Gerund në anglisht: forma -ing si emër, pas parafjalëve dhe «look forward to + -ing»
-ing as a Noun: Gerund Subjects and After Prepositions
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të përdorni formën -ing si kryefjalë të fjalisë, pas parafjalëve (përfshirë to te look forward to), dhe në shprehjet e ngurta It's no use, There's no point dhe It's worth.
Ideja kryesore
Forma -ing mund të bëjë punën e një emri. Librat e gramatikës shpesh e quajnë gerund kur punon kështu. Swimming mund të jetë sport, ashtu si football: Swimming is good for you. Football is good for you.
Kjo ide e vetme shpjegon dy rregulla. Së pari, forma -ing mund të jetë kryefjala e fjalisë, si çdo emër. Së dyti, pas një parafjale (in, at, of, about, before, without…) vjen një emër – prandaj, kur doni një folje pas parafjalës, përdorni formën e saj emërore: formën -ing.
Përfytyroni një parafjalë që lë të hyjnë vetëm emra. Një folje që do ta ndjekë duhet të vërë një maskë emri – mbaresën -ing: interested in learning, before leaving, without saying. Pjesa e vështirë: ndonjëherë edhe to është parafjalë. Atëherë folja do të njëjtën maskë: I look forward to seeing you.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja ka emra që dalin nga foljet: «noti», «leximi», «të ngrënët», «të folurit» – «Noti është i mirë për shpinën». Kjo ju ndihmon me -ing si kryefjalë. Por pas parafjalëve dhe shprehjeve, shqipja përdor zakonisht «të» + lidhore ose «pa» + pjesore: «para se të dal», «në vend që të prisnim», «iku pa thënë asgjë», «mezi pres të të shoh», «ia vlen të shihet». Këto e shtyjnë dorën drejt to ose formës bazë. Në anglisht, pas parafjalës folja merr -ing – edhe pas to te look forward to.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Noti është i mirë për shpinën. | Swimming is good for your back. | këtu është njësoj: emër → -ing |
| Iku pa thënë mirupafshim. | He left without saying goodbye. | pa + pjesore → without + -ing |
| Kontrollojeni para se ta dërgoni. | Check your work before sending it. | para se të → before + -ing |
| Në vend që të prisnim, ecëm. | Instead of waiting, we walked. | instead of + -ing |
| Mezi pres të të shoh. | I'm looking forward to seeing you. | to këtu është parafjalë |
| Ia vlen të provohet. | It's worth trying. | worth + -ing, jo to |
| S'ka kuptim të debatojmë. | There's no point (in) arguing. | no point (in) + -ing |
Shkurt: kur shqipja ka «të» ose «pa» pas një parafjale ose shprehjeje (before, without, instead of, look forward to, worth, no point), anglishtja do -ing.
Forma
Forma -ing si kryefjalë
| Kryefjala me -ing | Folja | Pjesa tjetër |
|---|---|---|
| Swimming | is | good for your back. |
| Learning a language | takes | time. |
| Not sleeping enough | makes | me irritable. |
Një kryefjalë me -ing është njëjës, prandaj folja është në njëjës – edhe kur fraza ka brenda një emër në shumës (Reading reviews takes ages). Dy kryefjalë me -ing të lidhura me and marrin foljen në shumës: Swimming and cycling are both good exercise.
Parafjalë + -ing
| Parafjala | Shembull |
|---|---|
| in / at / of / about | interested in learning, good at cooking, tired of waiting, worried about losing |
| before / after | before leaving, after finishing |
| instead of / without | instead of waiting, without saying goodbye |
| by (si) | by taking the train |
| for (arsye) | thanks for coming, sorry for being late |
Dy përjashtime të vogla: but dhe except mund të marrin formën bazë (We did nothing but wait).
«To» si parafjalë – prova: a mund të vini një emër pas tij?
| Shprehja | + emër | + -ing |
|---|---|---|
| look forward to | I look forward to the weekend. | I look forward to meeting you. |
| be used to | I'm used to the noise. | I'm used to working at night. |
| object to | They object to the plan. | They object to paying more. |
| when it comes to | when it comes to money | when it comes to cooking |
Shprehje të ngurta + -ing
| Shprehja | Shembull |
|---|---|
| It's no use + -ing | It's no use complaining. |
| There's no point (in) + -ing | There's no point (in) arguing. |
| It's (not) worth + -ing | It's worth booking early. |
| something is worth + -ing | The museum is worth visiting. |
Përdorimi
1Forma -ing si kryefjalë
Përdorni formën -ing si kryefjalë për të folur për një veprimtari në përgjithësi. Folja është në njëjës. Për mohimin, vendoseni not para formës -ing.
2Mbiemër + parafjalë + -ing
Mbiemrat me parafjalë të ngurta A2-31 marrin -ing kur ideja tjetër është një veprim.
3Folje + parafjalë + -ing
I njëjti rregull vlen pas foljeve me parafjalë të ngurta (think about, talk about, apologise for, succeed in, insist on).
4before, after, by, without, instead of + -ing
Pas këtyre parafjalëve përdorni -ing. Veprimin me -ing zakonisht e bën kryefjala e fjalisë kryesore. (Më shumë te B2-10.)
5«To» si parafjalë
Në disa shprehje, to është parafjalë, jo pjesë e paskajores. Pas tij përdorni -ing. Më të zakonshmet janë look forward to, be used to (shih B1-21), object to dhe when it comes to.
6It's no use / There's no point / It's worth
Këto shprehje të ngurta tregojnë nëse një veprim ia vlen. It's no use dhe There's no point do të thonë «nuk do të ndihmojë». It's worth do të thotë «është ide e mirë – rezultati e justifikon mundin». Worth mund të marrë edhe emër: It's worth the money.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Mezi pret t'i marrë…» → looking forward to get. «Blerta mezi pret t'i marrë rezultatet e Maturës». «Mezi pres të» kthehet në look forward to + forma bazë, sepse to duket si paskajore. Por këtu to është parafjalë: looking forward to getting.
2. «Ia vlen të presësh…» → worth to queue. «Për byrekun e asaj furre te stacioni ia vlen të presësh në radhë». Në shqip «ia vlen» merr «të», dhe ajo «të» bëhet to. Pas worth anglishtja do -ing.
3. «Pa e mbyllur derën» → without close. «Mos dil kurrë nga shtëpia pa e kyçur derën». Pjesorja e shqipes pas «pa» kthehet shpesh në formën bazë. Pas without anglishtja do -ing.
4. «Në vend që të marrim taksi…» → instead of to take. «Në vend që të marrim taksi, le të ecim në këmbë buzë detit». «Që të» kthehet në to. Instead of është parafjalë, prandaj do -ing.
Mos i ngatërroni
Paskajore me to apo to (parafjalë) + -ing – Pyesni: a mund të vijë një emër pas to këtu? Nëse po, është parafjalë → -ing.
Kryefjalë me -ing apo It's + mbiemër + to – Të dyja flasin për një veprimtari në përgjithësi. Modeli me It B1-17 është shumë i zakonshëm në të folur.
-ing si emër apo Present Continuous (e tashmja e vazhdueshme) – Të dyja përdorin -ing, por si emër emërton një veprimtari; Present Continuous do be dhe tregon një veprim në zhvillim A1-22.
for + -ing apo to + folje – Përdorni for + -ing për atë që shërben një send; to + folje për qëllimin e një personi A2-26.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Drejtshkrimi i -ing: make → making, stop → stopping, begin → beginning, die → dying; por visit → visiting, open → opening (pa dyfishim kur rrokja e fundit nuk është e theksuar).
- -ing është /ɪŋ/: një tingull hundor, pa «g» të plotë në fund. Në të folur të shpejtë shpesh dëgjohet /ɪn/ («lookin' forward»), por shkruhet gjithmonë -ing.
- look forward to thuhet si një njësi, me to të dobët: /lʊk ˈfɔːwəd tə/ (UK), /lʊk ˈfɔːrwərd tə/ (US). Te look, /ʊ/ është e shkurtër – jo «u» e gjatë.
- worth /wɜːθ/ (UK), /wɝːθ/ (US): /w/ me buzë të rrumbullakosura (jo «v»), dhe në fund /θ/ – «th» e shqipes, si te think.
Rregulli i artë
Pas një parafjale, folja zakonisht merr formën -ing – edhe pas to te look forward to, be used to dhe object to, edhe kur në shqip themi «të». Një kryefjalë me -ing merr foljen në njëjës.
Ushtrime
A. Forma
Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
-
(eat) too much sugar is bad for your teeth.
-
She's very good at (fix) things.
-
We look forward to (work) with you.
-
You can book tickets by (call) this number.
-
It's not worth (wait) for the next bus.
-
He left without (say) goodbye.
-
Learning new words (be) easy with this app.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë.
-
Zgjidhni: There's no point in ….
-
Zgjidhni: I'd like … the museum.
-
Zgjidhni: I'm looking forward … you.
-
Bëni provën me emër, pastaj zgjidhni: I object to … for parking.
-
Bëni provën me emër, pastaj zgjidhni: I hope to … you soon.
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
Thank you for help me.
-
I'm used to drive on the left. (I live in the UK now.)
-
It's worth to visit the old town.
-
Swimming in the sea are my favourite thing in summer.
-
Instead of taking the bus, I walked.
D. Në kontekst
Lexoni email-in dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.
Dear Ms Patel,
Thank you for 18 (send) me the information about the course. I am very interested in 19 (join). 20 (study) online suits me, because I work full-time. Is it worth 21 (buy) the books, or are they available online? I look forward to 22 (hear) from you.
Best wishes,
Leo Martins
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali që fillojnë me një kryefjalë me -ing: një për diçka që e doni dhe një për diçka që e keni të vështirë.
-
Shkruani dy fjali për të ardhmen: një me look forward to dhe një me It's worth.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht My parents never let me (stay) out late.
-
B1-16 Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë») He be at home — his car isn't here. (I'm sure he isn't.)
-
A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: fjalët me parafjalë (dependent prepositions) në anglisht She's afraid spiders.
Përgjigjet
A. Forma
- Eating
- fixing
- working
- calling
- waiting
- saying
- is
B. Kuptimi
- complaining
- to visit
- to seeing
- paying
- see
C. Gjeni gabimin
- Thank you for helping me. / Thank you for your help.
- I'm used to driving on the left.
- It's worth visiting the old town.
- Swimming in the sea is my favourite thing in summer.
- ✓ Instead of taking the bus, I walked.
D. Në kontekst
- sending
- joining
- Studying
- buying
- hearing
E. Radha juaj
- Walking in the mountains makes me happy. Getting up early is really hard for me.
- I'm looking forward to seeing my cousins at the weekend. It's worth booking the train early.
F. Përsëritje e përzier
- stay
- can't / couldn't
- of
