SlowingoGramatika
B1 21 / 39 Përsëritje

Përsëritje: diateza pësore, reported speech, question tags dhe modelet e foljeve (B1-10–B1-19)

Review: Passive, Reported Speech and Verb Patterns

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Çfarë mësuam
  3. Krahasime kryesore
  4. Gabime të shpeshta
  5. Kurthe për shqipfolësit
  6. Rregullat e arta
  7. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të zgjidhni mes veprores dhe pësores në çdo kohë, të tregoni çfarë tha ose pyeti dikush dhe të bëni pyetje me rendin e duhur të fjalëve, të shtoni question tags, të bëni hamendësime për të tashmen, dhe të zgjidhni mes -ing, to dhe formës bazë pas foljeve dhe parafjalëve.

Çfarë mësuam

MësimiPika kryesoreShembulli kryesor
B1-10be + past participle në Present Simple dhe Past Simple («u ndërtua» = was built); by + vepruesi vetëm kur duhet; was bornMy phone was stolen on the train.
B1-11Pësorja në çdo kohë dhe pas foljeve modale: vendoseni be në kohën që ju duhet (is being, has been, will be, must be)The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
B1-12Fjalitë e treguara: backshift pas said; ndryshojnë përemrat dhe fjalët e kohës; pa backshift nëse është ende e vërtetë ose folja raportuese është në të tashmenShe said she would see me the next day.
B1-13Pyetjet e treguara me rendin e fjalisë dëftore dhe if / whether («a / nëse»); ask / tell + person + (not) to; say apo tellThe officer asked me where I was going.
B1-14Pyetjet e zhdrejta: hyrje e sjellshme + rendi i fjalisë dëftore, pa backshift; fjalë pyetëse + paskajore me to («ç'të bëj» = what to do)Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is?
B1-15Question tags: përsëriteni foljen ndihmëse dhe kthejeni përmbys – jo një «apo jo» i ngurtë; do / does / did kur nuk ka folje ndihmëse; ton zbritës apo ngjitësShe works from home on Fridays, doesn't she?
B1-16Hamendësimi për të tashmen: must («duhet të jetë»), might / may / could («mund të jetë»), can't («nuk mund të jetë»)You've been travelling all day. You must be tired.
B1-17Folje + -ing (enjoy, avoid, consider, suggest) apo folje + to (decide, hope, refuse, manage); mbiemër + toWe've decided to sell the car.
B1-18Folje + kundrinë + to (want, ask, tell, allow; «dua që të vish» = I want you to come); make / let + kundrinë + forma bazë; pësore be made to, be allowed toMy boss let me leave early on Friday.
B1-19Forma -ing si kryefjalë (folja në njëjës) dhe pas parafjalëve, edhe pas to te look forward to («mezi pres të…»)We look forward to hearing from you.

Krahasime kryesore

Veprore apo pësore – Në shqip pësorja shpesh del vetëm me «u» ose me mbaresë («u shkatërrua», «po përgatitet»); në anglisht duhet gjithmonë be + past participle. B1-10 B1-11

A storm destroyed the bridge.
Një stuhi e shkatërroi urën.
vëmendja te stuhia
The bridge was destroyed in a storm.
Ura u shkatërrua nga një stuhi.
vëmendja te ura; «u shkatërrua» → was destroyed
The chef is preparing the food.
Kuzhinieri po e përgatit ushqimin.
kuzhinieri vepron
The food is being prepared.
Ushqimi po përgatitet.
ushqimi e pëson veprimin; «po përgatitet» → is being prepared
  • Provë: A e bën kryefjala veprimin apo e pëson? E pëson → be + past participle. Foljet pa kundrinë (happen, arrive, die) nuk kanë pësore.

being apo been B1-11

The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
Ura po riparohet, prandaj na duhet të marrim rrugën e gjatë.
në zhvillim tani
The bridge has been repaired, so the road is open again.
Ura është riparuar, prandaj rruga është sërish e hapur.
rezultat tani
  • Provë: Pas am / is / are / was / were → being (në zhvillim). Pas have / has / had → been (e mbaruar).

Pyetja e treguar apo pyetja e zhdrejtë – Në të dyja kryefjala vjen para foljes, edhe pse në shqip folja shpesh del e para («ku ishte banka»). B1-13 B1-14

He asked me where the bank was.
Më pyeti ku ishte banka.
tregoj
Could you tell me where the bank is?
A mund të më thoni ku është banka?
pyes me mirësjellje tani
  • Provë: Të dyja kanë rendin e fjalisë dëftore dhe pa do / does / did. Po i tregoj dikujt për një pyetje të kaluar? → zakonisht backshift, pikë. Po pyes tani? → pa backshift; hyrja vendos ? ose .

say apo tell; told me to apo told me that – Në shqip të gjitha janë «më tha». B1-12 B1-13

She said she was sorry.
Tha që i vinte keq.
pa person
She told me she was sorry.
Më tha që i vinte keq.
person pas tell
She told me to call the office.
Më tha të telefonoja zyrën.
një udhëzim
She told me that she had called the office.
Më tha që kishte telefonuar në zyrë.
një informacion
  • Provë: Ka një person menjëherë pas foljes? → tell. Është urdhër ose kërkesë? → tell / ask + person + (not) to.

Backshift apo pa backshift – Në shqip shpesh e mbajmë kohën («tha që është vegjetarian»); në anglisht pas said zakonisht shkohet një hap prapa. B1-12

He said he was a vegetarian.
Tha që ishte vegjetarian.
tregoj çfarë tha atëherë
He said he's a vegetarian, so let's not cook meat.
Tha që është vegjetarian, prandaj të mos gatuajmë mish.
ende e vërtetë dhe e rëndësishme tani
  • Provë: Folje raportuese në të kaluarën? → zakonisht një hap prapa. Ende e vërtetë tani, ose folje raportuese në të tashmen (says)? → mund ta mbani kohën.

must për hamendësim apo për detyrim; can't apo mustn't – Në shqip të dyja «must» janë «duhet»; «nuk duhet të jetë» nuk është mustn't. B1-16

You must be hungry.
Duhet të kesh uri.
hamendësim: jam i sigurt që ke
You must wear a seatbelt.
Duhet të vendosësh rripin e sigurimit.
detyrim: është rregull
That can't be true.
S'mund të jetë e vërtetë.
e pamundur
You mustn't tell anyone.
Nuk duhet t'i tregosh askujt.
nuk lejohet
  • Provë: Logjikë nga provat apo rregull? Për «jam i sigurt që nuk është e vërtetë», përdorni can't, jo mustn't.

Folje + -ing apo folje + to apo folje + kundrinë + to – Në shqip folja e dytë merr pothuajse gjithmonë «të»; në anglisht folja e parë vendos. B1-17 B1-18

I really enjoy working from home.
Më pëlqen shumë të punoj nga shtëpia.
enjoy + -ing
We've decided to sell the car.
Kemi vendosur ta shesim makinën.
decide + to: shigjeta drejtohet përpara
I expect to win.
Pres të fitoj.
do të fitoj unë
I expect them to win.
Pres që të fitojnë ata.
do të fitojnë ata
  • Provë: Folja e parë zgjedh formën. I njëjti person i bën të dyja veprimet → folje + -ing ose folje + to. Veprimin e dytë e bën një person tjetër → zakonisht folje + kundrinë + to (jo suggest: shih Gabime të shpeshta).

make / let + forma bazë apo allow + kundrinë + to – «Më detyroi të…», «më la të…», «më lejoi të…»: në shqip «të» kudo; në anglisht to vetëm pas allow. B1-18

My parents made me study every evening.
Prindërit më detyronin të mësoja çdo mbrëmje.
duhej të mësoja
My parents let me study whenever I wanted.
Prindërit më linin të mësoja kur të doja.
zgjidhja ime
The hotel allows guests to check out at noon.
Hoteli i lejon mysafirët të largohen në mesditë.
When I was a kid, I wasn't allowed to stay up after nine.
Kur isha i vogël, nuk më lejohej të rrija zgjuar pas nëntës.
pësore: let → be allowed to
  • Provë: Nga foljet e kësaj përsëritjeje, make dhe let marrin formën bazë pa to (edhe help mundet). Në pësore: be made to, be allowed to.

Paskajore me to apo to (parafjalë) + -ing – «Dua ta shoh» dhe «mezi pres ta shoh» kanë të njëjtën «të», por në anglisht jo të njëjtën formë. B1-19

I want to see the new film.
Dua ta shoh filmin e ri.
«I want to the film» nuk shkon → paskajore
I'm looking forward to seeing the new film.
Mezi pres ta shoh filmin e ri.
«looking forward to the film» shkon → parafjalë
  • Provë: A mund të vijë një emër pas këtij to? Nëse po, është parafjalë → -ing.

Tag me folje ndihmëse apo tag me do / does / did – Në shqip «apo jo?» për gjithçka; në anglisht tag-u ndërtohet nga fjalia. B1-15

You've sent the invoice, haven't you?
E ke dërguar faturën, apo jo?
Your sister lives in Lisbon, doesn't she?
Motra jote jeton në Lisbonë, apo jo?
  • Provë: A ka në fjali folje ndihmëse ose be si folje kryesore? Përsëriteni dhe kthejeni përmbys (She's a teacher, isn't she?). Nuk ka folje ndihmëse dhe as be? → do / does / did në të njëjtën kohë.

Gabime të shpeshta

❌The accident was happened at midnight.
✅The accident happened at midnight.
happen nuk ka kundrinë, prandaj nuk ka pësore. B1-10
❌The road is repairing at the moment.
✅The road is being repaired at the moment.
Rruga nuk riparon asgjë: being + past participle. B1-11
❌The house is been painted.
✅The house is being painted.
being pas am / is / are; been pas have / has / had. B1-11
❌He said that he will call me, but he never did.
✅He said that he would call me, but he never did.
will → would; telefonata nuk është më në të ardhmen. B1-12
❌She said me she was tired.
✅She told me she was tired.
Pas say nuk vjen menjëherë personi. B1-12
❌She asked me where did I live.
✅She asked me where I lived.
Rendi i fjalisë dëftore; pa did. B1-13
❌He told me don't go.
✅He told me not to go.
Urdhër mohues → not to. B1-13
❌Can you tell me where is the station?
✅Can you tell me where the station is?
Brenda pyetjes së zhdrejtë: rendi i fjalisë dëftore. B1-14
❌You like coffee, isn't it?
✅You like coffee, don't you?
Tag-u përsërit foljen ndihmëse dhe kryefjalën. B1-15
❌"Where's Tom?" "He can be in the kitchen."
✅He might be in the kitchen.
Për një hamendësim për një situatë tani: might / may / could. B1-16
❌He suggested to take the bus.
✅He suggested taking the bus.
suggest + -ing (ose fjali me that), kurrë + to. B1-17
❌My boss made me to work late.
✅My boss made me work late.
make + kundrinë + forma bazë. B1-18
❌We were let to go home.
✅We were allowed to go home.
Pësore: be allowed to. B1-18
❌I look forward to meet you.
✅I look forward to meeting you.
Këtu to është parafjalë. B1-19

Kurthe për shqipfolësit

1. «Do të riparohet» → will repair. «Këndi i lojërave pas pallatit tonë do të riparohet në pranverë». Mbaresa pësore «-het» nuk ka homolog në anglisht, prandaj pas will del folja vepruese – dhe fjalia thotë që këndi do të riparojë diçka. Pësorja në të ardhmen: will be + past participle. B1-11

❌The playground behind our building will repair in the spring.
✅The playground behind our building will be repaired in the spring.
will + be + past participle

2. «Më pyeti kur ishte vizita…» → when was my last check-up. «Infermierja më pyeti kur ishte vizita ime e fundit dhe a merrja ndonjë ilaç». Në shqip folja («ishte») del para kryefjalës («vizita»), dhe ky rend kalon në anglisht. Anglishtja do rendin e fjalisë dëftore: when my last check-up was, dhe if për pjesën me «a». B1-13

❌The nurse asked me when was my last check-up and did I take any medicine.
✅The nurse asked me when my last check-up was and if I took any medicine. ose The nurse asked me when my last check-up was and whether I took any medicine.
kryefjalë + folje; «a» → if / whether

3. «Mund të jetë e sëmurë» → can be ill. «Elira nuk erdhi sot në mësim. Mund të jetë e sëmurë». «Mund» = can, prandaj del can be. Për një hamendësim për një situatë konkrete tani anglishtja do might / may / could. B1-16

❌Elira didn't come to class today. She can be ill.
✅Elira didn't come to class today. She might be ill. ose Elira didn't come to class today. She may be ill. ose Elira didn't come to class today. She could be ill.
hamendësim për tani: might / may / could

4. «Do që të stërvitemi…» → wants that we train. «Trajneri do që të stërvitemi edhe të shtunave». «Dua që të…» është mënyra normale në shqip. Pas want anglishtja nuk vë that: want + person + to. B1-18

❌The coach wants that we train on Saturdays too.
✅The coach wants us to train on Saturdays too.
want + person + to

5. «Punoi vite në Itali, apo jo?» → isn't it. «Babai yt punoi shumë vite në Itali, apo jo?» «Apo jo» në shqip shkon kudo, prandaj shpesh bëhet isn't it. Tag-u anglez ndërtohet nga fjalia: worked = Past Simple, your dad = he → didn't he. B1-15

❌Your dad worked in Italy for many years, isn't it?
✅Your dad worked in Italy for many years, didn't he?
Past Simple + he → didn't he

Rregullat e arta

  • B1-10 Doni të përqendroheni te çfarë ndodhi, ose kujt i ndodhi? Përdorni be + past participle (is made, was built) – edhe kur në shqip mjafton «u» ose «-het». Shtoni by + vepruesin vetëm kur vepruesi është i ri ose i rëndësishëm.
  • B1-11 Vendoseni be në kohën që ju duhet – is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be – pastaj shtoni past participle, që nuk ndryshon kurrë.
  • B1-12 Tregojeni nga koha dhe vendi juaj: pas një foljeje raportuese në të kaluarën, zakonisht shtyjeni kohën një hap prapa dhe ndryshoni përemrat e fjalët e kohës. Nëse është ende e vërtetë, ose folja raportuese është në të tashmen, mund ta mbani kohën origjinale.
  • B1-13 Pyetjet e treguara kanë rendin e fjalisë dëftore, me if / whether për pyetjet me po / jo. Kërkesat dhe urdhrat: ask / tell + person + (not) to + folje. Tell i thoni dikujt; say thoni diçka.
  • B1-14 Hyrje e sjellshme + rendi i fjalisë dëftore, pa do / does / did brenda; if / whether për pyetjet me po / jo. Pikëpyetje vetëm kur hyrja është pyetje.
  • B1-15 Përsëritni foljen ndihmëse (ose be) dhe kthejeni përmbys, me përemër. Nuk ka folje ndihmëse dhe as be? Përdorni do / does / did. Ton zbritës = «bjer dakord me mua»; ton ngjitës = «a është kështu?»
  • B1-16 Prova → përfundim: must = i sigurt që është e vërtetë; might / may / could = e mundshme; can't = i sigurt që nuk është e vërtetë. Për «ndoshta jo», përdorni might not / may not.
  • B1-17 Folja e parë zgjedh formën e së dytës: -ing shpesh e trajton veprimin si send (enjoy, avoid, deny); to shpesh drejtohet përpara (decide, hope, promise). Kur logjika nuk ndihmon, mësojeni foljen me një shembull.
  • B1-18 Folje si want, ask, tell, allow marrin dikë + to + folje; make dhe let marrin dikë + folje; help merr të dyja. Pësore: be made to, be allowed to.
  • B1-19 Pas një parafjale, folja merr formën -ing – edhe pas to te look forward to, be used to, object to. Një kryefjalë e vetme me -ing merr foljen në njëjës.

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur ose plotësoni fjalët që mungojnë.

  1. B1-10 Diateza pësore në anglisht (passive voice): is made, was built i shpjeguar në shqip
    My bike (steal) last night.
  2. B1-11 Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done
    Sorry, your room (clean) at the moment.
  3. B1-11 Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done
    Tickets (can / buy) online.
  4. B1-12 Reported Speech në anglisht: ligjërata e zhdrejtë, «tha se…» dhe ndryshimi i kohëve
    "I've lost my keys." → She said she her keys.
  5. B1-13 Reported Questions në anglisht: «më pyeti nëse…», «më tha të…» dhe say apo tell
    "Where do you work?" → He asked me where .
  6. B1-14 Indirect Questions në anglisht: «Could you tell me where…?» dhe pyetjet e sjellshme
    Where is the nearest bus stop? → Could you tell me where ?
  7. B1-15 Question Tags në anglisht: «…, isn't it?» në vend të «apo jo?»
    She works from home on Fridays, ?
  8. B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht
    My mum made me (apologise) to my sister.

B. Kuptimi

Zgjidhni ose përgjigjuni sipas kuptimit.

  1. B1-16 Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë»)
    Zgjidhni: She's just finished a ten-hour shift. She … be tired.
  2. B1-16 Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë»)
    Zgjidhni: That … be Jack — he's on holiday in Thailand.
  3. B1-17 Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do)
    Zgjidhni: We can't afford … on holiday this year.
  4. B1-17 Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do)
    Zgjidhni: I really enjoy … from home.
  5. B1-19 Gerund në anglisht: forma -ing si emër, pas parafjalëve dhe «look forward to + -ing»
    Bëni provën me emër, pastaj zgjidhni: I'm looking forward to … the new film.
  6. B1-17 Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do)
    Bëni provën me emër, pastaj zgjidhni: I want to … the new film.
  7. B1-13 Reported Questions në anglisht: «më pyeti nëse…», «më tha të…» dhe say apo tell
    Zgjidhni: She … us to wait outside.
  8. B1-12 Reported Speech në anglisht: ligjërata e zhdrejtë, «tha se…» dhe ndryshimi i kohëve
    Para një minute shoqja juaj tha: "The film starts at eight." Report 1: She said the film starts at eight. Report 2: She said the film started at eight. Cila është e mundshme? …
  9. B1-15 Question Tags në anglisht: «…, isn't it?» në vend të «apo jo?»
    "You've locked the door, haven't you?" Folësi nuk është i sigurt. Ton ngjitës (rising) apo zbritës (falling) në tag?
  10. B1-11 Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done
    Zgjidhni: The new stadium …, so it's still closed.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. B1-10 Diateza pësore në anglisht (passive voice): is made, was built i shpjeguar në shqip
    This castle built in the 12th century.
  2. B1-11 Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done
    The results will announced on Friday.
  3. B1-13 Reported Questions në anglisht: «më pyeti nëse…», «më tha të…» dhe say apo tell
    She asked me what time was it.
  4. B1-14 Indirect Questions në anglisht: «Could you tell me where…?» dhe pyetjet e sjellshme
    Do you know what time does the shop close?
  5. B1-15 Question Tags në anglisht: «…, isn't it?» në vend të «apo jo?»
    Nobody called, didn't they?
  6. B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht
    My parents didn't let me to go to the concert.
  7. B1-19 Gerund në anglisht: forma -ing si emër, pas parafjalëve dhe «look forward to + -ing»
    It's worth to book a table.
  8. B1-12 Reported Speech në anglisht: ligjërata e zhdrejtë, «tha se…» dhe ndryshimi i kohëve
    He said he would send me the details.
  9. B1-17 Folje + -ing apo folje + to në anglisht: listat e plota (enjoy doing, decide to do)
    She avoided to answer my question.

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur; te 33 zgjidhni njërën nga dy fjalët.

News from the office
Ana: You heard about the new office, 28?
Ben: No! What happened?
Ana: At the meeting, the boss said the old building 29 (sell) last month, and that a new office 30 (build) at the moment.
Ben: Really? Do you know where 31 (they / build) it?
Ana: Near the station. But she asked us 32 (not / tell) anyone yet.
Ben: Oops. I've just told Tom. He 33 (must / can't) be really surprised — I'm sure. He's worked in this building for twenty years!
Ana: And guess what? The boss has agreed 34 (let) us work from home two days a week until the move. She won't make us 35 (come) in every day.
Ben: Great! I'm looking forward to 36 (not / sit) in traffic every morning.
Ana: Me too. 37 (work) from home really suits me.

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. B1-12 Reported Speech në anglisht: ligjërata e zhdrejtë, «tha se…» dhe ndryshimi i kohëve
    Tregoni një gjë që ju tha një shok ose koleg javën e kaluar, dhe një pyetje që ju bëri.
  2. B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht
    Shkruani tri fjali për rregullat në shtëpinë tuaj kur ishit fëmijë: një me let, një me make dhe një me (not) allowed to.
  3. B1-11 Diateza pësore në të gjitha kohët dhe me foljet modale: is being done, has been done, must be done
    Shkruani dy fjali për qytetin tuaj me pësoren: një për të kaluarën (was built / was opened) dhe një për diçka që po ndodh tani (is being…).

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B1-03 Past Perfect: më se e kryera në anglisht («kisha ikur») e shpjeguar në shqip
    When we got to the cinema, the film (already / start).
  2. B1-07 Third Conditional në anglisht: «po ta kisha ditur…» i shpjeguar në shqip
    If you (ask) me, I would have helped.
  3. B1-09 Should have, could have, might have në anglisht: «duhej ta kisha bërë» dhe «mund të më kishe thënë»
    I (should / bring) an umbrella — I'm soaked!
  4. A2-25 Folje + -ing apo folje + to? Si thuhet «të» pas foljes në anglisht
    I'd like (go) to the concert with you.
Përgjigjet

A. Forma

  1. was stolen / got stolen
  2. is being cleaned
  3. can be bought
  4. had lost / 'd lost / has lost
  5. I worked / I work
  6. the nearest bus stop is
  7. doesn't she
  8. apologise

B. Kuptimi

  1. must
  2. can't
  3. to go
  4. working
  5. seeing
  6. see
  7. told
  8. both
  9. rising
  10. is being built

C. Gjeni gabimin

  1. This castle was built in the 12th century.
  2. The results will be announced on Friday.
  3. She asked me what time it was.
  4. Do you know what time the shop closes?
  5. Nobody called, did they?
  6. My parents didn't let me go to the concert. / My parents didn't allow me to go to the concert.
  7. It's worth booking a table.
  8. ✓ He said he would send me the details.
  9. She avoided answering my question.

D. Në kontekst

  1. didn't you
  2. had been sold / was sold
  3. was being built / is being built
  4. they are building / they're building
  5. not to tell
  6. must
  7. to let
  8. come
  9. not sitting
  10. Working

E. Radha juaj

  1. My colleague said she was looking for a new job. She asked me if I knew any good companies.
  2. My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner. I wasn't allowed to watch TV during meals.
  3. Our town hall was built in 1890. A new park is being created next to the river.

F. Përsëritje e përzier

  1. had already started / 'd already started
  2. had asked / 'd asked
  3. should have brought / should've brought
  4. to go
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play