Danh động từ V-ing làm chủ ngữ và sau giới từ (Gerund Subjects and Prepositions)
-ing as a Noun: Gerund Subjects and After Prepositions
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể dùng dạng -ing làm chủ ngữ của câu, dùng nó sau giới từ (kể cả chữ to trong look forward to), và trong các cụm cố định It's no use, There's no point và It's worth.
Ý chính
Dạng -ing có thể làm nhiệm vụ của một danh từ. Khi dùng như vậy, sách ngữ pháp thường gọi nó là danh động từ (gerund). Swimming có thể là một môn thể thao, giống như football là một môn thể thao: Swimming is good for you. Football is good for you.
Ý này giải thích hai quy tắc. Thứ nhất, dạng -ing có thể làm chủ ngữ của câu, như bất kỳ danh từ nào. Thứ hai, sau giới từ (in, at, of, about, before, without…) phải là một danh từ — nên khi muốn đặt một động từ sau giới từ, bạn dùng "hình dạng danh từ" của nó: dạng -ing.
Hãy hình dung một giới từ chỉ cho danh từ đi qua. Một động từ muốn đứng sau nó phải đeo mặt nạ danh từ — đuôi -ing: interested in learning, before leaving, without saying. Phần khó là: đôi khi to cũng là một giới từ. Khi đó, động từ cũng cần đeo mặt nạ: I look forward to seeing you.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Trong tiếng Việt, động từ làm chủ ngữ hay đứng sau giới từ mà không cần thay đổi gì: Bơi tốt cho sức khỏe. Cô ấy giỏi nấu ăn. Trước khi đi ngủ, tôi đọc sách. Tôi học tiếng Anh bằng cách xem phim. Tiếng Anh thì bắt động từ đổi sang dạng -ing ở những vị trí này. Một điểm nữa: tiếng Việt có những chữ nối như trước khi, sau khi, bằng cách, thay vì, vì, nhưng không chữ nào làm động từ đổi hình dạng. Vì vậy người Việt rất hay để động từ ở dạng nguyên mẫu sau giới từ tiếng Anh.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đạp xe đi làm giúp tôi tiết kiệm nhiều tiền. | Cycling to work saves me a lot of money. | chủ ngữ → -ing; động từ số ít |
| Cô ấy rất giỏi giải thích. | She's really good at explaining things. | giới từ + -ing |
| Anh ấy bỏ đi mà không chào tạm biệt. | He left without saying goodbye. | without + -ing |
| Bạn có thể tiết kiệm điện bằng cách tắt đèn. | You can save energy by turning off the lights. | by + -ing |
| Mình rất mong được gặp bạn tuần sau. | I'm really looking forward to seeing you next week. | to là giới từ → -ing |
| Nhà hàng đó rất đáng thử. | That restaurant is definitely worth trying. | worth + -ing |
Cấu trúc
Dạng -ing làm chủ ngữ
| Chủ ngữ -ing | Động từ | Phần còn lại |
|---|---|---|
| Swimming | is | good for your back. |
| Learning a language | takes | time. |
| Not sleeping enough | makes | me irritable. |
Một chủ ngữ -ing là số ít, nên động từ chia số ít — kể cả khi cụm từ có danh từ số nhiều (Reading reviews takes ages). Hai chủ ngữ -ing nối bằng and thì động từ chia số nhiều: Swimming and cycling are both good exercise.
Giới từ + -ing
| Giới từ | Ví dụ |
|---|---|
| in / at / of / about | interested in learning, good at cooking, tired of waiting, worried about losing |
| before / after | before leaving, after finishing |
| instead of / without | instead of waiting, without saying goodbye |
| by (cách làm) | by taking the train |
| for (lý do) | thanks for coming, sorry for being late |
Hai ngoại lệ nhỏ: but và except có thể đi với động từ nguyên mẫu (We did nothing but wait).
"To" là giới từ — cách kiểm tra: có đặt được một danh từ sau nó không?
| Cụm từ | + danh từ | + -ing |
|---|---|---|
| look forward to | I look forward to the weekend. | I look forward to meeting you. |
| be used to | I'm used to the noise. | I'm used to working at night. |
| object to | They object to the plan. | They object to paying more. |
| when it comes to | when it comes to money | when it comes to cooking |
Cụm cố định + -ing
| Cụm từ | Ví dụ |
|---|---|
| It's no use + -ing | It's no use complaining. |
| There's no point (in) + -ing | There's no point (in) arguing. |
| It's (not) worth + -ing | It's worth booking early. |
| something is worth + -ing | The museum is worth visiting. |
Cách dùng
1Dạng -ing làm chủ ngữ
Dùng dạng -ing làm chủ ngữ để nói về một hoạt động nói chung. Động từ chia số ít. Với phủ định, đặt not trước dạng -ing.
2Tính từ + giới từ + -ing
Các tính từ đi với giới từ cố định A2-31 được theo sau bởi -ing khi ý tiếp theo là một hành động.
3Động từ + giới từ + -ing
Quy tắc này cũng đúng sau những động từ có giới từ cố định (think about, talk about, apologise for, succeed in, insist on).
4before, after, by, without, instead of + -ing
Sau những giới từ này, dùng -ing. Người làm hành động -ing thường chính là chủ ngữ của mệnh đề chính. (Xem thêm ở B2-10.)
5"To" là giới từ
Trong một số cụm từ, to là giới từ, không phải một phần của to-infinitive. Hãy dùng -ing sau nó. Hay gặp nhất là look forward to, be used to (xem B1-21), object to và when it comes to.
6It's no use / There's no point / It's worth
Những cụm cố định này cho biết một hành động có ích hay không. It's no use và There's no point nghĩa là "chẳng ích gì". It's worth nghĩa là "đáng làm — kết quả xứng với công sức". Worth cũng có thể đi với danh từ: It's worth the money.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Động từ làm chủ ngữ mà không có -ing. Tiếng Việt nói Học tiếng Anh không dễ, động từ "học" đứng đầu câu mà không thay đổi gì. Tiếng Anh cần -ing, hoặc dùng mẫu It's + tính từ + to.
2. "trước khi, sau khi, bằng cách, thay vì" + động từ nguyên mẫu. Những chữ này không làm động từ tiếng Việt thay đổi. Trong tiếng Anh, sau before, after, by, instead of là -ing (hoặc với before / after: một mệnh đề đầy đủ có chủ ngữ).
3. "Xin lỗi vì đến muộn" → "Sorry for late". Tiếng Việt không cần động từ trước "muộn". Trong tiếng Anh, late là tính từ, nên cần being; hoặc dùng một mệnh đề.
4. "rất đáng" → "very worth". Worth không đi với very. Hãy dùng really / definitely / well worth.
Đừng nhầm lẫn
to-infinitive và to (giới từ) + -ing — Hãy hỏi: có đặt được một danh từ sau to không? Nếu được, đó là giới từ → -ing.
Chủ ngữ -ing và It's + tính từ + to — Cả hai đều nói về một hoạt động nói chung. Mẫu với It B1-17 rất hay dùng khi nói.
-ing làm danh từ và thì hiện tại tiếp diễn — Cả hai đều dùng -ing, nhưng -ing làm danh từ gọi tên một hoạt động; thì tiếp diễn cần be và mô tả hành động đang diễn ra A1-22.
for + -ing và to + động từ — Dùng for + -ing để nói một vật dùng để làm gì; dùng to + động từ để nói mục đích của một người A2-26. Tiếng Việt dùng "để" cho cả hai.
Chính tả và phát âm
- Cách viết -ing: make → making, stop → stopping, begin → beginning, die → dying; nhưng visit → visiting, open → opening (không gấp đôi khi âm tiết cuối không được nhấn).
- Khi nói nhanh, thân mật, -ing thường đọc là /ɪn/ ("lookin' forward"), nhưng luôn viết -ing. Âm /ŋ/ trong -ing giống "ng" cuối của tiếng Việt.
- look forward to đọc liền thành một cụm, to đọc yếu: /lʊk ˈfɔːwəd tə/ (Anh), /lʊk ˈfɔːrwərd tə/ (Mỹ) — "look FOR-wud tuh". Âm /k/ cuối của look: chặn hơi ở cuống lưỡi; đừng bỏ hẳn.
- worth /wɜːθ/ (Anh), /wɝːθ/ (Mỹ): âm /θ/ cuối giống trong think — đặt đầu lưỡi nhẹ giữa hai hàm răng rồi thổi hơi ra, không rung. Đây không phải chữ "th" của tiếng Việt (vốn là âm "t" bật hơi), và cũng không phải /s/ hay /t/.
Quy tắc vàng
Sau giới từ, động từ thường ở dạng -ing — kể cả chữ to trong look forward to, be used to và object to. Một chủ ngữ -ing đi với động từ số ít. Và nhớ: những chữ tiếng Việt như trước khi, bằng cách, thay vì không làm động từ đổi dạng, nhưng before, by, instead of thì có.
Luyện tập
A. Hình thức
Chia động từ trong ngoặc.
-
(eat) too much sugar is bad for your teeth.
-
She's very good at (fix) things.
-
We look forward to (work) with you.
-
You can book tickets by (call) this number.
-
It's not worth (wait) for the next bus.
-
He left without (say) goodbye.
-
Learning new words (be) easy with this app.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng.
-
Chọn đáp án đúng: There's no point in ….
-
Chọn đáp án đúng: I'd like … the museum.
-
Chọn đáp án đúng: I'm looking forward … you.
-
Dùng cách kiểm tra bằng danh từ, rồi chọn: I object to … for parking.
-
Dùng cách kiểm tra bằng danh từ, rồi chọn: I hope to … you soon.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
Thank you for help me.
-
I'm used to drive on the left. (Bây giờ tôi sống ở Anh.)
-
It's worth to visit the old town.
-
Swimming in the sea are my favourite thing in summer.
-
Instead of taking the bus, I walked.
D. Trong ngữ cảnh
Chia động từ trong ngoặc để hoàn thành email.
Dear Ms Patel,
Thank you for 18 (send) me the information about the course. I am very interested in 19 (join). 20 (study) online suits me, because I work full-time. Is it worth 21 (buy) the books, or are they available online? I look forward to 22 (hear) from you.
Best wishes,
Leo Martins
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết hai câu bắt đầu bằng chủ ngữ -ing: một câu về điều bạn rất thích và một câu về điều bạn thấy khó.
-
Viết hai câu về tương lai: một câu với look forward to và một câu với It's worth.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-18 Cấu trúc want sb to do, make sb do, let sb do (Verb + Object + Infinitive) My parents never let me (stay) out late.
-
B1-16 Phỏng đoán ở hiện tại với must be, can't be, might be (Present Deduction) He be at home — his car isn't here. (I'm sure he isn't.)
-
A2-31 Tính từ và động từ đi với giới từ: good at, afraid of, listen to (Dependent Prepositions) She's afraid spiders.
Đáp án
A. Hình thức
- Eating
- fixing
- working
- calling
- waiting
- saying
- is
B. Ý nghĩa
- complaining
- to visit
- to seeing
- paying
- see
C. Tìm lỗi sai
- Thank you for helping me. / Thank you for your help.
- I'm used to driving on the left.
- It's worth visiting the old town.
- Swimming in the sea is my favourite thing in summer.
- ✓ Instead of taking the bus, I walked.
D. Trong ngữ cảnh
- sending
- joining
- Studying
- buying
- hearing
E. Đến lượt bạn
- Walking in the mountains makes me happy. Getting up early is really hard for me.
- I'm looking forward to seeing my cousins at the weekend. It's worth booking the train early.
F. Ôn tập tổng hợp
- stay
- can't / couldn't
- of
