SlowingoGramatyka
A2 28 / 38

To czy for? Jak powiedzieć „żeby”, „po” i „do” po angielsku

To and For: Saying Why

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji wyjaśnisz, po co coś robisz — za pomocą to + forma podstawowa, for + rzeczownik i for + forma -ing — i unikniesz bardzo częstego błędu for + forma podstawowa (for buy).

Główna idea

Za każdą czynnością stoi jakiś powód. Why did you go to the shop? Możesz odpowiedzieć z because (because I wanted some milk), ale angielski ma krótszy i bardziej naturalny sposób: To buy milk.

Wyobraź sobie mapę sobotnich spraw do załatwienia. Przy każdym przystanku jest mała etykieta, która mówi, po co tam idziesz: bank — to get some cash; kawiarnia — for a coffee; dworzec — to meet my sister. Czynność to droga, a etykieta to cel.

Spójrz, co stoi po słowie na etykiecie. Jeśli to czasownik, użyj to: to get some cash. Jeśli to rzeczownik (rzecz), użyj for: for a coffee. A kiedy mówisz, do czego służy jakiś przedmiot, użyj for + forma -ing: a knife for cutting bread.

Pytaj więc: czasownik → to. Rzeczownik → for. Do czego służy rzecz → for + -ing.

Polski a angielski

Po polsku cel wyrażamy na kilka sposobów: żeby / aby + bezokolicznik, po + rzeczownik („po mleko”), na + rzeczownik („na kawę”, „na spacer”) i do + rzeczownik odczasownikowy („nóż do krojenia”). Angielski ma na to wszystko tylko dwa słowa: to przed czasownikiem i for przed rzeczownikiem albo formą -ing. Polskie „po”, „na” i „do” nie tłumaczą się tu dosłownie jako after, on i to.

PolskiAngielskiCo stoi dalej?
Poszłam do supermarketu, żeby kupić jajka.I went to the supermarket to buy some eggs.czasownik → to
Uczy się angielskiego, żeby dostać lepszą pracę.She's learning English to get a better job.czasownik → to
Poszła do sklepu po mleko.She's gone to the shop for some milk.rzeczownik → for (nie after)
Wyjdźmy na pizzę.Let's go out for a pizza.rzeczownik → for (nie on)
Byłem u lekarza na badaniu kontrolnym.I went to the doctor for a check-up.rzeczownik → for
Korkociąg to narzędzie do otwierania butelek.A corkscrew is a tool for opening bottles.do czego służy → for + -ing
Prosimy przyjść wcześniej, aby się zameldować.Please arrive early in order to check in.oficjalnie → in order to

Ciekawostka: w wierszu 6 polski też używa rzeczownika od czasownika („otwieranie”), więc for opening brzmi dla Polaka całkiem naturalnie. Kłopot zaczyna się dopiero wtedy, gdy for trafia przed zwykły bezokolicznik.

Budowa

Cel…SchematPrzykład
czynności (czasownik)to + forma podstawowaI came here to study.
czynności (rzecz, której chcesz)for + rzeczownikI came here for the food.
przedmiotu (do czego służy)rzeczownik + for + forma -ingThis is a cloth for cleaning glasses.
czynności (oficjalnie)in order to + forma podstawowaPlease log in in order to see your account.

Odpowiedzi na Why…?

PytanieKrótka odpowiedź
Why are you saving money?To buy a car.
Why did she go to the bakery?For some bread. / To get some bread.
What's this button for?For turning the light on. / It turns the light on.

Użycie

1To + forma podstawowa — cel czynności

To + forma podstawowa po czynności mówi, po co ktoś ją wykonuje. To najczęstszy sposób wyrażania celu — polskie „żeby”, „aby”.

I went to the supermarket to buy some eggs.
Poszłam do supermarketu, żeby kupić jajka.
„żeby” + bezokolicznik → to
She's learning English to get a better job.
Uczy się angielskiego, żeby dostać lepszą pracę.
We stopped at a café to have a rest.
Zatrzymaliśmy się w kawiarni, żeby odpocząć.
He called the hotel to change his booking.
Zadzwonił do hotelu, żeby zmienić rezerwację.
I use my phone to pay for almost everything.
Telefonem płacę prawie za wszystko.
dosłownie: używam telefonu, żeby płacić

2To… jako krótka odpowiedź

W rozmowie na pytanie Why…? możesz odpowiedzieć samym To + forma podstawowa — tak jak po polsku „Żeby…”.

Why are you going to the bank?
Po co idziesz do banku?
pytanie
To open an account.
Żeby otworzyć konto.
krótka odpowiedź
"Why did you get up so early?" "To catch the first train."
„Czemu wstałeś tak wcześnie?” „Żeby zdążyć na pierwszy pociąg.”
"Why is she saving money?" "To travel around Asia next year."
„Po co ona oszczędza?” „Żeby w przyszłym roku pojechać w podróż po Azji.”

3For + rzeczownik

Kiedy celem jest rzecz (rzeczownik), użyj for. To polskie „po” i „na” w zdaniach o celu.

Let's go out for a pizza.
Wyjdźmy na pizzę.
„na pizzę” → for a pizza, nie on a pizza
I went to the doctor for a check-up.
Byłam u lekarza na badaniu kontrolnym.
They came to Rome for the weekend.
Przyjechali do Rzymu na weekend.
She's gone to the shop for some milk.
Poszła do sklepu po mleko.
„po mleko” → for some milk (= to buy some milk)
We went out for a walk after dinner.
Po kolacji wyszliśmy na spacer.

4For + -ing — do czego służy rzecz

Kiedy opisujesz, do czego służy przedmiot, użyj for + forma -ing. To polskie „do” + rzeczownik odczasownikowy („do krojenia”, „do nauki”). Pytasz o to: What's it for? („Do czego to jest?”).

This app is great for learning new words.
Ta aplikacja świetnie nadaje się do nauki nowych słówek.
„do nauki” → for learning
A corkscrew is a tool for opening bottles.
Korkociąg to narzędzie do otwierania butelek.
We need a box for storing old photos.
Potrzebujemy pudełka na stare zdjęcia.
"What's this brush for?" "It's for cleaning shoes."
„Do czego jest ta szczotka?” „Do czyszczenia butów.”

5In order to — bardziej oficjalnie

In order to znaczy to samo co to, ale brzmi bardziej oficjalnie — jak polskie „aby”, „w celu”. Często pojawia się w instrukcjach, ogłoszeniach i pismach urzędowych. Więcej sposobów wyrażania celu (so that, so as to, cel przeczący) jest w B1-27.

Please arrive early in order to check in.
Prosimy przybyć wcześniej, aby się zameldować.
The company is cutting costs in order to stay in business.
Firma tnie koszty, aby utrzymać się na rynku.
You need a password in order to use the Wi-Fi.
Aby korzystać z wi-fi, potrzebne jest hasło.

Częste błędy

❌I went out for buy milk.
✅I went out to buy milk.
Przed czasownikiem stoi to.
❌She came here for to study.
✅She came here to study.
Nigdy for to.
❌I went to the shop for buying bread.
✅I went to the shop to buy bread.
Cel człowieka: to + forma podstawowa.
❌This knife is to cutting bread.
✅This knife is for cutting bread.
Do czego służy rzecz: for + forma -ing.
❌He went to the café to a coffee.
✅He went to the café for a coffee.
Przed rzeczownikiem stoi for.
❌I'm saving money for I can buy a car.
✅I'm saving money to buy a car.
for nie łączy całego zdania. Użyj to + forma podstawowa (albo so that: zob. B1-27).
❌We left early for not miss the bus.
✅We left early because we didn't want to miss the bus.
Nigdy for not. Cel przeczący: zob. B1-27.

Pułapki dla Polaków

1. „Po mleko” → after. Polskie „po” często tłumaczy się jako after („po obiedzie” = after lunch). Ale „iść po coś” to nie czas, tylko cel. Po angielsku: for + rzeczownik albo to get + rzeczownik.

❌I'm going to the chemist's after some aspirin.
✅I'm going to the chemist's for some aspirin.
albo: I'm going to the chemist's to get some aspirin.
⚠️Can you go after the kids at four?
✅Can you go and pick up the kids at four?
go after = gonić, ścigać; „iść po dzieci” = pick up

2. „Na piwo”, „na obiad” → on. Polskie „na” przy celu („wyjść na piwo”, „zaprosić na obiad”) to po angielsku for.

❌Let's meet on a beer after work.
✅Let's meet for a beer after work.
❌They invited us on dinner.
✅They invited us for dinner.
albo: They invited us to dinner.

3. „Ładowarka do telefonu” → to. Polskie „do” przy przedmiotach („klucz do szafki”, „ładowarka do telefonu”) kusi, żeby powiedzieć to. Po angielsku: for, a często po prostu złożenie dwóch rzeczowników.

❌Have you got a charger to this phone?
✅Have you got a charger for this phone?
albo: a phone charger. (Uwaga: the key to the door jest poprawne — to stałe połączenie.)

4. „Żeby” + całe zdanie → that. Po polsku po „żeby” może stać zdanie z osobą („żebym mógł”, „żeby dzieci miały”). Po angielsku najprostszy cel to to + forma podstawowa, bez that i bez podmiotu.

❌I'm learning Spanish that I can talk to my in-laws.
✅I'm learning Spanish to talk to my in-laws.
albo: so (that) I can talk to my in-laws — zob. B1-27

Nie myl

to + czasownik i for + rzeczownik — Spójrz na następne słowo. Czasownik → to. Rzeczownik → for.

I went to the park to run.
Poszłam do parku pobiegać.
czasownik
I went to the park for a run.
Poszłam do parku na przebieżkę.
rzeczownik

for + -ing (do czego służy rzecz) i to + czasownik (cel człowieka) — Ogólną funkcję rzeczy wyraża for + -ing. To, po co ktoś coś robi w jednej sytuacji, wyraża to + forma podstawowa.

These scissors are for cutting paper.
Te nożyczki są do cięcia papieru.
funkcja nożyczek
I used these scissors to cut the paper.
Przecięłam papier tymi nożyczkami.
mój cel tym razem

to celu i czasownik + to — W I want to go słowo to jest częścią wzoru czasownika A2-25, a nie celem. Cel odpowiada na pytanie Why? („Po co?”).

I want to go home.
Chcę iść do domu.
wzór czasownika
I went home to sleep.
Poszłam do domu, żeby się przespać.
cel: po co poszłam do domu

Pisownia i wymowa

  • to w wyrażeniach celu ma formę słabą: /tə/, z bardzo krótką, niewyraźną samogłoską. W I went out to buy milk nie wymawiaj pełnego „tu”.
  • for też ma formę słabą: /fə/ (UK), /fər/ (US). W brytyjskim for a pizza brzmi jak /fərə ˈpiːtsə/: między for i a pojawia się łączące /r/.
  • Angielskie /r/ nie jest drżące: czubek języka unosi się, ale nie dotyka podniebienia i nie wibruje.
  • in order to wymawiasz jako jedną grupę: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US), z akcentem na or. Samogłoska /ɔː/ jest długa, a usta mocno zaokrąglone.
  • Pamiętaj o zasadach pisowni formy -ing z A1-22: store → storing, shop → shopping.

Złota zasada

Kiedy mówisz, po co ktoś coś robi, użyj to + forma podstawowa — nigdy for + forma podstawowa. For stoi przed rzeczownikiem (for a coffee), a for + -ing mówi, do czego służy rzecz (for cutting). Polskie „żeby” to to, a „po”, „na” i „do” w zdaniach o celu to for.

Ćwiczenia

A. Forma

W zadaniach 1–3 wpisz to albo for.

  1. I went to the post office send a parcel.
  2. We stopped lunch.
  3. A kettle is boiling water.
  4. Odpowiedz, zaczynając od To…: "Why are you saving money?" (buy a bike)
  5. Odpowiedz, zaczynając od For…: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
  6. Zamień na bardziej oficjalne zdanie z in order to: We left early to avoid the traffic.

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź, która pasuje do zdania.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: He went to the gym … a workout.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: He went to the gym … do some exercise.
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: These scissors are … paper.
  4. Wybierz poprawną odpowiedź: I'm going to the supermarket … some milk.
  5. Wybierz poprawną odpowiedź: "What's this button …?" "It turns the light on."

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. She went to London for study English.
  2. I came here for to see you.
  3. This bag is to carrying a laptop.
  4. We went out for a walk.

D. W kontekście

Użyj to, for albo in order to. W miejscu 19 użyj też czasownika z nawiasu.

Saturday errands
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku o swoich celach i rzeczach w domu.

  1. Po co uczysz się angielskiego? Podaj dwa powody z to.
  2. Opisz dwa przedmioty ze swojej kuchni, używając for + -ing.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A2-25 Czasownik + -ing czy + to? Want to, enjoy -ing i want you to
    I want (learn) to cook.
  2. A2-25 Czasownik + -ing czy + to? Want to, enjoy -ing i want you to
    We've finished (paint) the kitchen.
  3. A1-18 Tryb rozkazujący po angielsku, let's i propozycje (How about…?)
    (not / touch) that! It's hot.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. to / in order to
  2. for
  3. for
  4. To buy a bike.
  5. For some bread.
  6. We left early in order to avoid the traffic.

B. Znaczenie

  1. for
  2. to
  3. for cutting
  4. to buy
  5. for

C. Znajdź błąd

  1. She went to London to study English.
  2. I came here to see you.
  3. This bag is for carrying a laptop.
  4. ✓ We went out for a walk.

D. W kontekście

  1. to / in order to
  2. to / in order to
  3. for
  4. for making / to make
  5. for
  6. to / in order to

E. Twoja kolej

  1. I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
  2. A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.

F. Powtórka mieszana

  1. to learn
  2. painting
  3. Don't touch / Do not touch
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play