SlowingoGramatyka
B1 19 / 39

Want him to, make him do, let him do: czasownik + osoba + bezokolicznik

Want Him To, Make Him Do, Let Him Do

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji powiesz, czego chcesz od innej osoby, o co ją prosisz, co jej każesz i do czego ją namawiasz (I want you to stay), a także że ktoś kogoś do czegoś zmusza (make), na coś pozwala (let, allow, permit) albo w czymś pomaga (help) — w stronie czynnej i w stronie biernej.

Główna idea

W B1-17 obie czynności wykonywała jedna osoba: I want to stay. Teraz do zdania wchodzi druga osoba: I want you to stay. Ta osoba — dopełnienie — stoi między dwoma czasownikami.

Wyobraź sobie furtkę między osobą a czynnością. Want, ask, tell, persuade kierują osobę w stronę furtki. Make przepycha ją przez furtkę, czy tego chce, czy nie. Let i allow otwierają furtkę — osoba może przez nią przejść, jeśli chce. Help przechodzi przez nią razem z nią.

Gramatyka jest krótka, ale pełna pułapek. Większość czasowników z tej lekcji łączy się z osobą + to: She asked me to wait. Spośród nich tylko make i let zawsze łączą się z osobą + formą podstawową bez to (help może mieć jedno albo drugie): She made me wait. She let me go. A w stronie biernej make nagle potrzebuje to (I was made to wait), a let zastępujemy konstrukcją be allowed to.

Polski a angielski

Po polsku, kiedy chcemy czegoś od innej osoby, budujemy drugie zdanie ze „żeby”: „Chcę, żebyś został”, „Przypomnij mi, żebym kupił mleko”. Po angielsku drugiego zdania nie ma: jest osoba + to + czasownik. Polskie „kazać” to po angielsku make (zmusić) albo tell … to (polecić). „Pozwolić” to let (bez to) albo allow … to. A polskie „Czy wolno…?”, „Czy można…?” nie ma angielskiego odpowiednika z it: podmiotem jest osoba (Are we allowed to…?) albo czynność (Is smoking allowed?).

PolskiAngielskiCo się dzieje
Chcę, żebyś poznał moich rodziców.I want you to meet my parents.żebyś → osoba + to
Mama kazała mi przeprosić siostrę.My mum made me apologise to my sister.„kazać” (zmusić) → make + osoba + forma podstawowa
Szef pozwolił mi wyjść wcześniej.My boss let me leave early.„pozwolić” → let bez to
Hotel pozwala gościom wymeldować się w południe.The hotel allows guests to check out at noon.→ allow + osoba + to
Czy wolno robić zdjęcia w muzeum?Are we allowed to take photos in the museum?podmiotem jest osoba, nie it
Kazano pracownikom podpisać nową umowę.The employees were made to sign a new contract.strona bierna: be made to
Brat pomógł mi naprawić rower.My brother helped me fix my bike.tak samo jak po polsku: osoba + czasownik

Budowa

Czasownik + osoba + bezokolicznik z to

CzasownikPrzykład
want, would like, expectI want you to stay.
ask, tell, remind, warnShe reminded me to call him.
advise, encourage, persuade, inviteThey persuaded her to apply.
allow, permit, forceThe rules allow guests to stay until noon.
przeczenie: osoba + not toHe told us not to wait.

Czasownik + osoba + forma podstawowa (bez to)

CzasownikZnaczeniePrzykład
makezmusić / spowodowaćThe coach made us run.
letpozwolić (potocznie)My boss let me leave early.
helppomóc — to jest nieobowiązkoweCan you help me (to) carry this?

Let jest nieregularne: let – let – let.

Strona czynna → strona bierna

Strona czynnaStrona bierna
They made us wait.We were made to wait.
They allowed us to leave early.We were allowed to leave early.
They let us leave early.We were allowed to leave early. (nie were let)
They don't permit visitors to take photos.Visitors are not permitted to take photos.
My boss told me to wait.I was told to wait.

Be allowed to w różnych czasach

CzasPrzykład
PresentAre we allowed to park here?
PastI wasn't allowed to watch TV on school nights.
FutureYou'll be allowed to leave after the test.
Present perfectStudents have never been allowed to use phones in class.

Użycie

1Chcieć i oczekiwać: want / would like / expect + osoba + to

Używaj ich, kiedy chcesz albo oczekujesz, że ktoś inny coś zrobi. Po want nigdy nie stawiaj zdania z that — polskie „chcę, żeby…” to po angielsku osoba + to.

I want you to meet my parents.
Chcę, żebyś poznała moich rodziców.
„żebyś” → you to
Would you like me to open the window?
Otworzyć okno? / Chcesz, żebym otworzył okno?
propozycja
We didn't expect them to arrive so early.
Nie spodziewaliśmy się, że przyjadą tak wcześnie.
My parents want me to study medicine.
Rodzice chcą, żebym studiował medycynę.

2Mówienie, żeby ktoś coś zrobił: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade

Te czasowniki opisują, co mówimy, żeby ktoś zaczął działać. To także główne czasowniki do przekazywania próśb i poleceń w mowie zależnej B1-13. W przeczeniu postaw not przed to.

Can you remind me to buy milk?
Możesz mi przypomnieć, żebym kupiła mleko?
The teacher encouraged us to ask questions.
Nauczycielka zachęcała nas do zadawania pytań.
„do zadawania” → to ask
They persuaded her to apply for the job.
Namówili ją, żeby złożyła podanie o tę pracę.
The guide warned us not to swim there.
Przewodnik ostrzegł nas, żebyśmy tam nie pływali.
„żebyśmy nie” → not to
My doctor advised me to rest for a week.
Lekarz poradził mi, żebym odpoczywał przez tydzień.
We've invited the neighbours to come for dinner.
Zaprosiliśmy sąsiadów na kolację.

3Pozwolenie i przymus: allow, permit, force + osoba + to

Allow jest neutralne; permit jest formalne (przepisy, tabliczki, dokumenty); force jest mocne — nie ma wyboru, jak polskie „zmusić”. Wszystkie trzy łączą się z osobą + to.

The hotel allows guests to check out at noon.
Hotel pozwala gościom wymeldować się w południe.
The law does not permit employers to ask about your age.
Prawo nie zezwala pracodawcom pytać o wiek.
The storm forced us to cancel the trip.
Burza zmusiła nas do odwołania wycieczki.

4Make + osoba + forma podstawowa (zmusić albo spowodować)

Make znaczy, że ktoś zmusza drugą osobę do działania („kazać”, „zmusić”) albo że coś wywołuje reakcję. Bez to.

My mum made me apologise to my sister.
Mama kazała mi przeprosić siostrę.
„kazać” (nie było wyboru) → made me, bez to
The coach made us run ten laps.
Trener kazał nam przebiec dziesięć okrążeń.
That joke always makes me laugh.
Ten dowcip zawsze mnie śmieszy.
spowodować, a nie zmusić
Don't make me wait again!
Nie każ mi znowu czekać!

5Let + osoba + forma podstawowa (pozwolenie)

Let daje pozwolenie. Jest potoczne i bardzo częste w mowie. Let me… to też przyjazny sposób, żeby coś zaproponować.

My boss let me leave early on Friday.
W piątek szef pozwolił mi wyjść wcześniej.
let bez to
Will your parents let you go to the festival?
Rodzice pozwolą ci pojechać na festiwal?
Let me know when you get home.
Daj znać, kiedy dotrzesz do domu.
= powiedz mi
Let me help you with those bags.
Pozwól, że pomogę ci z tymi torbami.
propozycja

6Strona bierna: be made to, be allowed to

W stronie biernej make łączy się z to: be made to do. Let w tej konstrukcji nie ma strony biernej, więc używaj be allowed to. Bierne let występuje tylko w kilku stałych zwrotach: be let go (= stracić pracę), be let in (zostać wpuszczonym), be let off (= uniknąć kary). Po polsku często mówimy tu bezosobowo: „kazano nam…”, „nie wolno mi było…”.

The employees were made to sign a new contract.
Pracownikom kazano podpisać nową umowę.
„kazano” → were made to
Are we allowed to take photos in the museum?
Czy w muzeum wolno robić zdjęcia?
„czy wolno” → are we allowed to
When I was a kid, I wasn't allowed to stay up after nine.
Kiedy byłam mała, nie wolno mi było siedzieć dłużej niż do dziewiątej.
Passengers are not permitted to use the emergency exit.
Pasażerom nie wolno korzystać z wyjścia awaryjnego.
formalnie
Fifty workers were let go last month.
W zeszłym miesiącu zwolniono pięćdziesięciu pracowników.
stały zwrot = stracili pracę

7Help + osoba + (to) + forma podstawowa

Po help poprawna jest i forma podstawowa, i to + forma podstawowa. Forma podstawowa jest częstsza, zwłaszcza w amerykańskim angielskim. Osobę można też pominąć.

My brother helped me fix my bike.
Brat pomógł mi naprawić rower.
This app helps you to plan your budget.
Ta aplikacja pomaga planować budżet.
Regular exercise helps reduce stress.
Regularny ruch pomaga zmniejszyć stres.
bez osoby

Częste błędy

❌I want that you come to my party.
✅I want you to come to my party.
want + osoba + to, nigdy zdanie z that.
❌I want him go home.
✅I want him to go home.
Po want potrzebne jest to.
❌My boss made me to work late.
✅My boss made me work late.
make + osoba + forma podstawowa.
❌She let me to use her laptop.
✅She let me use her laptop.
let + osoba + forma podstawowa.
❌They allowed us leave early.
✅They allowed us to leave early.
allow + osoba + to.
❌We were let to go home.
✅We were allowed to go home.
Strona bierna: be allowed to.
❌I was made wait for an hour.
✅I was made to wait for an hour.
Bierne make łączy się z to.
❌My parents didn't let me going out.
✅My parents didn't let me go out.
let + forma podstawowa, nie -ing.
❌Is it allowed to smoke here?
✅Are we allowed to smoke here? lub Is smoking allowed here?
Podmiotem jest osoba albo czynność.
❌She suggested me to see a doctor.
✅She advised me to see a doctor. lub She suggested that I see a doctor.
suggest nigdy nie łączy się z osobą + to: zob. B2-14.

Pułapki dla Polaków

1. „Chce, żebym…” → wants that I. Polskie „żeby” z nowym podmiotem to najczęstsza pułapka. Po want, would like, expect nie ma zdania z that — jest osoba + to.

❌My boss wants that I finish the report today.
✅My boss wants me to finish the report today.

2. „Nie wolno…”, „Nie można…” → it is not allowed to. Polskie zdania bezosobowe kuszą, żeby zrobić podmiotem it. Po angielsku podmiotem jest osoba albo czynność.

❌It's not allowed to feed the animals.
✅You aren't allowed to feed the animals.
albo: Feeding the animals isn't allowed.

3. „Kazać” → make + to. Po polsku po „kazać” stoi bezokolicznik („kazała nam przepisać”), więc łatwo dodać to. Po make stoi sama forma podstawowa.

❌The teacher made us to rewrite the essay.
✅The teacher made us rewrite the essay.

4. „Pozwolić” bez rozróżnienia let i allow. Po polsku jest jedno „pozwolić”, po angielsku dwa schematy: let + osoba + forma podstawowa i allow + osoba + to. Łatwo je pomieszać.

❌The landlord allowed us keep a cat.
✅The landlord allowed us to keep a cat.
albo: The landlord let us keep a cat.

5. „Kazano nam…” w stronie biernej. Polskie „kazano nam wypełnić” nie ma to, a w czynnym make też go nie ma, więc w stronie biernej łatwo je zgubić. Bierne make zawsze ma to.

❌At the border we were made fill in three forms.
✅At the border we were made to fill in three forms.

Nie myl

make i let — Przeciwne pomysły na kontrolę: make = brak wyboru; let = wolny wybór.

My parents made me study every evening.
Rodzice kazali mi się uczyć co wieczór.
musiałam
My parents let me study whenever I wanted.
Rodzice pozwalali mi się uczyć, kiedy chciałam.
mogłam wybrać

Let's i Let us — Let's to propozycja, która obejmuje słuchacza A1-18. Let us (pełna forma, często z please) to prośba o pozwolenie.

Let's go to the beach!
Chodźmy na plażę!
propozycja: chodźmy
Please let us go — we've finished everything.
Pozwól nam iść, proszę
wszystko już skończyliśmy. — prośba o pozwolenie

allow + osoba + to i allow + -ing — Z osobą użyj osoby + to. Bez osoby allow, permit i advise łączą się z -ing.

The hotel doesn't allow guests to smoke.
Hotel nie pozwala gościom palić.
The hotel doesn't allow smoking.
W hotelu nie wolno palić.
bez osoby: -ing

make someone do i get someone to do — Make to przymus; get someone to do znaczy „namówić, załatwić, żeby ktoś coś zrobił” i łączy się z to. Zob. B2-11.

I got my brother to drive me to the station.
Namówiłam brata, żeby zawiózł mnie na dworzec.
namówiłam go

Pisownia i wymowa

  • allowed /əˈlaʊd/ brzmi dokładnie tak samo jak aloud (= na głos). Tylko allowed znaczy „dozwolony”. Pierwsza sylaba to krótkie, niewyraźne /ə/, a akcent pada na drugą.
  • Końcowe /d/ w allowed i made jest dźwięczne. Po polsku na końcu wyrazu spółgłoski tracą dźwięczność, ale tu utrzymaj głos — inaczej made zabrzmi jak mate.
  • let nie ma formy z -ed: Yesterday my boss let me… (nie letted).
  • W made to i allowed to słowo to jest słabe: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ — bez pełnego „u”.
  • Let me w szybkiej mowie często brzmi /ˈlemi/: /t/ znika.
  • Czasownik permit ma akcent na drugiej sylabie (/pəˈmɪt/); rzeczownik (a parking permit) — na pierwszej (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US)). Po polsku akcent pada zwykle na przedostatnią sylabę, więc zwróć uwagę na to przesunięcie.

Złota zasada

Większość czasowników z tej lekcji łączy się z osobą + to + czasownik (want, ask, tell, allow) — tam, gdzie po polsku mówisz „żeby”. Spośród nich make i let łączą się z osobą + czasownik bez to; help może mieć jedno albo drugie. W stronie biernej mów be made to i be allowed to, a nie be let to.

Ćwiczenia

A. Forma

Uzupełnij zdania. Zastanów się, czy potrzebne jest to.

  1. The film made me (cry).
  2. My manager let me (take) a day off.
  3. Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
  4. She reminded me (lock) the door.
  5. They were made (wait) outside.
  6. Can you help me (carry) these boxes?
  7. Zamień na stronę bierną: The rules don't permit visitors to take photos.

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź albo przekształć zdanie.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: My parents … me to travel alone.
  2. Co to znaczy? "My boss made me stay late."
  3. Przekaż zdanie, używając warn: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
  4. Przekaż zdanie, używając invite: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
  5. Przekształć, używając be allowed to: The school lets students leave at lunchtime.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. I want that you come to my party.
  2. I was let to stay up late.
  3. They don't let us to bring food.
  4. My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Is it allowed to park here?

D. W kontekście

Uzupełnij tekst. Użyj czasowników z nawiasów w odpowiedniej formie.

My first job
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku o sobie.

  1. Napisz dwa zdania o swoim dzieciństwie: jedno z let, drugie z make.
  2. Napisz dwie zasady obowiązujące w twojej szkole albo pracy: jedną z be allowed to, drugą z not allowed to.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. B1-17 Czasownik + -ing czy czasownik + to? Pełne listy czasowników
    She refused (help) us.
  2. B1-13 Pytania i polecenia w mowie zależnej (reported speech) oraz say czy tell
    "Please sit down," the doctor said to me. Przekaż to zdanie, używając tell albo ask.
  3. B1-10 Strona bierna po angielsku (passive voice): present simple i past simple
    Zamień na stronę bierną: Someone stole my bike.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. cry
  2. take
  3. to use
  4. to lock
  5. to wait
  6. carry / to carry
  7. Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.

B. Znaczenie

  1. allowed
  2. I had no choice.
  3. The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
  4. Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
  5. Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.

C. Znajdź błąd

  1. I want you to come to my party.
  2. I was allowed to stay up late.
  3. They don't let us bring food.
  4. ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?

D. W kontekście

  1. to work
  2. choose
  3. wear
  4. to use
  5. to take
  6. find / to find

E. Twoja kolej

  1. My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
  2. We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.

F. Powtórka mieszana

  1. to help
  2. The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
  3. My bike was stolen.
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play