Forma -ing jako rzeczownik (gerund): podmiot i po przyimkach
-ing as a Noun: Gerund Subjects and After Prepositions
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji użyjesz formy -ing jako podmiotu zdania, po przyimkach (także po to w look forward to) i w stałych zwrotach It's no use, There's no point i It's worth.
Główna idea
Forma -ing może pełnić funkcję rzeczownika. Podręczniki nazywają ją wtedy często gerund. Swimming może być sportem, tak jak football jest sportem: Swimming is good for you. Football is good for you.
Ta jedna idea wyjaśnia dwie zasady. Po pierwsze, forma -ing może być podmiotem zdania, jak każdy rzeczownik. Po drugie, po przyimku (in, at, of, about, before, without…) stoi rzeczownik — więc jeśli po przyimku chcesz postawić czasownik, używasz jego „rzeczownikowego” kształtu: formy -ing.
Wyobraź sobie przyimek, który wpuszcza tylko rzeczowniki. Czasownik, który chce za nim stanąć, musi założyć maskę rzeczownika — końcówkę -ing: interested in learning, before leaving, without saying. Najtrudniejsze jest to, że czasem to też jest przyimkiem. Wtedy czasownik potrzebuje tej samej maski: I look forward to seeing you.
Polski a angielski
Polski ma tu bardzo podobne narzędzie: rzeczownik odczasownikowy na -anie / -enie („pływanie”, „czytanie”, „wyjście”). Po przyimkach też zwykle używamy rzeczownika: „przed wyjściem”, „po skończeniu”, „bez pytania”. To ułatwia sprawę. Kłopot zaczyna się tam, gdzie po polsku stoi bezokolicznik: „zamiast czekać”, „warto zobaczyć”, „nie ma sensu się kłócić”, „nie mogę się doczekać, żeby cię zobaczyć”. Po angielsku w tych miejscach jest -ing.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Pływanie jest zdrowe. | Swimming is good for you. | rzeczownik odczasownikowy → -ing jako podmiot |
| Wyszedł bez pożegnania. | He left without saying goodbye. | po przyimku rzeczownik → -ing |
| Zamiast czekać na autobus, poszliśmy pieszo. | Instead of waiting for the bus, we walked. | polski bezokolicznik → -ing |
| Warto zarezerwować wcześniej. | It's worth booking early. | warto + bezokolicznik → worth + -ing |
| Nie ma sensu się kłócić. | There's no point (in) arguing. | → no point (in) + -ing |
| Nie mogę się doczekać, kiedy cię zobaczę. | I'm looking forward to seeing you. | to jest przyimkiem → -ing |
Budowa
Forma -ing jako podmiot
| Podmiot z -ing | Czasownik | Reszta |
|---|---|---|
| Swimming | is | good for your back. |
| Learning a language | takes | time. |
| Not sleeping enough | makes | me irritable. |
Jeden podmiot z -ing jest w liczbie pojedynczej, więc czasownik też jest w liczbie pojedynczej — nawet jeśli w wyrażeniu jest rzeczownik w liczbie mnogiej (Reading reviews takes ages). Dwa podmioty z -ing połączone przez and mają czasownik w liczbie mnogiej: Swimming and cycling are both good exercise.
Przyimek + -ing
| Przyimek | Przykład |
|---|---|
| in / at / of / about | interested in learning, good at cooking, tired of waiting, worried about losing |
| before / after | before leaving, after finishing |
| instead of / without | instead of waiting, without saying goodbye |
| by (sposób) | by taking the train |
| for (powód) | thanks for coming, sorry for being late |
Dwa małe wyjątki: po but i except może stać forma podstawowa (We did nothing but wait).
„To” jako przyimek — test: czy możesz postawić po nim rzeczownik?
| Wyrażenie | + rzeczownik | + -ing |
|---|---|---|
| look forward to | I look forward to the weekend. | I look forward to meeting you. |
| be used to | I'm used to the noise. | I'm used to working at night. |
| object to | They object to the plan. | They object to paying more. |
| when it comes to | when it comes to money | when it comes to cooking |
Stałe zwroty + -ing
| Zwrot | Przykład |
|---|---|
| It's no use + -ing | It's no use complaining. |
| There's no point (in) + -ing | There's no point (in) arguing. |
| It's (not) worth + -ing | It's worth booking early. |
| something is worth + -ing | The museum is worth visiting. |
Użycie
1Forma -ing jako podmiot
Użyj formy -ing jako podmiotu, kiedy mówisz o czynności ogólnie — tak jak po polsku „pływanie”, „jedzenie na mieście”. Czasownik jest w liczbie pojedynczej. W przeczeniu postaw not przed formą -ing.
2Przymiotnik + przyimek + -ing
Przymiotniki ze stałymi przyimkami A2-31 łączą się z -ing, kiedy dalej mówisz o czynności.
3Czasownik + przyimek + -ing
Ta sama zasada działa po czasownikach ze stałymi przyimkami (think about, talk about, apologise for, succeed in, insist on).
4before, after, by, without, instead of + -ing
Po tych przyimkach użyj -ing. Czynność w formie -ing wykonuje zwykle podmiot zdania głównego. (Więcej w B2-10.)
5„To” jako przyimek
W niektórych wyrażeniach to jest przyimkiem, a nie częścią bezokolicznika. Po nim stoi -ing. Najczęstsze to look forward to, be used to (zob. B1-21), object to i when it comes to.
6It's no use / There's no point / It's worth
Te stałe zwroty mówią, czy czynność ma sens. It's no use i There's no point znaczą „to nic nie da”, „nie ma sensu”. It's worth znaczy „warto” — efekt jest wart wysiłku. Po worth może też stać rzeczownik: It's worth the money.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Warto” + bezokolicznik → worth to. Polskie „warto przeczytać” ma bezokolicznik, więc kusi worth to read. Po worth zawsze stoi -ing (albo rzeczownik).
2. „Zamiast…” + bezokolicznik. Po polsku mówimy „zamiast narzekać”. Instead of to po angielsku przyimek, więc po nim stoi -ing.
3. „Nie mogę się doczekać, żeby…” → look forward to + forma podstawowa. Polskie „żeby zobaczyć” i angielskie to jako znacznik bezokolicznika podpowiadają formę podstawową. W look forward to słowo to jest jednak przyimkiem. Zrób test rzeczownika: look forward to the holidays — działa, więc -ing.
4. „Myślę, żeby…” → thinking to. Polskie „myślę, żeby kupić” albo „zastanawiam się nad przeprowadzką” prowadzi do thinking to. Po angielsku: think about / of + -ing.
5. Bezokolicznik jako podmiot. Po polsku można powiedzieć „Gotować dla dziesięciu osób to stres”. Angielskie zdanie z To… na początku jest poprawne, ale brzmi książkowo. Naturalny podmiot to forma -ing (albo konstrukcja It's… to…).
Nie myl
Bezokolicznik z to i to (przyimek) + -ing — Zapytaj: czy po tym to może stać rzeczownik? Jeśli tak, to jest to przyimek → -ing.
Podmiot z -ing i It's + przymiotnik + to — Obie konstrukcje mówią o czynności ogólnie. Konstrukcja z It B1-17 jest bardzo częsta w mowie.
-ing jako rzeczownik i present continuous — Obie formy mają -ing, ale rzeczownik nazywa czynność; czas present continuous potrzebuje be i opisuje czynność w toku A1-22. Po polsku to „bieganie” i „biega”.
for + -ing i to + czasownik — For + -ing mówi, do czego służy rzecz; to + czasownik mówi o celu osoby A2-26.
Pisownia i wymowa
- Pisownia -ing: make → making, stop → stopping, begin → beginning, die → dying; ale visit → visiting, open → opening (bez podwajania, kiedy ostatnia sylaba nie jest akcentowana).
- Końcówka -ing to /ɪŋ/: krótkie /ɪ/ i tylny dźwięk nosowy /ŋ/, bez dodatkowego /k/ ani /g/ na końcu. seeing to nie „sijink”.
- W szybkiej, swobodnej mowie -ing często brzmi /ɪn/ („lookin' forward”), ale zawsze pisz -ing.
- look forward to wymawia się jako jedną całość, ze słabym to: /lʊk ˈfɔːwəd tə/ (UK), /lʊk ˈfɔːrwərd tə/ (US). /ʊ/ w look jest krótkie i luźne, krótsze niż polskie „u”.
- worth /wɜːθ/ (UK), /wɝːθ/ (US): na początku /w/ z zaokrąglonymi ustami, nie polskie „w”; samogłoska jest długa i środkowa, nie „o”; na końcu /θ/ — czubek języka lekko między zębami, bez głosu. Nie zastępuj go „f”, „s” ani „t”.
Złota zasada
Po przyimku czasownik ma zwykle formę -ing — także po to w look forward to, be used to i object to. Polskie „warto”, „zamiast”, „nie ma sensu” + bezokolicznik to po angielsku worth / instead of / no point + -ing. Jeden podmiot z -ing łączy się z czasownikiem w liczbie pojedynczej.
Ćwiczenia
A. Forma
Użyj formy -ing albo właściwej formy czasownika.
-
(eat) too much sugar is bad for your teeth.
-
She's very good at (fix) things.
-
We look forward to (work) with you.
-
You can book tickets by (call) this number.
-
It's not worth (wait) for the next bus.
-
He left without (say) goodbye.
-
Learning new words (be) easy with this app.
B. Znaczenie
Wybierz poprawną odpowiedź.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: There's no point in ….
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I'd like … the museum.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I'm looking forward … you.
-
Zrób test rzeczownika i wybierz: I object to … for parking.
-
Zrób test rzeczownika i wybierz: I hope to … you soon.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
Thank you for help me.
-
I'm used to drive on the left. (I live in the UK now.)
-
It's worth to visit the old town.
-
Swimming in the sea are my favourite thing in summer.
-
Instead of taking the bus, I walked.
D. W kontekście
Uzupełnij e-mail. Użyj czasowników z nawiasów w odpowiedniej formie.
Dear Ms Patel,
Thank you for 18 (send) me the information about the course. I am very interested in 19 (join). 20 (study) online suits me, because I work full-time. Is it worth 21 (buy) the books, or are they available online? I look forward to 22 (hear) from you.
Best wishes,
Leo Martins
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o sobie.
-
Napisz dwa zdania, które zaczynają się od podmiotu z -ing: jedno o czymś, co uwielbiasz, drugie o czymś, co sprawia ci trudność.
-
Napisz dwa zdania o przyszłości: jedno z look forward to, drugie z It's worth.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: czasownik + osoba + bezokolicznik My parents never let me (stay) out late.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: wnioskowanie o teraźniejszości po angielsku He be at home — his car isn't here. (I'm sure he isn't.)
-
A2-31 Good at, afraid of, listen to: przyimki po przymiotnikach i czasownikach She's afraid spiders.
Odpowiedzi
A. Forma
- Eating
- fixing
- working
- calling
- waiting
- saying
- is
B. Znaczenie
- complaining
- to visit
- to seeing
- paying
- see
C. Znajdź błąd
- Thank you for helping me. / Thank you for your help.
- I'm used to driving on the left.
- It's worth visiting the old town.
- Swimming in the sea is my favourite thing in summer.
- ✓ Instead of taking the bus, I walked.
D. W kontekście
- sending
- joining
- Studying
- buying
- hearing
E. Twoja kolej
- Walking in the mountains makes me happy. Getting up early is really hard for me.
- I'm looking forward to seeing my cousins at the weekend. It's worth booking the train early.
F. Powtórka mieszana
- stay
- can't / couldn't
- of
