To czy for? Jak powiedzieć „żeby”, „po” i „do” po angielsku
To and For: Saying Why
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji wyjaśnisz, po co coś robisz — za pomocą to + forma podstawowa, for + rzeczownik i for + forma -ing — i unikniesz bardzo częstego błędu for + forma podstawowa (for buy).
Główna idea
Za każdą czynnością stoi jakiś powód. Why did you go to the shop? Możesz odpowiedzieć z because (because I wanted some milk), ale angielski ma krótszy i bardziej naturalny sposób: To buy milk.
Wyobraź sobie mapę sobotnich spraw do załatwienia. Przy każdym przystanku jest mała etykieta, która mówi, po co tam idziesz: bank — to get some cash; kawiarnia — for a coffee; dworzec — to meet my sister. Czynność to droga, a etykieta to cel.
Spójrz, co stoi po słowie na etykiecie. Jeśli to czasownik, użyj to: to get some cash. Jeśli to rzeczownik (rzecz), użyj for: for a coffee. A kiedy mówisz, do czego służy jakiś przedmiot, użyj for + forma -ing: a knife for cutting bread.
Pytaj więc: czasownik → to. Rzeczownik → for. Do czego służy rzecz → for + -ing.
Polski a angielski
Po polsku cel wyrażamy na kilka sposobów: żeby / aby + bezokolicznik, po + rzeczownik („po mleko”), na + rzeczownik („na kawę”, „na spacer”) i do + rzeczownik odczasownikowy („nóż do krojenia”). Angielski ma na to wszystko tylko dwa słowa: to przed czasownikiem i for przed rzeczownikiem albo formą -ing. Polskie „po”, „na” i „do” nie tłumaczą się tu dosłownie jako after, on i to.
| Polski | Angielski | Co stoi dalej? |
|---|---|---|
| Poszłam do supermarketu, żeby kupić jajka. | I went to the supermarket to buy some eggs. | czasownik → to |
| Uczy się angielskiego, żeby dostać lepszą pracę. | She's learning English to get a better job. | czasownik → to |
| Poszła do sklepu po mleko. | She's gone to the shop for some milk. | rzeczownik → for (nie after) |
| Wyjdźmy na pizzę. | Let's go out for a pizza. | rzeczownik → for (nie on) |
| Byłem u lekarza na badaniu kontrolnym. | I went to the doctor for a check-up. | rzeczownik → for |
| Korkociąg to narzędzie do otwierania butelek. | A corkscrew is a tool for opening bottles. | do czego służy → for + -ing |
| Prosimy przyjść wcześniej, aby się zameldować. | Please arrive early in order to check in. | oficjalnie → in order to |
Ciekawostka: w wierszu 6 polski też używa rzeczownika od czasownika („otwieranie”), więc for opening brzmi dla Polaka całkiem naturalnie. Kłopot zaczyna się dopiero wtedy, gdy for trafia przed zwykły bezokolicznik.
Budowa
| Cel… | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| czynności (czasownik) | to + forma podstawowa | I came here to study. |
| czynności (rzecz, której chcesz) | for + rzeczownik | I came here for the food. |
| przedmiotu (do czego służy) | rzeczownik + for + forma -ing | This is a cloth for cleaning glasses. |
| czynności (oficjalnie) | in order to + forma podstawowa | Please log in in order to see your account. |
Odpowiedzi na Why…?
| Pytanie | Krótka odpowiedź |
|---|---|
| Why are you saving money? | To buy a car. |
| Why did she go to the bakery? | For some bread. / To get some bread. |
| What's this button for? | For turning the light on. / It turns the light on. |
Użycie
1To + forma podstawowa — cel czynności
To + forma podstawowa po czynności mówi, po co ktoś ją wykonuje. To najczęstszy sposób wyrażania celu — polskie „żeby”, „aby”.
2To… jako krótka odpowiedź
W rozmowie na pytanie Why…? możesz odpowiedzieć samym To + forma podstawowa — tak jak po polsku „Żeby…”.
3For + rzeczownik
Kiedy celem jest rzecz (rzeczownik), użyj for. To polskie „po” i „na” w zdaniach o celu.
4For + -ing — do czego służy rzecz
Kiedy opisujesz, do czego służy przedmiot, użyj for + forma -ing. To polskie „do” + rzeczownik odczasownikowy („do krojenia”, „do nauki”). Pytasz o to: What's it for? („Do czego to jest?”).
5In order to — bardziej oficjalnie
In order to znaczy to samo co to, ale brzmi bardziej oficjalnie — jak polskie „aby”, „w celu”. Często pojawia się w instrukcjach, ogłoszeniach i pismach urzędowych. Więcej sposobów wyrażania celu (so that, so as to, cel przeczący) jest w B1-27.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Po mleko” → after. Polskie „po” często tłumaczy się jako after („po obiedzie” = after lunch). Ale „iść po coś” to nie czas, tylko cel. Po angielsku: for + rzeczownik albo to get + rzeczownik.
2. „Na piwo”, „na obiad” → on. Polskie „na” przy celu („wyjść na piwo”, „zaprosić na obiad”) to po angielsku for.
3. „Ładowarka do telefonu” → to. Polskie „do” przy przedmiotach („klucz do szafki”, „ładowarka do telefonu”) kusi, żeby powiedzieć to. Po angielsku: for, a często po prostu złożenie dwóch rzeczowników.
4. „Żeby” + całe zdanie → that. Po polsku po „żeby” może stać zdanie z osobą („żebym mógł”, „żeby dzieci miały”). Po angielsku najprostszy cel to to + forma podstawowa, bez that i bez podmiotu.
Nie myl
to + czasownik i for + rzeczownik — Spójrz na następne słowo. Czasownik → to. Rzeczownik → for.
for + -ing (do czego służy rzecz) i to + czasownik (cel człowieka) — Ogólną funkcję rzeczy wyraża for + -ing. To, po co ktoś coś robi w jednej sytuacji, wyraża to + forma podstawowa.
to celu i czasownik + to — W I want to go słowo to jest częścią wzoru czasownika A2-25, a nie celem. Cel odpowiada na pytanie Why? („Po co?”).
Pisownia i wymowa
- to w wyrażeniach celu ma formę słabą: /tə/, z bardzo krótką, niewyraźną samogłoską. W I went out to buy milk nie wymawiaj pełnego „tu”.
- for też ma formę słabą: /fə/ (UK), /fər/ (US). W brytyjskim for a pizza brzmi jak /fərə ˈpiːtsə/: między for i a pojawia się łączące /r/.
- Angielskie /r/ nie jest drżące: czubek języka unosi się, ale nie dotyka podniebienia i nie wibruje.
- in order to wymawiasz jako jedną grupę: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US), z akcentem na or. Samogłoska /ɔː/ jest długa, a usta mocno zaokrąglone.
- Pamiętaj o zasadach pisowni formy -ing z A1-22: store → storing, shop → shopping.
Złota zasada
Kiedy mówisz, po co ktoś coś robi, użyj to + forma podstawowa — nigdy for + forma podstawowa. For stoi przed rzeczownikiem (for a coffee), a for + -ing mówi, do czego służy rzecz (for cutting). Polskie „żeby” to to, a „po”, „na” i „do” w zdaniach o celu to for.
Ćwiczenia
A. Forma
W zadaniach 1–3 wpisz to albo for.
-
I went to the post office send a parcel.
-
We stopped lunch.
-
A kettle is boiling water.
-
Odpowiedz, zaczynając od To…: "Why are you saving money?" (buy a bike)
-
Odpowiedz, zaczynając od For…: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
-
Zamień na bardziej oficjalne zdanie z in order to: We left early to avoid the traffic.
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź, która pasuje do zdania.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: He went to the gym … a workout.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: He went to the gym … do some exercise.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: These scissors are … paper.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I'm going to the supermarket … some milk.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: "What's this button …?" "It turns the light on."
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
She went to London for study English.
-
I came here for to see you.
-
This bag is to carrying a laptop.
-
We went out for a walk.
D. W kontekście
Użyj to, for albo in order to. W miejscu 19 użyj też czasownika z nawiasu.
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o swoich celach i rzeczach w domu.
-
Po co uczysz się angielskiego? Podaj dwa powody z to.
-
Opisz dwa przedmioty ze swojej kuchni, używając for + -ing.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A2-25 Czasownik + -ing czy + to? Want to, enjoy -ing i want you to I want (learn) to cook.
-
A2-25 Czasownik + -ing czy + to? Want to, enjoy -ing i want you to We've finished (paint) the kitchen.
-
A1-18 Tryb rozkazujący po angielsku, let's i propozycje (How about…?) (not / touch) that! It's hot.
Odpowiedzi
A. Forma
- to / in order to
- for
- for
- To buy a bike.
- For some bread.
- We left early in order to avoid the traffic.
B. Znaczenie
- for
- to
- for cutting
- to buy
- for
C. Znajdź błąd
- She went to London to study English.
- I came here to see you.
- This bag is for carrying a laptop.
- ✓ We went out for a walk.
D. W kontekście
- to / in order to
- to / in order to
- for
- for making / to make
- for
- to / in order to
E. Twoja kolej
- I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
- A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.
F. Powtórka mieszana
- to learn
- painting
- Don't touch / Do not touch
