Давталт: Passive Voice, шууд бус яриа ба үйл үгийн загвар (B1-10–B1-19) монголоор
Review: Passive, Reported Speech and Verb Patterns
Энэ хуудсанд
Энэ давталтад орсон хичээлүүд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та ямар ч цагт үйлдэх ба үйлдэгдэхүүн хэвийн аль нэгийг сонгож, асуултыг зөв үгийн дараалалтайгаар дамжуулж, эелдгээр асууж, асуух нөхцөл нэмж, одоогийн талаар дүгнэлт хийж, үйл үг ба угтвар үгийн дараа -ing, to, үндсэн хэлбэрийн аль нэгийг зөв сонгож чадна.
Бид юу сурсан бэ
| Хичээл | Гол санаа | Гол жишээ |
|---|---|---|
| B1-10 | Энгийн одоо, энгийн өнгөрсөн цагт be + past participle; хэрэгтэй үед л by + үйлдэгч; was born | My phone was stolen on the train. |
| B1-11 | Бүх цагт ба модаль үйл үгийн дараа үйлдэгдэхүүн хэв: be-г хэрэгтэй цагт нь тавина (is being, has been, will be, must be) | The bridge is being repaired, so we have to go the long way round. |
| B1-12 | Шууд бус яриа: said-ийн дараа цагийн ухралт; төлөөний үг, цагийн үг өөрчлөгдөнө; одоо ч үнэн эсвэл дамжуулах үйл үг одоо цагт бол ухралтгүй | She said she would see me the next day. |
| B1-13 | Дамжуулсан асуулт энгийн дараалалтай, if / whether-тэй; ask / tell + хүн + (not) to; say ба tell | The officer asked me where I was going. |
| B1-14 | Шууд бус асуулт: эелдэг эхлэл + энгийн дараалал, цагийн ухралтгүй; асуух үг + to-инфинитив | Excuse me, could you tell me where the nearest bus stop is? |
| B1-15 | Асуух нөхцөл: туслах үйл үгийг цуурайтуулж эргүүлнэ; туслах үйл үг байхгүй бол do / does / did; доошлох ба дээшлэх аялга | She works from home on Fridays, doesn't she? |
| B1-16 | Одоогийн дүгнэлт: must (үнэн гэдэгт итгэлтэй), might / may / could (боломжтой), can't (худал гэдэгт итгэлтэй) | You've been travelling all day. You must be tired. |
| B1-17 | Үйл үг + -ing (enjoy, avoid, consider, suggest) ба үйл үг + to (decide, hope, refuse, manage); тэмдэг нэр + to | We've decided to sell the car. |
| B1-18 | Үйл үг + тусагдахуун + to (want, ask, tell, allow); make / let + тусагдахуун + үндсэн хэлбэр; үйлдэгдэхүүн хэвд be made to, be allowed to | My boss let me leave early on Friday. |
| B1-19 | -ing хэлбэр өгүүлэгдэхүүн (ганц тооны үйл үг) болон угтвар үгийн дараа, look forward to-гийн to-г оруулаад | We look forward to hearing from you. |
Гол харьцуулалт
Үйлдэх хэв эсвэл үйлдэгдэхүүн хэв – Монголоор үйлдэгчийг дурдалгүй үйлдэх хэвээр хэлэх нь элбэг («Гүүрийг засварлаж байна», «Хоолыг бэлтгэж байна»); англиар хүлээн авагч өгүүлэгдэхүүн бол be + V3 заавал. B1-10 B1-11
- Шалгах: Өгүүлэгдэхүүн үйлдлийг хийж байна уу, хүлээн авч байна уу? Хүлээн авч байвал → be + past participle. Тусагдахуунгүй үйл үг (happen, arrive, die) үйлдэгдэхүүн хэвгүй.
being эсвэл been – Монголоор «засварлаж байгаа» ба «засварласан»; англиар be-гийн хэлбэр шийднэ. B1-11
- Шалгах: am / is / are / was / were-ийн дараа → being (явагдаж байна). have / has / had-ийн дараа → been (дууссан).
Дамжуулсан асуулт эсвэл шууд бус асуулт – Монголоор хоёулаа «… -ыг асуусан / мэдэх үү?» гэж асуух сул үгээ алддаг; англиар ч хоёулаа энгийн дараалалтай. B1-13 B1-14
- Шалгах: Хоёулаа энгийн дараалалтай, do / does / did-гүй. Өнгөрсөн асуултын тухай ярьж байна уу? → ихэвчлэн цагийн ухралт, цэг. Одоо асууж байна уу? → ухралтгүй; эхлэл нь ? эсвэл .-г шийднэ.
say эсвэл tell; told me to эсвэл told me that – Монголоор бүгд «хэлсэн». B1-12 B1-13
- Шалгах: Үйл үгийн яг ард хүн байна уу? → tell. Тушаал эсвэл хүсэлт үү? → tell / ask + хүн + (not) to.
Цагийн ухралт эсвэл ухралтгүй – Монгол «гэж»-ийн өмнө цаг өөрчлөгддөггүй; англиар өөрчлөх эсэхээ шийднэ. B1-12
- Шалгах: Дамжуулах үйл үг өнгөрсөн цагт уу? → ихэвчлэн нэг алхам ухраана. Одоо ч үнэн үү, эсвэл дамжуулах үйл үг одоо цагт (says) уу? → цагийг хадгалж болно.
Дүгнэлтийн must эсвэл үүргийн must; can't эсвэл mustn't – Монголоор «-х ёстой» хоёуланд; «байх ёсгүй» (дүгнэлт) → can't. B1-16
- Шалгах: Нотолгоонд тулгуурласан логик уу, дүрэм үү? «Худал гэдэгт итгэлтэй»-д mustn't биш, can't.
Үйл үг + -ing, үйл үг + to эсвэл үйл үг + тусагдахуун + to – Монгол «-х», «-ж», «-аасай» хэлбэр англи загвартай таардаггүй; англи эхний үйл үгээр нь шийдээрэй. B1-17 B1-18
- Шалгах: Хэлбэрийг эхний үйл үг сонгоно. Хоёр үйлдлийг нэг хүн хийвэл → үйл үг + -ing эсвэл үйл үг + to. Хоёр дахь үйлдлийг өөр хүн хийвэл → ихэвчлэн үйл үг + тусагдахуун + to (suggest биш: Түгээмэл алдааг үзнэ үү).
make / let + үндсэн хэлбэр эсвэл allow + тусагдахуун + to – Монгол «-уул / -лга» албадах ч, зөвшөөрөх ч байдаг. B1-18
- Шалгах: Энэ давталтын үйл үгсээс make, let хоёр to-гүй үндсэн хэлбэр авна (help ч болно). Үйлдэгдэхүүн хэвд: be made to, be allowed to.
to-инфинитив эсвэл to (угтвар үг) + -ing – Монгол «тэсэн ядан хүлээх» нь to-г харуулдаггүй тул нэр үгийн шалгалт хийгээрэй. B1-19
- Шалгах: Энэ to-гийн араас нэр үг ирж болох уу? Болох бол угтвар үг → -ing.
Туслах үйл үгтэй нөхцөл эсвэл do / does / did-тэй нөхцөл – Монгол «биз дээ» өөрчлөгддөггүй; англи нөхцөл өгүүлбэрээ дагана. B1-15
- Шалгах: Өгүүлбэрт туслах үйл үг эсвэл үндсэн үйл үг be байна уу? Цуурайтуулж эргүүлнэ (She's a teacher, isn't she?). Туслах үйл үг ч, be ч байхгүй юу? → тухайн цагийн do / does / did.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Хэзээ … гэж бодож байна?» → Do you think when…? Монголоор асуух үгийг «гэж бодох»-ын өмнөх хэсэгт үлдээдэг: «Дарханы шинэ гүүр хэзээ ашиглалтад орно гэж чи бодож байна вэ?». Үүнийг Do you think-ээр эхлүүлээд when-ийг дунд нь тавих нь элбэг. Англиар think-тэй асуултад асуух үг хамгийн эхэнд ирж, дараа нь do you think, тэгээд энгийн дараалал. B1-14
2. «Авахаас татгалзсан» → refused from. Монголоор татгалзах зүйлээ «-аас» дагавраар хэлдэг: «Дүү маань Цагаан сараар шинэ дээлээ өмсөхөөс татгалзсан». «-аас»-ыг from гэж орчуулж, араас нь -ing тавих нь элбэг. Refuse-ийн араас to + үндсэн хэлбэр. B1-17
3. «Бидэнд баярлалаа гэсэн» → thanked to us. Монголоор талархах хүнийг «-д» дагавраар хэлдэг: «Хөрш маань нохойг нь харж өгсөнд бидэнд баярлалаа гэсэн». Англиар thank-ийн араас хүн шууд ирж, шалтгаан нь for + -ing. B1-19
Алтан дүрмүүд
- B1-10 Юу болсон, эсвэл хэнд / юунд болсон дээр анхаармаар байна уу? be + past participle (is made, was built). Үйлдэгч шинэ эсвэл чухал бол л by + үйлдэгч.
- B1-11 be-г хэрэгтэй цагт нь тавина – is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be – дараа нь хэзээ ч өөрчлөгдөхгүй past participle.
- B1-12 Өөрийн цаг, газраас дамжуулаарай: өнгөрсөн цагийн дамжуулах үйл үгийн дараа ихэвчлэн цагийг нэг алхам ухрааж, төлөөний үг, цагийн үгсийг өөрчилнө. Одоо ч үнэн, эсвэл дамжуулах үйл үг одоо цагт бол анхны цагийг хадгалж болно.
- B1-13 Дамжуулсан асуулт энгийн дараалалтай, тийм / үгүй асуултад if / whether. Хүсэлт, тушаал: ask / tell + хүн + (not) to + үйл үг. Tell хүнд, say юманд.
- B1-14 Эелдэг эхлэл + энгийн дараалал, дотор нь do / does / did байхгүй; тийм / үгүй асуултад if / whether. Асуултын тэмдгийг зөвхөн эхлэл нь асуулт бол тавина.
- B1-15 Туслах үйл үг (эсвэл be)-г цуурайтуулж эргүүл, төлөөний үгтэй. Туслах үйл үг ч, be ч байхгүй юу? do / does / did. Доошлох аялга = «санал нийл»; дээшлэх аялга = «тийм үү?».
- B1-16 Нотолгоо → дүгнэлт: must = үнэн гэдэгт итгэлтэй; might / may / could = боломжтой; can't = үнэн биш гэдэгт итгэлтэй. «Магадгүй үгүй»-д might not / may not.
- B1-17 Хоёр дахь үйл үгийн хэлбэрийг эхний үйл үг сонгоно: -ing ихэвчлэн үйлдлийг юм шиг харьцана (enjoy, avoid, deny); to ихэвчлэн урагшаа заана (decide, hope, promise). Логик тус болохгүй бол үйл үгийг жишээтэй нь цээжлээрэй.
- B1-18 want, ask, tell, allow гэх мэт үйл үг хүн + to + үйл үг авна; make, let хүн + үйл үг авна; help аль алийг нь. Үйлдэгдэхүүн хэв: be made to, be allowed to.
- B1-19 Угтвар үгийн дараа үйл үг -ing хэлбэр авна – look forward to, be used to, object to-гийн to ч үүнд орно. Нэг -ing өгүүлэгдэхүүн ганц тооны үйл үг авна.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу, эсвэл дутуу үгийг нөхөөрэй.
-
B1-10 Passive Voice (үйлдэгдэхүүн хэв): is made, was built-ийг монголоор тайлбарлав My bike (steal) last night.
-
B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done Sorry, your room (clean) at the moment.
-
B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done Tickets (can / buy) online.
-
B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ "I've lost my keys." → She said she her keys.has lost: түлхүүр одоо ч олдоогүй бол болно B1-12
-
B1-13 Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell? "Where do you work?" → He asked me where .I work: одоо ч үнэн бол болно B1-12
-
B1-14 Indirect Questions (шууд бус асуулт): Could you tell me where…? – эелдгээр асуух нь Where is the nearest bus stop? → Could you tell me where ?
-
B1-15 Question Tags (асуух нөхцөл): «…, isn't it?» буюу «… биз дээ?» англиар She works from home on Fridays, ?
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: хүнээр юм хийлгэх, зөвшөөрөх англиар My mum made me (apologise) to my sister.mum (UK), mom (US)
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: одоогийн талаар дүгнэлт хийх (Present Deduction) Зөв хариултыг сонгоно уу: She's just finished a ten-hour shift. She … be tired.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: одоогийн талаар дүгнэлт хийх (Present Deduction) Зөв хариултыг сонгоно уу: That … be Jack — he's on holiday in Thailand.on holiday (UK), on vacation (US)
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) Зөв хариултыг сонгоно уу: We can't afford … on holiday this year.
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) Зөв хариултыг сонгоно уу: I really enjoy … from home.
-
B1-19 Gerund (-ing нэр үг болох нь): өгүүлэгдэхүүн болон угтвар үгийн дараа Нэр үгийн шалгалтыг хийгээд сонгоно уу: I'm looking forward to … the new film.
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) Нэр үгийн шалгалтыг хийгээд сонгоно уу: I want to … the new film.
-
B1-13 Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell? Зөв хариултыг сонгоно уу: She … us to wait outside.
-
B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ Нэг минутын өмнө найз тань: "The film starts at eight." гэж хэлсэн. Report 1: She said the film starts at eight. Report 2: She said the film started at eight. Аль нь болох вэ? …
-
B1-15 Question Tags (асуух нөхцөл): «…, isn't it?» буюу «… биз дээ?» англиар "You've locked the door, haven't you?" Ярьж буй хүн итгэлгүй байна. Нөхцөлийн аялга дээшлэх үү, доошлох уу? (rising / falling)
-
B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done Зөв хариултыг сонгоно уу: The new stadium …, so it's still closed.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
B1-10 Passive Voice (үйлдэгдэхүүн хэв): is made, was built-ийг монголоор тайлбарлав This castle built in the 12th century.
-
B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done The results will announced on Friday.
-
B1-13 Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell? She asked me what time was it.
-
B1-14 Indirect Questions (шууд бус асуулт): Could you tell me where…? – эелдгээр асуух нь Do you know what time does the shop close?
-
B1-15 Question Tags (асуух нөхцөл): «…, isn't it?» буюу «… биз дээ?» англиар Nobody called, didn't they?
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: хүнээр юм хийлгэх, зөвшөөрөх англиар My parents didn't let me to go to the concert.
-
B1-19 Gerund (-ing нэр үг болох нь): өгүүлэгдэхүүн болон угтвар үгийн дараа It's worth to book a table.
-
B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ He said he would send me the details.
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) She avoided to answer my question.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд үг байвал түүнийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Ana: You heard about the new office, 28?
Ben: No! What happened?
Ana: At the meeting, the boss said the old building 29 (sell) last month, and that a new office 30 (build) at the moment.
Ben: Really? Do you know where 31 (they / build) it?
Ana: Near the station. But she asked us 32 (not / tell) anyone yet.
Ben: Oops. I've just told Tom. He 33 (must / can't) be really surprised — I'm sure. He's worked in this building for twenty years!
Ana: And guess what? The boss has agreed 34 (let) us work from home two days a week until the move. She won't make us 35 (come) in every day.
Ben: Great! I'm looking forward to 36 (not / sit) in traffic every morning.
Ana: Me too. 37 (work) from home really suits me.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ Өнгөрсөн долоо хоногт найз эсвэл хамт ажиллагчийнхаа танд хэлсэн нэг зүйл, асуусан нэг асуултыг дамжуулна уу.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: хүнээр юм хийлгэх, зөвшөөрөх англиар Бага насны тань гэрийн дүрмийн тухай гурван өгүүлбэр бичнэ үү: нэгийг let-тэй, нэгийг make-тэй, нэгийг (not) allowed to-той.
-
B1-11 Passive Voice бүх цагт ба модаль үйл үгтэй: is being done, has been done, must be done Өөрийн хотын тухай үйлдэгдэхүүн хэвтэй хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэгийг өнгөрсний тухай (was built / was opened), нөгөөг одоо явагдаж буй зүйлийн тухай (is being…).
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-03 Past Perfect (өнгөрсөн төгссөн цаг): «-сан байсан»-ыг англиар хэрхэн хэлэх вэ When we got to the cinema, the film (already / start).
-
B1-07 Third Conditional: If I had known…, I would have…-г монголоор тайлбарлав If you (ask) me, I would have helped.
-
B1-09 Should have, could have, might have: өнгөрсний харамсал, шүүмжлэлийг монголоор тайлбарлав I (should / bring) an umbrella — I'm soaked!
-
A2-25 Verb + -ing эсвэл Verb + To: хоёр үйл үг дараалахад аль хэлбэр вэ? I'd like (go) to the concert with you.
Хариулт
A. Бүтэц
- was stolen / got stolen
- is being cleaned
- can be bought
- had lost / 'd lost / has lost
- I worked / I work
- the nearest bus stop is
- doesn't she
- apologise
B. Утга
- must
- can't
- to go
- working
- seeing
- see
- told
- both
- rising
- is being built
C. Алдааг олоорой
- This castle was built in the 12th century.
- The results will be announced on Friday.
- She asked me what time it was.
- Do you know what time the shop closes?
- Nobody called, did they?
- My parents didn't let me go to the concert. / My parents didn't allow me to go to the concert.
- It's worth booking a table.
- ✓ He said he would send me the details.
- She avoided answering my question.
D. Нөхцөл байдалд
- didn't you
- had been sold / was sold
- was being built / is being built
- they are building / they're building
- not to tell
- must
- to let
- come
- not sitting
- Working
E. Таны ээлж
- My colleague said she was looking for a new job. She asked me if I knew any good companies.
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner. I wasn't allowed to watch TV during meals.
- Our town hall was built in 1890. A new park is being created next to the river.
F. Холимог давталт
- had already started / 'd already started
- had asked / 'd asked
- should have brought / should've brought
- to go
