Present Perfect με just, already, yet: μόλις, ήδη, ακόμα στα αγγλικά
Present Perfect: Just, Already, Yet
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να μιλάτε για πράξεις του παρελθόντος που έχουν σημασία τώρα (I've lost my keys), να λέτε νέα και να βάζετε τα just, already και yet στη σωστή θέση μέσα στην πρόταση.
Η βασική ιδέα
Φανταστείτε τη λίστα με τις δουλειές σας για σήμερα. Κάποιες δουλειές έχουν ένα «τικ» δίπλα τους και κάποιες όχι. Όταν κοιτάζετε τη λίστα, δεν ρωτάτε πότε κάνατε την κάθε δουλειά. Ρωτάτε: Τι έχει γίνει τώρα, και τι όχι;
Αυτή είναι η δουλειά του Present Perfect σε αυτό το μάθημα. Κοιτάζει μια πράξη του παρελθόντος από το τώρα, γιατί το αποτέλεσμα είναι εδώ τώρα: I've lost my keys (άρα δεν μπορώ να μπω). She's broken her arm (άρα δεν μπορεί να παίξει τένις).
Τρεις μικρές λέξεις περιγράφουν τα «τικ» στη λίστα. Το just είναι ένα φρέσκο τικ: έγινε πριν από μια στιγμή. Το already είναι ένα τικ που ήρθε νωρίς, ή πριν από τώρα: I've already paid. Το yet είναι μια δουλειά χωρίς τικ, αλλά περιμένουμε να μπει: I haven't called her yet. Η λίστα αφορά το τώρα, άρα και το ρήμα αφορά το τώρα: have/has + past participle.
Ελληνικά και αγγλικά
Οι τρεις λέξεις έχουν καθαρές ελληνικές αντιστοιχίες: just = «μόλις», already = «ήδη» ή «κιόλας», yet = «ακόμα» (σε άρνηση και ερώτηση). Και η έκπληξη λειτουργεί όπως στα ελληνικά: «Τελειώσατε κιόλας;» = Have you finished already?
Η διαφορά είναι ο χρόνος. Στα ελληνικά λέμε πολύ συχνά αόριστο: «Μόλις είδα το μήνυμα», «Έχασα τα κλειδιά μου», «Δεν τελείωσα ακόμα», «Βρήκα δουλειά!». Τα αμερικανικά αγγλικά κάνουν συχνά κάτι παρόμοιο (I just saw it). Τα βρετανικά αγγλικά όμως, και οι περισσότερες εξετάσεις, εδώ θέλουν Present Perfect: I've just seen it.
Και η θέση. Στα ελληνικά το «ήδη» και το «ακόμα» μπαίνουν σχεδόν οπουδήποτε: «Δεν έχουμε γνωρίσει ακόμα τους γείτονες». Στα αγγλικά το just και το already μπαίνουν ανάμεσα στο have/has και στη μετοχή, και το yet στο τέλος, μετά το αντικείμενο.
| Ελληνικά | Τι δείχνει | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Έχασα τα κλειδιά μου. | αποτέλεσμα τώρα· στα ελληνικά αόριστος | I've lost my keys. |
| Μόλις είδα το μήνυμά σας. | μόλις = just | I've just seen your message. |
| Έχω ήδη φάει. | ήδη = already | I've already eaten. |
| Δεν έχω αποφασίσει ακόμα. | ακόμα = yet, στο τέλος | I haven't decided yet. |
| Δεν έχουμε γνωρίσει ακόμα τους καινούργιους γείτονές μας. | ελληνικά: ακόμα πριν από το αντικείμενο | We haven't met our new neighbours yet. |
| Βρήκα καινούργια δουλειά! | είδηση· στα ελληνικά αόριστος | I've found a new job! |
| Πληρώσατε κιόλας; | έκπληξη, όπως στα ελληνικά | Have you already paid? |
Δομή
Present Perfect (επανάληψη από το A2-16)
| Υποκείμενο | have / has | past participle |
|---|---|---|
| I / you / we / they | have ('ve) | finished. |
| he / she / it | has ('s) | finished. |
| άρνηση | haven't / hasn't | finished. |
| ερώτηση | Have you / Has she… | finished? |
Στο She's finished her homework, το 's = has: το δείχνει η μετοχή που περιγράφει πράξη, εδώ με αντικείμενο. (Κάποιες μετοχές μπορούν να είναι και επίθετα μετά το be: It's broken = it is· δείτε A2-16.)
Just, already, yet: σημασία και θέση
| Λέξη | Σημασία | Είδος πρότασης | Θέση | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|---|
| just | μόλις, πριν από πολύ λίγο | κυρίως καταφατική | ανάμεσα στο have/has και στη μετοχή | I've just finished. |
| already | ήδη, κιόλας· πιο νωρίς απ' ό,τι περιμέναμε | καταφατική και ερώτηση | ανάμεσα στο have/has και στη μετοχή, ή στο τέλος | She's already left. / She's left already. |
| yet | ακόμα (μέχρι τώρα, και περιμένουμε να γίνει) | άρνηση και ερώτηση | στο τέλος της πρότασης | I haven't eaten yet. / Have you eaten yet? |
Σύντομη απάντηση με yet: "Is it ready?" "Not yet." («Όχι ακόμα.»)
Χρήση
1Πράξη του παρελθόντος με αποτέλεσμα τώρα
Χρησιμοποιήστε τον Present Perfect όταν μια πράξη του παρελθόντος έχει αποτέλεσμα που μετράει τώρα. Δεν λέμε πότε έγινε· το θέμα είναι το αποτέλεσμα. Στα ελληνικά εδώ λέμε συνήθως αόριστο.
2Just = μόλις
Βάλτε το just ανάμεσα στο have/has και στη μετοχή. Δείχνει ότι η πράξη είναι πολύ πρόσφατη.
3Already = ήδη, κιόλας
Το already μπαίνει συνήθως ανάμεσα στο have/has και στη μετοχή. Στον προφορικό λόγο μπορεί να μπει και στο τέλος. Σε ερώτηση δείχνει συχνά έκπληξη (τόσο γρήγορα;), όπως το «κιόλας».
4Yet = ακόμα (και περιμένουμε να γίνει)
Χρησιμοποιήστε το yet σε αρνήσεις και ερωτήσεις. Συνήθως μπαίνει στο τέλος της πρότασης, μετά το αντικείμενο. Μια άρνηση με yet σημαίνει «όχι τώρα, αλλά μάλλον αργότερα».
5Λέμε νέα
Συχνά λέμε φρέσκα νέα με τον Present Perfect, γιατί η είδηση είναι καινούργια και σημαντική τώρα. Όταν προσθέτουμε λεπτομέρειες (πότε, πού, πώς), συνήθως περνάμε στον Past Simple· δείτε A2-19.
6Αμερικανικά αγγλικά: Past Simple με just, already και yet
Στα αμερικανικά αγγλικά ο Past Simple είναι πολύ συνηθισμένος με τα just, already και yet. Και οι δύο μορφές είναι σωστές. Τα βρετανικά αγγλικά συνήθως προτιμούν τον Present Perfect. Σε αυτά τα μαθήματα εξασκούμε τον Present Perfect.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Αόριστος με «μόλις», «ήδη», «ακόμα». Στα ελληνικά λέμε «Δεν το διάβασα ακόμα», «Βρήκε σπίτι!». Αυτό περνάει εύκολα στα αγγλικά ως Past Simple. Στα αμερικανικά αγγλικά είναι συχνά σωστό· στα βρετανικά, και στις περισσότερες εξετάσεις, για πράξη με αποτέλεσμα τώρα ή για φρέσκα νέα, χρησιμοποιήστε Present Perfect.
2. «Ήδη» και «ακόμα» ανάμεσα στο ρήμα και στο αντικείμενο. Στα ελληνικά λέμε άνετα «Έχω στείλει ήδη τις προσκλήσεις», «Δεν έχουμε φτιάξει ακόμα τις βαλίτσες». Στα αγγλικά το ρήμα και το αντικείμενο μένουν μαζί: το already μπαίνει πριν από τη μετοχή (ή στο τέλος) και το yet στο τέλος.
3. «Μόλις» = «μόνο»: «μόλις την περασμένη εβδομάδα». Στα ελληνικά το «μόλις» σημαίνει και «πριν από λίγο» και «μόνο, όχι πριν από»: «Τη γνώρισα μόλις την περασμένη εβδομάδα». Το just του Present Perfect σημαίνει μόνο «πριν από λίγο» και δεν πάει με τελειωμένο χρόνο. Για τη δεύτερη σημασία, Past Simple με only.
Μην τα μπερδεύετε
yet και already σε ερωτήσεις — Το yet είναι ουδέτερη ερώτηση: περιμένετε να γίνει. Το already δείχνει έκπληξη: έγινε πιο νωρίς απ' ό,τι περιμένατε, όπως το «κιόλας».
just = μόλις και just = μόνο — Με τον Present Perfect, το just συνήθως σημαίνει «μόλις, πριν από λίγο». Σε άλλες προτάσεις μπορεί να σημαίνει «μόνο».
yet και still — Το still (κάτι συνεχίζεται: I still haven't finished, «ακόμα δεν έχω τελειώσει») και τα any more / no longer διδάσκονται στο B1-33. Η επιλογή ανάμεσα σε Present Perfect και Past Simple είναι στο A2-19.
Ορθογραφία και προφορά
- Στον προφορικό λόγο το have και το has συντομεύονται και ακούγονται ελάχιστα: I've just seen it /aɪv dʒʌst siːn ɪt/, She's already left /ʃiːz ɔːlˈredi left/. Ακούστε το μικρό /v/ (ακριβώς το ελληνικό β) ή το /z/.
- Το already είναι μία λέξη και τονίζεται στη δεύτερη συλλαβή: /ɔːlˈredi/. Το /ɔː/ στην αρχή είναι μακρύ, με στρογγυλά χείλη. Μην το μπερδέψετε με το all ready (δύο λέξεις = όλοι έτοιμοι: We're all ready to go).
- Το just /dʒʌst/: το /dʒ/ δεν υπάρχει στα ελληνικά. Τα χείλη σπρώχνονται λίγο μπροστά και η γλώσσα ακουμπά πιο πίσω από τα δόντια απ' ό,τι για τ ή ντ. Το /ʌ/ είναι κοντά στο ελληνικό α. Στο I've just… το just συνήθως τονίζεται: η φωνή ανεβαίνει λίγο.
- Το yet /jet/ αρχίζει όπως το yes: η μέση της γλώσσας πλησιάζει τον ουρανίσκο, χωρίς τριβή. Στο τέλος μιας ερώτησης ναι / όχι η φωνή συνήθως ανεβαίνει: Have you finished yet?
Χρυσός κανόνας
Όταν μια πράξη του παρελθόντος μετράει τώρα, χρησιμοποιήστε have/has + past participle, ακόμα κι αν στα ελληνικά λέτε αόριστο. Βάλτε το just και το already ανάμεσα στο have/has και στη μετοχή (το already και στο τέλος). Βάλτε το yet στο τέλος των αρνήσεων και των ερωτήσεων.
Ασκήσεις
A. Δομή
Σε αυτές τις ασκήσεις χρησιμοποιήστε τον Present Perfect (τη βρετανική μορφή). Και ο αμερικανικός Past Simple (I just ate) είναι σωστός: δείτε τη Χρήση 6.
-
I can't find my wallet. I (lose) it.
-
Βάλτε το just στη σωστή θέση: She has called me.
-
Βάλτε το yet στη σωστή θέση: They haven't replied to my email.
-
Βάλτε το already στη σωστή θέση: I've paid for the tickets.
-
"Is Tom here?" "No, he (just / leave)."
-
the film (start) yet?
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: "Do you want to see this film?" "No, I've … seen it."
-
Διαλέξτε: I haven't had breakfast ….
-
Ποια ερώτηση δείχνει έκπληξη;
-
Πεινάτε πολύ. Πείτε γιατί:
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct. Στις διορθώσεις χρησιμοποιήστε τον Present Perfect.
-
I've finished just my work.
-
Have you yet called your mum?mum (UK), mom (US)
-
She has already went to bed.
-
We haven't booked the hotel yet.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο. Όπου υπάρχει ρήμα στην παρένθεση, χρησιμοποιήστε τον Present Perfect.
Mia: Hi Leo! We 15 (just / arrive) at the new flat!
Leo: Great! Have you unpacked 16?
Mia: No, not yet. But Sam 17 (already / build) the bed!
Leo: Wow! 18 the internet (start) working yet?
Mia: No, it 19 (not / start) yet. I'm using my phone.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε δύο πράγματα που έχετε ήδη κάνει σήμερα και ένα που δεν έχετε κάνει ακόμα.
-
Γράψτε ένα σύντομο ευχάριστο νέο για έναν φίλο. Χρησιμοποιήστε τον Present Perfect και το just.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A2-16 Present Perfect για εμπειρίες: Have you ever…? never, been ή gone "Where's Dad?" "He's ___ … to the shop. He'll be back in ten minutes."
-
A2-16 Present Perfect για εμπειρίες: Have you ever…? never, been ή gone you ever (eat) Korean food?
-
A1-28 Past Simple στα αγγλικά: ανώμαλα ρήματα, did και didn't, ερωτήσεις και αρνήσεις Γράψτε τον Past Simple και τη μετοχή: write
Λύσεις
A. Δομή
- 've lost / have lost
- She has just called me. / She's just called me.
- They haven't replied to my email yet.
- I've already paid for the tickets. / I've paid for the tickets already.
- 's just left / has just left
- Has … started
B. Σημασία
- already
- yet
- Have you finished already?
- I haven't eaten yet.
C. Βρείτε το λάθος
- I've just finished my work. / I have just finished my work.
- Have you called your mum yet?
- She has already gone to bed. / She's already gone to bed. / She has gone to bed already.
- ✓ We haven't booked the hotel yet.
D. Μέσα σε κείμενο
- 've just arrived / have just arrived
- yet / already
- has already built / 's already built
- Has … started
- hasn't started / has not started
E. Σειρά σας
- I've already had breakfast. I've already answered my emails. I haven't been to the gym yet.
- Guess what! I've just passed my driving test!
F. Μικτή επανάληψη
- gone
- Have … eaten
- wrote … written
