Who Called You? की Who Did You Call? इंग्रजीत कर्ता आणि कर्म विचारणारे प्रश्न
Who Called You? Who Did You Call? Subject and Object Questions
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही कर्त्याबद्दलचे प्रश्न do / does / did शिवाय विचारू शकाल (Who called you? What happened?), आणि कर्माबद्दलचे प्रश्न सहायक क्रियापदासह (Who did you call?). शेवटी preposition असलेले प्रश्न (Who did you go with?) आणि नकारार्थी प्रश्नही (Don't you like it?) विचारू शकाल, आणि त्यांना बरोबर उत्तर देऊ शकाल.
मुख्य कल्पना
हे वाक्य बघा: Anna called Ben. वाक्यात दोन माणसं आहेत. दोघांपैकी कोणाबद्दलही प्रश्न विचारता येतो.
प्रश्नार्थक शब्दाची कल्पना कोड्याच्या (puzzle) एका तुकड्यासारखी करा. फोन कोणी केला हे माहीत नसेल – तो कर्ता (subject) आहे – तर who हा तुकडा थेट कर्त्याच्या जागी बसतो: Who called Ben? बाकी काहीच हलत नाही. शब्दक्रम साध्या विधानासारखाच, म्हणून do, does किंवा did नाही.
फोन कोणाला आला हे माहीत नसेल – तो कर्म (object) आहे – तर who वाक्याच्या सुरुवातीला उडी मारतो, आणि नेहमीचा प्रश्न लागतो, ज्यात सहायक क्रियापद कर्त्याच्या आधी येतं: Who did Anna call?
म्हणून प्रश्न विचारण्याआधी ठरवा: मी करणाऱ्याबद्दल विचारतोय की ज्याच्यावर क्रिया झाली त्याच्याबद्दल?
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत हा फरक प्रश्नार्थक शब्दावरूनच कळतो: “तुला कोणी फोन केला?” (करणारा) आणि “तू कोणाला फोन केलास?” (ज्याला फोन आला). म्हणजे ही कल्पना तुम्हाला ओळखीची आहे. इंग्रजी who मात्र बदलत नाही: फरक शब्दक्रम आणि सहायक क्रियापद दाखवतात. कर्त्याबद्दल विचारताना did नाही; कर्माबद्दल विचारताना did (किंवा दुसरं सहायक क्रियापद) कर्त्याच्या आधी. मराठी प्रश्नाला do / did सारखं काही लागत नाही (“तू काय घेतलंस?”), आणि शब्दक्रमही विधानासारखाच राहतो. म्हणून कर्माबद्दलच्या प्रश्नात did विसरलं जातं.
मराठी प्रश्नार्थक शब्दाला जोडलेला प्रत्यय preposition चं कामही करतो: “कोणाबरोबर”, “कशाबद्दल”, “कोणासाठी”. इंग्रजीत preposition सहसा प्रश्नाच्या शेवटी जातं: Who did you go with? आणि नकारार्थी प्रश्नांना उत्तर देताना मराठी “हो / नाही” अनेकदा प्रश्नाशी सहमती दाखवतं (“तू आला नाहीस का?” “हो, नाही आलो.”); इंग्रजी Yes / No वस्तुस्थितीशी जुळतं.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| तुला कोणी फोन केला? | Who called you? | कर्त्याबद्दल प्रश्न: did नाही |
| तू कोणाला फोन केलास? | Who did you call? | कर्माबद्दल प्रश्न: did + कर्ता + मूळ रूप |
| तुझ्या फोनला काय झालं? | What happened to your phone? | what कर्ता: did नाही |
| ती काय म्हणाली? | What did she say? | मराठीत सहायक क्रियापद नाही, इंग्रजीत did |
| तू कोणाबरोबर सिनेमाला गेला होतास? | Who did you go to the cinema with? | “-बरोबर” प्रश्नार्थक शब्दाला; इंग्रजीत preposition शेवटी |
| किती विद्यार्थी परीक्षेत पास झाले? | How many students passed the exam? | कर्त्याबद्दल प्रश्न: did नाही – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| तू मला फोन का केला नाहीस? | Why didn't you call me? | didn't कर्त्याच्या आधी |
| “तुला भूक नाही लागली का?” “लागली की!” | "Aren't you hungry?" "Yes, I am!" | होकारार्थी वस्तुस्थिती → Yes |
थोडक्यात: “कोणी / काय” कर्ता असेल → प्रश्नार्थक शब्द + क्रियापद, did शिवाय; “कोणाला / काय / कोणाबरोबर” → प्रश्नार्थक शब्द + did / do / are… + कर्ता + क्रियापद (preposition शेवटी). नकारार्थी प्रश्नाला वस्तुस्थितीप्रमाणे उत्तर द्या: Yes = होकारार्थी वस्तुस्थिती, No = नकारार्थी वस्तुस्थिती.
रचना
एका वाक्याबद्दल दोन प्रश्न: Anna called Ben.
| आपण विचारतो… | प्रश्न | उत्तर |
|---|---|---|
| कर्त्याबद्दल | Who called Ben? | Anna (did). |
| कर्माबद्दल | Who did Anna call? | Ben. |
कर्त्याबद्दल प्रश्न – प्रश्नार्थक शब्द + क्रियापद (do / does / did शिवाय)
| काळ | उदाहरण |
|---|---|
| Present Simple | Who lives here? (he/she/it रूप: -s) |
| Past Simple | What happened? |
| Present Continuous | Who is making that noise? |
| Modal verb | Who can help me? |
कर्माबद्दल प्रश्न – प्रश्नार्थक शब्द + सहायक क्रियापद + कर्ता + क्रियापद
| काळ | उदाहरण |
|---|---|
| Present Simple | Who do you live with? |
| Past Simple | What did you buy? |
| Present Continuous | What are you doing? |
| Modal verb | Who can we ask? |
Which / How many + नाम कर्ता म्हणून
| कर्त्याबद्दल प्रश्न | कर्माबद्दल प्रश्न |
|---|---|
| Which bus goes to the airport? | Which bus did you take? |
| How many people came to the party? | How many people did you invite? |
नकारार्थी प्रश्न – नकारार्थी सहायक क्रियापद (लघुरूप) + कर्ता
| प्रकार | उदाहरण |
|---|---|
| हो / नाही प्रश्न | Don't you like it? / Isn't it beautiful? / Haven't you finished? |
| प्रश्नार्थक शब्दासह प्रश्न | Why didn't you call? / Why aren't you ready? |
| कर्त्याबद्दल प्रश्न | Who didn't come? |
नकारार्थी प्रश्नाला उत्तर – वस्तुस्थितीला उत्तर द्या, प्रश्नाला नाही
| प्रश्न | वस्तुस्थिती होकारार्थी | वस्तुस्थिती नकारार्थी |
|---|---|---|
| Don't you like coffee? | Yes, I do. (मला आवडते.) | No, I don't. (मला आवडत नाही.) |
| Isn't she coming? | Yes, she is. (ती येतेय.) | No, she isn't. (ती येत नाहीये.) |
वापर
1who ने कर्त्याबद्दल प्रश्न
कोणी काहीतरी केलं हे माहीत नसेल, तेव्हा who + क्रियापद वापरा. वर्तमानकाळात he/she/it चं रूप येतं: Who wants…?, Who lives…?
2what ने कर्त्याबद्दल प्रश्न
घटना, कारण किंवा परिणाम याबद्दल विचारताना what + क्रियापद वापरा. सगळ्यात नेहमीचा प्रश्न: What happened?
3कर्माबद्दल प्रश्न
कोणाला किंवा काय केलं ते माहीत नसेल, तेव्हा नेहमीचा प्रश्नाचा शब्दक्रम वापरा: प्रश्नार्थक शब्द + do / does / did / am / is / are + कर्ता + क्रियापद.
4कर्ता म्हणून which आणि how many
Which + नाम आणि How many + नाम सुद्धा कर्ता असू शकतात. मग did नाही. पण ते कर्म असतील, तर सहायक क्रियापद लागतं.
5preposition ने संपणारे प्रश्न
रोजच्या इंग्रजीत preposition प्रश्नाच्या शेवटी जातं. मराठीत ते प्रश्नार्थक शब्दालाच जोडलेलं असतं: “कोणाबरोबर”, “कशाबद्दल”, “कोणासाठी”. With whom…? सारखे प्रश्न खूप औपचारिक वाटतात.
6नकारार्थी प्रश्न
नकारार्थी प्रश्न आश्चर्य दाखवतो (Don't you like it?), उत्तर “हो”च असणार असं गृहीत धरतो (Isn't it a beautiful day?), किंवा तक्रार करतो (Why didn't you…?). लघुरूप वापरा आणि वस्तुस्थितीप्रमाणे उत्तर द्या.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “आईने शेवटी किती साड्या घेतल्या?” → did शिवाय प्रश्न. मराठी प्रश्नात शब्दक्रम विधानासारखाच असतो आणि did सारखं वेगळं सहायक क्रियापद लागत नाही: “आईने किती साड्या घेतल्या?”, “त्यांनी किती पैसे मागितले?”. म्हणून इंग्रजीत कर्माबद्दलच्या प्रश्नातून did गळतं. कर्माबद्दलच्या प्रश्नात did + कर्ता + मूळ रूप.
2. नकारार्थी प्रश्नाला “हो” → Yes पण अर्थ नकारार्थी. मराठीत नकारार्थी प्रश्नाला “हो” म्हणजे अनेकदा “तुझं बरोबर आहे”: “कॅन्टीन रविवारी उघडी नसते ना?” “हो, बंद असते.” इंग्रजीत Yes / No प्रश्नाला नाही, तर वस्तुस्थितीला उत्तर देतं: बंद असेल तर No.
3. “कोण कोण येणार आहेत?” → Who all are coming? मराठीत अनेक माणसं अपेक्षित असतील तर आपण “कोण कोण” म्हणतो आणि क्रियापद अनेकवचनी: “कोण कोण येणार आहेत?”. म्हणून इंग्रजीत who all आणि are येतं. प्रमाण इंग्रजीत कर्त्याबद्दलच्या प्रश्नात who नंतर एकवचनी रूप येतं, उत्तर अनेकजण असले तरी: Who's coming?
गोंधळ करू नका
Who called you? आणि Who did you call? – स्वतःला विचारा: प्रश्नार्थक शब्द करणारा आहे की ज्याच्यावर क्रिया झाली तो? मराठीत: “कोणी” की “कोणाला”.
What happened? आणि What did you do? – पहिल्या प्रश्नात what कर्ता आहे (काहीतरी घडलं), दुसऱ्यात कर्म (तू काहीतरी केलंस).
Who's आणि whose – Who's = who is किंवा who has. Whose मालकाबद्दल विचारतं (“कोणाचं?”). पाहा A2-13.
थेट आणि अप्रत्यक्ष प्रश्न – लांब, सौजन्यपूर्ण प्रश्नाच्या आत (Could you tell me who…?) शब्दक्रम पुन्हा बदलतो. पाहा B1-14.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- जलद बोलताना Who did you अनेकदा जोडून येतं: /ˈhuː dɪdʒə/. who मध्ये w उच्चारत नाहीत, शब्द हलक्या h ने सुरू होतो.
- What did you → /ˈwɒdɪdʒə/ (UK), /ˈwʌdɪdʒə/ (US). what च्या सुरुवातीला /w/: ओठ गोल करा, दात खालच्या ओठाला लावू नका – मराठी “व” पेक्षा जास्त गोल ओठ.
- प्रश्नाच्या शेवटी आलेलं preposition पूर्ण आणि जोरात म्हणतात: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)?
- प्रश्नार्थक शब्दाने सुरू होणाऱ्या प्रश्नाच्या शेवटी सूर सहसा खाली येतो: Who called you? ↘. Yes / No प्रश्नात आणि आश्चर्याच्या नकारार्थी प्रश्नात सूर अनेकदा वर जातो: Didn't you get my message? ↗
- नकारार्थी प्रश्नांत रोजच्या बोलण्यात लघुरूप वापरतात: Don't you…? Isn't it…? पूर्ण रूप Do you not like it? अस्तित्वात आहे, पण ते जास्त औपचारिक किंवा जोर देणारं वाटतं.
सुवर्णनियम
प्रश्नार्थक शब्द कर्ता असेल (“कोणी / काय झालं”), तर विधानाचा शब्दक्रम ठेवा, do / does / did नको: Who called you? तो कर्म असेल (“कोणाला / काय केलं”), तर नेहमीचा प्रश्न: Who did you call? preposition शेवटी. आणि नकारार्थी प्रश्नाला वस्तुस्थितीप्रमाणे उत्तर द्या: Yes = होकारार्थी, No = नकारार्थी.
सराव
A. रचना
सूचनेप्रमाणे प्रश्न तयार करा.
-
कर्त्याबद्दल प्रश्न विचारा – Maria took my umbrella.
-
कर्माबद्दल प्रश्न विचारा – Maria took my umbrella.
-
कर्त्याबद्दल प्रश्न विचारा – Five students failed the test. (How many…?)
-
प्रश्न तयार करा: you / who / to / talking / are
-
preposition शेवटी ठेवा: With whom did you travel?
-
नकारार्थी प्रश्न तयार करा: you / like / horror films (Present Simple)
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: Who … this song?
-
योग्य पर्याय निवडा: What … for lunch?
-
योग्य पर्याय निवडा: Who … next door?
-
"Didn't you see the email?" तुम्ही तो पाहिला नाही. उत्तर द्या: …
-
"Isn't Tom coming?" टॉम येतोय. उत्तर द्या: …
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
What did happen last night?
-
Who you invited to the party?
-
Why you didn't tell me?
-
Which team won the match?
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Kim: 16 happened to your arm?
Sam: I fell off my bike on Saturday.
Kim: Oh no! Who 17 (take) you to the hospital?
Sam: My brother. And we met our old teacher there!
Kim: Really? What 18 she say?
Sam: She asked about you.
Kim: That's nice. But why 19 you call me on Saturday? I was at home all day.
Sam: Sorry! My phone was broken too. Who 20 I talk to about a new one?
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमचे स्वतःचे प्रश्न इंग्रजीत लिहा.
-
तुम्हाला माहीत असलेल्या एखाद्या सिनेमाबद्दल कर्त्याबद्दलचा एक आणि कर्माबद्दलचा एक प्रश्न लिहा.
-
कधीच टीव्ही न बघणाऱ्या मित्राला आश्चर्य दाखवणारा एक नकारार्थी प्रश्न लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-29 Who, Which, That आणि Where: इंग्रजीत Relative Clauses मराठीत समजून घ्या The man lives next door is a pilot.
-
A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: इंग्रजीत “मी पण” आणि “मीही नाही” कसं म्हणायचं "I didn't go to the party." "Neither I."
-
A1-16 Question Words: what, where, who, how… इंग्रजीत प्रश्न कसे विचारायचे often do you go to the gym?
उत्तरे
A. रचना
- Who took your umbrella? / Who took my umbrella?
- What did Maria take? / What did she take?
- How many students failed the test?
- Who are you talking to?
- Who did you travel with?
- Don't you like horror films? / Do you not like horror films?
B. अर्थ
- wrote
- did you eat
- lives
- No, I didn't.
- Yes, he is.
C. चूक शोधा
- What happened last night?
- Who did you invite to the party?
- Why didn't you tell me?
- ✓ Which team won the match?
D. संदर्भात
- What
- took
- did
- didn't / couldn't
- should / can / could / do / shall
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- Who played the main character? Who did the main character fall in love with?
- Don't you like TV?
F. मिश्र उजळणी
- who / that
- did
- How
