Question Words: what, where, who, how… इंग्रजीत प्रश्न कसे विचारायचे
Question Words
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही what, where, when, who, why, how, which आणि whose ने माहिती विचारू शकाल, how + विशेषण (how old, how often, how much…) वापरू शकाल आणि सगळे शब्द योग्य क्रमाने लावू शकाल: प्रश्नवाचक शब्द + सहायक क्रियापद + कर्ता + मुख्य क्रियापद.
मुख्य कल्पना
हो-नाही प्रश्न विचारतो: “हे खरं आहे की नाही?” प्रश्नवाचक शब्दाचा प्रश्न (wh- question) राहिलेली माहिती विचारतो. प्रश्नवाचक शब्द म्हणजे त्या राहिलेल्या माहितीचं लेबल: where = ठिकाण, when = वेळ, who = व्यक्ती, why = कारण.
एक रकाना रिकामा असलेला फॉर्म डोळ्यांसमोर आणा: You live in ____. ती माहिती विचारायला रकान्याचं लेबल सुरुवातीला ठेवा – Where – आणि मग नेहमीचा हो-नाही प्रश्न बनवा: do you live? दोन्ही एकत्र: Where do you live?
म्हणजे प्रश्नवाचक शब्दाचा प्रश्न तुम्हाला आधीच येणाऱ्या दोन गोष्टींनी बनतो: प्रश्नवाचक शब्द + हो-नाही प्रश्न. सहायक क्रियापद (do, does) किंवा be (am, is, are) कर्त्याच्या आधीच येतं. हा क्रम लक्षात ठेवा: Q-A-S-I – Question word (प्रश्नवाचक शब्द), Auxiliary (सहायक क्रियापद), Subject (कर्ता), आणि मग मूळ रूपातलं मुख्य क्रियापद (I म्हणजे infinitive, या रूपाचं पारंपरिक नाव). या धड्यातले सगळे प्रश्न याच आकाराचे आहेत (who किंवा what कर्ता असलेले प्रश्न वेगळे वागतात: पाहा A2-33).
मराठी आणि इंग्रजी
मराठी प्रश्नवाचक शब्द तुम्हाला माहीत आहेत: “काय” = what, “कुठे” = where, “केव्हा / कधी” = when, “कोण” = who, “का” = why, “कसं” = how. पण मराठीत प्रश्नवाचक शब्द वाक्यात कुठेही बसतो आणि बाकीचं वाक्य नेहमीसारखंच राहतं: “तू कुठे राहतोस?”, “तुझं नाव काय आहे?”, “स्टेशन कुठे आहे?”. इंग्रजीत प्रश्नवाचक शब्द नेहमी सुरुवातीला, आणि त्यानंतर सहायक क्रियापद किंवा be कर्त्याच्या आधी. मराठी “किती” एकच आहे (“किती पुस्तकं”, “किती पाणी”, “किती पैसे”); इंग्रजीत how many आणि how much वेगळे. आणि मराठीत “कोणाबरोबर”, “कुठून”, “कशाबद्दल” असे प्रत्यय शब्दालाच जोडलेले असतात; इंग्रजीत त्याऐवजी preposition येतो, आणि तो सहसा प्रश्नाच्या शेवटी जातो.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| तू कुठे राहतोस? | Where do you live? | मराठीत प्रश्नवाचक शब्द वाक्याच्या आत; इंग्रजीत सुरुवातीला + do + कर्ता |
| तुझं नाव काय आहे? | What's your name? | मराठीत “काय” शेवटाकडे; इंग्रजीत what सुरुवातीला, is कर्त्याआधी |
| स्टेशन कुठे आहे? | Where is the station? | मराठीत “आहे” शेवटी; इंग्रजीत is कर्त्याच्या आधी |
| तू कोणाबरोबर राहतोस? | Who do you live with? | मराठीत “-बरोबर” शब्दाला जोडलेला; इंग्रजीत with शेवटी |
| तू कुठून आहेस? / तू कुठला आहेस? | Where are you from? | मराठीत “कुठून”; इंग्रजीत where + from शेवटी |
| त्यांना किती मुलं आहेत? | How many children do they have? | मोजता येणारं नाम → how many + अनेकवचन |
| तू किती पाणी पितोस? | How much water do you drink? | न मोजता येणारं नाम → how much; मराठीत दोन्हींसाठी “किती” |
| तुझी बॅग कोणती? | Which is your bag? | – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत: ठरावीक पर्यायांतून निवड |
| कसं आहेस? | How are you? | – सारखंच: “कसं” = how |
थोडक्यात: आधी प्रश्नवाचक शब्द, मग सहायक क्रियापद किंवा be, मग कर्ता आणि मुख्य क्रियापद; “किती” साठी many की much ते ठरवा, आणि मराठी प्रत्ययाऐवजी preposition शेवटी ठेवा.
रचना
प्रश्नवाचक शब्द
| शब्द | काय विचारतो | नमुना उत्तर |
|---|---|---|
| what | वस्तू, माहिती, क्रिया | A sandwich. |
| where | ठिकाण | In Lisbon. |
| when | वेळ | On Friday. |
| who | व्यक्ती | My boss. |
| why | कारण | Because I'm tired. |
| how | पद्धत, साधन; कोणी कसं आहे | By train. / Fine, thanks. |
| which | छोट्या, माहीत असलेल्या गटातून एक | The blue one. |
| whose | मालक | It's Lucy's. |
How + विशेषण / क्रियाविशेषण
| प्रश्न | काय विचारतो | नमुना उत्तर |
|---|---|---|
| How old…? | वय | She's eight. |
| How long…? | लांबी किंवा कालावधी | Two hours. |
| How far…? | अंतर | About five kilometres. |
| How often…? | वारंवारता | Twice a week. |
| How much…? | किंमत किंवा न मोजता येणाऱ्या नामाचं प्रमाण | £20. / A lot. |
| How many…? | मोजता येणाऱ्या वस्तूंची संख्या (अनेकवचनी नाम) | Three. |
शब्दक्रम: Q-A-S-I
| प्रश्नवाचक शब्द | सहायक क्रियापद | कर्ता | मुख्य क्रियापद (मूळ रूप) | बाकी |
|---|---|---|---|---|
| Where | do | you | live | ? |
| What | does | she | do | ? |
| How often | do | they | play | tennis? |
| What time | does | the film | start | ? |
be बरोबर – am / is / are कर्त्याच्या आधी, आणि दुसरं क्रियापद नाही:
| प्रश्नवाचक शब्द | be | कर्ता | बाकी |
|---|---|---|---|
| Where | are | you | from? |
| How old | is | your son | ? |
| Who | is | that man | ? |
is ची लघुरूपं बोलण्यात नेहमीची आहेत: What's…? Where's…? Who's…? How's…?
वापर
1What – वस्तू, माहिती आणि क्रिया
उत्तर जवळजवळ काहीही असू शकत असेल – वस्तू, माहिती, क्रिया – तर what. मराठीत “काय”.
2Where आणि when – ठिकाण आणि वेळ
Where ठिकाण विचारतो; when वेळ किंवा दिवस.
3Who आणि whose – व्यक्ती आणि मालक
Who व्यक्ती विचारतो. Whose विचारतो की एखादी गोष्ट कोणाची आहे; इथे तो नामाच्या आधी येतो. (एकटं whose आणि mine, yours… A2-13 मध्ये.) मराठीत “कोणाचा / कोणाची / कोणाचं” लिंगाप्रमाणे बदलतं; इंग्रजी whose कधीच बदलत नाही.
4Why आणि how – कारण आणि पद्धत
Why कारण विचारतो; उत्तर अनेकदा Because… ने सुरू होतं (पाहा A1-29). How पद्धत, साधन किंवा कोणी कसं आहे ते विचारतो. लक्षात ठेवा: मराठी प्रश्नातला “का” दोन कामं करतो – “तो का आला?” (= why) आणि “तो आला का?” (हो-नाही प्रश्न, पाहा A1-13).
5How + विशेषण किंवा क्रियाविशेषण
वय, लांबी, अंतर, वारंवारता, किंमत आणि प्रमाण विचारायला how नंतर विशेषण किंवा क्रियाविशेषण ठेवा. मोजता येणाऱ्या अनेकवचनी नामांबरोबर how many; किंमत आणि न मोजता येणाऱ्या गोष्टींसाठी how much (सविस्तर: A1-24). मराठीत दोन्हींसाठी “किती”, म्हणून इथे थांबून विचार करा: हे मोजता येतं का?
6What की which? What + नाम
पर्याय थोडे आणि स्पष्ट असतील (अनेकदा डोळ्यांसमोर असतील) तर which; पर्याय मोकळे असतील तर what. दोन्ही नामाच्या आधी येऊ शकतात: What time…? What colour…? What kind of…? Which bus…?
7Preposition शेवटी
प्रश्नवाचक शब्दाबरोबर preposition (with, from, for, about) असेल, तर रोजच्या इंग्रजीत तो प्रश्नाच्या शेवटी जातो. मराठीत हे काम प्रश्नवाचक शब्दाला जोडलेला प्रत्यय करतो (“कोणाबरोबर”, “कुठून”, “कशासाठी”, “कशाबद्दल”).
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “तिचं वय किती?” → How much is her age? मराठीत वय “किती” ने विचारतो: “तुमच्या मुलीचं वय किती?”, “आजोबांचं वय किती आहे?”. मराठी “किती” इंग्रजीत how much सारखा वाटतो, म्हणून How much is her age? तयार होतं – हे इंग्रजीत चालत नाही. What is her age? व्याकरणदृष्ट्या बरोबर आहे, पण ते फॉर्ममधल्या प्रश्नासारखं औपचारिक वाटतं. बोलताना वय नेहमी How old + be + कर्ता ने विचारतात.
2. “किती चपात्या करू?” → How much chapatis. मराठीत “किती” एकच शब्द सगळ्यांसाठी: “किती चपात्या”, “किती पीठ”, “किती पैसे”. इंग्रजीत फरक करावा लागतो: मोजता येणारी अनेकवचनी नामं → how many; न मोजता येणारी नामं आणि किंमत → how much.
3. “तू कोणाबरोबर फ्लॅट शेअर करतोस?” → With whom do you share…? मराठीत “कोणाबरोबर”, “कुठून”, “कशाबद्दल” हे एकच शब्द आहेत आणि प्रश्नाच्या सुरुवातीलाही येऊ शकतात. म्हणून इंग्रजीत With whom…?, From where…? असे प्रश्न तयार होतात. ते चुकीचे नाहीत, पण खूप औपचारिक किंवा पुस्तकी वाटतात. रोजच्या इंग्रजीत preposition शेवटी जातो, आणि whom ऐवजी who.
गोंधळ करू नका
whose आणि who's – यांचा उच्चार एकच आहे. Whose मालक विचारतो; who's = who is. पाहा A1-08.
what आणि which – मोकळ्या निवडीसाठी what; छोट्या, माहीत असलेल्या गटासाठी which.
कर्म म्हणून who आणि कर्ता म्हणून who – या धड्यात who कर्म आहे: कोणीतरी त्या व्यक्तीला काहीतरी करतं, म्हणून do / does लागतं. who कर्ता असेल तर do / does नाही. ही दुसरी रचना आहे: पाहा A2-33. मराठीत रूप मदत करतं: “कोण” कर्ता, “कोणाला” नाही.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- बहुतेक प्रश्नवाचक शब्द wh- ने लिहितात, पण उच्चार w ने होतो: what /wɒt/ (UK), /wʌt/ (US); where /weə/ (UK), /wer/ (US); when /wen/; why /waɪ/; which /wɪtʃ/. /w/ साठी ओठ “उ” सारखे गोल करा आणि दात ओठाला लागू देऊ नका. मराठी “व” अनेकदा दात-ओठाने म्हणतो (/v/ सारखा); इथे तसं नको.
- Who आणि whose यांचा उच्चार h ने सुरू होतो: who /huː/, whose /huːz/. Whose आणि who's अगदी सारखे ऐकू येतात. शेवटचा /z/ घोष – मधमाशीसारखा गुणगुणणारा आवाज.
- where आणि wear सारखेच ऐकू येतात; बहुतेक उच्चारांत which आणि witch पण.
- पटपट बोलताना do you अनेकदा छोटं होतं: Where d'you live? /weə djə lɪv/.
- प्रश्नवाचक शब्दाच्या प्रश्नाच्या शेवटी सूर सहसा खाली जातो: Where do you live? ↘ हो-नाही प्रश्नासारखा वर नाही. प्रश्नवाचक शब्दावर आणि सगळ्यात महत्त्वाच्या शब्दावर जोर द्या: How old is your son?
सुवर्णनियम
प्रश्नवाचक शब्द सुरुवातीला, आणि मग नेहमीचा हो-नाही प्रश्न: प्रश्नवाचक शब्द + सहायक क्रियापद + कर्ता + मुख्य क्रियापद – Where do you live? be बरोबर: Where are you from? (who किंवा what कर्ता असेल तर रचना वेगळी: पाहा A2-33.) मराठी “… कुठे आहे?” इंग्रजीत where is …? होतं, “किती” साठी many की much ठरवा, आणि मराठी प्रत्ययाऐवजी preposition शेवटी ठेवा.
सराव
A. रचना
रिकाम्या जागी प्रश्नवाचक शब्द लिहा किंवा शब्द योग्य क्रमाने लावा.
-
do you live? — In Rome.
-
bag is this? — It's Tom's.
-
is your sister? — She's fifteen.
-
How brothers do you have?
-
How is the ticket? — Twelve pounds.
-
is the station from here? — About two kilometres.
-
शब्द योग्य क्रमाने लावा: does / what time / start / the film
B. अर्थ
प्रश्न लिहा किंवा योग्य पर्याय निवडा.
-
ठळक भागाबद्दल प्रश्न लिहा: I go to the gym three times a week.
-
ठळक भागाबद्दल प्रश्न लिहा: She works in a hospital.
-
योग्य पर्याय निवडा: … is your car, the red one or the white one?
-
योग्य पर्याय निवडा: … your teacher?
-
योग्य पर्याय निवडा: … do you go to work? — By train.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
Where you work?
-
What does he wants?
-
How many water do you drink?
-
Who do you live with?
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Receptionist: Good evening. 17 is your name, please?
Guest: Maria Costa.
Receptionist: And 18 are you from, Ms Costa?
Guest: From Porto.
Receptionist: Lovely. How 19 nights are you here for?
Guest: Three. 20 time is breakfast?
Receptionist: From seven to ten. And 21 car is that outside, the blue one?
Guest: It's my car. Is that OK?
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत प्रश्न लिहा.
-
नव्या मित्राला किंवा मैत्रिणीला विचारायचे तीन प्रश्न लिहा: एक Where ने, एक How often ने आणि एक What kind of ने.
-
तुमच्या घरातल्या एका व्यक्तीबद्दल दोन प्रश्न लिहा आणि त्यांची उत्तरं द्या.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A1-13 Present Simple नकार आणि प्रश्न: don't, doesn't, do, does – मराठीत सोपं स्पष्टीकरण "Does your sister speak French?" "No, she ."
-
A1-15 Always, Usually, Never: इंग्रजीत “किती वेळा” कसं सांगायचं – मराठीत स्पष्टीकरण शब्द योग्य क्रमाने लावा: you / late / are / always / ?
-
A1-14 Have आणि Have Got: इंग्रजीत “माझ्याकडे आहे”, “मला आहे” कसं म्हणायचं you got a pen?
उत्तरे
A. रचना
- Where
- Whose
- How old
- many
- much
- How far
- What time does the film start?
B. अर्थ
- How often do you go to the gym?
- Where does she work?
- Which
- Who's
- How
C. चूक शोधा
- Where do you work?
- What does he want?
- How much water do you drink?
- ✓ Who do you live with?
D. संदर्भात
- What
- where
- many
- What
- whose
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- Where do you work? How often do you go out? What kind of films do you like?
- How old is your brother? He's 30. Where does he live? In Madrid.
F. मिश्र उजळणी
- doesn't / does not
- Are you always late?
- Have
