Used to, be used to, get used to: różnica wyjaśniona prosto
Used To, Be Used To, Get Used To
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji odróżnisz used to do (nawyk z przeszłości), be used to doing (coś jest dla ciebie normalne) i get used to doing (coś staje się normalne) i poprawnie użyjesz każdej z tych konstrukcji w dowolnym czasie.
Główna idea
Te trzy konstrukcje wyglądają prawie tak samo, ale odpowiadają na różne pytania.
used to + forma podstawowa to stary album ze zdjęciami: patrzysz wstecz na coś, co kiedyś było prawdą, a teraz nie jest. I used to smoke. (Teraz nie palę.)
be used to + rzeczownik / -ing to wygodny fotel: coś jest dla ciebie normalne. I'm used to the cold. (Zimno mi nie przeszkadza.)
get used to + rzeczownik / -ing to droga do tego fotela: dziwne → normalne. I'm getting used to the cold. (Jest coraz łatwiej.)
Kluczem jest małe słowo to. W used to smoke to należy do czasownika, więc po nim stoi forma podstawowa. W be used to i get used to słowo used to przymiotnik znaczący „przyzwyczajony”, a to jest przyimkiem — więc po nim stoi rzeczownik albo forma -ing B1-19. Zapytaj: Czy mogę tu postawić rzeczownik? Jeśli tak → -ing.
Polski a angielski
Polski pomaga tu bardziej, niż się wydaje. Used to to zwykle polskie „kiedyś” + czasownik niedokonany: „Kiedyś jeździłam do szkoły rowerem”. Be used to to „być przyzwyczajonym do” — a po polskim „do” stoi rzeczownik („do hałasu”, „do wstawania”), tak jak po angielskim to stoi rzeczownik albo -ing. Get used to to „przyzwyczajać się / przyzwyczaić się do”. Uwaga tylko na dwie rzeczy: polskie „kiedyś” znaczy też „pewnego razu” (wtedy po angielsku past simple), a polskie „przyzwyczajony do tego, że…” nie ma angielskiego odpowiednika z that.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Kiedyś jeździłam do szkoły rowerem. | I used to cycle to school every day. | kiedyś + niedokonany → used to + forma podstawowa |
| W tym budynku kiedyś było kino. | This building used to be a cinema. | stan w przeszłości, już nieaktualny |
| Jestem przyzwyczajona do hałasu. | I'm used to the noise of the city. | do + rzeczownik → to + rzeczownik |
| Pielęgniarki są przyzwyczajone do pracy na długich zmianach. | Nurses are used to working long shifts. | do pracy → to working |
| Powoli przyzwyczajam się do pracy z domu. | I'm slowly getting used to working from home. | proces → get used to |
| Nie martw się, szybko się przyzwyczaisz. | Don't worry, you'll soon get used to it. | przyszłość procesu → will get used to |
Budowa
Trzy konstrukcje
| Konstrukcja | Co stoi dalej | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| used to | forma podstawowa | nawyk albo stan z przeszłości, już nieaktualny | I used to live in Rome. |
| be used to | rzeczownik / zaimek / -ing | to jest dla mnie normalne | I'm used to living alone. |
| get used to | rzeczownik / zaimek / -ing | to staje się normalne | I'm getting used to living alone. |
used to: przeczenia i pytania (powtórka z A2-28)
| Przykład | |
|---|---|
| Przeczenie | I didn't use to like coffee. |
| Przeczenie z never | I never used to like coffee. |
| Pytanie | Did you use to play an instrument? |
be used to — zmienia się be; used to zostaje bez zmian.
| Czas | Przykład |
|---|---|
| Present | She is used to working nights. |
| Past | We weren't used to such hot weather. |
| Pytanie | Are you used to the new system yet? |
get used to — w każdym czasie i po czasownikach modalnych
| Czas | Przykład |
|---|---|
| Present continuous | I'm getting used to my new glasses. |
| Past simple | He got used to the noise after a week. |
| Present perfect | Have you got used to the time difference? (US: gotten) |
| Future | You'll get used to it. |
| Z czasownikiem modalnym | I can't get used to eating so late. |
Użycie
1Used to — nawyki i stany z przeszłości
Użyj used to + forma podstawowa dla powtarzających się czynności i sytuacji z przeszłości, które już nie są prawdą — to polskie „kiedyś” + czasownik niedokonany. Formy teraźniejszej nie ma: dla obecnych nawyków użyj present simple, często z usually („zwykle”).
2Be used to — coś jest normalne
Użyj be used to, kiedy coś jest znajome i nie jest już dziwne ani trudne — jak polskie „być przyzwyczajonym do”. Po nim stoi rzeczownik, zaimek albo forma -ing.
3Get used to — przyzwyczajanie się
Użyj get used to dla procesu, w którym coś staje się normalne — jak polskie „przyzwyczajać się / przyzwyczaić się”. Działa w każdym czasie i po czasownikach modalnych.
4Wszystkie razem
W prawdziwej rozmowie te trzy konstrukcje często pojawiają się razem, kiedy opisujemy zmianę.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Przyzwyczajony do…” + bezokolicznik. Pod wpływem used to + forma podstawowa łatwo postawić bezokolicznik także po be used to. Pomoże ci polski: „przyzwyczajeni do dzielenia pokoju” — po „do” stoi rzeczownik, więc po angielskim to stoi -ing.
2. „Przyzwyczaiłem się, że…” → got used that. Polskie „przyzwyczaić się, że…” prowadzi do zdania z that (często bez to). Po be / get used to nie ma zdania z that: jest rzeczownik albo (rzeczownik / osoba +) -ing.
3. „Kiedyś” = pewnego razu. Polskie „kiedyś” znaczy i „dawniej” (nawyk), i „pewnego razu” (jedno zdarzenie). Used to opisuje tylko powtarzające się czynności albo dłuższe stany. Jedno zdarzenie w przeszłości to past simple.
4. „Zwykle” / „mam w zwyczaju” → be used to. Be used to nie znaczy „mieć zwyczaj”, tylko „być przyzwyczajonym” — że coś nie jest już dziwne ani trudne. Dla obecnego nawyku użyj present simple z usually.
Nie myl
used to do i be used to doing — Jedno dotyczy przeszłości, drugie tego, co jest dla ciebie normalne.
be used to i get used to — Stan i zmiana.
be used to (przyzwyczajony) i be used to do (strona bierna od use) — This room is used to store boxes znaczy „ten pokój służy do przechowywania pudeł”: to strona bierna od use B1-10 + bezokolicznik celu. Wymowa jest inna (zob. niżej).
used to i would przy nawykach z przeszłości — Would też może opisywać powtarzające się czynności z przeszłości, ale nie stany. Zob. B2-17.
Pisownia i wymowa
- W used to, be used to i get used to słowo used wymawia się /juːst/, z bezdźwięcznym /s/, a to jest słabe: /ˈjuːstə/. Dwa dźwięki /t/ zlewają się w jeden.
- Kiedy used znaczy „użyty / używany” (This room is used to store boxes, I used a knife), wymawia się je /juːzd/ — z dźwięcznym /z/ i dźwięcznym /d/. Polski odruch ubezdźwięcznia końcówkę, więc tutaj pilnuj głosu do końca.
- use to (po did / didn't) brzmi dokładnie tak samo jak used to — dlatego błąd w pisowni jest tak częsty.
- to w tych konstrukcjach to krótkie, niewyraźne /tə/ — nie pełne polskie „tu”.
Złota zasada
Used to + czasownik = przeszłość, już nie teraz (polskie „kiedyś” + niedokonany). Be used to + rzeczownik / -ing = to jest dla mnie normalne („jestem przyzwyczajony do”). Get used to + rzeczownik / -ing = to staje się normalne („przyzwyczajam się do”). Po be / get used to myśl: „rzeczownik albo -ing” — tak jak po polskim „do”.
Ćwiczenia
A. Forma
Użyj odpowiedniej formy used to, be used to albo get used to.
-
I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
-
She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.at weekends (UK), on weekends (US)
-
Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
-
Did you have long hair?
-
We used to the cold yet — it's our first winter.
-
Zamień na przeczenie: I used to like coffee.
-
Zamień na pytanie: You are used to the new system.
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź albo przekształć zdanie.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: It took me a year to … used to the food.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: There a bakery on this corner.
-
Przekształć, używając słowa used: Driving on the left isn't strange for me any more.
-
Przekształć, używając słowa used: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.flat (UK), apartment (US)
-
Wybierz znaczenie: "I'm getting used to my new glasses."
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
I'm used to get up at 5 am.druga odpowiedź zmienia znaczenie na nawyk z przeszłości
-
I use to drink coffee every morning.ostatnia odpowiedź dotyczy przeszłości
-
I'm getting use to the new timetable.
-
She is used to that she works at night.
-
We used to go camping every summer.
D. W kontekście
Uzupełnij rozmowę. Tam, gdzie są nawiasy, użyj podanego czasownika.
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o swoim życiu.
-
Napisz dwa zdania o tym, jak zmieniło się twoje życie: jedno z used to, drugie z didn't use to.
-
Napisz o czymś nowym w swoim życiu: jedno zdanie z be used to albo not used to, drugie z get used to.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B1-19 Forma -ing jako rzeczownik (gerund): podmiot i po przyimkach I look forward to (see) you.
-
B1-20 Zdania względne (relative clauses): whose, where, when i pomijanie zaimka The town I grew up has changed a lot.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: czasownik + osoba + bezokolicznik My boss made me (work) late.
