Good at, afraid of, listen to: przyimki po przymiotnikach i czasownikach
Good At, Afraid Of, Listen To: Words + Prepositions
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji użyjesz właściwego przyimka po częstych przymiotnikach (good at, afraid of, interested in) i czasownikach (listen to, wait for, depend on). Będziesz też wiedzieć, które częste czasowniki nie mają przyimka przed dopełnieniem.
Główna idea
Niektóre przymiotniki i czasowniki mają stałego partnera: przyimek. Mówimy good at maths, afraid of spiders, listen to music. Przyimek zależy od słowa, które stoi przed nim, a nie od sensu zdania. Takie pary nazywa się często dependent prepositions (przyimki zależne).
Pomyśl o nich jak o parach, które zawsze przychodzą razem. Kiedy jest dopełnienie, nie da się oddzielić listen od to: I listen to podcasts, a nie I listen podcasts.
Czasem partner ma sens: wait for a bus — autobus to twój cel. Ale często nie ma tu żadnej logiki, więc ucz się słowa razem z przyimkiem, jako jednego bloku: nie afraid, tylko afraid of.
Jest też pułapka odwrotna. Niektóre czasowniki zwykle nie mają przyimka przed dopełnieniem: discuss the problem, enter the room, marry someone.
Polski a angielski
Polski też ma stałe połączenia słów z przyimkami i przypadkami — to tak zwana rekcja: „zależeć od”, „czekać na”, „dumny z”. Problem w tym, że polskie i angielskie pary prawie nigdy nie pasują do siebie jeden do jednego. Czasem polski ma przyimek, a angielski nie (dyskutować o → discuss). Czasem odwrotnie: polski wyraża związek samym przypadkiem, bez przyimka (słuchać muzyki → listen to music). A czasem obie strony mają przyimek, ale inny (zły na → angry with). Dlatego nie tłumacz przyimka — ucz się angielskiej pary w całości.
| Polski | Angielski | Co się zmienia |
|---|---|---|
| zależy od pogody | it depends on the weather | inny przyimek: od → on |
| jest na mnie zła | she's angry with me | inny przyimek: na → with |
| patrz na to zdjęcie | look at this photo | na → at |
| jestem dobry z matematyki | I'm good at maths | z / w → at |
| dumna z ciebie | proud of you | z → of |
| słucham podcastów | I listen to podcasts | po polsku sam przypadek, po angielsku to |
| szukam kluczy | I'm looking for my keys | po polsku sam przypadek, po angielsku for |
| dyskutujemy o planie | we discuss the plan | po polsku o, po angielsku bez przyimka |
| wejść do pokoju | enter the room | po polsku do, po angielsku bez przyimka |
| wyszła za lekarza | she married a doctor | po polsku za / z, po angielsku bez przyimka |
Nawet tam, gdzie oba języki mają przyimek, zwykle jest on inny: czekać na to wait for, a patrzeć na to look at. Bezpieczniej więc założyć, że polski przyimek nic ci nie podpowie.
Budowa
Przymiotnik + przyimek
| Przyimek | Przymiotniki | Przykład |
|---|---|---|
| at | good at, bad at, surprised at | She's good at chess. |
| in | interested in | I'm interested in history. |
| of | afraid of, scared of, proud of, tired of, fond of, bored of | He's afraid of dogs. |
| on | keen on | I'm not keen on horror films. |
| about | worried about, excited about, angry about (o rzeczy), embarrassed about, confused about | We're excited about the trip. |
| with | angry with (o osobie), bored with | She's angry with her brother. |
| from | different from | My job is different from yours. |
| to | similar to, married to | His car is similar to mine. |
| for | famous for | Italy is famous for its food. |
| by | surprised by (także surprised at) | We were surprised by the news. |
Czasownik + przyimek + dopełnienie
| Przyimek | Czasowniki | Przykład |
|---|---|---|
| to | listen to, belong to, talk to | Who does this bag belong to? |
| for | wait for, pay for, ask for | I'm waiting for a call. |
| at | look at | Look at this photo! |
| on | depend on | It depends on the weather. |
| about / of | think about, think of, talk about | What do you think of my new haircut? |
| with | agree with | I agree with you. |
Czasowniki bez przyimka przed dopełnieniem
| Poprawnie | Niepoprawnie |
|---|---|
| discuss the plan | discuss about the plan |
| enter the building | enter into the building |
| marry someone | marry with someone |
| call / phone your mum | phone to your mum |
| reach the hotel | reach to the hotel |
Przyimek + -ing — po przyimku czasownik ma formę -ing: good at swimming, interested in learning. Więcej w B1-19.
Użycie
1Przymiotnik + przyimek: umiejętności i zainteresowania
O umiejętnościach mówisz good / bad at, o tym, co lubisz — interested in, keen on i fond of.
2Przymiotnik + przyimek: uczucia
Uczucia często łączą się z of albo about. Po angry dajesz with, gdy mówisz o osobie, i about, gdy o sprawie. (Angry at o osobie też jest częste, zwłaszcza w amerykańskim angielskim.)
3Przymiotnik + przyimek: porównywanie i opisywanie
Używaj different from, similar to, married to i famous for. W brytyjskim angielskim często słychać też different to, a w amerykańskim different than, ale different from jest poprawne wszędzie.
4Czasownik + przyimek
Te czasowniki potrzebują przyimka przed dopełnieniem. Nie ma dopełnienia — nie ma przyimka: Listen! Wait!
5Think about i think of
Think about = rozważać coś, mieć coś w głowie. Think of = przychodzi ci do głowy pomysł. Przy opiniach oba są częste: What do you think of / about it?
6Czasowniki bez przyimka
Niektóre czasowniki łączą się z dopełnieniem bezpośrednio. Dodanie przyimka to bardzo częsty błąd — zwłaszcza gdy po polsku przyimek jest.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Polski przyimek przetłumaczony dosłownie. „Zależy od”, „zły na”, „dumny z” — polskie przyimki same pchają się do angielskiego zdania. Ale angielskie pary są inne: depend on, angry with, proud of.
2. „Szukam”, „słucham” — po polsku bez przyimka. Polski wyraża związek samym przypadkiem (szukam kluczy, słucham radia). Po angielsku te czasowniki potrzebują przyimka przed dopełnieniem.
3. „Wejść do”, „wyjść za”, „rozmawiać o” → przyimek, którego nie ma. Po polsku wejść do, wyjść za mąż, dyskutować o — po angielsku enter, marry i discuss łączą się z dopełnieniem bezpośrednio.
4. „Prosić o” → ask about. Polskie „prosić o pomoc” to ask for help. Ask about znaczy „pytać o” — to zupełnie inna prośba.
Nie myl
listen to i hear — Listen to = słuchać, skupiać uwagę (przed dopełnieniem potrzebne to). Hear = słyszeć, dźwięk dociera do uszu (bez przyimka).
pay for i pay — Pay for to, co kupujesz; pay osobie albo rachunek (bez przyimka).
discuss i talk about — Znaczą to samo, ale gramatyka jest inna: discuss nie ma przyimka, talk potrzebuje about.
angry with i angry about — osoba a sprawa.
Pisownia i wymowa
- W środku zdania przyimki zależne są zwykle słabe (nieakcentowane): afraid of → /əˈfreɪd əv/, good at → /ˈɡʊd ət/, wait for → /ˈweɪt fə/ (UK), /ˈweɪt fər/ (US). Samogłoska jest krótka i niewyraźna (/ə/) — polski nie redukuje samogłosek, więc trzeba to ćwiczyć.
- of kończy się dźwięcznym /v/. Po polsku końcowe „w” często brzmi jak „f”, ale of to nie off: utrzymaj głos.
- Na końcu pytania przyimek ma formę mocną: Who are you waiting for /fɔː/ (UK), /fɔːr/ (US)? What are you looking at /æt/? /æ/ to otwarta samogłoska między polskim „a” i „e”: szeroko otwórz usta.
- Łącz słowa: look at /lʊk ət/ brzmi jak jedno słowo, tak samo proud of i think of. W think of na początku jest /θ/: czubek języka między zębami, bez głosu — ani „f”, ani „t”, ani „s”.
Złota zasada
Ucz się słowa razem z przyimkiem, jako jednego bloku: good at, afraid of, listen to, wait for. Nie tłumacz polskiego przyimka. I nie dodawaj przyimka przed dopełnieniem czasowników discuss, enter, marry, call, phone, reach.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw właściwy przyimek.
-
My brother is very good tennis.
-
Are you interested cooking?
-
I'm scared flying.
-
This book belongs my teacher.
-
It all depends the price.
-
Italy is famous its food.
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź, która pasuje do zdania.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I'm waiting … my friend.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Your idea is similar … mine.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: He wants to marry ….
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I'm angry … my sister. She took my car without asking.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I can't … her name. It's on the tip of my tongue!
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
We discussed about the holiday.
-
Please listen me carefully.
-
She's famous of her songs.
-
I'll phone you when I get home.
D. W kontekście
Uzupełnij wiadomość. W zadaniu 20 wybierz jedną z dwóch form.
Hi Jo! Sorry I didn't answer — I was waiting 16 a call from the bank. Are you still interested 17 coming to the concert? My sister can't come. She's really afraid 18 big crowds! We can talk 19 it later. I'll call 20 tonight.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku zdania o sobie.
-
Napisz dwa zdania o sobie z good at i interested in.
-
Napisz jedno zdanie o czymś, co cię martwi albo na co się cieszysz.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A2-30 Bored czy boring? Przymiotniki z -ed i -ing po angielsku I'm really (interest) in your story. Tell me more!
-
A2-29 Who, which, that, where: zdania względne po angielsku krok po kroku The woman lives next door is my boss.
-
A1-21 Przyimki miejsca i ruchu po angielsku: in, on, at, into, across, through The keys are the table, next to your phone.
Odpowiedzi
A. Forma
- at
- in
- of
- to
- on
- for
B. Znaczenie
- for
- to
- her
- with
- think of
C. Znajdź błąd
- We discussed the holiday. / We talked about the holiday.
- Please listen to me carefully.
- She's famous for her songs.
- ✓ I'll phone you when I get home.
D. W kontekście
- for
- in
- of
- about
- you
E. Twoja kolej
- I'm good at drawing. I'm interested in old films.
- I'm excited about my holiday in June.
F. Powtórka mieszana
- interested
- who / that
- on
