SlowingoGramatika
B1 20 / 39

Gerund në anglisht: forma -ing si emër, pas parafjalëve dhe «look forward to + -ing»

-ing as a Noun: Gerund Subjects and After Prepositions

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të përdorni formën -ing si kryefjalë të fjalisë, pas parafjalëve (përfshirë to te look forward to), dhe në shprehjet e ngurta It's no use, There's no point dhe It's worth.

Ideja kryesore

Forma -ing mund të bëjë punën e një emri. Librat e gramatikës shpesh e quajnë gerund kur punon kështu. Swimming mund të jetë sport, ashtu si football: Swimming is good for you. Football is good for you.

Kjo ide e vetme shpjegon dy rregulla. Së pari, forma -ing mund të jetë kryefjala e fjalisë, si çdo emër. Së dyti, pas një parafjale (in, at, of, about, before, without…) vjen një emër – prandaj, kur doni një folje pas parafjalës, përdorni formën e saj emërore: formën -ing.

Përfytyroni një parafjalë që lë të hyjnë vetëm emra. Një folje që do ta ndjekë duhet të vërë një maskë emri – mbaresën -ing: interested in learning, before leaving, without saying. Pjesa e vështirë: ndonjëherë edhe to është parafjalë. Atëherë folja do të njëjtën maskë: I look forward to seeing you.

Shqipja dhe anglishtja

Shqipja ka emra që dalin nga foljet: «noti», «leximi», «të ngrënët», «të folurit» – «Noti është i mirë për shpinën». Kjo ju ndihmon me -ing si kryefjalë. Por pas parafjalëve dhe shprehjeve, shqipja përdor zakonisht «të» + lidhore ose «pa» + pjesore: «para se të dal», «në vend që të prisnim», «iku pa thënë asgjë», «mezi pres të të shoh», «ia vlen të shihet». Këto e shtyjnë dorën drejt to ose formës bazë. Në anglisht, pas parafjalës folja merr -ing – edhe pas to te look forward to.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Noti është i mirë për shpinën.Swimming is good for your back.këtu është njësoj: emër → -ing
Iku pa thënë mirupafshim.He left without saying goodbye.pa + pjesore → without + -ing
Kontrollojeni para se ta dërgoni.Check your work before sending it.para se të → before + -ing
Në vend që të prisnim, ecëm.Instead of waiting, we walked.instead of + -ing
Mezi pres të të shoh.I'm looking forward to seeing you.to këtu është parafjalë
Ia vlen të provohet.It's worth trying.worth + -ing, jo to
S'ka kuptim të debatojmë.There's no point (in) arguing.no point (in) + -ing

Shkurt: kur shqipja ka «të» ose «pa» pas një parafjale ose shprehjeje (before, without, instead of, look forward to, worth, no point), anglishtja do -ing.

Forma

Forma -ing si kryefjalë

Kryefjala me -ingFoljaPjesa tjetër
Swimmingisgood for your back.
Learning a languagetakestime.
Not sleeping enoughmakesme irritable.

Një kryefjalë me -ing është njëjës, prandaj folja është në njëjës – edhe kur fraza ka brenda një emër në shumës (Reading reviews takes ages). Dy kryefjalë me -ing të lidhura me and marrin foljen në shumës: Swimming and cycling are both good exercise.

Parafjalë + -ing

ParafjalaShembull
in / at / of / aboutinterested in learning, good at cooking, tired of waiting, worried about losing
before / afterbefore leaving, after finishing
instead of / withoutinstead of waiting, without saying goodbye
by (si)by taking the train
for (arsye)thanks for coming, sorry for being late

Dy përjashtime të vogla: but dhe except mund të marrin formën bazë (We did nothing but wait).

«To» si parafjalë – prova: a mund të vini një emër pas tij?

Shprehja+ emër+ -ing
look forward toI look forward to the weekend.I look forward to meeting you.
be used toI'm used to the noise.I'm used to working at night.
object toThey object to the plan.They object to paying more.
when it comes towhen it comes to moneywhen it comes to cooking

Shprehje të ngurta + -ing

ShprehjaShembull
It's no use + -ingIt's no use complaining.
There's no point (in) + -ingThere's no point (in) arguing.
It's (not) worth + -ingIt's worth booking early.
something is worth + -ingThe museum is worth visiting.

Përdorimi

1Forma -ing si kryefjalë

Përdorni formën -ing si kryefjalë për të folur për një veprimtari në përgjithësi. Folja është në njëjës. Për mohimin, vendoseni not para formës -ing.

Cycling to work saves me a lot of money.
Të shkuarit në punë me biçikletë më kursen shumë para.
«të shkuarit» → cycling
Eating out every night gets expensive.
Të ngrënët jashtë çdo mbrëmje del i shtrenjtë.
Finding a flat in this city is a nightmare.
Të gjesh apartament në këtë qytet është makth.
flat (UK) = apartment (US)
Not knowing the results is the worst part.
Të mos i dish rezultatet është pjesa më e keqe.
Is driving in the snow dangerous?
A është e rrezikshme të ngasësh makinën në borë?

2Mbiemër + parafjalë + -ing

Mbiemrat me parafjalë të ngurta A2-31 marrin -ing kur ideja tjetër është një veprim.

Are you interested in joining our book club?
Ju intereson të bëheni pjesë e klubit tonë të librit?
në shqip «të»; në anglisht in joining
She's really good at explaining things.
Është shumë e zonja t'i shpjegojë gjërat.
I'm tired of hearing the same excuses.
Jam lodhur së dëgjuari të njëjtat justifikime.
He's nervous about giving his first presentation.
Është nervoz për prezantimin e tij të parë.

3Folje + parafjalë + -ing

I njëjti rregull vlen pas foljeve me parafjalë të ngurta (think about, talk about, apologise for, succeed in, insist on).

I'm thinking about changing my job.
Po mendoj të ndërroj punë.
«mendoj të» → thinking about changing
We succeeded in raising the money.
Arritëm t'i mblidhnim paratë.
He apologised for being late.
Kërkoi falje që u vonua.
Thank you for helping me.
Faleminderit që më ndihmove.

4before, after, by, without, instead of + -ing

Pas këtyre parafjalëve përdorni -ing. Veprimin me -ing zakonisht e bën kryefjala e fjalisë kryesore. (Më shumë te B2-10.)

Always check your work before sending it.
Kontrollojeni gjithmonë punën para se ta dërgoni.
«para se të» → before + -ing
After graduating, she moved to Canada.
Pasi u diplomua, u shpërngul në Kanada.
You can save energy by turning off the lights.
Mund të kurseni energji duke fikur dritat.
«duke» → by + -ing
He left without saying goodbye.
Iku pa thënë mirupafshim.
«pa thënë» → without saying
Instead of waiting for the bus, we walked.
Në vend që të prisnim autobusin, shkuam në këmbë.

5«To» si parafjalë

Në disa shprehje, to është parafjalë, jo pjesë e paskajores. Pas tij përdorni -ing. Më të zakonshmet janë look forward to, be used to (shih B1-21), object to dhe when it comes to.

I'm really looking forward to seeing you next week.
Mezi pres të të shoh javën tjetër.
«mezi pres të» → looking forward to seeing
We look forward to hearing from you.
Mezi presim të dëgjojmë nga ju.
mbyllje e zakonshme në email-e zyrtare
I'm not used to getting up this early.
Nuk jam mësuar të zgjohem kaq herët.
shih B1-21
Many residents object to paying higher parking fees.
Shumë banorë kundërshtojnë të paguajnë tarifa më të larta parkimi.
When it comes to choosing a laptop, I always ask my brother.
Kur vjen puna për të zgjedhur një laptop, gjithmonë pyes vëllanë.

6It's no use / There's no point / It's worth

Këto shprehje të ngurta tregojnë nëse një veprim ia vlen. It's no use dhe There's no point do të thonë «nuk do të ndihmojë». It's worth do të thotë «është ide e mirë – rezultati e justifikon mundin». Worth mund të marrë edhe emër: It's worth the money.

It's no use crying about it now.
S'ka dobi të qash për të tani.
There's no point in buying a printer — we hardly ever print anything.
S'ka kuptim të blejmë printer, pothuajse kurrë nuk printojmë asgjë.
Is it worth repairing this old phone?
Ia vlen ta rregulloj këtë telefon të vjetër?
That restaurant is definitely worth trying.
Ai restorant patjetër ia vlen të provohet.
«ia vlen të» → worth + -ing
It isn't worth taking the car — parking is impossible.
Nuk ia vlen të marrim makinën, parkimi është i pamundur.

Gabime të shpeshta

❌I'm interested in learn the guitar.
✅I'm interested in learning the guitar.
Parafjalë + -ing.
❌I look forward to meet you.
✅I look forward to meeting you.
Këtu to është parafjalë.
❌Swimming are good exercise.
✅Swimming is good exercise.
Një kryefjalë me -ing është njëjës.
❌Swim is my favourite sport.
✅Swimming is my favourite sport.
Folja si kryefjalë do -ing.
❌After finish work, I go to the gym.
✅After finishing work, I go to the gym. ose After I finish work, I go to the gym.
after + -ing ose after + fjali.
❌He left without to say anything.
✅He left without saying anything.
without + -ing.
❌It's worth to visit the old town.
✅It's worth visiting the old town.
worth + -ing.
❌There's no point to argue.
✅There's no point (in) arguing.
no point (in) + -ing.
❌I'm thinking to change my job.
✅I'm thinking about changing my job. ose I'm thinking of changing my job.
think about / of + -ing.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Mezi pret t'i marrë…» → looking forward to get. «Blerta mezi pret t'i marrë rezultatet e Maturës». «Mezi pres të» kthehet në look forward to + forma bazë, sepse to duket si paskajore. Por këtu to është parafjalë: looking forward to getting.

❌Blerta is looking forward to get her Matura results.
✅Blerta is looking forward to getting her Matura results.
look forward to + -ing

2. «Ia vlen të presësh…» → worth to queue. «Për byrekun e asaj furre te stacioni ia vlen të presësh në radhë». Në shqip «ia vlen» merr «të», dhe ajo «të» bëhet to. Pas worth anglishtja do -ing.

❌The byrek from that little bakery near the station is worth to queue for.
✅The byrek from that little bakery near the station is worth queuing for.
worth + -ing

3. «Pa e mbyllur derën» → without close. «Mos dil kurrë nga shtëpia pa e kyçur derën». Pjesorja e shqipes pas «pa» kthehet shpesh në formën bazë. Pas without anglishtja do -ing.

❌Never leave the house without lock the door.
✅Never leave the house without locking the door.
without + -ing

4. «Në vend që të marrim taksi…» → instead of to take. «Në vend që të marrim taksi, le të ecim në këmbë buzë detit». «Që të» kthehet në to. Instead of është parafjalë, prandaj do -ing.

❌Instead of to take a taxi, let's walk along the seafront.
✅Instead of taking a taxi, let's walk along the seafront.
instead of + -ing

Mos i ngatërroni

Paskajore me to apo to (parafjalë) + -ing – Pyesni: a mund të vijë një emër pas to këtu? Nëse po, është parafjalë → -ing.

I want to see the new film.
Dua ta shoh filmin e ri.
«I want to the film» nuk shkon → paskajore
I'm looking forward to seeing the new film.
Mezi pres ta shoh filmin e ri.
«looking forward to the film» shkon → parafjalë

Kryefjalë me -ing apo It's + mbiemër + to – Të dyja flasin për një veprimtari në përgjithësi. Modeli me It B1-17 është shumë i zakonshëm në të folur.

Learning a language takes time.
Mësimi i një gjuhe do kohë.
It's hard to learn a language as an adult.
Është e vështirë të mësosh një gjuhë si i rritur.
në shqip fjalia nis me «Është»; në anglisht It

-ing si emër apo Present Continuous (e tashmja e vazhdueshme) – Të dyja përdorin -ing, por si emër emërton një veprimtari; Present Continuous do be dhe tregon një veprim në zhvillim A1-22.

Running is my favourite hobby.
Vrapimi është hobi im i preferuar.
veprimtaria
She's running in the park right now.
Po vrapon në park tani.
Present Continuous

for + -ing apo to + folje – Përdorni for + -ing për atë që shërben një send; to + folje për qëllimin e një personi A2-26.

This knife is for cutting bread.
Kjo thikë është për të prerë bukë.
I went to the shop to buy bread.
Shkova në dyqan të blej bukë.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Drejtshkrimi i -ing: make → making, stop → stopping, begin → beginning, die → dying; por visit → visiting, open → opening (pa dyfishim kur rrokja e fundit nuk është e theksuar).
  • -ing është /ɪŋ/: një tingull hundor, pa «g» të plotë në fund. Në të folur të shpejtë shpesh dëgjohet /ɪn/ («lookin' forward»), por shkruhet gjithmonë -ing.
  • look forward to thuhet si një njësi, me to të dobët: /lʊk ˈfɔːwəd tə/ (UK), /lʊk ˈfɔːrwərd tə/ (US). Te look, /ʊ/ është e shkurtër – jo «u» e gjatë.
  • worth /wɜːθ/ (UK), /wɝːθ/ (US): /w/ me buzë të rrumbullakosura (jo «v»), dhe në fund /θ/ – «th» e shqipes, si te think.

Rregulli i artë

Pas një parafjale, folja zakonisht merr formën -ing – edhe pas to te look forward to, be used to dhe object to, edhe kur në shqip themi «të». Një kryefjalë me -ing merr foljen në njëjës.

Ushtrime

A. Forma

Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

  1. (eat) too much sugar is bad for your teeth.
  2. She's very good at (fix) things.
  3. We look forward to (work) with you.
  4. You can book tickets by (call) this number.
  5. It's not worth (wait) for the next bus.
  6. He left without (say) goodbye.
  7. Learning new words (be) easy with this app.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen e saktë.

  1. Zgjidhni: There's no point in ….
  2. Zgjidhni: I'd like … the museum.
  3. Zgjidhni: I'm looking forward … you.
  4. Bëni provën me emër, pastaj zgjidhni: I object to … for parking.
  5. Bëni provën me emër, pastaj zgjidhni: I hope to … you soon.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. Thank you for help me.
  2. I'm used to drive on the left. (I live in the UK now.)
  3. It's worth to visit the old town.
  4. Swimming in the sea are my favourite thing in summer.
  5. Instead of taking the bus, I walked.

D. Në kontekst

Lexoni email-in dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

An email about a course
Dear Ms Patel,
Thank you for 18 (send) me the information about the course. I am very interested in 19 (join). 20 (study) online suits me, because I work full-time. Is it worth 21 (buy) the books, or are they available online? I look forward to 22 (hear) from you.
Best wishes,
Leo Martins

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy fjali që fillojnë me një kryefjalë me -ing: një për diçka që e doni dhe një për diçka që e keni të vështirë.
  2. Shkruani dy fjali për të ardhmen: një me look forward to dhe një me It's worth.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B1-18 Want him to, make him do, let him do: «dua që të…», «më detyroi», «më la» në anglisht
    My parents never let me (stay) out late.
  2. B1-16 Must be, can't be, might be: hamendësimi logjik në anglisht («duhet të jetë», «nuk mund të jetë»)
    He be at home — his car isn't here. (I'm sure he isn't.)
  3. A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: fjalët me parafjalë (dependent prepositions) në anglisht
    She's afraid spiders.
Përgjigjet

A. Forma

  1. Eating
  2. fixing
  3. working
  4. calling
  5. waiting
  6. saying
  7. is

B. Kuptimi

  1. complaining
  2. to visit
  3. to seeing
  4. paying
  5. see

C. Gjeni gabimin

  1. Thank you for helping me. / Thank you for your help.
  2. I'm used to driving on the left.
  3. It's worth visiting the old town.
  4. Swimming in the sea is my favourite thing in summer.
  5. ✓ Instead of taking the bus, I walked.

D. Në kontekst

  1. sending
  2. joining
  3. Studying
  4. buying
  5. hearing

E. Radha juaj

  1. Walking in the mountains makes me happy. Getting up early is really hard for me.
  2. I'm looking forward to seeing my cousins at the weekend. It's worth booking the train early.

F. Përsëritje e përzier

  1. stay
  2. can't / couldn't
  3. of
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play