Slowingoव्याकरण
A1 31 / 32

And, But, Or, So, Because इंग्रजीत: दोन वाक्यं कशी जोडायची – मराठीत सोप्या भाषेत

And, But, Or, So, Because

या पानावर
  1. उद्दिष्ट
  2. मुख्य कल्पना
  3. मराठी आणि इंग्रजी
  4. रचना
  5. वापर
  6. नेहमीच्या चुका
  7. मराठी भाषकांसाठी सापळे
  8. गोंधळ करू नका
  9. स्पेलिंग आणि उच्चार
  10. सुवर्णनियम
  11. सराव

उद्दिष्ट

हा धडा झाल्यावर तुम्ही and, but, or, so आणि because ने दोन कल्पना एका वाक्यात जोडू शकाल, also, too आणि as well योग्य जागी ठेवून माहिती वाढवू शकाल, आणि या शब्दांबरोबर स्वल्पविराम (,) बरोबर वापरू शकाल.

मुख्य कल्पना

छोटी वाक्यं स्पष्ट असतात, पण खऱ्या बोलण्यात आपण कल्पना जोडतो. Clause (वाक्यांश) म्हणजे कर्ता आणि क्रियापद असलेला शब्दसमूह: it was late, we took a taxi. Conjunctions (उभयान्वयी अव्ययं) दोन clauses एका वाक्यात जोडतात, आणि प्रत्येक शब्द वेगळं नातं दाखवतो. त्यांना पाच खुणा समजा:

  • and = अधिक (+): आणखी एक कल्पना
  • but = विरोध किंवा आश्चर्य (≠)
  • or = निवड (?)
  • so = परिणाम (→)
  • because = कारण (←)

So आणि because एकच गोष्ट उलट दिशेने सांगतात. कारण → परिणाम: It was late, so we took a taxi. परिणाम ← कारण: We took a taxi because it was late.

Also, too आणि as well and सारखंच काम करतात: माहिती वाढवतात. पण ते दोन clauses जोडत नाहीत. ते clause च्या आत असतात, आणि प्रत्येकाची स्वतःची जागा असते.

मराठी आणि इंग्रजी

मराठी उभयान्वयी अव्ययं साधारणपणे तशीच काम करतात: “आणि” = and, “पण / परंतु” = but, “किंवा” = or, “म्हणून” = so, “कारण” = because. इथे दोन्ही भाषा सारख्याच. पण काही गोष्टी गोंधळ करतात. मराठीत “म्हणून” कारणाच्या clause च्या शेवटी येऊ शकतं (“पाऊस पडत होता म्हणून आम्ही थांबलो”), आणि मग इंग्रजीत because आणि so दोन्ही एकाच वाक्यात येतात – हे चुकीचं. नकारार्थी वाक्यात मराठी “आणि” (“मला चहा आणि कॉफी आवडत नाही”) इंग्रजीत सहसा or होतं. मराठी “पण” आणि “-ही” (“मी पण”, “मलाही”) इंग्रजीत too किंवा also, आणि त्यांची जागा वेगळी. मराठी क्रम तसाच ठेवून “म्हणून” च्या जागी because ठेवलं, तर कारण आणि परिणाम उलटे होतात: “म्हणून” नंतर परिणाम येतो, because नंतर कारण. आणि स्वल्पविराम: इंग्रजीत but आणि so आधी सहसा स्वल्पविराम, because आधी सहसा नाही.

मराठीइंग्रजीकाय वेगळं आहे?
उशीर झाला होता, म्हणून आम्ही टॅक्सी केली.It was late, so we took a taxi.“म्हणून” → so – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत
उशीर झाला होता म्हणून आम्ही टॅक्सी केली.We took a taxi because it was late. / It was late, so we took a taxi.एक शब्द निवडा: because किंवा so, दोन्ही नाही
आम्ही टॅक्सी केली, कारण उशीर झाला होता.We took a taxi because it was late.मराठीत स्वल्पविराम; इंग्रजीत because आधी सहसा नाही
मला चहा आणि कॉफी आवडत नाही.I don't like tea or coffee.नकारात “आणि” → सहसा or
ती पियानो पण वाजवते.She also plays the piano. / She plays the piano too.मराठीत “पण” क्रियापदाआधी; also क्रियापदाआधी, too शेवटी
“मी पण!”"Me too!"लघु उत्तरात too
मलाही आवडत नाही.I don't like it either.नकारात शेवटी either
मी आजारी होतो म्हणून आलो नाही.I was ill, so I didn't come. / I didn't come because I was ill.“म्हणून” नंतर परिणाम → so; because नंतर कारण
मी अंडी, दूध आणि ब्रेड आणला.I bought eggs, milk and bread.यादी आणि स्वल्पविराम – सारखंच (UK)

थोडक्यात: पाच शब्द मराठीसारखेच काम करतात – पण because आणि so एकत्र नाहीत, नकारात or, आणि “मी पण” म्हणजे Me too.

रचना

पाच conjunctions

शब्दअर्थउदाहरण
andभर घालणंI play the guitar and my sister plays the piano.
butविरोधThe hotel was nice, but the food was terrible.
orनिवडDo you want tea or coffee?
soपरिणामI was hungry, so I made a sandwich.
becauseकारणI made a sandwich because I was hungry.

Also, too, as well – वाक्यातली जागा

शब्दजागाउदाहरण
alsoमुख्य क्रियापदाच्या आधीShe also plays the violin.
alsobe नंतरHe's also a musician.
alsoपहिल्या सहायक क्रियापदानंतर किंवा modal verb नंतर (can, is, are…)I can also drive.
tooclause च्या शेवटीShe plays the violin too.
as wellclause च्या शेवटीShe plays the violin as well.

Too आणि as well बोलण्यात खूप नेहमीचे; also बोलण्यात आणि लिहिण्यात दोन्हीकडे. नकारार्थी वाक्यात शेवटी too नाही, either: I don't like it either (पाहा A2-32).

या शब्दांबरोबर स्वल्पविराम

नियमउदाहरण
दोन clauses जोडताना but आणि so आधी सहसा स्वल्पविरामIt's sunny, but it's cold. / I was tired, so I went to bed.
दोन छोट्या clauses बरोबर and / or: सहसा स्वल्पविराम लागत नाहीI cooked and she washed up.
because आधी सहसा स्वल्पविराम नाहीI'm late because the bus didn't come.
because चा clause आधी आला → त्यानंतर स्वल्पविरामBecause it was raining, we stayed in.
यादी: शब्दांमध्ये स्वल्पविराम, शेवटच्या आधी andI bought eggs, milk and bread.

यादीत काही लेखक (विशेषतः अमेरिकन इंग्रजीत) and आधीही स्वल्पविराम देतात: eggs, milk, and bread. दोन्ही पद्धती बरोबर; एक निवडा आणि तीच वापरा.

वापर

1And – भर घालणं

सारखीच दुसरी कल्पना जोडायला किंवा यादीतले शब्द जोडायला and.

I'm a nurse and my husband is a teacher.
मी नर्स आहे आणि माझे मिस्टर शिक्षक आहेत.
We went to the beach and had lunch by the sea.
आम्ही समुद्रकिनाऱ्यावर गेलो आणि समुद्राजवळ जेवलो.
I need eggs, butter and flour.
मला अंडी, लोणी आणि पीठ हवं आहे.
यादी: शेवटच्या आधी and
She's clever and very funny.
ती हुशार आहे आणि खूप विनोदी पण.

2But – विरोध

दुसरी कल्पना पहिलीपेक्षा वेगळी किंवा अनपेक्षित असेल तेव्हा but. मराठीत “पण” किंवा “परंतु”.

The flat is small, but it's very bright.
फ्लॅट लहान आहे, पण त्यात भरपूर उजेड आहे.
flat (UK); apartment (US)
I like coffee, but I don't drink it in the evening.
मला कॉफी आवडते, पण संध्याकाळी मी ती पीत नाही.
He studied a lot, but he didn't pass the exam.
त्याने खूप अभ्यास केला, पण तो परीक्षेत पास झाला नाही.
It's expensive but good.
ते महाग आहे, पण चांगलं आहे.
दोन विशेषणं: इंग्रजीत स्वल्पविराम नाही

3Or – निवड

दोन किंवा जास्त गोष्टींमधून निवडीसाठी or. नकारार्थी वाक्यात or अशा गोष्टी जोडतो, ज्या तुम्ही करत नाही किंवा तुमच्याकडे नाहीत – मराठीत इथे अनेकदा “आणि” किंवा “ना … ना” येतं.

Do you want to stay in or go out?
तुला घरीच थांबायचं आहे की बाहेर जायचं आहे?
प्रश्नात “की” → or
We can take the bus or walk.
आपण बसने जाऊ शकतो किंवा चालत.
I don't eat meat or fish.
मी मांस आणि मासे खात नाही.
नकारात मराठी “आणि” → or
Is your birthday in May or June?
तुझा वाढदिवस मेमध्ये आहे की जूनमध्ये?

4So – परिणाम

so परिणामाच्या आधी ठेवा. कारण आधी येतं. मराठीत “म्हणून”.

It was raining, so we stayed at home.
पाऊस पडत होता, म्हणून आम्ही घरीच राहिलो.
“म्हणून” → so; इंग्रजीत कर्ता it
My phone battery was dead, so I used my friend's phone.
माझ्या फोनची बॅटरी संपली होती, म्हणून मी मित्राचा फोन वापरला.
The shop was closed, so we went to the market.
दुकान बंद होतं, म्हणून आम्ही बाजारात गेलो.
I'm on a diet, so no cake for me, thanks.
माझं डाएट चालू आहे, त्यामुळे मला केक नको, थँक्स.
“त्यामुळे” → so

5Because – कारण

because कारणाच्या आधी ठेवा. संवादात Why…? ला फक्त Because… ने उत्तर देता येतं. मराठीत “कारण”, किंवा कारणाच्या clause नंतर “म्हणून”.

I'm tired because I didn't sleep well.
मी थकलोय, कारण मला नीट झोप लागली नाही.
मराठीत स्वल्पविराम; इंग्रजीत नाही
She left early because she had a headache.
तिचं डोकं दुखत होतं म्हणून ती लवकर गेली.
मराठीत “… म्हणून” कारणानंतर; इंग्रजीत because कारणाआधी
Because the trains weren't running, we drove to Leeds.
ट्रेन बंद होत्या म्हणून आम्ही गाडीने लीड्सला गेलो.
because चा clause आधी → त्यानंतर स्वल्पविराम; so नाही
"Why are you learning English?" "Because I want to work abroad."
“तू इंग्रजी का शिकतोयस?” “कारण मला परदेशात काम करायचं आहे.”

6Also, too आणि as well

माहिती वाढवण्यासाठी हे शब्द. Also clause च्या मध्ये; too आणि as well शेवटी. मराठीत “पण” किंवा “-ही” (“मी फुटबॉलपण खेळतो”, “तीही डॉक्टर आहे”); इंग्रजीत also मुख्य क्रियापदाच्या आधी.

I play tennis. I also play football.
मी टेनिस खेळतो. मी फुटबॉलपण खेळतो.
“पण” → also, क्रियापदाआधी
Sara is a doctor. She's also a mother of three.
सारा डॉक्टर आहे. ती तीन मुलांची आईही आहे.
also be नंतर
I love this song. My dad loves it too.
मला हे गाणं खूप आवडतं. माझ्या बाबांनाही ते आवडतं.
too शेवटी; एक व्यक्ती → loves
We visited the castle, and we saw the old town as well.
आम्ही किल्ला पाहिला, आणि जुनं शहरही पाहिलं.
as well शेवटी

नेहमीच्या चुका

❌Because I was hungry, so I ate a sandwich.
✅Because I was hungry, I ate a sandwich.
because किंवा so, दोन्ही नाही. (किंवा: I was hungry, so I ate a sandwich.) मराठी “… म्हणून” मुळे ही चूक खूप होते.
❌She plays also the piano.
✅She also plays the piano.
also मुख्य क्रियापदाच्या आधी, क्रियापद आणि कर्माच्या मध्ये नाही.
❌I don't like it too.
✅I don't like it either.
नकारार्थी clause मध्ये शेवटी either.
❌I'm tired because of I didn't sleep.
✅I'm tired because I didn't sleep.
because + clause. (because of + नाम: पाहा B1-27.)
❌So it was late, we took a taxi.
✅It was late, so we took a taxi.
so परिणामाच्या आधी, दोन clauses च्या मध्ये.
⚠️I also am a student.
✅I'm also a student.
नेहमीची जागा: also be नंतर.
⚠️She too plays the drums.
✅She plays the drums too.
कर्त्यानंतर too औपचारिक आहे आणि त्याला स्वल्पविराम लागतात (She, too, plays…); नेहमीची जागा शेवटी.
⚠️I stayed at home. Because I was ill.
✅I stayed at home because I was ill.
लिहिताना because चा clause त्याच वाक्यात ठेवा. संवादात छोटं उत्तर “Because I was ill.” चालतं.

मराठी भाषकांसाठी सापळे

1. “मला चहा आणि कॉफी दोन्ही आवडत नाही” → don't like tea and coffee. मराठीत नकारार्थी वाक्यातही गोष्टी “आणि” ने जोडतो: “मला चहा आणि कॉफी आवडत नाही”, “आमच्याकडे गाडी आणि स्कूटर नाही”. इंग्रजीत don't … and म्हटलं तर अर्थ होतो “दोन्ही एकत्र नाही” – एक असू शकतं. “एकही नाही” सांगायचं असेल तर नकारानंतर or.

⚠️My grandmother in Satara doesn't drink tea and coffee; she has a glass of warm milk with turmeric every evening.
✅My grandmother in Satara doesn't drink tea or coffee; she has a glass of warm milk with turmeric every evening.
व्याकरणदृष्ट्या बरोबर, पण “एकही नाही” → don't … or
⚠️Ajinkya can't eat peanuts and cashews because of his allergy, so his mother makes his poha without them.
✅Ajinkya can't eat peanuts or cashews because of his allergy, so his mother makes his poha without them.
व्याकरणदृष्ट्या बरोबर, पण “दोन्हीपैकी काहीच नाही” → or

2. “मी पण!” → Me also! मराठीत सहमती छोट्या उत्तराने दाखवतो: “मी पण!”, “आम्ही पण येतो.” “पण” इंग्रजी also सारखा वाटतो, म्हणून Me also! तयार होतं. भारतात हे खूप ऐकू येतं, पण इंग्रजीत छोट्या उत्तरात Me too! (किंवा So do I.) नैसर्गिक आहे. Also clause च्या मध्ये येतो, एकटा नाही.

⚠️"I'm going to the book exhibition at the university on Sunday morning." "Me also! Let's go together on my scooter."
✅"I'm going to the book exhibition at the university on Sunday morning." "Me too! Let's go together on my scooter."
व्याकरणदृष्ट्या बरोबर, पण नैसर्गिक छोटं उत्तर Me too
⚠️"I really miss my mother's thalipeeth here in the hostel." "Me also, especially with fresh butter on top."
✅"I really miss my mother's thalipeeth here in the hostel." "Me too, especially with fresh butter on top."
व्याकरणदृष्ट्या बरोबर, पण नैसर्गिक छोटं उत्तर Me too

3. “रस्ता बंद होता म्हणून आम्ही परत फिरलो” → closed because we turned back. मराठीत “म्हणून” कारणाच्या नंतर येतं, आणि त्यानंतर परिणाम: “रस्ता बंद होता म्हणून परत फिरलो”. “म्हणून” चं भाषांतर because केलं आणि मराठी क्रम तसाच ठेवला, तर इंग्रजी वाक्य व्याकरणदृष्ट्या चालतं, पण अर्थ उलटा होतो: because नंतर नेहमी कारण येतं. मराठी क्रम ठेवायचा असेल तर so; because वापरायचं असेल तर आधी परिणाम.

⚠️The Sinhagad road was closed after the landslide because we turned back halfway.
✅The Sinhagad road was closed after the landslide, so we turned back halfway. किंवा We turned back halfway because the Sinhagad road was closed after the landslide.
व्याकरणदृष्ट्या बरोबर, पण अर्थ उलटा: because नंतर कारण
⚠️Sai's scooter had a flat tyre on Karve Road because he reached the lecture late.
✅Sai's scooter had a flat tyre on Karve Road, so he reached the lecture late. किंवा Sai reached the lecture late because his scooter had a flat tyre on Karve Road.
व्याकरणदृष्ट्या बरोबर, पण अर्थ उलटा: म्हणून → so

गोंधळ करू नका

so आणि because – एकच गोष्ट उलट दिशेने. So + परिणाम; because + कारण. कारण-परिणाम सांगण्याचे आणखी मार्ग B1-27 मध्ये.

It was cold, so I wore a coat.
थंडी होती, म्हणून मी कोट घातला.
थंडी → कोट
I wore a coat because it was cold.
मी कोट घातला, कारण थंडी होती.
कोट ← थंडी

but आणि although – दोन्ही विरोध दाखवतात, पण although चं वाक्य वेगळ्या पद्धतीने बनतं. या धड्यात फक्त but; although B1-26 मध्ये.

It was late, but we went for a walk.
उशीर झाला होता, पण आम्ही फिरायला गेलो.

also, too आणि as well – अर्थ एकच, वाक्यातली जागा वेगळी.

Tom also likes jazz.
टॉमलाही जॅझ आवडतं.
मुख्य क्रियापदाच्या आधी
Tom likes jazz too.
टॉमलाही जॅझ आवडतं.
शेवटी
Tom likes jazz as well.
टॉमलाही जॅझ आवडतं.
शेवटी

स्पेलिंग आणि उच्चार

  • and सहसा हलकं: /ən/ किंवा फक्त /n/ – fish and chips जवळजवळ “fish 'n' chips” असं ऐकू येतं. स्पष्ट “ॲण्ड” म्हणू नका.
  • but भरभर बोलताना हलकं /bət/; or हलकं /ə/ (UK), /ɚ/ (US): tea or coffee जवळजवळ “tea-er-coffee”. /ə/ आखूड, सैल स्वर आहे.
  • because /bɪˈkɒz/ (UK), /bɪˈkɔːz/ किंवा /bɪˈkʌz/ (US) – जोर दुसऱ्या syllable वर: be-COZ. शेवटी घोष /z/ – मधमाशीसारखा गुणगुणणारा आवाज, “ज” नाही. अगदी अनौपचारिक बोलण्यात ते 'cause /kəz/ होतं; सामान्य लिखाणात because लिहा.
  • too, to आणि two एकसारखे ऐकू येऊ शकतात: /tuː/. वाक्याच्या शेवटी too वर जोर: Me too. (to अनेकदा हलकं /tə/.) इंग्रजी /t/ साठी जिभेचं टोक दातांमागच्या उंचवट्यावर – मराठी “ट” किंवा “त” नाही.
  • or च्या निवडीच्या प्रश्नात आवाज पहिल्या पर्यायावर चढतो आणि शेवटच्या पर्यायावर उतरतो: Tea (वर) or coffee (खाली)?
  • स्वल्पविराम: मराठीत “कारण” आधी स्वल्पविराम देतो. इंग्रजीत but आणि so आधी स्वल्पविराम, पण because आधी सहसा नाही.

सुवर्णनियम

and (+), but (≠), or (?), so (→ परिणाम), because (← कारण). Also clause च्या मध्ये; too / as well शेवटी. but आणि so आधी सहसा स्वल्पविराम, because आधी नाही. आणि लक्षात ठेवा: एका वाक्यात because किंवा so, नकारात “आणि” = or, आणि “मी पण” = Me too.

सराव

A. रचना

प्रश्न 1–4 मध्ये कंसातला अर्थ दाखवणारा शब्द लिहा: and, but, or, so, because.

  1. I like cats, I don't like dogs. (contrast)
  2. Would you like rice chips? You can choose one. (choice)
  3. It was late, we went home. (result)
  4. We went home it was late. (reason)
  5. She plays the violin, and she ___ plays the piano. …
  6. My brother likes football, and I like it ___. …

B. अर्थ

योग्य पर्याय निवडा.

  1. योग्य पर्याय निवडा: I didn't have breakfast, … I'm hungry now.
  2. योग्य पर्याय निवडा: I'm hungry now … I didn't have breakfast.
  3. योग्य पर्याय निवडा: We can eat at home … go to a restaurant.
  4. योग्य पर्याय निवडा: The test was hard, … I passed it.

C. चूक शोधा

प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.

  1. I'm tired because of I worked late.
  2. I don't eat meat too.
  3. Because it was cold so we stayed in.
  4. She speaks also French.
  5. I was tired, so I went to bed early.

D. संदर्भात

मेसेजमधल्या रिकाम्या जागा भरा. हे शब्द वापरा: and, because, but, or, so, too (एक शब्द एकापेक्षा जास्त वेळा येऊ शकतो).

A message to a friend
Hi Jo! Sorry, I can't come tonight 16 I have a cold. I stayed in bed all day, 17 I feel a bit better now. Do you want to meet on Saturday 18 Sunday? I'm free both days. My sister wants to come 19. She's on holiday this week, 20 she isn't working!

E. तुमचे स्वतःचे वाक्य

तुमच्या दिवसाबद्दल आणि कारणांबद्दल इंग्रजीत लिहा.

  1. तुमच्या दिवसाबद्दल दोन वाक्यं लिहा: एक but ने आणि एक so ने.
  2. उत्तर द्या: Why are you learning English? because वापरा.

F. मिश्र उजळणी

मागील धड्यांची उजळणी करा.

  1. A1-28 Past Simple इंग्रजीत: went, saw, took – अनियमित क्रियापदं, did आणि didn't मराठीत
    रिकामी जागा भरा: I didn't (go) to work because I was ill.
  2. A1-15 Always, Usually, Never: इंग्रजीत “किती वेळा” कसं सांगायचं – मराठीत स्पष्टीकरण
    always योग्य जागी ठेवा: She is late.
  3. A1-26 Was आणि Were इंग्रजीत: be चा भूतकाळ मराठीत सोप्या भाषेत
    योग्य पर्याय निवडा: The film … long, but it was great.
उत्तरे

A. रचना

  1. but
  2. or
  3. so
  4. because
  5. also
  6. too

B. अर्थ

  1. so
  2. because
  3. or
  4. but

C. चूक शोधा

  1. I'm tired because I worked late.
  2. I don't eat meat either.
  3. Because it was cold, we stayed in. / It was cold, so we stayed in.
  4. She also speaks French. / She speaks French too. / She speaks French as well.
  5. ✓ I was tired, so I went to bed early.

D. संदर्भात

  1. because
  2. but / and / so
  3. or
  4. too
  5. so / and

E. तुमचे स्वतःचे वाक्य

  1. I was tired, but I went to the gym. It was cold, so I wore a hat.
  2. Because I want to travel and I need it for my job.

F. मिश्र उजळणी

  1. go
  2. She is always late.
  3. was
अँड्रॉइड ॲपजाता जाता शिका Google Play