζωή μας | χωρίς λέξη χρόνου: ένα συγκεκριμένο γεγονός που ξέρουμε και οι δύο (Where did you buy it?) |
| recently (και με Past Simple: I recently moved) | when I was a child, When…? What time…? |
Το ίδιο γεγονός σε δύο χρόνους
| Present Perfect | Past Simple |
|---|---|
| I've been to Mexico. (εμπειρία, χωρίς χρόνο) | I went to Mexico last summer. (τελειωμένος χρόνος) |
| She's written two books so far. (ακόμα ανοιχτό) | She wrote her first book in 2015. (τελειωμένο) |
| Have you seen Tom this week? | Did you see Tom last week? |
Συνηθισμένη σειρά σε μια συζήτηση: ξεκινάμε με Present Perfect (η εμπειρία) και περνάμε σε Past Simple για τις λεπτομέρειες. "Have you ever been to Rome?" "Yes, I went there in 2019. It was beautiful."
Χρήση
1Ανοιχτός χρόνος και τελειωμένος χρόνος
Με χρονικές περιόδους που δεν έχουν τελειώσει (today, this week, this year, so far) χρησιμοποιήστε Present Perfect. Με χρόνο που τελείωσε (yesterday, last year, in 2015, ago) χρησιμοποιήστε Past Simple. Στα ελληνικά και στις δύο περιπτώσεις συνήθως λέμε αόριστο, γι' αυτό κοιτάξτε τη λέξη χρόνου.
2Εμπειρία και συγκεκριμένο γεγονός
Για μια εμπειρία στη ζωή σας, χωρίς χρόνο, χρησιμοποιήστε Present Perfect. Όταν δίνετε ή ζητάτε λεπτομέρειες για ένα συγκεκριμένο γεγονός (πότε, πού, με ποιον, πώς ήταν), περάστε στον Past Simple.
3Ever, never, the first time, the best… I've ever
Σε ερωτήσεις για όλη τη ζωή σας (Have you ever…?) και σε προτάσεις για τη ζωή σας μέχρι τώρα (I've never…) χρησιμοποιήστε Present Perfect. (Για μια περίοδο που τελείωσε, το never μπορεί να πάει με Past Simple: I never saw him again.) Present Perfect μπαίνει και μετά το It's the first time… και μετά από υπερθετικό: the best / the worst … I've ever…. Μάθετέ τα ως έτοιμα σχήματα.
4Ερωτήσεις για το πότε → Past Simple
Μια ερώτηση με When…? ή What time…? ρωτάει για χρόνο που τελείωσε, γι' αυτό κανονικά παίρνει Past Simple, ακόμη κι αν η συζήτηση ξεκίνησε με Present Perfect.
5Το ίδιο γεγονός: τι αλλάζει;
Πολλά γεγονότα μπορούν να ειπωθούν και με τους δύο χρόνους. Ο χρόνος δείχνει πώς τα βλέπετε: το αποτέλεσμα τώρα και ανοιχτός χρόνος (Present Perfect) ή μια ιστορία που τελείωσε, με χρόνο (Past Simple).
Στα αμερικανικά αγγλικά ο Past Simple είναι συνηθισμένος και σε μερικές περιπτώσεις του Present Perfect (Did you eat yet?, Did you ever see it?): δείτε A2-17. Με λέξεις τελειωμένου χρόνου (yesterday, last year, ago) όμως και τα βρετανικά και τα αμερικανικά αγγλικά χρησιμοποιούν μόνο Past Simple.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Έχω + μετοχή» = Present Perfect, παντού. Στο σχολείο και στο φροντιστήριο συχνά μαθαίνουμε ότι ο Present Perfect είναι το «έχω κάνει». Για εμπειρίες αυτό δουλεύει. Όταν όμως η πρόταση έχει τελειωμένο χρόνο (last month, in 2021, on Monday, ago), τα αγγλικά θέλουν μόνο Past Simple, όσο κι αν η ελληνική σκέψη σάς τραβάει στο «έχω».
2. Αόριστος → Past Simple, παντού. Το αντίθετο λάθος: επειδή στα ελληνικά λέμε «Δοκιμάσατε ποτέ…;» και «Δεν τελείωσα ακόμα», βάζουμε Past Simple και σε εμπειρίες ή σε ανοιχτό χρόνο. Στα αμερικανικά αγγλικά αυτό είναι συχνά αποδεκτό· στα βρετανικά αγγλικά, και στα περισσότερα σχολικά βιβλία που τα ακολουθούν, το φυσικό είναι ο Present Perfect.
3. «Πριν από δύο χρόνια» → before two years. Στα ελληνικά το «πριν (από)» μπαίνει μπροστά από το διάστημα χρόνου, και στο λεξικό «πριν» = before. Σε αυτή τη σημασία όμως τα αγγλικά λένε ago, και το βάζουν μετά: two years ago. Και το ago πάει πάντα με Past Simple.
4. «Είναι η πρώτη φορά που…» + ενεστώτας. Στα ελληνικά λέμε «Είναι η πρώτη φορά που έρχεστε στην Ελλάδα;», με ενεστώτα. Στα αγγλικά, μετά το the first time και το the second time μπαίνει Present Perfect.
5. «Δεν… ποτέ» → haven't never. Στα ελληνικά το «ποτέ», το «κανείς» και το «τίποτα» πάνε μαζί με το «δεν»: «Δεν έχω πάει ποτέ στην Κέρκυρα», «Κανείς δεν μου το έχει πει ποτέ». Στα αγγλικά η πρόταση έχει μία μόνο άρνηση: ή never, ή haven't … ever.
Μην τα μπερδεύετε
this morning: ανοιχτό ή κλειστό; — Οι ίδιες λέξεις μπορεί να είναι ανοιχτός ή τελειωμένος χρόνος. Εξαρτάται από την ώρα που μιλάτε. Στα ελληνικά οι δύο προτάσεις είναι ίδιες.
ever / never και ένας χρόνος του παρελθόντος — Στο Have you ever…? και στο I've never… η περίοδος είναι όλη σας η ζωή μέχρι τώρα. Ένας τελειωμένος χρόνος κόβει την περίοδο. Όταν η περίοδος έχει τελειώσει, το never μπορεί να πάει με Past Simple.
How long…? με Present Perfect — Για μια κατάσταση που συνεχίζεται τώρα (How long have you lived here?) δείτε A2-18· εκεί θα βρείτε και την παγίδα του ελληνικού ενεστώτα («Μένω εδώ πέντε χρόνια»). Για να πείτε ένα νέο και μετά τις λεπτομέρειες, δείτε A2-17.
Ορθογραφία και προφορά
- Στον γρήγορο λόγο το I've worked /aɪv wɜːkt/ και το I worked /aɪ wɜːkt/ ακούγονται πολύ κοντά. Συχνά η μόνη διαφορά είναι το μικρό /v/: ακούστε το, και ακούστε και τις λέξεις χρόνου. Το /v/ είναι ακριβώς το ελληνικό β, άρα είναι εύκολο για εσάς.
- Το /w/ στο worked δεν υπάρχει στα ελληνικά. Ξεκινήστε με τα χείλη στρογγυλά και σπρωγμένα μπροστά, χωρίς να ακουμπούν τα δόντια, και ανοίξτε τα αμέσως. Μην το κάνετε β· το β είναι το /v/ του I've.
- Το φωνήεν /ɜː/ στο worked δεν υπάρχει στα ελληνικά. Χαλαρά χείλη, η γλώσσα στη μέση του στόματος, και κρατήστε το λίγο μακρύ. Δεν είναι ούτε «ο» ούτε «ε».
- Εδώ το -ed δεν είναι ξεχωριστή συλλαβή: το worked είναι μία συλλαβή και τελειώνει σε /kt/. Μην προσθέσετε φωνήεν στο τέλος.
- Στα ομαλά ρήματα (regular verbs) ο Past Simple και η μετοχή (past participle) είναι ίδια (worked – worked), άρα τον χρόνο τον δείχνει το βοηθητικό ρήμα have/has. Στα ανώμαλα ρήματα οι μορφές συχνά διαφέρουν: saw – seen, went – gone/been, ate – eaten.
- Το ago τονίζεται στη δεύτερη συλλαβή: /əˈɡəʊ/ (UK), /əˈɡoʊ/ (US). Η πρώτη συλλαβή είναι πολύ αδύναμη /ə/. Μην το πείτε «άγκο», με τόνο στην αρχή και καθαρό α. Και το τέλος είναι δίφθογγος, που γλιστράει προς το /ʊ/, όχι ένα σκέτο ο.
- Το ever /ˈevə/ (UK), /ˈevər/ (US) τονίζεται στην πρώτη συλλαβή και στις ερωτήσεις Have you ever…? παίρνει τον τόνο της πρότασης. Το πρώτο φωνήεν είναι κοντά στο ελληνικό ε.
Χρυσός κανόνας
Τελειωμένος χρόνος, ερώτηση για το πότε ή ένα συγκεκριμένο γεγονός του παρελθόντος → Past Simple. Χρόνος ακόμα ανοιχτός ή μια εμπειρία στη ζωή σας μέχρι τώρα (χωρίς χρόνο) → Present Perfect. Μόλις περάσετε στις λεπτομέρειες (πότε, πού, πώς), αλλάξτε σε Past Simple. Μη διαλέγετε από το ελληνικό ρήμα: είτε λέτε «πήγα» είτε «έχω πάει», κοιτάξτε τον χρόνο.
Ασκήσεις
A. Δομή
Σε αυτή την άσκηση χρησιμοποιήστε τις βρετανικές μορφές (δείτε A2-17, Χρήση 6). Γράψτε τη σωστή μορφή του ρήματος στην παρένθεση.
-
I (see) this film before.
-
I (see) this film last week.
-
you (go) out last night?
-
She (not / call) me today.
-
We (move) here in 2019.
-
This is the first time I (eat) Thai food.
B. Σημασία
Χρησιμοποιήστε τις βρετανικές μορφές (δείτε A2-17, Χρήση 6). Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: … three emails so far today.
-
Διαλέξτε: … my phone on holiday last year, but a waiter found it.holiday (UK), vacation (US)
-
Η ώρα είναι 4 το απόγευμα. Διαλέξτε: … the bank this morning?
-
Διαλέξτε: How many countries … in your life?
-
Διαλέξτε: your new job?
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
I've visited my grandparents last weekend.
-
Have you ever eaten snails?
-
"Have you been to Berlin?" "Yes, I've been there in May."
-
When have you bought that jacket?
D. Μέσα σε κείμενο
Χρησιμοποιήστε τις βρετανικές μορφές (δείτε A2-17, Χρήση 6). Συμπληρώστε τον διάλογο με τη σωστή μορφή των ρημάτων στις παρενθέσεις.
Lucy: Hi Ben! I 16 (not / see) you for ages!
Ben: I know! I 17 (be) really busy this month. I 18 (start) a new job three weeks ago.
Lucy: Great! 19 you (meet) many people there yet?
Ben: Yes, a few. And I 20 (go) to the office party last Friday.
Lucy: Oh, nice! 21 you (enjoy) it?
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε για μια εμπειρία σας. Μετά προσθέστε δύο λεπτομέρειες στον Past Simple.
-
Γράψτε δύο προτάσεις για σήμερα και μία για χθες.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A2-18 Present Perfect με for και since: πόσο καιρό, από πότε I've known Ali ten years.
-
A2-17 Present Perfect με just, already, yet: μόλις, ήδη, ακόμα στα αγγλικά Βάλτε το already στη σωστή θέση: I've told you.
-
A2-02 Past Simple ή Past Continuous; When, while, during και for I (cook) dinner when you called, so I didn't answer the phone.
Λύσεις
A. Δομή
- 've seen / have seen
- saw
- Did … go
- hasn't called / has not called
- moved
- 've eaten / have eaten
B. Σημασία
- I've written
- I lost
- Did you call
- have you visited
- When did you start
C. Βρείτε το λάθος
- I visited my grandparents last weekend.
- ✓ Have you ever eaten snails?
- Yes, I went there in May. / Yes, I was there in May.
- When did you buy that jacket?
D. Μέσα σε κείμενο
- haven't seen / have not seen
- 've been / have been
- started
- Have … met
- went
- Did … enjoy
E. Σειρά σας
- I've been to Morocco. I went there in 2021 with my sister, and we loved the food.
- I've had two coffees today. I haven't checked my emails yet. Yesterday I worked from home.
F. Μικτή επανάληψη
- for
- I've already told you. / I've told you already.
- was cooking
