उजळणी: Passive, Reported Speech, Question Tags आणि Verb Patterns (B1-10–B1-19)
Review: Passive, Reported Speech and Verb Patterns
या पानावर
या उजळणीत येणारे धडे
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही कोणत्याही काळात कर्तरी आणि कर्मणी प्रयोग यांतून योग्य रचना निवडू शकाल, दुसऱ्याचं बोलणं आणि प्रश्न योग्य शब्दक्रमाने पुढे सांगू आणि नम्रपणे विचारू शकाल, question tags जोडू शकाल, वर्तमानाबद्दल अंदाज बांधू शकाल, आणि क्रियापदं व prepositions नंतर -ing, to आणि मूळ रूप यांतून योग्य रूप निवडू शकाल.
आपण काय शिकलो
| धडा | विषय | मुख्य उदाहरण |
|---|---|---|
| B1-10 | be + past participle Present Simple आणि Past Simple मध्ये; करणारा महत्त्वाचा असेल तरच by; „-कडून“ = by; was born („जन्मला“) | My phone was stolen on the train. |
| B1-11 | सगळ्या काळांत आणि modal verbs नंतर passive: be हव्या त्या काळात (is being, has been, will be, must be); „दुरुस्त होतोय“, „भरायचा आहे“ | The bridge is being repaired, so we have to go the long way round. |
| B1-12 | अप्रत्यक्ष विधानं: said नंतर काळ एक पाऊल मागे (मराठीत „म्हणाला की“ नंतर तसाच); सर्वनामं आणि वेळेचे शब्द बदलतात; गोष्ट अजून खरी असेल किंवा सांगणारं क्रियापद वर्तमानकाळात असेल तर backshift नाही | She said she would see me the next day. |
| B1-13 | अप्रत्यक्ष प्रश्न विधानाच्या शब्दक्रमात, „की … का“ = if / whether; ask / tell + व्यक्ती + (not) to; say आणि tell | The officer asked me where I was going. |
| B1-14 | नम्र (indirect) प्रश्न: नम्र सुरुवात + विधानाचा शब्दक्रम, काळ मागे जात नाही; प्रश्नशब्द + to („काय करावं“) | Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is? |
| B1-15 | Question tags: सहायक क्रियापद परत आणा आणि उलटं करा; ते नसेल तर do / does / did; मराठी „ना“ बदलत नाही, इंग्रजी tag बदलतो | She works from home on Fridays, doesn't she? |
| B1-16 | वर्तमानाबद्दल अंदाज: must („असला पाहिजे“), might / may / could („असेल कदाचित“), can't („असूच शकत नाही“); „असेलच असं नाही“ = might not | You've been travelling all day. You must be tired. |
| B1-17 | क्रियापद + -ing (enjoy, avoid, consider, suggest) आणि क्रियापद + to (decide, hope, refuse, manage); विशेषण + to | We've decided to sell the car. |
| B1-18 | क्रियापद + कर्म + to (want, ask, tell, allow) – „की“ वाक्य नाही; make / let + कर्म + मूळ रूप („-ायला लावलं“, „-ऊ दिलं“); कर्मणी प्रयोगात be made to, be allowed to | My boss let me leave early on Friday. |
| B1-19 | कर्ता म्हणून -ing (एकवचनी क्रियापद) आणि prepositions नंतर -ing, look forward to मधल्या to नंतरही | We look forward to hearing from you. |
महत्त्वाच्या तुलना
कर्तरी आणि कर्मणी प्रयोग – करणारा नसलेलं मराठी वाक्य („पूल उद्ध्वस्त झाला“, „जेवण बनवलं जात आहे“) इंग्रजीत passive होतं, आणि क्रिया ज्याच्यावर होते तो कर्ता बनतो. B1-10 B1-11
- तपासा: कर्ता क्रिया करतो की त्याच्यावर क्रिया होते? होते → be + past participle. कर्म न घेणाऱ्या क्रियापदांना (happen, arrive, die) passive नसतो.
being आणि been – मराठीत: „दुरुस्तीचं काम चालू आहे“ (अर्धवट) आणि „दुरुस्त झाला आहे“ (पूर्ण). B1-11
- तपासा: am / is / are / was / were नंतर → being (चालू). have / has / had नंतर → been (पूर्ण).
पुढे सांगितलेला प्रश्न आणि नम्र प्रश्न – दोन्हींत विधानाचा शब्दक्रम; मराठीत दोन्ही „… बँक कुठे आहे“. B1-13 B1-14
- तपासा: दोन्हींत विधानाचा शब्दक्रम आणि do / does / did नाहीत. भूतकाळातल्या प्रश्नाबद्दल सांगतो आहे? → सहसा काळ मागे आणि पूर्णविराम. आत्ता विचारतो आहे? → काळ मागे नाही; प्रश्नचिन्ह की पूर्णविराम ते सुरुवात ठरवते.
say आणि tell; told me to आणि told me that – मराठी „सांगणं / म्हणणं“ दोन्हींना चालतं. B1-12 B1-13
- तपासा: क्रियापदानंतर लगेच व्यक्ती आहे? → tell. आज्ञा किंवा विनंती आहे? → tell / ask + व्यक्ती + (not) to.
Backshift आणि backshift नसणं – मराठीत अप्रत्यक्ष कथनात काळ सहसा तसाच राहतो; इंग्रजीत नाही. B1-12
- तपासा: सांगणारं क्रियापद भूतकाळात आहे? → सहसा एक पाऊल मागे. गोष्ट आत्ताही खरी आहे, किंवा सांगणारं क्रियापद वर्तमानकाळात आहे (says)? → मूळ काळ ठेवता येतो.
अंदाजाचा must आणि सक्तीचा must; can't आणि mustn't – मराठी „पाहिजे“ ही दोन्ही करतो („असला पाहिजे“ / „लावलाच पाहिजे“); „असूच शकत नाही“ आणि „करता कामा नये“ इंग्रजीसारखेच वेगळे. B1-16
- तपासा: पुराव्यावरून तर्क की नियम? „खरं नाही याची खात्री“ साठी can't, mustn't नाही.
क्रियापद + -ing, क्रियापद + to आणि क्रियापद + कर्म + to – मराठी „-णं“ अनेकदा -ing कडे, „-ायचं“ अनेकदा to कडे दाखवतं; „मला वाटतं की तू…“ म्हणजे कर्म + to. B1-17 B1-18
- तपासा: पहिलं क्रियापद रूप ठरवतं. दोन्ही कामं एकच व्यक्ती करते → क्रियापद + -ing किंवा क्रियापद + to. दुसरं काम दुसरी व्यक्ती करते → सहसा क्रियापद + कर्म + to (suggest नाही: „नेहमीच्या चुका“ पाहा).
make / let + मूळ रूप आणि allow + कर्म + to – मराठीत „-ायला लावलं“ (सक्ती) आणि „-ऊ दिलं“ (परवानगी) स्पष्ट वेगळे. B1-18
- तपासा: या उजळणीतल्या क्रियापदांपैकी make आणि let to शिवाय मूळ रूप घेतात (आणि help घेऊ शकतो). कर्मणी प्रयोगात: be made to, be allowed to.
to + मूळ रूप आणि to (preposition) + -ing – मराठीत दोन्हींकडे „-ायला“ येऊ शकतो. B1-19
- तपासा: या to नंतर नाम ठेवता येईल का? येत असेल, तर तो preposition → -ing.
सहायक क्रियापदाचा tag आणि do / does / did चा tag – मराठी „ना“ सहसा तसाच राहतो. B1-15
- तपासा: वाक्यात सहायक क्रियापद किंवा मुख्य क्रियापद be आहे? तेच परत आणा आणि उलटं करा (She's a teacher, isn't she?). सहायक क्रियापद किंवा be नाही? → त्याच काळातलं do / does / did.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “कंडक्टरने आजीला विचारलं की…” → asked to my grandmother. मराठीत विचारताना व्यक्तीला „-ला / -ना“ लागतं: “कोल्हापूर बस स्टँडवर कंडक्टरने आजीला विचारलं की तुम्हाला कोणत्या गावी जायचं आहे.” „-ला“ = to अशी सवय असल्याने asked to my grandmother तयार होतं. इंग्रजीत ask नंतर व्यक्ती थेट येते, to शिवाय – आणि नंतर विधानाचा शब्दक्रम. B1-13
2. “सीनियरने मला त्याचा लॅपटॉप वापरायची ऑफर दिली” → offered me to use. मराठीत „मला … वापरायची ऑफर दिली“, „मला मदत करायची तयारी दाखवली“ अशा वाक्यांत व्यक्ती („मला“) असते. म्हणून इंग्रजीत want me to, ask me to सारखं offered me to… तयार होतं B1-18. पण offer नंतर थेट to + मूळ रूप येतं B1-17, आणि व्यक्ती नंतर येते: offered to lend me. किंवा offer + व्यक्ती + वस्तू: offered me his laptop.
3. “तुमच्या उत्तराची वाट पाहत आहोत” → looking forward for. मराठीत आपण एखाद्या गोष्टी„ची“ वाट पाहतो आणि „-साठी“ उत्सुक असतो, आणि ईमेलच्या शेवटी for सारखा preposition येतो: awaiting for, looking forward for. इंग्रजी ठरलेला वाक्प्रचार look forward to आहे, आणि त्याच्या नंतर नाम किंवा -ing. B1-19
सुवर्णनियम
- B1-10 तुम्हाला काय घडलं किंवा कशावर / कोणावर घडलं, यावर लक्ष द्यायचं आहे का? be + past participle वापरा (is made, was built). करणारा नवा किंवा महत्त्वाचा असेल तरच by + करणारा. करणारा नसलेलं मराठी वाक्य इंग्रजीत कर्त्यासह passive होतं.
- B1-11 be ला हव्या त्या काळात ठेवा – is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be – आणि past participle जोडा. past participle कधीच बदलत नाही.
- B1-12 तुमच्या वेळेतून आणि ठिकाणावरून सांगा: भूतकाळातल्या सांगणाऱ्या क्रियापदानंतर काळ सहसा एक पाऊल मागे न्या, आणि सर्वनामं व वेळेचे शब्द बदला. गोष्ट अजूनही खरी असेल किंवा सांगणारं क्रियापद वर्तमानकाळात असेल, तर मूळ काळ ठेवता येतो.
- B1-13 अप्रत्यक्ष प्रश्नात विधानाचा शब्दक्रम; हो / नाही प्रश्नात if / whether (मराठी „की … का“ दोन्हींच्या जागी एकच शब्द). विनंती आणि आज्ञा: ask / tell + व्यक्ती + (not) to + क्रियापद. Tell कोणाला तरी, say काहीतरी.
- B1-14 नम्र सुरुवात + विधानाचा शब्दक्रम, आत do / does / did नाहीत; हो / नाही प्रश्नात if / whether. प्रश्नचिन्ह फक्त सुरुवात स्वतः प्रश्न असेल तेव्हा.
- B1-15 सहायक क्रियापद (किंवा be) परत आणा आणि उलटं करा, सर्वनामासह. ते नसेल तर do / does / did. मराठी „ना“ सहसा तसाच राहतो; इंग्रजी tag प्रत्येक वाक्याबरोबर बदलतो. खाली जाणारा सूर = “मला होकार द्या”, वर जाणारा = “असं आहे का?”.
- B1-16 पुरावा → निष्कर्ष: must = खरं असल्याची खात्री; might / may / could = शक्य; can't = खरं नसल्याची खात्री. „असेलच असं नाही“ म्हणजे might not / may not; „नसला पाहिजे“ साठी can't.
- B1-17 पहिलं क्रियापद दुसऱ्याचं रूप ठरवतं: -ing अनेकदा कामाला वस्तूसारखं वागवतं (enjoy, avoid, deny); to अनेकदा पुढे दाखवतो (decide, hope, promise). मराठी „-णं“ आणि „-ायला“ फक्त खूण आहेत; तर्क मदत करत नसेल तर क्रियापद उदाहरणासह शिका.
- B1-18 want, ask, tell, allow सारखी क्रियापदं व्यक्ती + to + क्रियापद घेतात – „मला वाटतं की तू…“ म्हणजे want you to; make आणि let व्यक्ती + क्रियापद घेतात, to शिवाय; help दोन्ही. कर्मणी प्रयोग: be made to, be allowed to.
- B1-19 Preposition नंतर क्रियापद -ing रूप घेतं – look forward to, be used to, object to मधल्या to नंतरही, मराठीत „-ायला“ असला तरी. एक -ing कर्ता एकवचनी क्रियापद घेतो.
सराव
A. रचना
योग्य रूप वापरून वाक्यं पूर्ण करा.
-
B1-10 Passive Voice (कर्मणी प्रयोग): is made, was built मराठीत सोप्या भाषेत My bike (steal) last night.
-
B1-11 सगळ्या काळांत Passive आणि Modal Verbs: is being done, has been done, must be done Sorry, your room (clean) at the moment.
-
B1-11 सगळ्या काळांत Passive आणि Modal Verbs: is being done, has been done, must be done Tickets (can / buy) online.
-
B1-12 Reported Speech (अप्रत्यक्ष कथन): He said he was… मराठीत सोप्या भाषेत "I've lost my keys." → She said she her keys.has lost: possible if the keys are still lost now B1-12
-
B1-13 Reported Questions: अप्रत्यक्ष प्रश्न, विनंती आणि आज्ञा; say की tell? मराठीत सोप्या भाषेत "Where do you work?" → He asked me where .I work: possible if it is still true B1-12
-
B1-14 Indirect Questions: Could you tell me where… – इंग्रजीत नम्र प्रश्न कसे विचारायचे Where is the nearest bus stop? → Could you tell me where ?
-
B1-15 Question Tags: …, isn't it? – “ना?” इंग्रजीत कसं म्हणायचं, मराठीत सोप्या भाषेत She works from home on Fridays, ?
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do – “करायला लावलं”, “जाऊ दिलं” इंग्रजीत, मराठीत सोप्या भाषेत My mum made me (apologise) to my sister.mum (UK), mom (US)
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा किंवा प्रश्नाचं उत्तर द्या.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: इंग्रजीत अंदाज कसा बांधायचा – मराठीत सोप्या भाषेत योग्य पर्याय निवडा: She's just finished a ten-hour shift. She … be tired.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: इंग्रजीत अंदाज कसा बांधायचा – मराठीत सोप्या भाषेत योग्य पर्याय निवडा: That … be Jack — he's on holiday in Thailand.on holiday (UK), on vacation (US)
-
B1-17 Verb + -ing की verb + to? enjoy doing, decide to do – पूर्ण यादी मराठीत योग्य पर्याय निवडा: We can't afford … on holiday this year.
-
B1-17 Verb + -ing की verb + to? enjoy doing, decide to do – पूर्ण यादी मराठीत योग्य पर्याय निवडा: I really enjoy … from home.
-
B1-19 Gerund: -ing रूप नाम म्हणून – Swimming is…, interested in learning, look forward to seeing मराठीत नामाची चाचणी करून निवडा: I'm looking forward to … the new film.
-
B1-17 Verb + -ing की verb + to? enjoy doing, decide to do – पूर्ण यादी मराठीत नामाची चाचणी करून निवडा: I want to … the new film.
-
B1-13 Reported Questions: अप्रत्यक्ष प्रश्न, विनंती आणि आज्ञा; say की tell? मराठीत सोप्या भाषेत योग्य पर्याय निवडा: She … us to wait outside.
-
B1-12 Reported Speech (अप्रत्यक्ष कथन): He said he was… मराठीत सोप्या भाषेत एका मिनिटापूर्वी मैत्रीण म्हणाली: "The film starts at eight." Report 1: She said the film starts at eight. Report 2: She said the film started at eight. कोणतं शक्य आहे? …
-
B1-15 Question Tags: …, isn't it? – “ना?” इंग्रजीत कसं म्हणायचं, मराठीत सोप्या भाषेत "You've locked the door, haven't you?" बोलणाऱ्याला खात्री नाही. tag चा सूर वर जाणारा (rising) की खाली जाणारा (falling)?
-
B1-11 सगळ्या काळांत Passive आणि Modal Verbs: is being done, has been done, must be done योग्य पर्याय निवडा: The new stadium …, so it's still closed.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
B1-10 Passive Voice (कर्मणी प्रयोग): is made, was built मराठीत सोप्या भाषेत This castle built in the 12th century.
-
B1-11 सगळ्या काळांत Passive आणि Modal Verbs: is being done, has been done, must be done The results will announced on Friday.
-
B1-13 Reported Questions: अप्रत्यक्ष प्रश्न, विनंती आणि आज्ञा; say की tell? मराठीत सोप्या भाषेत She asked me what time was it.
-
B1-14 Indirect Questions: Could you tell me where… – इंग्रजीत नम्र प्रश्न कसे विचारायचे Do you know what time does the shop close?
-
B1-15 Question Tags: …, isn't it? – “ना?” इंग्रजीत कसं म्हणायचं, मराठीत सोप्या भाषेत Nobody called, didn't they?
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do – “करायला लावलं”, “जाऊ दिलं” इंग्रजीत, मराठीत सोप्या भाषेत My parents didn't let me to go to the concert.
-
B1-19 Gerund: -ing रूप नाम म्हणून – Swimming is…, interested in learning, look forward to seeing मराठीत It's worth to book a table.
-
B1-12 Reported Speech (अप्रत्यक्ष कथन): He said he was… मराठीत सोप्या भाषेत He said he would send me the details.
-
B1-17 Verb + -ing की verb + to? enjoy doing, decide to do – पूर्ण यादी मराठीत She avoided to answer my question.
D. संदर्भात
कंसातल्या शब्दांची योग्य रूपं लिहून किंवा योग्य शब्द निवडून संवाद पूर्ण करा.
Ana: You heard about the new office, 28?
Ben: No! What happened?
Ana: At the meeting, the boss said the old building 29 (sell) last month, and that a new office 30 (build) at the moment.
Ben: Really? Do you know where 31 (they / build) it?
Ana: Near the station. But she asked us 32 (not / tell) anyone yet.
Ben: Oops. I've just told Tom. He 33 (must / can't) be really surprised — I'm sure. He's worked in this building for twenty years!
Ana: And guess what? The boss has agreed 34 (let) us work from home two days a week until the move. She won't make us 35 (come) in every day.
Ben: Great! I'm looking forward to 36 (not / sit) in traffic every morning.
Ana: Me too. 37 (work) from home really suits me.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
B1-12 Reported Speech (अप्रत्यक्ष कथन): He said he was… मराठीत सोप्या भाषेत मागच्या आठवड्यात मित्राने किंवा सहकाऱ्याने तुम्हाला सांगितलेली एक गोष्ट आणि त्याने विचारलेला एक प्रश्न पुढे सांगा.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do – “करायला लावलं”, “जाऊ दिलं” इंग्रजीत, मराठीत सोप्या भाषेत लहानपणी तुमच्या घरच्या नियमांबद्दल तीन वाक्यं लिहा: एक let वापरून, एक make वापरून आणि एक (not) allowed to वापरून.
-
B1-11 सगळ्या काळांत Passive आणि Modal Verbs: is being done, has been done, must be done तुमच्या गावाबद्दल किंवा शहराबद्दल passive वापरून दोन वाक्यं लिहा: एक भूतकाळाबद्दल (was built / was opened) आणि एक आत्ता चालू असलेल्या कामाबद्दल (is being…).
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
B1-03 Past Perfect: I Had Already Left – पूर्ण भूतकाळ मराठीत सोप्या भाषेत When we got to the cinema, the film (already / start).
-
B1-07 Third Conditional: If I Had Known… मराठीत सोप्या भाषेत If you (ask) me, I would have helped.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have: भूतकाळातली चूक आणि खंत मराठीत I (should / bring) an umbrella — I'm soaked!
-
A2-25 Verb + -ing की Verb + to: want to, enjoy -ing – इंग्रजी क्रियापदांच्या जोड्या I'd like (go) to the concert with you.
उत्तरे
A. रचना
- was stolen / got stolen
- is being cleaned
- can be bought
- had lost / 'd lost / has lost
- I worked / I work
- the nearest bus stop is
- doesn't she
- apologise
B. अर्थ
- must
- can't
- to go
- working
- seeing
- see
- told
- both
- rising
- is being built
C. चूक शोधा
- This castle was built in the 12th century.
- The results will be announced on Friday.
- She asked me what time it was.
- Do you know what time the shop closes?
- Nobody called, did they?
- My parents didn't let me go to the concert. / My parents didn't allow me to go to the concert.
- It's worth booking a table.
- ✓ He said he would send me the details.
- She avoided answering my question.
D. संदर्भात
- didn't you
- had been sold / was sold
- was being built / is being built
- they are building / they're building
- not to tell
- must
- to let
- come
- not sitting
- Working
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- My colleague said she was looking for a new job. She asked me if I knew any good companies.
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner. I wasn't allowed to watch TV during meals.
- Our town hall was built in 1890. A new park is being created next to the river.
F. मिश्र उजळणी
- had already started / 'd already started
- had asked / 'd asked
- should have brought / should've brought
- to go
