Must be, can't be, might be: इंग्रजीत अंदाज कसा बांधायचा – मराठीत सोप्या भाषेत
Must Be, Can't Be, Might Be: Present Deduction
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही पुराव्यावरून वर्तमानाबद्दल तर्कशुद्ध अंदाज बांधू शकाल – She must be at work, That can't be right, He might be asleep – आणि तुम्हाला किती खात्री आहे तेही दाखवू शकाल.
मुख्य कल्पना
अनेकदा तुम्हाला एखादी गोष्ट नक्की माहीत नसते, पण तुमच्याकडे खुणा असतात. एखाद्या डिटेक्टिव्हसारखे तुम्ही पुरावा पाहता आणि निष्कर्षावर पोहोचता. तो निष्कर्ष किती पक्का आहे, हे इंग्रजी modal verbs ने दाखवते.
डिटेक्टिव्हच्या वहीत तीन संभाव्य निर्णय आहेत, अशी कल्पना करा. must = “हेच एकमेव स्पष्टीकरण पटतं”: The lights are off and the car has gone — they must be out. can't = “हे शक्यच नाही”: She has just eaten a huge lunch — she can't be hungry. might / may / could = “हे एक शक्य स्पष्टीकरण आहे”: He might be in a meeting.
हा must नियमांबद्दल नाही A2-20. तो तर्काबद्दल आहे. या अर्थात must चा उलटा शब्द सहसा can't असतो, mustn't नाही.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत अंदाज आपण अनेक प्रकारे सांगतो: “तू खूप दमला असशील”, “तो नक्की ऑफिसमध्ये असला पाहिजे”, “ती अठरा वर्षांची असूच शकत नाही”, “ती लायब्ररीत असेल कदाचित”. चांगली बातमी: पक्का अंदाज „असला पाहिजे“ / „नक्की असेल“ = must be, आणि „असूच शकत नाही“ = can't be – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत. आणि आत्ता चालू असलेल्या कामाबद्दलचा अंदाज मराठीतही „-त असेल“ ने होतो („तो फोनवर बोलत असेल“), अगदी must be talking सारखा.
फरक तीन आहेत. पहिला: „-त असेल“ मराठीत प्रत्येक क्रियापदाला लागतो („ओळखत असाल“, „राहत असतील“). इंग्रजीत know, have, live, like सारखी स्थिती दाखवणारी क्रियापदं -ing घेत नाहीत: You must know her, must be knowing नाही. दुसरा: „असेलच असं नाही“ आपण It is not necessary that… असं भाषांतरित करतो; इंग्रजीत शक्यता दाखवायला might not / may not be वापरतात. तिसरा: „नसला पाहिजे“ शब्दशः mustn't be वाटतं; पण इंग्रजीत mustn't आधी मनाई सांगतो, आणि पक्क्या नकारार्थी अंदाजासाठी नेहमीचा शब्द can't.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| तू खूप दमला असशील. | You must be tired. | पक्का अंदाज → must be – सारखंच |
| ती अठरा वर्षांची असूच शकत नाही. | She can't be eighteen. | „असूच शकत नाही“ = can't be – सारखंच |
| ती लायब्ररीत असेल कदाचित. | She might be in the library. | शक्यता → might / may / could |
| रविवारी दुकान उघडं असेलच असं नाही. | The shop may not be open on a Sunday. | „असेलच असं नाही“ → may not / might not |
| लाइन बिझी आहे. तो कोणाशी तरी बोलत असेल. | The line's busy. He must be talking to someone. | आत्ता चालू → must be + -ing – सारखंच |
| त्याला मीटिंगबद्दल माहीत नसेल. | He might not know about the meeting. | know स्थिती दाखवतं → -ing नाही |
| ती घरी नसली पाहिजे. | She can't be at home. | पक्का नकारार्थी अंदाज → can't, सहसा mustn't नाही |
थोडक्यात: „असला पाहिजे / नक्की असेल“ = must be, „असूच शकत नाही“ = can't be, „असेल कदाचित“ = might / may / could be, „असेलच असं नाही“ = might not / may not; आत्ता चालू असलेल्या कामासाठी must be + -ing, पण स्थिती दाखवणाऱ्या क्रियापदांना -ing नाही.
रचना
Modal verb + मूळ रूप (बहुतेक वेळा be)
| किती खात्री? | Modal verb | उदाहरण |
|---|---|---|
| खरं असल्याची जवळजवळ खात्री | must | She must be exhausted. |
| शक्य | might / may / could | He might be at the gym. |
| कदाचित खरं नाही | might not / may not | They may not be home yet. |
| खरं नसल्याची जवळजवळ खात्री | can't / couldn't | That can't be Tom — he's in Paris. |
Modal verb + be + -ing – आत्ता चालू असलेल्या कामाबद्दल अंदाज
| साचा | उदाहरण |
|---|---|
| must be + -ing | She must be working late. |
| might / may / could be + -ing | They might be having dinner. |
| can't be + -ing | You can't be leaving already! |
Modal verb + इतर क्रियापद – मुख्यतः स्थिती दाखवणारी क्रियापदं (know, have, live, mean, like, want)
| उदाहरण | अर्थ |
|---|---|
| You must know Ana — she works in your office. | तुम्ही तिला ओळखत असालच, याची मला खात्री आहे. |
| He can't live here — his name isn't on the door. | तो इथे राहत नाही, याची मला खात्री आहे. |
| They may have a spare key. | कदाचित त्यांच्याकडे दुसरी चावी असेल. |
प्रश्न – could, might किंवा Do you think…? वापरा. प्रश्नात can ही चालतो: Who can that be?
| प्रश्न | उदाहरण |
|---|---|
| Could… ? | Could that be our taxi? |
| Who might… ? | Who might that be at the door? |
| Who can… ? | Who can that be at this time of night? |
| Do you think… ? | Do you think she's ill? |
वापर
1must – जवळजवळ नक्की खरं
पुरावा फक्त एकाच समजूतदार निष्कर्षाकडे नेत असेल, तेव्हा must वापरा. मराठीत: „असला पाहिजे“, „नक्की असेल“, „असणारच“.
2can't / couldn't – जवळजवळ नक्की खोटं
एखादी गोष्ट अशक्य आहे असं पुरावा दाखवत असेल, तेव्हा can't वापरा. Couldn't ही चालतो; तो थोडा मऊ वाटतो. मराठीत: „असूच शकत नाही“, „शक्यच नाही“.
3might / may / could – शक्य
एखादी गोष्ट शक्य आहे, पण खात्री होईल इतका पुरावा नाही, तेव्हा हे शब्द वापरा. अंदाजात त्यांचा अर्थ जवळजवळ सारखा आहे; may थोडा जास्त औपचारिक. मराठीत: „असेल कदाचित“, „असू शकेल“. „कदाचित नाही“ साठी might not किंवा may not वापरा – couldn't नाही A2-22. मराठीत इथे „नसेल“ किंवा „असेलच असं नाही“ म्हणतो.
4आत्ता चालू असलेल्या कामाबद्दल अंदाज: modal verb + be + -ing
आत्ता चालू असलेल्या गोष्टीबद्दल अंदाज बांधायला modal verb + be + -ing वापरा. मराठीतही इथे „-त असेल“ येतं („तो बोलत असेल“). पण स्थिती दाखवणारी क्रियापदं साध्या रूपात राहतात: He must know, He must be knowing नाही.
5पुराव्यावरून निष्कर्ष
अंदाजाबरोबर सहसा कारणही येतं. आधी पुरावा आणि मग निष्कर्ष सांगा (बहुतेक वेळा so ने), किंवा आधी निष्कर्ष आणि मग because. दुसऱ्याचा अंदाज विचारायला could, might किंवा Do you think…? वापरा.
6अंदाजासाठी must not – शक्य, पण क्वचित
Must not (= हे खरं नाही याची खात्री आहे) अंदाजात मुख्यतः अमेरिकन इंग्रजीत, आणि सहसा पूर्ण रूपात वापरतात. ब्रिटिश इंग्रजीत mustn't आधी मनाई म्हणून समजला जातो A2-20. Can't सगळीकडे सुरक्षित पर्याय आहे.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “त्या रिक्षावाल्याला जवळचा रस्ता माहीत असेल” → must be knowing. मराठीत अंदाजाचं „-त असेल / असणार“ रूप प्रत्येक क्रियापदाला लागतं: “तो ओळखत असेल”, “ते राहत असतील”. म्हणून इंग्रजीत प्रत्येक अंदाज must be + -ing होतो. पण know, have, own, belong सारखी स्थिती दाखवणारी क्रियापदं -ing घेत नाहीत: must know, must have.
2. “महाबळेश्वरचा घाट आज खुला असेलच असं नाही” → It is not necessary that…. मराठीत “असेलच असं नाही” म्हणजे “कदाचित नसेल”. याचं शब्दशः भाषांतर It is not necessary that… होतं, जे इंग्रजीत गरजेबद्दल बोलल्यासारखं वाटतं. शक्यतेसाठी might not / may not be, किंवा isn't necessarily.
3. “आजी आज आपली वाट पाहत नसली पाहिजे” → mustn't be expecting. मराठीत पक्का नकारार्थी अंदाज „नसला / नसली पाहिजे“ ने सांगतो, आणि „पाहिजे“ = must अशी सवय असल्याने mustn't be तयार होतं. इंग्रजीत mustn't आधी मनाई सांगतो („करू नये“). पक्क्या नकारार्थी अंदाजासाठी नेहमीचा शब्द can't.
गोंधळ करू नका
अंदाजाचा must आणि सक्तीचा must – शब्द एकच, काम वेगळं: अंदाज = तर्क; सक्ती = नियम A2-20. मराठी „पाहिजे“ ही दोन्ही करतो („असला पाहिजे“ / „घातला पाहिजे“).
can't (अशक्य) आणि mustn't (मनाई)
might not आणि can't – might not दार उघडं ठेवतो; can't ते बंद करतो.
वर्तमान आणि भूतकाळाबद्दल अंदाज – भूतकाळाबद्दल अंदाजासाठी must have / can't have / might have + past participle (तिसरं रूप) वापरा. ते B2-06 मध्ये शिकवलं आहे.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- अंदाजातला must सहसा कमकुवत असतो: /məst/, किंवा व्यंजनाच्या आधी /məs/ – She must be…. „मस्ट“ असा पूर्ण स्वर न म्हणता हलका, आखूड /ə/ म्हणा.
- can't जोरदार आणि ठळक: /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US). शेवटचा /t/ अनेकदा ऐकू येत नाही, म्हणून नकार लांब स्वरातून (UK) किंवा जोरातून (US) कळतो. अमेरिकन /æ/ मराठी „कॅ“ सारखा – हा तुमचा फायदा. पण ब्रिटिश /ɑː/ आखूड करू नका, नाहीतर can't हे can सारखं ऐकू येतं.
- शंका दाखवायची असेल तेव्हा might वर अनेकदा जोर असतो: It might be true… but I doubt it.
- You must be joking! आणि You can't be serious! हे ठरलेले प्रतिसाद आहेत; joking आणि serious वर जोर द्या. serious मध्ये जोर पहिल्या syllable वर: /ˈsɪəriəs/ (UK).
सुवर्णनियम
पुरावा → निष्कर्ष. must = खरं असल्याची खात्री („असला पाहिजे“); might / may / could = शक्य („असेल कदाचित“); can't = खरं नसल्याची खात्री („असूच शकत नाही“). „असेलच असं नाही“ म्हणजे might not / may not; „नसला पाहिजे“ साठी नेहमीचा शब्द can't. आणि know, have सारख्या क्रियापदांना must be …-ing नाही: must know.
सराव
A. रचना
योग्य रूप वापरून वाक्यं पूर्ण करा.
-
She's been running for an hour. She (be) tired. (I'm sure.)
-
That (be) Jack — he's on holiday in Thailand. (I'm sure it isn't.)on holiday (UK) = on vacation (US)
-
I'm not sure where my keys are. They (be) in the car.
-
He isn't answering. He (sleep). (I'm sure.)
-
„कदाचित नाही“ असा अर्थ होईल असं वाक्य बदला: She may be at home.
-
could वापरून प्रश्न तयार करा: That is our taxi.
-
They (live) here — the name on the door is different. (I'm sure they don't.)
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: You … be hungry — you've just had a big lunch.
-
योग्य पर्याय निवडा: Everyone's carrying umbrellas. It … be raining.
-
याचा अर्थ काय? "She might not be at work."
-
फोन वाजतो आहे. आई अनेकदा या वेळी फोन करते, पण बॉसही करतात. योग्य पर्याय निवडा: … Mum.
-
"You must be tired" या वाक्यात must कशाबद्दल बोलतो: ….
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
They must to be at the cinema.
-
He might be study at the moment.
-
"Where's Ella?" "She can be in the garden."
-
You must be knowing my sister.
-
That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Ben: Whose car is that outside?
Ana: It 18 be Mark's. His car is blue, and that one's red.
Ben: Then it 19 be the new neighbours' car. I'm not sure.
Ana: Look — there are boxes everywhere. They 20 be moving in today. That's obvious!
Ben: Then they 21 (feel) exhausted. I'm sure of it. Shall we take them some coffee?
Ana: Good idea. But they 22 (have) lunch right now — I don't know. Let's wait an hour.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
तुमच्या आजूबाजूला पाहा. दोन अंदाज लिहा – एक must ने आणि एक can't ने – आणि पुरावाही सांगा.
-
मित्र फोन उचलत नाही. might, may आणि could वापरून तीन शक्य कारणं लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't आणि Don't Have To: इंग्रजीत नियम, जबाबदारी आणि मनाई You ___ wear a seatbelt — it's the law. …
-
A2-22 May, Might आणि Could: इंग्रजीत “कदाचित” कसं म्हणायचं … it will rain later.
-
B1-14 Indirect Questions: Could you tell me where… – इंग्रजीत नम्र प्रश्न कसे विचारायचे Do you know where ___? …
उत्तरे
A. रचना
- must be
- can't be / couldn't be
- might be / may be / could be
- must be sleeping
- She may not be at home. / She might not be at home.
- Could that be our taxi?
- can't live / couldn't live
B. अर्थ
- can't
- must
- Perhaps she isn't.
- It might be
- logic
C. चूक शोधा
- They must be at the cinema.
- He might be studying at the moment.
- She could be in the garden. / She might be in the garden. / She may be in the garden.
- You must know my sister.
- ✓ That can't be right — the shop closed an hour ago.
D. संदर्भात
- can't / couldn't
- might / may / could
- must
- must be feeling / must feel
- might be having / may be having / could be having
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- My neighbour's car isn't there, so she must be at work. It can't be very late — it's still light outside.
- She might be driving. She may be in a meeting. Her phone could be switched off.
F. मिश्र उजळणी
- must
- Maybe
- the station is
