Slowingoგრამატიკა
B1 20 / 39

Gerund ქართულად: -ing ფორმა ქვემდებარედ და წინდებულის შემდეგ – look forward to, worth

-ing as a Noun: Gerund Subjects and After Prepositions

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ -ing ფორმა გამოიყენოთ წინადადების ქვემდებარედ, წინდებულების შემდეგ (მათ შორის look forward to-ს to-ს შემდეგ) და მყარ გამოთქმებში It's no use, There's no point და It's worth.

მთავარი იდეა

-ing ფორმას შეუძლია არსებითი სახელის საქმე აკეთოს. ასეთ შემთხვევაში გრამატიკის წიგნები მას ხშირად gerund-ს უწოდებენ. Swimming სპორტის სახეობა შეიძლება იყოს, ისევე როგორც football: Swimming is good for you. Football is good for you.

ეს ერთი იდეა ორ წესს ხსნის. პირველი: -ing ფორმა შეიძლება წინადადების ქვემდებარე იყოს, როგორც ნებისმიერი არსებითი სახელი. მეორე: წინდებულს (in, at, of, about, before, without…) არსებითი სახელი მოსდევს – ამიტომ თუ წინდებულის შემდეგ ზმნა გინდათ, მისი „არსებითი“ ფორმა გამოიყენეთ: -ing.

წარმოიდგინეთ წინდებული, რომელიც მხოლოდ არსებით სახელებს უშვებს. ზმნა, რომელსაც მის შემდეგ დგომა უნდა, არსებითი სახელის ნიღაბს იკეთებს – -ing დაბოლოებას: interested in learning, before leaving, without saying. ძნელი ის არის, რომ ზოგჯერ to-ც წინდებულია. მაშინ ზმნას იგივე ნიღაბი სჭირდება: I look forward to seeing you.

ქართული და ინგლისური

აქ ქართული კარგი დამხმარეა. ქართულ საწყისს (სახელზმნას) – „ცურვა“, „სწავლა“, „წასვლა“ – ზუსტად ის როლი აქვს, რაც ინგლისურ gerund-ს: ქვემდებარეა („ცურვა სასარგებლოა“) და თანდებულებს იღებს: „წასვლამდე“ = before leaving, „ლოდინის ნაცვლად“ = instead of waiting, „შუქის ჩაქრობით“ = by turning off the lights. ზმნაც ორივე ენაში მხოლობითშია.

მაგრამ ლექსიკონში „ცურვა“-ს გვერდით swim წერია, ამიტომ ქართველები ხშირად საწყისს ინგლისური საწყისი ფორმით თარგმნიან: Swim is good, before leave. ინგლისურში საწყისის როლში -ing დგას. მეორე: ქართული თანდებულები ინგლისურ წინდებულებს ყოველთვის არ ემთხვევა: „ვფიქრობ შეცვლაზე“ → about, არა on. მესამე: „აზრი არ აქვს კამათს“ ინგლისურად There's no point (in) arguing ან It's no use arguing-ია.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ცურვა სასარგებლოა.Swimming is good for you.აქ ერთნაირია: საწყისი = -ing, ზმნა მხოლობითში
გაგზავნამდე გადაამოწმეთ.Check it before sending it.„-მდე“ = before; საწყისი → -ing, არა send
სამსახურის შეცვლაზე ვფიქრობ.I'm thinking about changing my job.„-ზე“ → about, არა on
ავტობუსის ლოდინის ნაცვლად ფეხით წავედით.Instead of waiting for the bus, we walked.აქ ერთნაირია: „ნაცვლად“ = instead of + -ing
პრინტერის ყიდვას აზრი არ აქვს.There's no point in buying a printer.„აზრი არ აქვს“ → There's no point, არა It has no sense
ამ ტელეფონის შეკეთება ღირს?Is it worth repairing this phone?„ღირს“ → worth + -ing

მოკლედ: ქართული საწყისი ინგლისურში -ing-ია – როგორც ქვემდებარე, ისე წინდებულის შემდეგ; ოღონდ წინდებული შეამოწმეთ (think about, არა on).

ფორმა

-ing ფორმა ქვემდებარედ

-ing ქვემდებარეზმნადანარჩენი
Swimmingisgood for your back.
Learning a languagetakestime.
Not sleeping enoughmakesme irritable.

ერთი -ing ქვემდებარე მხოლობითია, ამიტომ ზმნაც მხოლობითშია – მაშინაც კი, როცა ფრაზაში მრავლობითი არსებითი სახელია (Reading reviews takes ages). and-ით შეერთებული ორი -ing ქვემდებარე მრავლობით ზმნას იღებს: Swimming and cycling are both good exercise.

წინდებული + -ing

წინდებულიმაგალითი
in / at / of / aboutinterested in learning, good at cooking, tired of waiting, worried about losing
before / afterbefore leaving, after finishing
instead of / withoutinstead of waiting, without saying goodbye
by (როგორ)by taking the train
for (მიზეზი)thanks for coming, sorry for being late

ორი პატარა გამონაკლისი: but და except შეიძლება საწყის ფორმას იღებდეს (We did nothing but wait).

„To“ წინდებულად – ტესტი: შეგიძლიათ მის შემდეგ არსებითი სახელი დასვათ?

გამოთქმა+ არსებითი სახელი+ -ing
look forward toI look forward to the weekend.I look forward to meeting you.
be used toI'm used to the noise.I'm used to working at night.
object toThey object to the plan.They object to paying more.
when it comes towhen it comes to moneywhen it comes to cooking

მყარი გამოთქმები + -ing

გამოთქმამაგალითი
It's no use + -ingIt's no use complaining.
There's no point (in) + -ingThere's no point (in) arguing.
It's (not) worth + -ingIt's worth booking early.
something is worth + -ingThe museum is worth visiting.

გამოყენება

1-ing ფორმა ქვემდებარედ

-ing ფორმა ქვემდებარედ გამოიყენეთ, როცა საქმიანობაზე ზოგადად ლაპარაკობთ. ზმნა მხოლობითშია. უარყოფისთვის not -ing ფორმის წინ დასვით. ქართულად აქ საწყისია.

Cycling to work saves me a lot of money.
სამსახურში ველოსიპედით სიარული ბევრ ფულს მიზოგავს.
საწყისი „სიარული“ = cycling; ზმნა მხოლობითში
Eating out every night gets expensive.
ყოველ საღამოს გარეთ ჭამა ძვირი ჯდება.
Finding a flat in this city is a nightmare.
ამ ქალაქში ბინის პოვნა კოშმარია.
flat (UK) = apartment (US)
Not knowing the results is the worst part.
შედეგების არცოდნა ყველაზე ცუდია.
Is driving in the snow dangerous?
თოვლში მანქანის ტარება სახიფათოა?

2ზედსართავი სახელი + წინდებული + -ing

მყარწინდებულიან ზედსართავებს A2-31 -ing მოსდევს, როცა შემდეგი იდეა მოქმედებაა.

Are you interested in joining our book club?
ჩვენს წიგნის კლუბში გაწევრიანება ხომ არ გაინტერესებთ?
She's really good at explaining things.
ძალიან კარგად ხსნის ყველაფერს.
I'm tired of hearing the same excuses.
ერთი და იმავე საბაბების მოსმენით დავიღალე.
He's nervous about giving his first presentation.
პირველი პრეზენტაციის გამო ღელავს.

3ზმნა + წინდებული + -ing

იგივე წესი მოქმედებს მყარწინდებულიანი ზმნების შემდეგ (think about, talk about, apologise for, succeed in, insist on). ქართული თანდებული („-ზე“, „-თვის“) ყოველთვის იმავე წინდებულად არ ითარგმნება.

I'm thinking about changing my job.
სამსახურის შეცვლაზე ვფიქრობ.
„-ზე“ → about, არა on
We succeeded in raising the money.
თანხის შეგროვება მოვახერხეთ.
He apologised for being late.
დაგვიანებისთვის ბოდიში მოიხადა.
Thank you for helping me.
გმადლობთ დახმარებისთვის.

4before, after, by, without, instead of + -ing

ამ წინდებულების შემდეგ -ing გამოიყენეთ. -ing მოქმედებას ჩვეულებრივ მთავარი წინადადების ქვემდებარე აკეთებს (დაწვრილებით – B2-10).

Always check your work before sending it.
გაგზავნამდე ნამუშევარი ყოველთვის გადაამოწმეთ.
„გაგზავნამდე“ = before sending
After graduating, she moved to Canada.
უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ კანადაში გადავიდა.
You can save energy by turning off the lights.
შუქის ჩაქრობით ენერგიას დაზოგავთ.
He left without saying goodbye.
დაუმშვიდობებლად წავიდა.
Instead of waiting for the bus, we walked.
ავტობუსის ლოდინის ნაცვლად ფეხით წავედით.

5„To“ წინდებულად

ზოგ გამოთქმაში to წინდებულია და არა ინფინიტივის ნაწილი. მის შემდეგ -ing გამოიყენეთ. ყველაზე ხშირია look forward to, be used to (იხ. B1-21), object to და when it comes to.

I'm really looking forward to seeing you next week.
მოუთმენლად ველი მომავალ კვირას შენს ნახვას.
We look forward to hearing from you.
თქვენს პასუხს ველით.
ოფიციალური წერილის დასასრული
I'm not used to getting up this early.
ასე ადრე ადგომას მიჩვეული არ ვარ.
იხ. B1-21
Many residents object to paying higher parking fees.
ბევრი მცხოვრები პარკირების გაძვირებას ეწინააღმდეგება.
When it comes to choosing a laptop, I always ask my brother.
ლეპტოპის არჩევისას ყოველთვის ძმას ვეკითხები.

6It's no use / There's no point / It's worth

ეს მყარი გამოთქმები გვეუბნება, სასარგებლოა თუ არა მოქმედება. It's no use და There's no point ნიშნავს „არ უშველის“, „აზრი არ აქვს“. It's worth ნიშნავს „ღირს – შედეგი ძალისხმევას ამართლებს“. Worth-ს არსებითი სახელიც შეიძლება მოსდევდეს: It's worth the money.

It's no use crying about it now.
ახლა ამაზე ტირილს აზრი არ აქვს.
There's no point in buying a printer — we hardly ever print anything.
პრინტერის ყიდვას აზრი არ აქვს, თითქმის არაფერს ვბეჭდავთ.
„აზრი არ აქვს“ → there's no point
Is it worth repairing this old phone?
ამ ძველი ტელეფონის შეკეთება ღირს?
That restaurant is definitely worth trying.
იმ რესტორანში ნამდვილად ღირს მისვლა.
It isn't worth taking the car — parking is impossible.
მანქანით წასვლა არ ღირს, პარკირება შეუძლებელია.

ხშირი შეცდომები

❌I'm interested in learn the guitar.
✅I'm interested in learning the guitar.
წინდებული + -ing
❌I look forward to meet you.
✅I look forward to meeting you.
აქ to წინდებულია
❌Swimming are good exercise.
✅Swimming is good exercise.
ერთი -ing ქვემდებარე მხოლობითია
❌Swim is my favourite sport.
✅Swimming is my favourite sport.
ქვემდებარედ გამოყენებულ ზმნას -ing სჭირდება
❌After finish work, I go to the gym.
✅After finishing work, I go to the gym. ან After I finish work, I go to the gym.
after + -ing ან after + წინადადება
❌He left without to say anything.
✅He left without saying anything.
without + -ing
❌It's worth to visit the old town.
✅It's worth visiting the old town.
worth + -ing
❌There's no point to argue.
✅There's no point (in) arguing.
no point (in) + -ing
❌I'm thinking to change my job.
✅I'm thinking about changing my job. ან I'm thinking of changing my job.
think about / of + -ing

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ვაკის პარკში სეირნობა“ → Walk in…. ლექსიკონში საწყისის („სეირნობა“, „ცურვა“) გვერდით ინგლისური საწყისი ფორმა წერია (walk, swim), ამიტომ ქართველები ქვემდებარედ მას სვამენ. საქმიანობის სახელი ინგლისურში -ing-ია.

❌Walk in Vake Park every morning helps me relax.
✅Walking in Vake Park every morning helps me relax.
ქვემდებარე → -ing

2. „ბათუმში გადასვლაზე ფიქრობს“ → thinking on. ქართული „-ზე“ ხშირად on-ად ითარგმნება. Think-ს about ან of მოსდევს, მერე კი -ing.

❌Tamar is thinking on moving to Batumi.
✅Tamar is thinking about moving to Batumi. ან Tamar is thinking of moving to Batumi.
think about / of + -ing

3. „დიდი ვახშმის მომზადებას აზრი არ აქვს“ → It has no sense. ქართული „აზრი არ აქვს“ სიტყვასიტყვით It has no sense-ად ითარგმნება. ინგლისურში ეს მნიშვნელობა მყარ გამოთქმებს აქვს: There's no point (in) + -ing ან It's no use + -ing.

❌It has no sense to cook a big dinner — the kids are eating at their grandmother's.
✅There's no point cooking a big dinner — the kids are eating at their grandmother's. ან There's no point in cooking a big dinner — the kids are eating at their grandmother's. ან It makes no sense to cook a big dinner — the kids are eating at their grandmother's.
there's no point (in) + -ing; ან makes no sense, არა has no sense

4. „ახალი ხიდი ღამით ღირს სანახავად“ → worth to see. ქართულად „ღირს“-ს მოსდევს „სანახავად“ ან „რომ ნახო“, ამიტომ ინგლისურად to see ჩნდება. Worth-ს მხოლოდ -ing (ან არსებითი სახელი) მოსდევს.

❌The new bridge in Tbilisi is worth to see at night.
✅The new bridge in Tbilisi is worth seeing at night.
worth + -ing

არ აგერიოთ

ინფინიტივი თუ to (წინდებული) + -ing – იკითხეთ: შეიძლება აქ to-ს არსებითი სახელი მოსდევდეს? თუ კი – წინდებულია → -ing.

I want to see the new film.
ახალი ფილმის ნახვა მინდა.
"I want to the film" შეუძლებელია → ინფინიტივი
I'm looking forward to seeing the new film.
მოუთმენლად ველი ახალი ფილმის ნახვას.
"looking forward to the film" შესაძლებელია → წინდებული

-ing ქვემდებარე თუ It's + ზედსართავი + to – ორივე საქმიანობაზე ზოგადად ლაპარაკობს. It-იანი სქემა B1-17 მეტყველებაში ძალიან ხშირია.

Learning a language takes time.
ენის სწავლას დრო სჭირდება.
It's hard to learn a language as an adult.
ზრდასრულ ასაკში ენის სწავლა ძნელია.

-ing არსებითი სახელის როლში თუ Present Continuous – ორივე -ing-ს იყენებს, მაგრამ არსებითი სახელის როლში საქმიანობას ასახელებს; Present Continuous-ს (განგრძობითი აწმყო) be სჭირდება და მიმდინარე მოქმედებას აღწერს A1-22.

Running is my favourite hobby.
სირბილი ჩემი საყვარელი ჰობია.
საქმიანობა
She's running in the park right now.
ახლა პარკში დარბის.
Present Continuous

for + -ing თუ to + ზმნა – for + -ing – რისთვის გამოიყენება ნივთი; to + ზმნა – ადამიანის მიზანი A2-26.

This knife is for cutting bread.
ეს დანა პურის საჭრელია.
I went to the shop to buy bread.
მაღაზიაში პურის საყიდლად წავედი.

მართლწერა და გამოთქმა

  • -ing-ის მართლწერა: make → making, stop → stopping, begin → beginning, die → dying; მაგრამ visit → visiting, open → opening (ორმაგება არ ხდება, როცა ბოლო მარცვალი უმახვილოა).
  • -ing /ɪŋ/: /ŋ/ ქართულში არ არის – ენის უკანა ნაწილი სასას მიადეთ და ხმა ცხვირით გაუშვით, ბოლოს გ-ს გარეშე. სწრაფ, სასაუბრო მეტყველებაში -ing ხშირად /ɪn/-ად ისმის ("lookin' forward"), მაგრამ ყოველთვის დაწერეთ -ing.
  • look forward to ერთ ჯგუფად ითქმის, სუსტი to-თი: /lʊk ˈfɔːwəd tə/ (UK), /lʊk ˈfɔːrwərd tə/ (US).
  • worth /wɜːθ/ (UK), /wɝːθ/ (US) – სამი ახალი ბგერა ერთ სიტყვაში: /w/ (ტუჩები მოამრგვალეთ, ვ-ს ნუ იტყვით), /ɜː/ (ტუჩები მოდუნებული, ხმოვანი გრძელი) და /θ/ (ენის წვერი კბილებს შორის, ჰაერი გაუშვით – ნუ იტყვით თ-ს ან ს-ს).

ოქროს წესი

წინდებულის შემდეგ ზმნა ჩვეულებრივ -ing ფორმით დგას – look forward to, be used to და object to-ს to-ს შემდეგაც. ქართული საწყისი („ცურვა“) ინგლისურში -ing-ია (swimming), არა swim. ერთ -ing ქვემდებარეს მხოლობითი ზმნა მოსდევს.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.

  1. (eat) too much sugar is bad for your teeth.
  2. She's very good at (fix) things.
  3. We look forward to (work) with you.
  4. You can book tickets by (call) this number.
  5. It's not worth (wait) for the next bus.
  6. He left without (say) goodbye.
  7. Learning new words (be) easy with this app.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი პასუხი.

  1. აირჩიეთ: There's no point in ….
  2. აირჩიეთ: I'd like … the museum.
  3. აირჩიეთ: I'm looking forward … you.
  4. გამოიყენეთ არსებითი სახელის ტესტი და აირჩიეთ: I object to … for parking.
  5. გამოიყენეთ არსებითი სახელის ტესტი და აირჩიეთ: I hope to … you soon.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. Thank you for help me.
  2. I'm used to drive on the left. (ახლა დიდ ბრიტანეთში ვცხოვრობ.)
  3. It's worth to visit the old town.
  4. Swimming in the sea are my favourite thing in summer.
  5. Instead of taking the bus, I walked.

D. კონტექსტში

ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით წერილში სწორი ფორმით.

An email about a course
Dear Ms Patel,
Thank you for 18 (send) me the information about the course. I am very interested in 19 (join). 20 (study) online suits me, because I work full-time. Is it worth 21 (buy) the books, or are they available online? I look forward to 22 (hear) from you.
Best wishes,
Leo Martins

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება, რომლებიც -ing ქვემდებარით იწყება: ერთი იმაზე, რაც გიყვართ, და ერთი იმაზე, რაც გიჭირთ.
  2. დაწერეთ ორი წინადადება მომავალზე: ერთი look forward to-თი და ერთი It's worth-ით.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-18 Want him to, make him do, let him do ქართულად: ზმნა + დამატება + to
    My parents never let me (stay) out late.
  2. B1-16 Must be, can't be, might be ქართულად: დასკვნა და ვარაუდი აწმყოზე
    He be at home — his car isn't here. (დარწმუნებული ვარ, რომ სახლში არ არის.)
  3. A2-31 Good At, Afraid Of, Listen To: ზმნები და ზედსართავები წინდებულებით ინგლისურად
    She's afraid spiders.
პასუხები

A. ფორმა

  1. Eating
  2. fixing
  3. working
  4. calling
  5. waiting
  6. saying
  7. is

B. მნიშვნელობა

  1. complaining
  2. to visit
  3. to seeing
  4. paying
  5. see

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. Thank you for helping me. / Thank you for your help.
  2. I'm used to driving on the left.
  3. It's worth visiting the old town.
  4. Swimming in the sea is my favourite thing in summer.
  5. ✓ Instead of taking the bus, I walked.

D. კონტექსტში

  1. sending
  2. joining
  3. Studying
  4. buying
  5. hearing

E. თქვენი ჯერი

  1. Walking in the mountains makes me happy. Getting up early is really hard for me.
  2. I'm looking forward to seeing my cousins at the weekend. It's worth booking the train early.

F. შერეული გამეორება

  1. stay
  2. can't / couldn't
  3. of
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play