İngilizce Gerund: İsim Gibi Kullanılan -ing ve Edatlardan Sonra -ing
-ing as a Noun: Gerund Subjects and After Prepositions
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda -ing formunu cümlenin öznesi olarak, edatlardan sonra (look forward to kalıbındaki to dahil) ve It's no use, There's no point ve It's worth kalıp ifadelerinde kullanabileceksiniz.
Temel Fikir
-ing formu bir ismin işini yapabilir. Dilbilgisi kitapları -ing bu şekilde çalıştığında ona çoğu zaman gerund (isim-fiil) der. Football nasıl bir sporsa, swimming de bir spordur: Swimming is good for you. Football is good for you.
Bu tek fikir iki kuralı açıklar. Birincisi, -ing formu her isim gibi cümlenin öznesi olabilir. İkincisi, bir edattan (in, at, of, about, before, without…) sonra isim gelir; bu yüzden bir edattan sonra fiil kullanmak istediğinizde fiilin isim halini, yani -ing formunu kullanırsınız.
Yalnızca isimleri içeri alan bir edat düşünün. Arkasından gelmek isteyen bir fiil, bir isim maskesi takmak zorundadır; bu maske -ing ekidir: interested in learning, before leaving, without saying. İşin zor kısmı şu: bazen to da bir edattır. O zaman fiil yine aynı maskeyi takar: I look forward to seeing you.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede de fiil kolayca isim olur: "Yüz-mek sağlıklıdır." Bu yüzden -ing'i özne yapmak size yabancı gelmeyecek; mantık aynıdır. Fark edatlardadır: Türkçe "önce, sonra, -madan, yerine" gibi anlamları fiile ek ya da son çekim edatıyla bağlar; İngilizcede edat fiilin önüne gelir ve fiil -ing alır.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Bisikletle işe git-mek bana çok para kazandırıyor. | Cycling to work saves me a lot of money. |
| Kitap kulübümüze katıl-mak ister misin? | Are you interested in joining our book club? |
| Gönder-meden önce kontrol edin. | Always check your work before sending it. |
| Mezun ol-duktan sonra Kanada'ya taşındı. | After graduating, she moved to Canada. |
| Hoşça kal de-meden gitti. | He left without saying goodbye. |
| Işıkları kapat-arak enerji tasarrufu yapabilirsiniz. | You can save energy by turning off the lights. |
| Otobüsü bekle-mek yerine yürüdük. | Instead of waiting for the bus, we walked. |
Türkçede "-dıktan sonra" ve "-meden önce" eklerinde fiil zaten değişir. İngilizcede de değişir: after ve before'dan sonra fiil yalın kalamaz; ya -ing alır ya da arkasından tam bir cümle gelir (after I finish).
Yapı
Özne olarak -ing formu
| -ing özne | Fiil | Devamı |
|---|---|---|
| Swimming | is | good for your back. |
| Learning a language | takes | time. |
| Not sleeping enough | makes | me irritable. |
Tek bir -ing özne tekildir, bu yüzden fiil de tekildir; içinde çoğul bir isim olsa bile (Reading reviews takes ages). And ile bağlanmış iki -ing özne ise çoğul fiil alır: Swimming and cycling are both good exercise.
Edat + -ing
| Edat | Örnek |
|---|---|
| in / at / of / about | interested in learning, good at cooking, tired of waiting, worried about losing |
| before / after | before leaving, after finishing |
| instead of / without | instead of waiting, without saying goodbye |
| by (nasıl) | by taking the train |
| for (sebep) | thanks for coming, sorry for being late |
İki küçük istisna: but ve except fiilin yalın halini alabilir (We did nothing but wait).
Edat olan "to" — test: arkasına bir isim koyabilir misiniz?
| Kalıp | + isim | + -ing |
|---|---|---|
| look forward to | I look forward to the weekend. | I look forward to meeting you. |
| be used to | I'm used to the noise. | I'm used to working at night. |
| object to | They object to the plan. | They object to paying more. |
| when it comes to | when it comes to money | when it comes to cooking |
Kalıp ifadeler + -ing
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| It's no use + -ing | It's no use complaining. |
| There's no point (in) + -ing | There's no point (in) arguing. |
| It's (not) worth + -ing | It's worth booking early. |
| bir şey + is worth + -ing | The museum is worth visiting. |
Kullanımlar
1Özne olarak -ing formu
Bir etkinlikten genel olarak söz etmek için -ing formunu özne yapın: Türkçedeki "-mak" gibi. Fiil tekildir. Olumsuz için -ing formunun önüne not koyun.
2Sıfat + edat + -ing
Sabit edatlı sıfatlardan A2-31 sonra bir eylem gelecekse -ing kullanılır.
3Fiil + edat + -ing
Aynı kural sabit edatlı fiillerden sonra da geçerlidir (think about, talk about, apologise for, succeed in, insist on).
4before, after, by, without, instead of + -ing
Bu edatlardan sonra -ing kullanın. -ing'li eylemi yapan kişi normalde ana cümlenin öznesidir. (Ayrıntılar B2-10'da.)
5Edat olan "to"
Bazı ifadelerde to bir to-infinitive parçası değil, bir edattır. Arkasından -ing kullanın. En yaygınları look forward to, be used to (bkz. B1-21), object to ve when it comes to'dur.
6It's no use / There's no point / It's worth
Bu kalıp ifadeler bir eylemin işe yarayıp yaramadığını söyler. It's no use ve There's no point "faydası yok, boşuna" demektir. It's worth ise "iyi bir fikir, emeğe değer" demektir. Worth bir isim de alabilir: It's worth the money.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Dört gözle beklemek" kalıbında "to"yu mastar sanmak. Okulda "to" = "-mak" diye öğrendiğimiz için look forward to'dan sonra fiilin yalın halini kullanmak çok yaygındır, resmî e-postalarda bile. Buradaki to bir edattır: arkasına isim gelebilir (the weekend), bu yüzden fiil -ing alır.
2. "-dıktan sonra / -meden önce" eklerini atlamak. Türkçede zaman bilgisini fiile ek olarak verdiğimiz için İngilizcede after ve before'u eklemek yeterli sanılır ve fiil yalın bırakılır. Fiil ya -ing almalı ya da arkasından tam bir cümle gelmeli.
3. "-meye değer" yapısını to ile çevirmek. Türkçede "görmeye değer", "denemeye değer" derken yönelme eki (-meye) kullanırız; bu da to'yu çağırır. Ama worth'ten sonra -ing gelir.
4. "-madan" ve "-arak" eklerini yanlış kurmak. "Kapıyı kilitlemeden", "ışıkları kapatarak" gibi yapılar İngilizcede without + -ing ve by + -ing olur. without to olmaz; "-arak" için de with değil, by kullanılır.
Karıştırılmasın
to-infinitive ve to (edat) + -ing — Kendinize sorun: Burada to'dan sonra bir isim gelebilir mi? Gelebiliyorsa edattır → -ing.
-ing özne ve It's + sıfat + to — İkisi de bir etkinlikten genel olarak söz eder. It'li kalıp B1-17 konuşmada çok yaygındır.
İsim olarak -ing ve present continuous — İkisi de -ing kullanır, ama isim kullanımı bir etkinliğin adıdır; continuous ise be ister ve şu anda süren bir eylemi anlatır A1-22.
for + -ing ve to + fiil — Bir eşyanın ne işe yaradığını for + -ing ile, bir kişinin amacını to + fiil ile söyleyin A2-26.
Yazım ve Telaffuz
- -ing yazımı: make → making, stop → stopping, begin → beginning, die → dying; ama visit → visiting, open → opening (son hece vurgulu değilse ünsüz ikilenmez).
- Hızlı ve gündelik konuşmada -ing çoğu zaman /ɪn/ okunur ("lukin forwıd"), ama yazarken her zaman -ing yazın.
- look forward to tek bir birim gibi, zayıf bir to ile söylenir: /lʊk ˈfɔːwəd tə/ (UK), /lʊk ˈfɔːrwərd tə/ (US) — "luk FOO-wıd tı".
- worth /wɜːθ/ (UK), /wɝːθ/ (US) — "wörth" gibi; sondaki th, think'teki gibi dil ucu dişlerin arasındayken çıkan yumuşak bir "t"dir.
- Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.
Altın Kural
Bir edattan sonra fiil normalde -ing formunu alır; buna look forward to, be used to ve object to'daki to da dahildir. Tek bir -ing özne tekil fiil alır. Türkçedeki "-meye" ekine bakıp to + yalın fiil kullanmayın.
Alıştırmalar
A. Yapı
Parantezdeki fiili doğru şekilde yazın.
-
(eat) too much sugar is bad for your teeth.
-
She's very good at (fix) things.
-
We look forward to (work) with you.
-
You can book tickets by (call) this number.
-
It's not worth (wait) for the next bus.
-
He left without (say) goodbye.
-
Learning new words (be) easy with this app.
B. Anlam
Doğru seçeneği işaretleyin. 11–12. maddelerde önce isim testini yapın.
-
Doğru olanı seçin: There's no point in ….
-
Doğru olanı seçin: I'd like … the museum.
-
Doğru olanı seçin: I'm looking forward … you.
-
İsim testini yapın ve doğru olanı seçin: I object to … for parking.
-
İsim testini yapın ve doğru olanı seçin: I hope to … you soon.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
Thank you for help me.
-
I'm used to drive on the left. (Artık İngiltere'de yaşıyorum.)
-
It's worth to visit the old town.
-
Swimming in the sea are my favourite thing in summer.
-
Instead of taking the bus, I walked.
D. Bağlam İçinde
E-postayı tamamlayın. Parantezdeki fiilleri doğru şekilde yazın.
Dear Ms Patel,
Thank you for 18 (send) me the information about the course. I am very interested in 19 (join). 20 (study) online suits me, because I work full-time. Is it worth 21 (buy) the books, or are they available online? I look forward to 22 (hear) from you.
Best wishes,
Leo Martins
E. Sıra Sende
-
-ing özneyle başlayan iki cümle yazın: biri çok sevdiğiniz, biri zor bulduğunuz bir şey hakkında.
-
Gelecek hakkında iki cümle yazın: biri look forward to, biri It's worth ile.
F. Karışık Tekrar
-
B1-18 İngilizce Want Someone To, Make ve Let Kullanımı: Birine Bir Şey Yaptırmak My parents never let me (stay) out late.
-
B1-16 İngilizce Must Be, Can't Be, Might Be: Şimdiki Zamanda Tahmin (Deduction) He be at home — his car isn't here. (I'm sure he isn't.)
-
A2-31 İngilizce Dependent Prepositions: Good At, Afraid Of, Listen To She's afraid spiders.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- Eating
- fixing
- working
- calling
- waiting
- saying
- is
B. Anlam
- complaining
- to visit
- to seeing
- paying
- see
C. Hatayı Bul
- Thank you for helping me. / Thank you for your help.
- I'm used to driving on the left.
- It's worth visiting the old town.
- Swimming in the sea is my favourite thing in summer.
- ✓ Instead of taking the bus, I walked.
D. Bağlam İçinde
- sending
- joining
- Studying
- buying
- hearing
E. Sıra Sende
- Walking in the mountains makes me happy. Getting up early is really hard for me.
- I'm looking forward to seeing my cousins at the weekend. It's worth booking the train early.
F. Karışık Tekrar
- stay
- can't / couldn't
- of
