SlowingoГрамматика
B1 21 / 39 Қайталау сабағы

Қайталау: ырықсыз етіс, reported speech және етістік үлгілері қазақша (B1-10 – B1-19)

Review: Passive, Reported Speech and Verb Patterns

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Не үйрендік
  3. Негізгі салыстыру
  4. Жиі кездесетін қателер
  5. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  6. Алтын ережелер
  7. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз кез келген шақта ырықты және ырықсыз етістің арасынан дұрысын таңдай аласыз, сұрақтарды дұрыс сөз тәртібімен жеткізіп, сыпайы сұрай аласыз, question tag қоса аласыз, қазіргі жағдай туралы болжам жасай аласыз және етістіктер мен предлогтардан кейін -ing, to және етістіктің негізгі түрінің арасынан дұрысын таңдай аласыз.

Не үйрендік

СабақНегізгі ережеНегізгі мысал
B1-10Осы және өткен жай шақтағы be + үшінші форма (ырықсыз етіс, «-ыл/-іл»); by + орындаушы тек қажет болса; was bornMy phone was stolen on the train.
B1-11Барлық шақтағы және модаль етістіктен кейінгі ырықсыз етіс: be етістігін керекті шаққа қойыңыз (is being, has been, will be, must be) («жөнделіп жатыр», «жөнделіп бітті»)The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
B1-12Жеткізілген хабарлы сөйлемдер: said сөзінен кейін backshift; есімдіктер мен уақыт сөздері өзгереді; әлі де шындық болса немесе жеткізетін етістік осы шақта болса, backshift жоқ («… деді» сөйлеушінің сөзін сақтайды, ағылшыншада өзгереді)She said she would see me the next day.
B1-13Жеткізілген сұрақтар хабарлы сөйлемнің сөз тәртібімен, if / whether арқылы; ask / tell + адам + (not) to; say пен tellThe officer asked me where I was going.
B1-14Жанама сұрақтар: сыпайы бастама + хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі, backshift жоқ; сұрақ сөзі + to + етістік («вокзалдың қайда екенін»)Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is?
B1-15Question tags: көмекші етістікті қайталап, керісінше айналдыру; көмекші етістік жоқ болса, do / does / did; дауыстың төмендеуі мен көтерілуі («солай емес пе?» әмбебап, ағылшын tag-і өзгереді)She works from home on Fridays, doesn't she?
B1-16Қазіргі туралы болжам: must (шындық екеніне сенімдімін, «болуы керек»), might / may / could (мүмкін), can't (шындық емес екеніне сенімдімін, «болуы мүмкін емес»)You've been travelling all day. You must be tired.
B1-17Етістік + -ing (enjoy, avoid, consider, suggest) және етістік + to (decide, hope, refuse, manage); сын есім + toWe've decided to sell the car.
B1-18Етістік + адам + to (want, ask, tell, allow); make / let + адам + негізгі түрі; ырықсыз етісте be made to, be allowed toMy boss let me leave early on Friday.
B1-19Бастауыш ретіндегі -ing (жекеше етістік) және предлогтан кейінгі -ing, look forward to тіркесіндегі to сөзінен кейін де («-у арқылы», «-удың орнына»)We look forward to hearing from you.

Негізгі салыстыру

Ырықты етіс және ырықсыз етіс — Қазақшада: «қиратты» және «қиратылды», «әзірлеп жатыр» және «әзірленіп жатыр». B1-10 B1-11

A storm destroyed the bridge.
Дауыл көпірді қиратты.
назар дауылда
The bridge was destroyed in a storm.
Көпір дауылда қиратылды.
назар көпірде
The chef is preparing the food.
Аспазшы тамақ әзірлеп жатыр.
әрекетті аспаз істейді
The food is being prepared.
Тамақ әзірленіп жатыр.
«-ыл» + жатыр → is being + үшінші форма
  • Тексеру: бастауыш әрекетті өзі істей ме, әлде әрекет оған бағытталған ба? Әрекет оған бағытталса → be + үшінші форма. Толықтауышы жоқ етістіктердің (happen, arrive, die) ырықсыз етісі болмайды.

being және been B1-11

The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
Көпір жөнделіп жатыр, сондықтан айналма жолмен жүруге тура келеді.
қазір жүріп жатыр
The bridge has been repaired, so the road is open again.
Көпір жөнделіп бітті, сондықтан жол қайта ашылды.
қазіргі нәтиже
  • Тексеру: am / is / are / was / were сөздерінен кейін → being (жүріп жатыр). have / has / had сөздерінен кейін → been (аяқталды).

Жеткізілген сұрақ және жанама сұрақ B1-13 B1-14

He asked me where the bank was.
Ол менен банктің қайда екенін сұрады.
жеткізу
Could you tell me where the bank is?
Банктің қайда екенін айтып жібере аласыз ба?
қазір сыпайы сұрау
  • Тексеру: Екеуінде де хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі, do / does / did жоқ. Біреуге өткендегі сұрақ туралы айтып тұрмын ба? → әдетте backshift, нүкте. Қазір сұрап тұрмын ба? → backshift жоқ; ? немесе . қоюды бастама шешеді.

say және tell; told me to және told me that — Қазақшадағы «айтты» екеуіне де жарайды; ал «шалуымды айтты» мен «шалғанын айтты» айырмашылығы to мен that айырмашылығына сәйкес. B1-12 B1-13

She said she was sorry.
Ол өкінетінін айтты.
адам жоқ
She told me she was sorry.
Ол маған өкінетінін айтты.
tell сөзінен кейін адам
She told me to call the office.
Ол маған кеңсеге қоңырау шалуымды айтты.
нұсқау
She told me that she had called the office.
Ол маған кеңсеге қоңырау шалғанын айтты.
ақпарат
  • Тексеру: Етістіктен кейін бірден адам тұр ма? → tell. Бұйрық немесе өтініш пе? → tell / ask + адам + (not) to.

Backshift және backshift жоқ B1-12

He said he was a vegetarian.
Ол вегетариан екенін айтты.
сол кезде не айтқанын жеткізу
He said he's a vegetarian, so let's not cook meat.
Ол вегетариан екенін айтты, сондықтан ет пісірмейік.
қазір де шындық әрі маңызды
  • Тексеру: Жеткізетін етістік өткен шақта ма? → әдетте бір қадам артқа. Қазір де шындық па, әлде жеткізетін етістік осы шақта ма (says)? → шақты сақтауға болады.

Болжамдағы must және міндеттегі must; can't және mustn't — Қазақшадағы «керек» те екі жұмыс атқарады: «болуы керек» және «тағуыңыз керек». B1-16

You must be hungry.
Қарныңыз ашқан шығар.
болжам: солай екеніне сенімдімін
You must wear a seatbelt.
Қауіпсіздік белдігін тағуыңыз керек.
міндет: бұл ереже
That can't be true.
Бұл шындық болуы мүмкін емес.
мүмкін емес
You mustn't tell anyone.
Ешкімге айтуға болмайды.
рұқсат жоқ
  • Тексеру: Дәлелден шыққан логика ма, әлде ереже ме? «Шындық емес екеніне сенімдімін» деу үшін mustn't емес, can't қолданыңыз.

Етістік + -ing, етістік + to және етістік + адам + to — Қазақшада екінші етістік әрдайым «-у» түрінде, тек септігі өзгереді; ағылшыншада түрді бірінші етістік таңдайды. B1-17 B1-18

I really enjoy working from home.
Үйден жұмыс істеу маған қатты ұнайды.
enjoy + -ing
We've decided to sell the car.
Көлікті сатуға шештік.
decide + to: көрсеткі алға қарайды
I expect to win.
Жеңемін деп ойлаймын.
мен жеңемін
I expect them to win.
Олар жеңеді деп ойлаймын.
олар жеңеді
  • Тексеру: Түрді бірінші етістік таңдайды. Екі әрекетті бір адам істесе → етістік + -ing немесе етістік + to. Екінші әрекетті басқа адам істесе → көбіне етістік + адам + to (suggest бұлай емес: Жиі кездесетін қателерді қараңыз).

make / let + негізгі түрі және allow + адам + to — Қазақшадағы «-т, -тыр/-ғыз» өзгелік етісі make мағынасына жақын, ал «-уға рұқсат берді» allow тіркесіне сәйкес. B1-18

My parents made me study every evening.
Ата-анам мені күнде кешке сабаққа отырғызатын.
мәжбүр болдым
My parents let me study whenever I wanted.
Ата-анам маған қалаған кезімде сабақ оқуға рұқсат беретін.
өзім таңдадым
The hotel allows guests to check out at noon.
Қонақүй қонақтарға бөлмені сағат он екіде босатуға рұқсат береді.
When I was a kid, I wasn't allowed to stay up after nine.
Бала кезімде маған тоғыздан кейін ұйықтамай отыруға рұқсат етілмейтін.
ырықсыз етіс: let → be allowed to
  • Тексеру: Осы қайталаудағы етістіктердің ішінде make пен let to-сыз негізгі түрді алады (help те ала береді). Ырықсыз етісте: be made to, be allowed to.

to + етістік және to (предлог) + -ing B1-19

I want to see the new film.
Жаңа фильмді көргім келеді.
«I want to the film» мүмкін емес → to + етістік
I'm looking forward to seeing the new film.
Жаңа фильмді көруді асыға күтемін.
«looking forward to the film» дұрыс → предлог
  • Тексеру: Бұл to сөзінен кейін зат есім келе ала ма? Келе алса, ол предлог → -ing.

Көмекші етістікпен келетін tag және do / does / did арқылы келетін tag B1-15

You've sent the invoice, haven't you?
Шотты жіберіп қойдыңыз, солай ма?
көмекші етістік бар: have
Your sister lives in Lisbon, doesn't she?
Әпкең Лиссабонда тұрады ғой, иә?
көмекші етістік жоқ → does
  • Тексеру: Сөйлемде көмекші етістік немесе негізгі етістік ретіндегі be бар ма? Соны қайталап, керісінше айналдырыңыз (She's a teacher, isn't she?). Көмекші етістік те, be де жоқ па? → сол шақтағы do / does / did.

Жиі кездесетін қателер

❌The accident was happened at midnight.
✅The accident happened at midnight.
happen толықтауыш алмайды, сондықтан оның ырықсыз етісі жоқ. B1-10
❌The road is repairing at the moment.
✅The road is being repaired at the moment.
Жол ештеңені жөндемейді: being + үшінші форма. B1-11
❌The house is been painted.
✅The house is being painted.
am / is / are сөздерінен кейін being; have / has / had сөздерінен кейін been. B1-11
❌He said that he will call me, but he never did.
✅He said that he would call me, but he never did.
will → would; қоңырау енді келешекте емес. B1-12
❌She said me she was tired.
✅She told me she was tired.
say сөзінен кейін бірден адам тұрмайды. B1-12
❌She asked me where did I live.
✅She asked me where I lived.
Хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі; did жоқ. B1-13
❌He told me don't go.
✅He told me not to go.
Болымсыз бұйрық → not to. B1-13
❌Can you tell me where is the station?
✅Can you tell me where the station is?
Жанама сұрақтың ішінде хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі. B1-14
❌You like coffee, isn't it?
✅You like coffee, don't you?
Tag көмекші етістік пен бастауышты қайталайды. B1-15
❌"Where's Tom?" "He can be in the kitchen."
✅He might be in the kitchen.
Қазіргі бір жағдай туралы болжамда might / may / could қолданыңыз. B1-16
❌He suggested to take the bus.
✅He suggested taking the bus.
suggest + -ing (немесе that арқылы бағыныңқы сөйлем), ешқашан + to емес. B1-17
❌My boss made me to work late.
✅My boss made me work late.
make + адам + негізгі түрі. B1-18
❌We were let to go home.
✅We were allowed to go home.
ырықсыз етіс: be allowed to. B1-18
❌I look forward to meet you.
✅I look forward to meeting you.
Мұнда to — предлог. B1-19

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Салынып жатыр» → is building. Қазақшадағы «салынып жатыр», «жөндеуде» сөздерінде ырықсыз мағына бір сөздің ішінде (жұрнақпен немесе «-уда» формасымен) беріледі, бөлек көмекші етістік жоқ, сондықтан ағылшыншада being түсіп қалады. Ғимарат өзі ештеңе салмайды: is being + үшінші форма керек. B1-11

❌A new hospital is building near our house.
✅A new hospital is being built near our house.

2. «… деп сұрады», «… қайда, білесіз бе?» → сұраулы сөз тәртібі. Қазақша сұрақты «деп сұрады», «білесіз бе» алдында сол күйінде қалдырамыз. Ағылшыншада жеткізілген сұрақта да, жанама сұрақта да бастауыш + етістік, do / does / did жоқ. B1-13 B1-14

❌The bank manager asked me how much do I earn.
✅The bank manager asked me how much I earned.

3. «Солай емес пе?» → әрдайым isn't it. Қазақшадағы «солай емес пе?», «иә?» өзгермейді. Ағылшын tag-і сөйлемнің көмекші етістігін, шағын және бастауышын қайталайды. B1-15

❌Your cousins speak three languages, isn't it?
✅Your cousins speak three languages, don't they?

4. «-уды ойлап жүр» → thinking to. Қазақтың «-у» формасын to + етістік деп аудару оңай. Бірақ предлогтан кейін (think about / of) және consider, avoid, enjoy сияқты етістіктерден кейін -ing керек. B1-17 B1-19

❌Nurlan is thinking to open a small café.
✅Nurlan is thinking about opening a small café. немесе Nurlan is thinking of opening a small café.

5. «Болмауы керек» → mustn't. «Болуы керек» = must be болғандықтан, «болмауы керек» mustn't be сияқты көрінеді. «Шындық емес екеніне сенімдімін» деген мағынаға әдеттегі таңдау — can't. B1-16

⚠️Assel mustn't be at work today — her coat isn't here.
✅Assel can't be at work today — her coat isn't here.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс (негізінен US, must not түрінде), бірақ британ ағылшынында тыйым сияқты естіледі; can't барлық жерде қалыпты.

Алтын ережелер

  • B1-10 Не болғанына немесе ол кімге, неге болғанына назар аударғыңыз келе ме? be + үшінші форма қолданыңыз (is made, was built). by + орындаушыны тек орындаушы жаңа немесе маңызды болғанда қосыңыз.
  • B1-11 be етістігін керекті шаққа қойыңыз (is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be), содан кейін ешқашан өзгермейтін үшінші форманы қосыңыз.
  • B1-12 Өз уақытыңыз бен орныңыздан жеткізіңіз: өткен шақтағы жеткізетін етістіктен кейін шақты әдетте бір қадам артқа жылжытып, есімдіктер мен уақыт сөздерін өзгертіңіз. Ақпарат әлі де шындық болса немесе жеткізетін етістік осы шақта болса, бастапқы шақты сақтауға болады.
  • B1-13 Жеткізілген сұрақтарда хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі, иә / жоқ сұрақтары үшін if / whether. Өтініштер мен бұйрықтар: ask / tell + адам + (not) to + етістік. Біреуге tell, бір нәрсені say.
  • B1-14 Сыпайы бастама + хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі, ішінде do / does / did жоқ; иә / жоқ сұрақтары үшін if / whether. Сұрақ белгісі тек бастама сұрақ болғанда қойылады.
  • B1-15 Көмекші етістікті (немесе be) қайталап, керісінше айналдырыңыз, есімдікпен бірге. Көмекші етістік те, be де жоқ па? do / does / did қолданыңыз. Дауыс төмендесе — «келісіңіз», көтерілсе — «солай ма?».
  • B1-16 Дәлел → қорытынды: must = шындық екеніне сенімдімін; might / may / could = мүмкін; can't = шындық емес екеніне сенімдімін. «Мүмкін, олай емес» үшін might not / may not қолданыңыз.
  • B1-17 Екінші етістіктің түрін бірінші етістік таңдайды: -ing көбіне әрекетті зат ретінде қарастырады (enjoy, avoid, deny); to көбіне алға қарайды (decide, hope, promise). Логика көмектеспесе, етістікті мысалымен бірге жаттаңыз.
  • B1-18 Want, ask, tell, allow сияқты етістіктер адам + to + етістік алады; make пен let адам + етістік алады; help екеуін де ала береді. Ырықсыз етіс: be made to, be allowed to.
  • B1-19 Предлогтан кейін етістік -ing формасын алады, look forward to, be used to, object to тіркестеріндегі to сөзінен кейін де. Бір -ing бастауыш жекеше етістік алады.

Жаттығулар

A. Құрылым

Жақшадағы етістіктің дұрыс түрін жазыңыз немесе сөйлемді толықтырыңыз.

  1. B1-10 Passive Voice қазақша: ырықсыз етіс Present және Past Simple шақтарында
    My bike (steal) last night.
  2. B1-11 Passive Voice барлық шақта және модаль етістіктермен: is being done, has been done, must be done
    Sorry, your room (clean) at the moment.
  3. B1-11 Passive Voice барлық шақта және модаль етістіктермен: is being done, has been done, must be done
    Tickets (can / buy) online.
  4. B1-12 Reported Speech қазақша: төлеу сөзді ағылшынша қалай жеткіземіз?
    "I've lost my keys." → She said she her keys.
  5. B1-13 Reported Questions қазақша: сұрақты, өтінішті және бұйрықты жеткізу; say пе, tell ме?
    "Where do you work?" → He asked me where .
  6. B1-14 Indirect Questions қазақша: «Could you tell me where…?» деп сыпайы сұрау
    Where is the nearest bus stop? → Could you tell me where ?
  7. B1-15 Question Tags қазақша: «…, isn't it?» — ағылшынша «солай емес пе?»
    She works from home on Fridays, ?
  8. B1-18 Want him to, make him do, let him do қазақша: басқа адамның әрекеті туралы
    My mum made me (apologise) to my sister.

B. Мағына

Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз немесе сұраққа жауап беріңіз.

  1. B1-16 Must be, can't be, might be қазақша: «болуы керек», «болуы мүмкін емес», «болуы мүмкін»
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: She's just finished a ten-hour shift. She … be tired.
  2. B1-16 Must be, can't be, might be қазақша: «болуы керек», «болуы мүмкін емес», «болуы мүмкін»
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: That … be Jack — he's on holiday in Thailand.
  3. B1-17 Verb + -ing пе, verb + to ма? Етістіктердің толық тізімі қазақша
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: We can't afford … on holiday this year.
  4. B1-17 Verb + -ing пе, verb + to ма? Етістіктердің толық тізімі қазақша
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: I really enjoy … from home.
  5. B1-19 Gerund қазақша: -ing формасы бастауыш ретінде және предлогтан кейін
    Зат есім сынағын қолданып, дұрыс жауапты таңдаңыз: I'm looking forward to … the new film.
  6. B1-17 Verb + -ing пе, verb + to ма? Етістіктердің толық тізімі қазақша
    Зат есім сынағын қолданып, дұрыс жауапты таңдаңыз: I want to … the new film.
  7. B1-13 Reported Questions қазақша: сұрақты, өтінішті және бұйрықты жеткізу; say пе, tell ме?
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: She … us to wait outside.
  8. B1-12 Reported Speech қазақша: төлеу сөзді ағылшынша қалай жеткіземіз?
    Бір минут бұрын досыңыз: "The film starts at eight." деді. Report 1: She said the film starts at eight. Report 2: She said the film started at eight. Қайсысы мүмкін? …
  9. B1-15 Question Tags қазақша: «…, isn't it?» — ағылшынша «солай емес пе?»
    "You've locked the door, haven't you?" Сөйлеуші сенімді емес. Tag-тегі дауыс ырғағы қандай: rising немесе falling?
  10. B1-11 Passive Voice барлық шақта және модаль етістіктермен: is being done, has been done, must be done
    Дұрыс жауапты таңдаңыз: The new stadium …, so it's still closed.

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. B1-10 Passive Voice қазақша: ырықсыз етіс Present және Past Simple шақтарында
    This castle built in the 12th century.
  2. B1-11 Passive Voice барлық шақта және модаль етістіктермен: is being done, has been done, must be done
    The results will announced on Friday.
  3. B1-13 Reported Questions қазақша: сұрақты, өтінішті және бұйрықты жеткізу; say пе, tell ме?
    She asked me what time was it.
  4. B1-14 Indirect Questions қазақша: «Could you tell me where…?» деп сыпайы сұрау
    Do you know what time does the shop close?
  5. B1-15 Question Tags қазақша: «…, isn't it?» — ағылшынша «солай емес пе?»
    Nobody called, didn't they?
  6. B1-18 Want him to, make him do, let him do қазақша: басқа адамның әрекеті туралы
    My parents didn't let me to go to the concert.
  7. B1-19 Gerund қазақша: -ing формасы бастауыш ретінде және предлогтан кейін
    It's worth to book a table.
  8. B1-12 Reported Speech қазақша: төлеу сөзді ағылшынша қалай жеткіземіз?
    He said he would send me the details.
  9. B1-17 Verb + -ing пе, verb + to ма? Етістіктердің толық тізімі қазақша
    She avoided to answer my question.

D. Мәтін ішінде

Диалогты оқып, әр орынға дұрыс сөзді жазыңыз; жақшада сөздер берілсе, олардың дұрыс түрін жазыңыз немесе дұрысын таңдаңыз.

News from the office
Ana: You heard about the new office, 28?
Ben: No! What happened?
Ana: At the meeting, the boss said the old building 29 (sell) last month, and that a new office 30 (build) at the moment.
Ben: Really? Do you know where 31 (they / build) it?
Ana: Near the station. But she asked us 32 (not / tell) anyone yet.
Ben: Oops. I've just told Tom. He 33 (must / can't) be really surprised — I'm sure. He's worked in this building for twenty years!
Ana: And guess what? The boss has agreed 34 (let) us work from home two days a week until the move. She won't make us 35 (come) in every day.
Ben: Great! I'm looking forward to 36 (not / sit) in traffic every morning.
Ana: Me too. 37 (work) from home really suits me.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. B1-12 Reported Speech қазақша: төлеу сөзді ағылшынша қалай жеткіземіз?
    Өткен аптада досыңыздың немесе әріптесіңіздің сізге айтқан бір сөзін және сізге қойған бір сұрағын жеткізіңіз.
  2. B1-18 Want him to, make him do, let him do қазақша: басқа адамның әрекеті туралы
    Балалық шағыңыздағы үйдегі ережелер туралы үш сөйлем жазыңыз: біреуі let, біреуі make, біреуі (not) allowed to арқылы.
  3. B1-11 Passive Voice барлық шақта және модаль етістіктермен: is being done, has been done, must be done
    Қалаңыз туралы ырықсыз етісте екі сөйлем жазыңыз: біреуі өткен туралы (was built / was opened), біреуі дәл қазір жүріп жатқан іс туралы (is being…).

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. B1-03 Past Perfect қазақша: «кетіп қалған еді» ағылшынша қалай айтылады?
    When we got to the cinema, the film (already / start).
  2. B1-07 Third Conditional қазақша: «-ған болсам, … -ған болар едім»
    If you (ask) me, I would have helped.
  3. B1-09 Should have, could have, might have қазақша: «керек еді» ағылшынша
    I (should / bring) an umbrella — I'm soaked!
  4. A2-25 Етістік + -ing пе, етістік + to ма? Want, enjoy, decide қазақша
    I'd like (go) to the concert with you.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. was stolen / got stolen
  2. is being cleaned
  3. can be bought
  4. had lost / 'd lost / has lost
  5. I worked / I work
  6. the nearest bus stop is
  7. doesn't she
  8. apologise

B. Мағына

  1. must
  2. can't
  3. to go
  4. working
  5. seeing
  6. see
  7. told
  8. both
  9. rising
  10. is being built

C. Қатені табыңыз

  1. This castle was built in the 12th century.
  2. The results will be announced on Friday.
  3. She asked me what time it was.
  4. Do you know what time the shop closes?
  5. Nobody called, did they?
  6. My parents didn't let me go to the concert. / My parents didn't allow me to go to the concert.
  7. It's worth booking a table.
  8. ✓ He said he would send me the details.
  9. She avoided answering my question.

D. Мәтін ішінде

  1. didn't you
  2. had been sold / was sold
  3. was being built / is being built
  4. they are building / they're building
  5. not to tell
  6. must
  7. to let
  8. come
  9. not sitting
  10. Working

E. Сіздің кезегіңіз

  1. My colleague said she was looking for a new job. She asked me if I knew any good companies.
  2. My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner. I wasn't allowed to watch TV during meals.
  3. Our town hall was built in 1890. A new park is being created next to the river.

F. Аралас қайталау

  1. had already started / 'd already started
  2. had asked / 'd asked
  3. should have brought / should've brought
  4. to go
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play